صفحه 11--19 اردیبهشت 90
انقلاب روباتها
آرزو های دور و دراز برای ایجاد تغییرات کلی و حکمرانی بیچون وچرا بر تمامی جنبه های زندگی و یا میل به برخورداری از رفاه بیشتر، ما را بیش از پیش برای داشتن روبات های هوشمند حریص کرده است. وابستگی ما به روباتها به خاطر امتیازاتی که به همراه دارند ،بدون شک افزایش خواهد یافت و این موضوع تأثیرات عمیقی را به لحاظ اجتماعی بر جای خواهد گذاشت ومی توانند انقلاب عظیمی را در سالیان آینده زندگی بشر ایجاد کند.
تاکنون روباتها:
1 -پتانسیل زیادی برای انجام کارهای سریعتر از انسان دارند.
2 -نسبت به ویرایشهای انسانها رسیدگی کمتری میخواهند.
3 -در صورت اشتباه به راحتی قابل جلوگیری هستند.
4 -در سطح بالایی از کیفیت قرار دارند.
برای تکامل ربا ت ها نیاز به اجرای گامهای زیر داریم:
پنج گام تکاملی روبات ها
هوش مصنوعی
هوش مصنوعی به منزله آب مقدس در صنعت روباتیک است. محققان در تلاشند تا تعامل با انسان ها و درک احساسات آنها را به روبات ها بیاموزند. ما انسان ها باید به جای رویاپردازی در پی برداشتن گام هایی هر چند کوچک جهت ورود به دنیای هوش غیر انسانی باشیم.
اهمیت تأمین انرژی
موتور های احتراق و باتری های موجود با محدودیت هایی در زمینه تأمین انرژی مواجه هستند. سلول های سوخت رسان میکروبی نیز تنها قدرت تأمین انرژی یک روبات کوچک آزمایشگاهی را دارند اما زمانی که آنها فعالیت مداوم خود را آغاز کنند، چنین سوختی برای یک روبات خانگی مناسب نخواهد بود.
ارتباطهای غیر شفاهی
یک روبات خانگی باید احساسات شما را در زمان عصبانیت یا ترس تشخیص بدهد. در حال حاضر بعضی از روبات ها قادرند زبان حرکات ساده بدن و آهنگ کلام را تشخیص بدهند. گر چه این موارد هنوز هم نیازمند ارتقاء بیشتری است.
حواس پنج گانه
تحقیقات و ارزیابی ها در خصوص احساسات روبات ها هنوز ادامه دارد؛ چرا که هنوز هم احتمال دارد یک روبات هنگام دست دادن با شما انگشتانتان را خرد کند! حس لامسه این ماشین ها شاید با یک دهه کار به سطح قابل قبولی برسد اما حواس بینایی، بویایی و چشایی شان نیازمند قدرت تعبیر و تفسیر بیشتری هستند.
قانون گذاری
افزایش تعامل بین انسان ها و روبات ها به ایجاد زمینه های قانونی و اخلاقی خواهد انجامید که دولت ها میتوانند در موارد قضایی به آنها استناد کنند.
در ادامه به معرفی چند روبات کار Hمد میپردازیم:
روبات های جنگجو
زمانی که صحبت از آینده روباتیک به میان میآید، این پرسش در ذهن اغلب مردم شکل میگیرد که آیا احتمال سرکشی
روباتها و کشتن مردم توسط آنها وجود دارد؟ این پرسش خوبی است؛ زیرا یکی از فعال ترین حوزههای تحقیقات روباتیک در بخش نظامی صورت میگیرد که حاصل آن را میتوان در میدانهای جنگ عراق و افغانستان نیز مشاهده کرد.
روبات ها به نحو فزاینده ای در اغلب موقعیت های نظامی مخاطره آمیز مانند پاکسازی مین، عملیات شناسایی دشمن و خنثی سازی بمب مورد استفاده قرار میگیرند. هم اکنون هزاران خدمات گوناگون روباتیک به صورت فعال در حال
ارائه شدن است که روبات های تانک مانند سریع و قابل حمل Packbot و Talon از محصولات Foster Miller نیز در این دامنه جای میگیرند.
یا روبات هایی مانند Aeryon Scout که اندازه آنها کمی بزرگ تر از یک پرنده است و از طریق ماهواره و آنتن قابل کنترل هستند. به احتمال زیاد در آینده شاهد ظهور روبات هایی خزنده و پرنده یا حشره مانند نیز خواهیم بود.
اغلب روبات هایی که برای پیاده نظام ارتش طراحی میشوند، به لحاظ ظاهری و تحرک به انسان شباهت دارند. مثلاً Petman یک روبات انسان نما است که بخش اعظمی از فناوری خود را از روبات تمام جنگی BigDog وام گرفته است. دانشگاه باک نل نیز هم اکنون در حال طراحی روباتی انسان نما به نام tBot برای ارتش آمریکا است.
با شروع این پروژه در سال 2009، کریستوفر کارنی، یکی از اعضای کنگره آمریکا، اذعان کرد که «این روبات همان چیزی است که ما به آن نیاز داشتیم. ما در صدد تجهیز و ارتقای ارتش خود جهت نبرد های فرامرزی هستیم که این ابزار کاملاً برای ما کاربردپذیر است.»
گام بعدی این است که این روبات های جنگجو بدون نیاز به کنترل شدن توسط انسان ها، به نبرد بپردازند. آژانس پروژههای تحقیقاتی پیشرفته فرامرزی آمریکا (DARPA) در سال 2007با حضور روبات های هوشمند جنگجو، یک مسابقه بین المللی در زمینی به وسعت 60کیلومتر برگزار کرد که یک جایزه 2میلیون دلاری نیز برای برنده مسابقه در نظر گرفته شده بود.
سریع ترین خودرو روباتیک بدون سرنشین که حاصل کار مشترک دانشگاه کارنگی و شرکت جنرال موتورز بود، این فاصله 60مایلی را در عرض 4ساعت طی کرد.
وقتی یک روبات به تنهایی بتواند از عهده پیمودن چنین مسیری برآید میتوان گفت که گام بسیار بزرگی به جلو برداشته شده و نکته بزرگ تر از آن، هوشمندی این ابزار ها در شناسایی و انهدام اهداف است.
با آگاهی از این مطلب در خصوص عملکرد و خلقیات روباتها دو پرسش به ذهن میآیند: روباتی مثل Killerdozer 3000چگونه هدف را شناسایی میکند و با دقت بالا به سوی آن نشانه میرود؟ آیا اصلاً یک روبات در خصوص جنایات و فجایعی
که در یک جنگ رخ میدهد، خود را مسوول خواهد دانست؟
اِد گادر، رئیس گروه راهکاری فناوری، در بخش فناوری دفاعی Qinetiq در این باره میگوید: «ما همواره به دنبال سربازهایی هستیم که خود در خصوص مرگ و زندگی شان تصمیم گیری کنند و این کاری است که از عهده روباتها ساخته نیست.»
کره جنوبی هم درصدد است تا به وسیله روبات 1SGR -A سامسونگ در مرز خود با کره شمالی صف آرایی قدرتمندتری کند که این حرکت ممکن است مناقشات بین دو کره را به مرحله دیگری وارد کند. اسلحه ویژه 1SGR -A قادر است هر هدفی را در فاصله 5/2 کیلومتری شناسایی کند و در این حالت اگر شما رمز عبوری که دشمن نبودن شما را اثبات میکند فراموش کرده باشید، دچار دردسری جدی خواهید شد!
روبات های کارگر
در دهه آینده روبات ها زندگی کاری ما را به شدت تحت تأثیر قرار خواهند داد. بنابر اظهار فدراسیون بین المللی روباتیک قیمت روبات ها با وجود هزینه تولید زیادشان در مقایسه با سال 1990، با یک کاهش 75 درصدی روبه رو بوده است.
گرایش مردم به سمت به کارگیری روبات ها روز به روز در حال افزایش است؛ زیرا آنها در این صورت یک کارگر مکانیکی سریع، دقیق و ارزان قیمت برای کارهای خود در اختیار خواهند داشت.برای مثال اگر ما قصد رفتن به سر کار را داشته باشیم به اتوبوسی سوار خواهیم شد که نیازی به یک راننده انسان ندارد و به این ترتیب 60درصد هزینه های راهبری وسایط نقلیه کاهش مییابد. در صنعت خودروسازی بازوهای روباتیک به کاهش 50درصدی میزان نیروی کار کمک کرده اند.
تقریباً نیمی از 800هزار روبات فعال در صنایع مختلف در سراسر دنیا، ساخت کشور ژاپن هستند. لزوم به کارگیری پرستارهای مکانیکی نیز که در بالا از آن بحث شد، در کشورهایی که میانگین سن جمعیت آنها رو به کهولت میرود، نمود بیشتری مییابد زیرا برای نگهداری از این قشر سالمند نیروی کار به اندازه کافی وجود ندارد. بخش کشاورزی، حوزه دیگری است که از فناوری روبات ها سود میبرد. در حال حاضر مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) یک گلخانه آزمایشی از گوجه فرنگی و گیلاس ایجاد کرده است که روبات های کوچک اداره آن را بر عهده دارند.
این روبات ها به وسیله سنسورهای خود یک به یک گیاهان گلخانه را کنترل میکنند و سپس به وسیله سیستم بصریشان، رسیده یا نرسیده بودن گوجه فرنگیها را تشخیص میدهند.
چنین پیشرفت هایی میتواند به زودی در کشت و کار میوه که نیازمند نیروی انسانی فراوانی برای چیدن و انبار کردن محصولات است و در اقتصاد توسعه یافته کنونی نیز کارآمدی خود را از دست داده است، انقلابی به پا کند.
در حالی که ما تلاش میکنیم از مزایای روبات ها به طور غیرمستقیم سود ببریم، آنها در منزل ما نیز میتوانند موجودات مفیدی باشند. شرکت iRobot اعلام کرده که روبات جاروبرقی Roomba از زمان معرفی به بازار تا کنون
پنج میلیون دلار فروش داشته است.
کولین انجل، مدیر عامل این شرکت میگوید: «ما به وضوح شاهد مقبولیت این فناوری در بین مردم هستیم. این ابداعها برای آینده ما راهکارهایی ارائه میدهند که روند زندگی مردم را به سرعت با تفاوت های چشمگیر فراوانی روبه رو میسازد.»
Robomow و Mowbot هم دو روباتی هستند که با فناوری مشابه، کار کوتاه کردن چمن های باغچه شما را بر عهده میگیرند. روبات های خانگی که ما از مدت ها پیش به وسیله کتاب ها و فیلم های تخیلی خود را برای روبه رو
شدن با آنها آماده کرده ایم، زحمت بسیاری از خرده کاری های ملال آور را از سر ما کم میکنند که در جای خود بسیار خوشحال کننده است.
دوست روبات من
با وجود پیشرفت های علمی صورت گرفته در صنعت روباتیک، ما هنوز هم در آرزوی داشتن روبات هایی هستیم که بتوانیم در سطح اجتماعی با آنها ارتباط برقرار کنیم. «جا یانگ سانگ» و «ربکا گرینتر» از محققان مؤسسه
فناوری جورجیا روی نحوه تعامل مردم با روبات جاروبرقی مانند دادن اسم و شخصیت به او، تحقیقاتی انجام داده اند:
«بعضی از مردم لباس به تن این روبات کردهاند. در حقیقت برخی این کار را طوری انجام میدهند که گویی یک شرکت مخصوص برای طراحی لباس Roomba تأسیس شده است.» روزنامه واشنگتن پست نیز اخیراً در خصوص نحوه برقراری ارتباط سربازان آمریکایی که برای جنگ های سخت آموزش میبینند با روبات های نظامی Packbot و Talon، گزارشی را تهیه کرده است.در کل به نظر میرسد که هم اکنون یک خلاء روباتی در زندگی ما به وجود آمده است. بر اساس گزارش فدراسیون بین المللی روباتیک از بین 4/4 میلیون روبات خانگی که در سال 2009به فروش رسیده اند،
8/2 میلیون عدد آن فقط برای مقاصد سرگرمی و تفریحی استفاده میشوند. شما میتوانید با «آدم آهنی های خدمتگزار» از لحاظ اجتماعی ارتباط برقرار کنید که بدون شک روبات PARO به عنوان یکی دیگر از محصولات این کسب و کار دشوار، از باهوش ترین آنهاست. این روبات کوچک ژاپنی در برابر نوازش واکنش نشان میدهد و احساسات خود را با تکان دادن دم و به هم زدن چشمهای درشتش نشان میدهد.تحقیقاتی که از سال 1993در خصوص روبات های پرستار خانگی و بیمارستانی صورت گرفته است، نشان میدهد که مزایای تعامل با PARO به لحاظ درمان شناسی، اثراتی مانند کاهش سطح اضطراب و برقراری ارتباط مؤثر تر را به دنبال داشته دارد. درست به مانند روباتهای جنگی که لازمه کار آنها جنگیدن با دشمنان و از میان برداشتن آنهاست، روباتهای اجتماعی انسان نما نیز چالش های علمی عظیمی را فراروی ما قرار میدهند. عملکرد آنها بدون هیچگونه برنامهریزی
قبلی و ترتیب عملکردی خاصی، روی تواناییهای شنیداری، حرکتی، درک کلام و پاسخگویی به محیط اطراف وابسته است؛ زیرا میزان درکی که ما انسانها از شرایط بسیار دشوار داریم در ماشینی مجهز به هوش مصنوعی، قابل تجدید و شبیه سازی نیست. دانشگاه دوک نیز در اقدامی جالب یک روبات پزشک طراحی کرده که با استفاده از سونوگرافی و بدون نظارت انسانی، توانایی برداشتن ترکش را دارد. با این حساب، اندیشیدن به این نکته که روباتهای پزشک هم میتوانند تقریباً مانند پزشکان بخش سلامت خوب عمل کنند، چیزی غیر قابل باور و دور از ذهن نخواهد بود. با این حال روبات ASIMO، محصول شرکت هوندا، و رقیب اروپاییاش iCub به این سمت خیز برداشته اند و روز به روز با پیشرفت های خود ما را به زندگی ماشینی که در ذهن خود ساخته ایم، نزدیک تر میسازند. روبات Domo، از ابداعات شرکت Aaron Edsinger، اولین روباتی است که علاوه بر توانایی دست دادن، فرد را در آغوش میکشد. زمانی که حسگر های لاستیکی تعبیه شده در نوک انگشتان این روبات توسط دست انسان لمس شوند، او ضمن تمیز دادن آن از یک شی، میتواند میزان انعطاف پذیری آن و میزان فشار لازم برای دست دادن را تخمین بزند.
یا روبات انیشتین که در آزمایشگاه درک سنجی ماشینی کالیفرنیا خلق شده، از چهره ای زنده نما و بسیار دوست داشتنی برخوردار است. این چهره که 31ماهیچه مصنوعی در آن به کاربرده شده است، میتواند دامنه وسیعی از احساسات ظاهری را که با آزمایش به دست آمده است، در چهره خود نشان بدهد. در مرحله بعد انیشتین باید قابلیت بروز این احساسات را در اجتماع نیز داشته باشد. اما شاید بتوان گفت که تاکنون زندهنماترین روبات توسط «هیروشی ایشی گوارا» در دانشگاه اوزاکا ابداع شده است. ایشی گورا با خلق روبات Geminoid یک نمونه واقعی و غیر قابل باور از خودش به وجود آورده است!
Geminoid از طریق دستورات حرکتی که از رایانه دریافت میکند قادر است حرکات و صحبت های پدیدآورنده خود را تقلید کند. ایشی گورا به دنبال خلق یک روبات خدمتکار یا یک همنشین برای خود نبود؛ بلکه به گفته خودش تحقیقات و اقدامات او با هدف درک و دریافت عمیق و طرح پرسشهایی مانند «انسان چیست؟» و «آگاهی چیست؟» صورت پذیرفته است. او با این همزاد خود احساس یگانگی میکند و از پس زدن آن پرده مه آلود مابین انسان و ساخته های دست وی لذت میبرد.
منبع: تبیان
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی