صفحه 7--30 فروردین 89

 

زندگی و شعر «اُسیپ ماندلشتام»

 

عبدالرحمن مجاهدنقی

 

دو شعر از مولوی

 

عبدالرضا مروتی*

 

دو شعر از لطف ا... مکاریان

ادامه نوشته

صفحه 7--23 فروردین 89

 

زندگی و شعر رابیندرانات تاگور (1941-1861)

 

5 رباعی از حبیب اله نگهبان

 

فریده برازجانی

 

دو شعر از لطف ا...مکاریان

 

حسن اجتهادی

 

احسان براهیمی

 

امین فقیری

ادامه نوشته

صفحه 7--16 فروردین 89

 

سلام عزیزان

 

خاکستر منصوری

 

مینو نصرت

 

ا.سایه
بهار سوگوار

 

زهرا قنبرزاده

 

محمد قائدی

 

حسن اجتهادی

 

فهیمه غنی نژاد

 

زهرا قائمی

 

لطف اله مکاریان

 

غلامرضا کافی

 

احسان براهیمی

ادامه نوشته

صفحه 7--24 اسفند 88

 

یانیس ریتسوس: زندگی و شعر

 

دو شعر از: حسن اجتهادی

 

دو رباعی از: حسین گلچین

 

 محمدامین فصحتی«سینا»

 

عبدالرحمن مجاهدنقی

ادامه نوشته

صفحه 7--17 اسفند 88

 

زندگی و شعر امیلی دیکنسون

 

لطف الله مکاریان

 

مرتضی لطفی

 

احسان براهیمی

 

ناهید سلطانی

 

̀منیژه درتومیان

 

اتفاقی که باید بیفتد...

ادامه نوشته

صفحه 8و9 10 اسفند 88

 

منصور اوجی
رها کن چل، چلی ها را!

 

حسن اجتهادی
شبح پرسشی

 

نرگس الیکایی

 

غلامحسن اولاد
هزار پیرهن عثمان

 

کیوان اصلاح پذیر
سیاوُش در آتش

 

فرزانه ابراهیمی
بم، بم

 

شایان بهمن

 

فریده برازجانی

 

شاپور پساوند

 

منصور پایمرد
شکست آینه ی آبها

 

غلامحسین پرتابیان

 

حدیث جمالی

 

محمدرضا خالصی
شبانه های 2

 

پرویز خائفی
بهار سبز باور

 

صفدر دوام
حکایت غمگین

 

ثریا داودی حموله
آدمی بر اندوه بخش پذیر است

 

صدرا ذوالریاستین شیرازی

 

سیروس رومی

 

کریم رجب زاده
بی ستاره

 

 

سیمین رهنمایی

 

شهرام شمس پور

 

مهدی شادخواست
سرنوشت

 

فیض شریفی
آغوش امن

 

ایرج صف شکن

 

فرهاد عابدینی
عشق

 

عباس عسلی
خوان آخر

 

اسماعیل عسلی
هذیان باد

 

                           امین فقیری
پیرمرد- زمستان
و مرثیه ای برای گنجشکها

 

محمدامین فصحتی«سینا»
عطر نفسِ یاس

 

زهرا قنبرزاده

 

محمد قائدی

 

شمس لنگرودی

 

عباس کیارستمی

 

عبدالرحمن مجاهدنقی

 

احسان مرداسی

 

پروین نگهداری

 

مینو نصرت

 

رامین یوسفی

ادامه نوشته

صفحه 7--19 بهمن 88

 

غلامحسین پرتابیان

 

فهیمه غنی نژاد

 

دو شعر از زهرا قنبرزاده

 

سه دو بیتی از سیروس رومی

 

سید محمد محمدپور(خاطر)

 

فرزانه ابراهیمی

 

علی اکبر صفاییان

 

شمس لنگرودی

 

رضا طاهری

 

رؤیا شاه حسینی زاده

ادامه نوشته

صفحه 7--12 بهمن 88

 

زندگی و شعر اریش فرید

 

شعرهایی کوتاه از: سجاد خزایی

 

فیض شریفی

 

حدیث جمالی

 

دو شعر از: احسان براهیمی

 

شراره رحمانپور

ادامه نوشته

صفحه 7--5 بهمن 88

 

سیمای او

 

میثم خورانی

 

از: اسرارنامه شیخ عطار

 

لطف ا... مکاریان

 


دو شعر از م. نهانی

 

دو شعر از هانی فخرایی

 

عبدالرحمن مجاهدنقی

 

سوما اخلاقی

 

مینا صدیقی

ادامه نوشته

صفحه 7--28 دی 88

 

پرویز خائفی

 

عبدالرحمن مجاهد نقی

 

محمد آذری

 

صدرا ذوالریاستین شیرازی

 

عبدالرضا فریدزاده

 

محمدعلی داوطلب – استهبان

ادامه نوشته

صفحه 7--21 دی 88

 

از: کوروش همه خانی

 

دو شعر از الهام تفرشی

 

حجت زمانی

 

حدیث جمالی

 

شادی بافی

 

سیدمحمد محمدپور (خاطر)

 

حبیب نظاری

 

عبدالحمید یعقوبیان

ادامه نوشته

صفحه 7--14 دی 88

 

سلام دوستان

 

محمدعلی داوطلب - استهبان

 

فرهاد عابدینی
با قیل و قال گنجشکان

 

پوریا سوری
ماهی ام از تو آب می خواهم...

 

لطف اله مکاریان

 

نامه

 

عبدالرضا فریدزاده
... تا فرصتی هست

 

داوود صادقی
آن پنجره

ادامه نوشته

صفحه 7--7 دی 88

 

همراهانِ همیشه، سلام!

 

ظاهر سارایی
ثانیه های بی رحم

 

سید مهرداد افضلی

 

سعید آرمات
سایه ها

 

از: دفتر پنجم مثنوی مولوی

 

فریده برازجانی

 

پرهام طلایی
بر سنگفرش پایین دست

ادامه نوشته

صفحه 7--30 اذر 88

 

عبدالرضا مروتی اردکانی
تقدیم به حضرت احمدبن موسی (ع)
نگین حلقۀ شیراز

 

شمس لنگرودی

 

خاقانی

 

صدرا ذوالریاستین شیرازی
چشم هایم

 

برای استاد دکتر جعفر مؤید شیرازی
سیروس رومی
و تولدی در چراغانی نارنج های آخرین روز آذر

 

دو شعر از: کریم رجب زاده

ادامه نوشته

صفحه 7--23 اذر 88

 

فریده برازجانی

 

حسن اجتهادی
عاشق تویی

 

پوران کاوه
افسوس

 

دو شعر از فرحناز حمزه

 

ذبیح الله ذبیحی
مثل نیامدن ما

 

امید فرهادپور
ازدحام تو

 

دو شعر از کاظم پزشکی

ادامه نوشته

صفحه 7--16 اذر 88

 

مینا صدیقی

 

سه شعر از: ساغر شفیعی

 

همراهان!

 

دو شعر از: پژمان الماسی نیا

 

عبدالرحمن مجاهد نقی

 

سه شعر از: سجاد خزایی

 

سعید مهدوی

 

محمد عسلی

ادامه نوشته

صفحه 7--9 اذر 88

 

مینا صدیقی

 

صنوبر

 

سعید نورالهی

 

محمدحسن حکمت – داراب

 

عبدالرحمن مجاهد نقی

 

سیدحسن مبارز – مشهد

 

کاظم شیعتی

 

حسن اجتهادی
جهان تک خطی

ادامه نوشته

صفحه 7--6مهر88

 

دو شعر از: پیمان بهرامی

 

محمد آذری

 

بهروز عبداللهی صدرآبادی

 

احسان براهیمی

 

محمود درویش

 

فرحناز حمزه

ادامه نوشته

صفحه 7--30 شهریور88

 

پوران کاوه

 

حسن اجتهادی

 

عبدالرحمن مجاهد نقی

 

حبیب نظاری

 

فرشته قاسمزاده نرگسی

 

کاظم شیعتی

 

لطف ا... مکاریان

 

ادامه نوشته

صفحه 7--23 شهریور88

 

هم بازی واژه ها

 

منصور اوجی

 

پرویز خائفی

 

علیرضا فرهومند- زنجان

 

دو شعر از سمیه حسینی احمدی

 

ادامه نوشته

صفحه 8-9-10-11..16شهریور 88

 

منصور اوجی

 

غلام حسن اولاد

 

حسن اجتهادی

 

پژمان الماسی نیا

 

فریده برازجانی

 

غلامحسین پرتابیان

 

منصور پایمرد

 

آیسا حکمت (داراب)

 

مینا دست غیب

 

پرویز خائفی

 

صدرا ذوالریاستین

 

سیروس رومی

 

کریم رجب زاده

 

سیمین رهنمائی

 

شفیعی کدکنی

 

رضا رضا نژاد شیرازی

 

م. شادخواست

 

ساغر شفیعی

 

فیض شریفی

 

عزیز شبانی

 

کاظم شیعتی

 

ایرج صف شکن

 

محمد امین فصحتی

 

عبدالرضا فریدزاده

 

مسعود فرخ

 

فرشته قاسمزاده نرگسی

 

شمس لنگرودی

 

پروین نگهداری

 

لطف ا... مکاریان

 

سعید نصار یوسف

 

عبدالرحمن مجاهد نقی

 

مینو نصرت

ادامه نوشته

صفحه 7--9شهریور88

 

سه شعر از: شادروان «سحر رومی»

 

محمدتقی جنت امانی

 

کاظم پزشکی

 

حسن اجتهادی

 

کاظم شیعتی

 

دو شعر از: زهرا قائمی

 

 

ادامه نوشته

صفحه 7--2شهریور88

 

«شعر امروز، در اختیار کارگزینی»

 

دو شعراز:مینو نصرت

 

سه شعر از: کریم رجب زاده

 

افسانه ایزدی

 

فرحناز حمزه

 

سیروس نوذری

ادامه نوشته

صفحه 7--26مرداد88

 

سه شعر از پونه ندایی

 

عبور

 

دو شعر ازحسن اجتهادی

 

بهنام واعظ

 

نازنین ناظریان

 

عبدالرحمن مجاهد نقی

ادامه نوشته

صفحه 7--12مرداد88

 

مهدی تقی نژاد
در خیابان های تهران
تکانده می شوم
حتی اگر شاعر باشم
شعرهایم را با صدای بلند
می خوانم
خیابان های تهران
هر روز بالا و پایینم می کنند
دلشوره هایی که تعارف نمی کنند
خودم را
جا گذاشته ام
حتی اگر شاعری باشم
که روزی خورشید را در قافیه
جا می داد
دست هایم میله های اتوبوس را
چسبیده است
تا خود را
برآورده سازم
شعرهایم را
فروخته ام
تا شاعری باشم
که شعرهایش در انبوه مسافران مترو
میان این همه آوازهای خارج
و بوق های بی سرانجام
حال
شاعری بی سرزمینم
که عشق را
بی هیچ بهانه ای می خواند

عبدالرحمن مجاهد نقی
هرگز یکی
-حتی تبر متبرکی-
در موقع وقوع
             نمی داند
که دستانش
               حامل قتل پیمبری است
دیگر گمان مبر
   که دستان ما
          بری است
(بس کرد باید این بهانه:)
چون پیر می شویم
در دردهای خویش
تطهیر می شویم!

یداله طارمی
مُردیم ز انتظارِ رویت

ای رویِ تو آیتِ خدایی
ای حُسن تو صنع کبریائی
ای مهرِ فلک، ز پرتوِ تو
انوار همی کند گدائی
ابروی کشیدۀ تو ماند
تیغی که کند جهان گشائی
از دیدۀ پر فروغت ای دوست
بر دیدۀ ماست، روشنایی
بگشای دهان و شکر افشان
بخشای به بی بها، بهائی
بر گمشدگان وادیِ غم
برخیز و بکن تو رهنمائی
مردیم ز انتظار رویت
باشد که مگر ز در در آیی
بازآی و ز مرحمت تو ما را
از دام بلا نما رهائی
این مدعیان سفله تا چند
در دهر کنند خودنمائی
هان طارمیا صبور می باش
باشد که رسد گره گشائی

کاظم شیعتی
قرابه های عتیق گلاب

چقدر آینه و آفتاب نذر تو کردم
چقدر روحِ غزل در شراب نذر تو کردم
تبسمت سفرِ غنچه بود تا سبد گل
قرابه های عتیقِ گلاب نذر تو کردم
چنان شدی تبِ رؤیای من به بیداری
که بذرِ تشنۀ رؤیا و خواب نذر تو کردم
در انفجار تو: آوار گل، نسیم، پرنده
بلوغ کامل حال خراب نذر تو کردم
هراس تو ز شبی بود و شکل موحش هر چیز...
بلور بی بدل ماهتاب نذر تو کردم
نگاه ها همه مشکوک ازدحام خیابان...
امید پرسۀ بی اضطراب نذر تو کردم
مسیر خانه ات آباد و آب پاشی باد
برای این همه یک کوچه آب نذر تو کردم
دلت مسافر آن جاده های صاف غزل باد!
هزار حادثه در شعر ناب نذر تو کردم
مسیر راه تو تاریک و ترسناک توهم
دعای سر زدن آفتاب نذر تو کردم
بمان همیشه برایم... گل هنوز سرایم
نثار عاطفۀ بی حساب نذر تو کردم
تو نوشداروی سهراب دشت های غریبی
شفای عاجلِ حال خراب نذر تو کردم
شلوغ روز و تکاپو! به خواب و قصۀ من گو
که مرگ این شب پر التهاب نذر تو کردم

فرهاد عابدینی
نامه

بانو، سلام
خاطره ها خوب خوبند
آلبوم های عکس خمیازه می کشند
گاه از کوچه ای که
جوانی ام را گذرانده ام
                می گذرم
و با یاد تو
روی دیوارها
             ضربدر می کشم
چقدر به تو نزدیک بودم
و چقدر از من دور بودی
ببین فاصله ها،
              چقدر شده؟
اقیانوسی که بین ما
           جدایی انداخته
با بوسه و نوازش
            پر نمی شود
باید دوباره عکس بگیریم
از کوچه های جوانی
              دوباره بگذریم
باید به جوانی برگردیم
خاطره ها را
      دوباره ورق بزنیم
باید دوباره...
          دوباره...
                   دوباره...

دو شعر ازحسن اجتهادی
«ستارۀ آبی»

حالا
میان این همه رنگ سرگردان
که انبوه
بر ما فرو می بارند
می دانم بانو
ستارۀ آبی را می خواهد.

***

«تمامی ندارد»

ستاره ها باید برگردند
از این شب گمراه
و داسها نخوانند بهتر است
در این باغچۀ ویران
اما خاطرات من
از درختان نارنج
تمامی ندارد
که این همه
در منظومه هایم آمده است
و یاسها را که هرگز
نمی توانم فراموش کنم.

 

صفحه 7--5مرداد88

 

پرویز خائفی

پازل
بَر شده ناهمگونی است
از چار پاره های چوب
آراستۀ دستِ کودک
و در فروکش سینه اش تهی است
آن خاطره تپنده، قلب
اینک برآمده است چون من
این ایستاده راست- پازل-
های کودک!
کجای به غفلت انداختی؟
آن تکه خاطره گمشده را!
راستی را- روزگارا!
آدمئی که نگوید نپوید، نبوید...!
به که براندازی اش،
               فرو ریزی اش
تمامی ات آتش را
در برهوت مرگ
که پازلِ تهی از دل،
چوبینه ای است دست آموز
و هیمه ای، به گلخن
دودش را
از اجاق بَر شده، بنگر

حسین عسکر(سحر)
جنون جنوب
برای: منوچهر آتشی

چه آتشی است به جانم نشانده ای که مدام
هوای شعله شدن، شوق سوختن دارم
ز هُرم واژۀ سرخ تو، ای جنون جنوب
هزار خرمن فریاد در دهن دارم
سرود ناب دو چشمان آتش افروزت
مرا به خانۀ خورشید می برد هر روز
دلم برای تو ای دانش فراز و فرود
میان سینه چه بی تاب می پرد هر روز
بر این مدار، در این هفت پرده مرموز
تو نبضِ خاک و رگِ آفتاب می دانی
همیشه عاشق اسب و سوار و میدانی
چه مست مانده ترینی! چه گرم می خوانی
میان این همه چشم خمار مرد افکن
من از نگاه تو مفهوم عشق فهمیدم
در این گذار که فصل غروب عاطفه هاست
نشان آتش و آیینه از تو پرسیدم
به دشت خاطره ها، پا به پای زخم و جنون
صدای خنجر و لبخندها و پیمان هاست
گلوی خرم دیدار در فلق می گفت:
شکوه مرد به مرگ میان میدان هاست

علی اکبر خلیلی
عشق سپید

چگونه می شود از چشم تو ترانه شنید
و با ترنم عشقت به اوج شعر رسید
تو عاشقانه ترین شعر ناب دفتر من
تو آن پرنده عشقی که بی حساب پرید
ز آسمان نگاهت ترانه می بارد
به جز ترانه تو هیچ نغمه دل نشنید
بیا و زمزمه جویبار عشقم باش
تو ای ترانه موزون شعر عشق سپید
مرا به منظر چشمت دوباره مهمان کن
کسی چو باغ نگاهت شکوه باغ ندید
بدان که عاشق تو صادقانه من بودم
هر آنکه نام تو را نوبهار عشق گزید

هوروش نوابی
لحظه های پایانی

صد قصیده فریادیم، صد غزل پریشانی
مانده منتظر این جا در هوای توفانی
در کمال نومیدی رو به آسمان داریم
انتظار باران را با نگاه بارانی
روح ناشکیبامان مرد و زنده شد از شرم
بس که گسترانیدیم سفره های بی نانی
این عجب نبوده و نیست گر درین سیه بازار
شد جدا از هستیمان خلق و خوی انسانی
لحظه هایمان طی شد در سکون و رخوت محض
وای از آن زمان که رسد لحظه های پایانی
رو به سوی باغ بهار یک دریچه آزادی است
می توان پرید از آن، در شبی زمستانی

رقیه خدابنده لو
با دفتر شعر من، نه...، قرآن خودت
من کفرِ خودم، تو هم به ایمانِ خودت
حالا که خدایِ دستگیری داری
یک جمله فقط دُعام کن، جان خودت...

لطف الله رفیع زاده
چنان مستم که می ترسم نیارم پاس مینا را
خدا را طاقتی تابی بده این ناشکیبا را

گر آن زاغی که من دانم شود ساقی در این محفل
به جام اول اندازد حریف باده پیما را

حریم حلقۀ رندان مطاف* عشق ورزان است
خداوندا؛ صفایی، مشعری ده کعبۀ ما را

بیاد آرم معلم را که در سرمشق اول گفت
که تکلیف شبت روشن کند تعلیم فردا را

اگر لقمان شود فرغون کش دوران شگفتی نیست
فلک گاهی درآمیزد به هم ادنا و اعلا را

به هم ریزی و سر در گوشی زلف بتان ذاتیست
خداوندا نگهدار از پریشان خاطری ما را

نه هر زلفی دلاویز و نه هر خالی دل انگیز است
گریبان پاره باید دید رخسار زلیخا را

کهن شد قصۀ فرهاد و مجنون وقت آن آمد
که لطفی پر کند از عشق این دیوان دنیا را

*محل طواف کردن، دور چیزی گردیدن (مثل دور خانۀ کعبه)

رضا یوسف زاده تهرانی
از این راه هم که بگذریم
کاملاً از یادشان می رویم
جای ما چند گلدان و ...
یادم هست
پنج بعدازظهر آن روزها
چقدر همدیگر را دوست داشتیم
نگران نباش
خرداد که بگذرد
دلم هوای تو را خواهد کرد
همه چیز دوباره
از تو شروع می شود
قول دادی همه چیز را نگویی!
آخرین بار که دیدمت
عکسم روی طاقچه بود!

 

صفحه 7--22تیر 88

 

چهار شعر کوتاه از شیرکو بیکه س
مترجم: بابک صحرانورد

تجلی
نخستین بار واژه را بخشیدم
به پاس عشقی که به خویشتنم دارم
پنجره ای از درون
در قلبم باز شد
برای دیگر بار واژه را بخشیدم
به پاس عشق سرزمین
این بار ده پنجره
در سرم باز شدند
آنگاه واژه را بخشیدم
به خاطر عشق جهان
بعد از آن
تمام آسمان
در شعرم تجلی کرد

نوشتن
قطره ای روشنایی
بر ظلمت یک معنا چکید
اندوهم شعله گرفت... کنارش
عشق
ترا نوشتم

راز
شاید که دیگر پس از این
قلمم را بسپارم به «باد»
او به جایم شعر بسراید
شاید که دیگر پس از این
تنها «باد»
نام و نشان:
برف و
باران و
شعلۀ
عشق تازه ام را بداند!

تو
صبح را در آغوش گرفتم
دست هایم خیابان نخستین تابش آفتاب شدند و
معبری برای چشمان تو
دهان کوه را بوسیدم
لبانم چشمه ای شدند و
زمزمه هایت از نو درخشیدند
سرم را به روی پای شب گذاشتم و
خواب هایم آیینۀ شعر شد و
زیبایی ترا در آن دیدند
عشق مرا به تو دیدند

سه شعراز پژمان کیماسی
1
شیهۀ پیر
بوی زخم می داد
و نفس های من که
هزار سال کفن پوسیده بود
وعده گاه طعم سکته نمی داد
-اگر-
پایان هر زندگی مثل قصه ها بود

2
چقدر بهانه است برای دلتنگی
آن جا که هرگز
لهجۀ آفتاب
بر سایه اثر ندارد
کاش پلنگ دل من هم
برای مردن قله ای داشت

3
بر پیشانی سنگ
خواب بابونه ها تعبیری ندارد
انگار هر پنجشنبه
در فالم
کسی بوی استعاره می دهد
فاصله گرفته ام
از همۀ عادت ها
که گریه مادرانمان را
ترانه می کرد
اردیبهشت که بیاید
سایه ام را بی چراغ
قربانی خواهم کرد

کوروش کیانی قلعه سردایی - ایذه

از کوچه گل مریم
از روی دستخط قشنگش که مانده بود
دیشب به احتمال قوی شعر خوانده بود
اسمش بهار بود ولی، موج انفجار
پروانه های روسری اش را پرانده بود
پرتاب ناگهانیِ خون رویِ صورتش
چندین گل شقایق کوچک نشانده بود

وقتی پلیس وارد این اتفاق شد
چیزی برای ثبتِِ جنایت نمانده بود
گفتند: مرد نیمۀ شب با دوچرخه اش
خود را به کوچۀ گل مریم رسانده بود
می خواست اعتراف بزرگی کند، ولی
زن، ماشه را دو ثانیه قبلش چکانده بود

سودابه امینی

...سخت است
گفتم که بازیگر مشو بازیگری سخت است
گفتی دکان داری کنم؟ بی مشتری؟ سخت است
در مذهب توفان مگر جز نوح باید بود؟
کشتی بساز از چوب اگر آهنگری سخت است
وقتی سلیمان با شیاطین ماجرا دارد
با ما نگهداری از این انگشتری سخت است
گفتم بر آتش می روم رنگی بزن در دل
گفتی که نارنجی زدم خاکستری سخت است
یک پرده بالاتر بخوان در گوشه های اشک
دیدی که بی آهنگ غم، خنیاگری سخت است
ترجیح می دادم تو را در قصه می دیدم
در واقعیت دیدن جادوگری سخت است
گفتی چه سهل و ممتنع مضمون دل بستی
با قصه های دل ولیکن شاعری سخت است
یک کوزه سرشار از عسل بر دوش می آمد
با تلخی ساقی و شیرین شکری؟ سخت است
طرح قدیم عشق را بر سکه ها می زد
با طرح نو طرز قدیم شاعری سخت است
گفتم دروغ تازه ای باور نکردی تو
گفتم که در دوران بد بی باوری سخت است
این جا نمی دانم چرا باران نمی آید؟
نوشیدن از سرچشمه های کوثری سخت است
افسانه پردازی نکردم با تو اما تو
گفتی که از آدم بگو جن و پری سخت است
گفتم که بنویسم تو را خون شد دل دفتر
گفتی برای این قلم بی جوهری سخت است
از تلخی دوران سخن گفتم فقط با تو
اما سخن گفتن از آن با دیگری سخت است
مضمون غم را می توان از خون دل بستن
با این تپیدن ها ولی نوآوری سخت است
شیرین نمی شد بود اگر، در کار لیلی باش
فرهاد را از بیستون یادآوری، سخت است
گفتم به دریا می رسی آرام و ساکت باش
شرح تبسم های آن دریاپری سخت است
دل بد مکن تا بگذریم از وحشت محشر
در وحشت محشر ز دل تا بگذری سخت است
دنیا پر است از صورت انسان بدان این را
بر سیرت شیطان چنین صورت گری سخت است
پوشیده می آید زمین در باور خورشید
در مکتب آیینه شرح کافری سخت است
ما با خداوندان کوچک زندگی کردیم
با این خداوندان کوچک سروری سخت است
از کودکی با ما سر نامهربانی داشت
نامادری را شیوه های مادری سخت است

 

صفحه 7--1 تیر 88

 

سه شعر ازمحمدتقی جنت امانی
1
سیاه- سفید
پخش می شود در اتاقم
می نشاندم روی صندلی
 
از انگشت هایم تار می وزد
از لبانم
ترانه ای که دلتنگی جهان است
 
هر شب درونم
زنی
با گیسوان آخته
می رقصد...

2
تاب غصه های مرا ندارد
-آسمان
همین که می شنود
م
ی
ب
ا
ر
د

3
محبوب من از اهالی...
نمی دانم!
شب ها سرک می کشد از پنجرۀ اتاقم
گل سرخی می گذارد روی خوابم و
محو می شود

نامش را هم نمی دانم
چشم هایش به رنگ چشم های کسی را که دوست دارم
به گرمی نفس های اوست نفس های کسی را که دوست دارم

اصلاً درون همه آن چیزها که دوست دارم می بینمش

او هیچ وقت حرف نزد با من
با این همه حتم دارم هم اوست شأن نزول شعرهای من...

سعید شعبانی - امیدیه
1
پیرمرد می رفت
با بزرگترین ماهی دریا
حرفی داشت
2
ارنست همینگوی
سطر اول این متن
سطر آخر این متن
ارنست همینگوی
3
از این ایست گاه
تا ایست گاه بعدی
جای تو خالی
4
امروز با تبر می آیم
فردا با تفنگ
مواظب خودت باش
معشوق من!
5
شب تکرار می شود
و روز هم
تا معنایی برای افتادن برگ درخت
در تو جوانه بزند

سیمین رهنمایی

آخرین باران
نباریده است
و نیاز خاک
جوانه را
از روییدنش
باز نمی دارد
در قلب هوا
شادی نهفته ای­ست
برای سالهایِ آشوب

منصور پایمرد
عشق، ابرو به کرشمه می جنباند
عمر، در آینه
به حیرت انگشت می گزد وُ چشم می دراند

در آینه برف می بارد
با تو که هستم اما
از گونه هایم شقایق سرریز می کند

دزدیده از نگاهِ آینه وُ عمر
به دیدارت می آیم

سه شعر ازکریم رجب زاده

1
با این همه چشمه
اگر نبالی
آرزوی هزاران چشمه
دود
خواهد شد

2
هر جا
گلی، چیده می شود
یاد تو
مثل ابر
در سینۀ من
می نشیند

3
کنار قمقمه های خالی
خضرهای خسته
به حیات جاویدان،
رسیدند

علیرضا قزوه
به حسین منزوی
در این هزاره سوم از این هزار یکی کم
قطار راه می افتد از این قطار یکی کم
پیامبران همه عاشق، پیامبران همه شاعر
ز شاعران اولو العزم روزگار یکی کم
هزار و سیصد و بیست و چهار روز و یکی شب
هزار و سیصد و هشتاد و سه بهار یکی کم
تو کم نمی شوی ای کهکشان هر چه ستاره
چگونه کم کنم از نور بی شمار یکی کم؟
ز جمع این همه سرمست سربلند یکی تو
ز جمع این همه منصور سر به دار یکی کم

 

صفحه 7--25خرداد88

 

حسن اجتهادی
منِ عشق
تو مرا به عشق خواندی که ز عقل و ایمانم
همه حشمت جنون را به سرای خود کشانم
تو مرا به عشق خواندی که ز عقل خط نگیرم
تو مرا به عشق خواندی که رها شود گمانم
تو مرا به عشق خواندی که تمام کائناتت
یله می شوند و ساکت، ز تکثر فغانم
تو مرا به جان این بر سر دست عهد دادی
تو کجای این جهانی که کجای آن جهانم
تو به جاده های زرین یقین مرا رها کن
که به خویشتن نهانی و من آتشی عیانم
سحر صفای دل را، ره آشنای دل را
تو نمی توانی و من، منِ عشق می توانم


حسن اجتهادی
در را می بندم
معمولاً
هم من هم شما هم همه
انتظاری دارند
اما رهگذران
در انتظاری طولانی گم می شوند
و نمی دانند
از جهات بی معنا
که فرو می افتند
در خلوت خلأ
در تاریکی مطلق اتاقها
فریادی شنیده می شود و نمی شود
یا فقط شبحی از خیال
که به خیال خود
می خواهد مرا بترساند
من که باز هم معمولاً
یا اصلاً چرا تعارف
همیشه
به سمت ذائقۀ حس و نور می چرخم
ما همه در انتظار فرو رفته ایم و
آیدا در می گشاید و می گوید:
بابا
در را می بندم که
نورها فرار نکنند

فیض شریفی
«یک بغل پرستو»
در آسمانِ غزل یک بغل پرستو باش
برای کفتر دل بق بقوبقو قو باش
به شعر شاعر شهر شهیر عشق و غزل
تو چون ترقصِ «اولاد» ماجراجو باش
صدای نرم تو در من صدای حادثه بود
صدای خامشی دل چراغ جادو باش
چه شانه ها شده ام تا شلال گیسوی تو
برای شانه به سرها صدای یاهو باش
چه دل شکسته غزالان به حلقۀ زلفت
فتاده اند ز پا، دامدار آهو باش
نخواستم که به دلجویی ام قیام کنی
برای نقش تنت آمدم قلم مو باش
زمانه برف اجل ریخت بر سر مویت
«به شانه هات بگو پاسدار گیسو باش»*
در این تراکم تاریکی و تلاطم و مرگ
برای ظلمت دلگیر، امید سوسو باش
به ساحل غزلم، بر سطوح دریاچه
ترنم شعف انگیز رقص هر قو باش
صدا سرخ انا الحق در این غزل گوید:
اگر که مرد رهی سرکشی بلاجو باش
مسافر تپش سرکش بیابانم
برای شامه من عطر پونۀ جو باش
*سروده: م-اندیش [اولاد]

پروین نگهداری
در گلوی چشمه
که می جوشی
در جان سنگ
که می غلتی
در دست ماه
که می تابی
مواظب باش
اینجا
برای عریانی پاهایت
پاپوش
دوخته اند. 

 

ط. پرنیان
از حد بزرگ شدیم
دانستیم
بوی تلخ چمن ها را
از تصور نقاشی بیرون آمدیم
با حیرت
کف زدیم پایان هر پرده را
در خنده خویش فرو رفتیم
و چه دردی داشتیم

محمد امین فصحتی (سینا)
پیامک ها
1
دیوار هم اگر هستی
                 دست کم شیشه ای باش!
                 که بگویند:
                         چیزی برای پنهان کردن ندارد
2
در شتاب بودن...
         دشمنِ سکون...
                 هر چند آبشار جاری از کوه،
                                       هر چند فواره...
3
از پا ننشستی
             وقتی  دستهایم را
                         از نعمت آن آبشار زلف
                                               کوتاه دیدی

نازنین ناظریان
طرح 1
کنار رد پای لحظه ها نشسته ام
و می گردم
دنبال جای پایی
که روزگاری سهم من بود
اما برف
رد تو را
در قلبم
رفته رفته
محو می کند

صفحه 7--18خرداد88



محمد آذری
زندگی
باری گلابتون
«از من به تو نصیحت»
بی عشق
زندگی
یک غفلت بزرگ است
قلبی که مست عشق نباشد
بهتر که پاره سنگی
در قعر دره ای

چند شعر کوتاه از: محمد امین فصحتی
سؤال
لب سوز نه،
جان سوز است،
مگر دلت را ریخته ای در استکان،
شاعر؟!
* * *
بی تحمل
هر دو بی تحمل
یکی رود،
یکی پرخاش
* * *
دو رنگی
دو رنگی،
سمّ پرواز است،
وایت باد
کلاغ رنگ شده!
* * *
از عرش تا فرش
از عرش
تا فرش
سرنوشت درختها:
بعضی نردبان،
بعضی صندلی

پیمان پیران
از قامت بلند انسان
برای: م.م
بر آن بود
     تا بزداید
           زنگار واژه ها را
                     و صیقل دهد
                           آئینه ناکوژ ناکژ
چون باد صبحگاهی
          آمده بود
                 تا برگیرد
                           پیراهن چروک قدیمی
                                        از قامت بلند انسان
و عطر نقره ای ماه را
          بتاباند
                   بر سردخانه ها
صرافان در حراجی
      مروارید دندان ها را
             عقیق می خواهند
ستاره ای
      به زمین می افتد
            کِل می زنند سرناها
                    در پایکوبی جشن عروسی او با مرگ       
تا ارغوان هزار پاره اندامش
         رج می زند
                       بر ریسمان حلقه حلقۀ گلوگاهش
                                               ستاره می خواند

دو شعر از: علی مظاهری
ندبه/ عریضه
رؤیا
هستی ام در حوالی من باش
سبزی جای خالی من باش
شکل آینه ها که مات ام برد
پاسخ بی سؤالی من باش
بی تو ماندم، خزه مرا پوشاند
بازتاب زلالی من باش
من و اینجا، به هم نمی خوانیم
شوکت بی مثالی من باش
من به تابوت زنده می مانم
رجعت احتمالی من باش

روزها فکر من
بعد، یک شب می روم تا دورهای خود
آن طرف تر از خود، اما تا کجای خود
سایه هایم شکل های دیگری دارند
ترس دارم رو کنم خود را برای خود
ترس دارم، روزهایم را نمی یابم
یا ندارم شاید انسانی ورای خود
شاید آغاز همان هست، ام که می گویند
مثل قو از خود برآمد در هوای خود
یا نه آن خواب ام که در چشمان بی یوسف
سالها تشییع شد با سالهای خود
خلوت ام کن، بل که ابراهیم من گل کرد
تا مگر از هم ب پ ا ش م با خدای خود
بلکه ناپیدا شوم تاریک تر... تا خضر
تا مگر خود را بخوانم در حرای خود
هم نشانی های ما آغاز بودن نیست
من نمی دانم که ام، در انتهای خود
و به قدری دور و گنگ ام که نمی پرسی
نام هایم را و می مانم برای خود
...
آن سوی مه، ناگهان پرتگاهی، آ...
باز رد گم کرده ام در

 

نازنین ناظریان
کدام یاد...
بانوی ستاره و ماه!
بگو خورشید گیسوانت را
کدام ابر سرگردان دزدید
که باران نگاهت باریدن گرفت
در دشت بی کرانۀ تنهایی
بانوی ترمه پوش غزل
مخمل گیسوانت را
حریر کدام یاد آشفته کرد؟
کدام باد وحشی؟
که پژمردی
بی آنکه شکفته باشی...

صفحه 7--11خرداد88

 

نازنین ناظریان
شهر خیال
دیشب دوباره دل هوس آشیانه کرد
باز این غریب خفته به غم یاد خانه کرد
انگار آسمان به دلم چنگ می کشید
نام تو را صدای خیالم بهانه کرد
* * *
دیشب دوباره قصه ما غمگنانه بود
باز آسمان شعر و غزل عاشقانه بود
می خواستم به شهر خیالت سفر کنم
دیدم دریغ فاصله ها بیکرانه بود
* * *
افسانه های شعر و غزل نیمه کاره ماند
شبهای تار و غمزده ام بی ستاره ماند
امنیت نگاه تو رؤیای ترس داشت
در دستهایم از تو دلی پاره پاره ماند
* * *
احساس می کنم دل تنگم کبوتر است
بال نگاهم از بر سیلاب غم تر است
احساس می کنم که گل سرخ آتشم
آن شاخه گل که تشنه آبست و پر پر است
* * *
در نیمه های این سفر از پا نشسته ام
آن قایقم که در دل توفان شکسته ام
آن قصه ام که خوانده نشد در کتاب دل
در را به روی هر چه خیال است بسته ام
* * *
آن آسمان که ابری یک درد تار بود
آن سال کهنه ام که سراسر غبار بود
خانه تکانی غزلم صرفه ای نبرد
در شعر دل که قافیه اش انتظار بود
* * *
آری دوباره دل هوس آشیانه کرد
در کنج خاطرات نگاه تو خانه کرد
یک جاده انتظار و مسافر شکسته پا
باز این غریب خفته به غم یاد خانه کرد

دو شعر از پوران کاوه
پیوند

از غلاف تهی
چه خنجری بیرون می آید؟
همه «دوستت دارم» ها وارونه شده در آینه
و باغچه ای را که با گریه آب می دادمش
زردتر شده از پاییزان
حالا معنای پیوند را
فقط رگها می دانند

راز بزرگ

ماه شده ای وُ
تابان بر چهرۀ همه عاشقان
لبخندی بزن
تا تمام زیبایی ها چشم بگشایند
سخنی بگو
تا تمام کشتی های غرق شده
به ساحل بیایند
بر پنجره ام بتاب
تا شاعر بمانم

سهیل پاشازاده
دست دلم را رو می کند
سوسوی ستاره ای
که دلتنگی ام را
زیر آسمانش چال کرده ام

دو شعر از حیدر شکری زاده

1
چشمان تو وحشی اند وُ خود آرامی
عین خود اسطوره ولی گمنامی
با آمدنت معجزه از مد افتاد
تو شکل مدرنیزۀ یک الهامی

2
اینطور نبین که خسته و بی ثمریم
افتادن برگ خویش را می نگریم
هر چند که ریشه های ما در خاک است
پایش برسد از همه گنجشک تریم

 دو شعر از ساناز حسینی احمدی
1
می نویسم
آرام تر از فریاد
سپیدتر از سرخ
متضاد تمام مترادف های جهان
خسته نیستم
خسته ات می کنم
تنها پیراهنی سرخ، تاوان زخم های کهنه ام را پس نمی دهد
دیدن و دم نزدن صبری می خواهد که ایوب هم نداشت.

2
حق با تو بود
دیوانه بودم که عاشق می خواستمت
و نمی دانستم
زندگی پرسه ای کوتاه، در کوچه باغ هایی است
که دیوارهاشان آنقدر کوتاه تر که کلید را فراموش می کنی
حق با تو بود
و من به یقین می رسم
مردان، ریسمان پوسیدۀ اعتمادند
هر گاه می گویی
زنان ناقص العقلند

ویترین
نام:پاره های ممنوع
از: محمود معتقدی
انتشارات: روزگار

نام: با خودم حرف
می زنم
از:  روجا چمنکار
انتشارات: ثالث

صفحه 7--4خرداد88

 

حسن اجتهادی
برای: ایرج صف شکن
بود- سرود
من رنج می کشم
که تو را می فهمم
در هیجان های مهربان دَم و بازدَم
و تو همیشه
از عدالت و انسان می گویی
و رانده می شوی
از چشمهای لوچ
از عقده های موازی
از ناگهان هزار حادثه
ای بود
اما تو باز هم می مانی
و من باز هم خواهم سرود

محمدتقی جنت امانی
کهنسالی ام را
درشکست
پیشانی اش می بینم
و او جوانی اش را
در
شکست چین چین موهام
...
زندگی
عادت عجیبی دارد
انگار
پدر، پدر من
نگران مباش
مثل کوه پشت سرت ایستاده ام
اصلاً
خانه سالمندان
برای همین روزهاست

مینا درعلی
سرت را هر ور که بچرخانی
زندگی همین جاست
درست رو دررویت!

شمشیر کشیده
قاب شد
در سرزمینی
که مردمانش
شلیک آموختند!

سه شعر از:محمد قائدی- شیراز
1
یک حادثه لابلای این مورچه هاست
روی همه رد پای این مورچه هاست
من مثل همه ورد زبان خواهم شد
فردا که تنم غذای این مورچه هاست
2
هی رفتی و آزاد شدی بادکنک!
هی از ته دل شاد شدی بادکنک!
یک روز تو هم می ترکی میدانم
با دست همه باد شدی بادکنک!
3
شب از همه جا رسید با آن همه قفل
یک پنجره آفرید با آن همه قفل
آن شب که تو را جشن گرفتم در خود
من بودم و یک کلید با آن همه قفل

فرحناز حمزه
سوت مرگ
حکایت تازه کن امشب، حکایت های توفانی
کسی می پژمُرَد این جا، در این شهر زمستانی
اناری دست دارا بود، تَرَک می خورد دستانم
طنین هِق هِق کبری و آن تصمیم بارانی
و مردی با سبد آمد، میان باد و باران ها
کمی سیب پلاسیده، برای روز مهمانی
شب و درد و نگاهِ من، کمی تشویش، دلشوره
صدای چِک چِک از سقفی، در این شبهای سیمانی
قطاری می رسد اینک و سوت مرگ می آید
تو از ایثار می ترسی، من از این سیر ویرانی
صدا کن عاشقانم را، برای قصه ای ویران
عبور مبهم یک غم، غزلهایی که می خوانی

سیامک برازجانی
از قرینه ام
چیزی شبیه دیدن
می روید
چه کسی
در چشمم نشست
که از بی نهایت خشکسالی
سبز آمده ام/ اینجا
و تا هنوز
هزار گیاه ناشناخته
می روید از دستم
* * *
نشسته ام کنار خودم
-تمام اضطراب-
و صدایم
در هر واژه ای برقصد
پیراهنی بر اندامم
می بافد
می خواهم سکوت
لبخند ویرانگری از آب بگذرد
حالا که بی رودخانه
دستانم سبز است
و آب از چشمانم می گیرد
گندمزار

لطف اله مکاریان
نشسته پشت پنجرۀ خیال
چشم انتظار
طلوع نگاه سبز نگاری غزال وش
و
خواب بلندای خاطرات
شاه بیت غزل روزگار من
و ایام دور و درازی که
دل، در حصار روی تو بود و
تو
در فاصله!!

ویترین
نام: صف عاشقان تمامی ندارد
از: کریم رجب زاده
انتشارات: فصل پنجم

نام: فصل نامه غزل پست مدرن
از:  همین فردا بود
چاپ: کرج

 

صفحه 7--28 اردیبهشت 88

 

سعید شعبانی – امیدیه

خانه تکانی شده ام!
من در این لباس
خانه تکانی روحم را اثبات می کنم
چند وقت است موریانه ها، ساس ها
چند وقت است لای کناره های دیوار
مبالغه نمی کنم
پوسیدگی ام را
زیر میکروسکوپ گذاشتند
تو، آن جا بودی
دیدی
مرا تشریح می کردند
شمال و جنوب
قناسی چهار جهت اصلی
قیمتی نداشتم
کلنگی شده ام
و حافظه ام یاری نمی کند که بگویم
کدام پاره تو را کنار خودم داشتم
خواهش می کنم
با من بگو که خانه تکانی روحی/ روانی
نبوده ام
کمی عصبی...
یا توی این لباس
بغلم کن
لباس من به تو می آید
برای اثبات این خانه تکانی
ببخشید
کمی عصبی شده ام!!

کریم رجب زاده

برون از پاییز
شهریور بود آمدم
باران می بارید
اکنون
با مسافری از مرداد هم کوپه ام
در قطاری که می گذرد
و با سه میوه از سه فصل
بیرون از پاییز ایستاده ام
تا برف نبارد
         مهمان شما هستم

دو شعر از بدرالملوک یگانه
1
دلم درگیر دردی بی دوا بود
تنم تبدار و تنها مبتلا بود
میان لایه های ذهن خسته
نمی دانی چه بلوایی به پا بود
تمام آسمانها بی ستاره
زمین هم حسرت بی انتها بود
بهارم زرد رو و خسته از غم
زمستان زمهریر صد بلا بود
گلی در خاک این غربت نرویید
امید و انتظارم نابجا بود
ولی در پستوی قلب شکسته
کسی با درد دلهام آشنا بود
همیشه او دلم را قرص می کرد
تمام دلخوشیهایم خدا بود

2
حالا دوباره با تو هماهنگ می شوم
در جذبه نگاه ترت، منگ می شوم
برگشته دل به حال و هوای سه سال پیش
آن روزهای خوب،... چه دلتنگ می شوم
بیست و ششم، چه روز قشنگ و مبارکی
تنبور و تار... یا نه... دف و چنگ می شوم
چون نکتۀ کلیدی آن ماجرا، منم
که در کنار اسم تو پررنگ می شوم
دل را صبور کرده ام آری برای تو
حالا ببین که با تو هماهنگ می شوم

صحت
با بهانه و بی بهانه
آنقدر از تابع وجودمان
مشتق گرفتند، تا هیچ شدیم
انتگرالی باید!
تا پارامترها
متغیر سازند: نمودار زندگی را

سه شعر از لطف اله مکاریان
1

لال می شود زبانم
وقتی که چشمهایت
با
انبازه های نگاه
باورهای آشنایی را
سؤال پیچ می کند

2
 دلشوره های تو
می کشد آخر
کاروان عمر مرا
به ایستگاه
کویر

3
باید شکست
حصار فاصله ها و تنهایی
اگر که در حوصله ات
اشتیاق همراهی است

سیما نوذری

گریه نکن
کمی تفالۀ طعنه میان فنجان هاست
و عشق وسوسه ای در دل خیابان هاست
کنایه از به تو پیوستن است این تقدیر
که هر چه می گذرد بر جهان، از انسانهاست
کویر جان من است اینکه عاشقت شده است
چرا که ابر نگاه تو راز باران هاست
تو خیس- گوشه ابرت فشرده- گریه نکن!
همیشه فاصله ها قسمت هراسان هاست
به خواب های تو ایمان می آورم هر شب
که خواب های تو تعبیر این زمستان هاست
خدا بزرگتر از چشم های آدم هاست...

ویترین
نام کتاب:اندوه یاد«سحر رومی»
از: سیروس رومی
انتشارات: نوید

نام: صبح هیاهو
از: ایرج صف شکن
انتشارات: نگاه

نام: قاب برهنه
از: ایرج صف شکن
انتشارات: نگاه

صفحه 7--21 اردیبهشت 88

 

سه شعر ازمحمدحسن جنت امانی
1
سیخ توی چشم هایش فرو می کنم
کارد در شکمش
نگاهم می کند و می گوید:
«همیشه ای در قلبم»
قلبش را در می آورم
می گیرم توی دستم
رنده می کنم
می گوید:
«چه قدر خوبی همۀ وجود من»
ریز ریزش می کنم با ساتور- می ریزم توی کیسه؛
پرتش می کنم به یکی از گودالهای به فرض کرج
از هر کجای زمین بلند می شود به تعداد نفس هایم می گوید:
«دوستت دارم»

2
به راحتی می میرد- مرگ
چرا که تو از کنارم گذشته ای و
لبخند زدی

3
این ماه اگر
پاورچین- پاورچین می رود
می ترسد!!
بیدار شوند شعرهای من و
جهان را بی خواب کنند

سیدمصطفی کشفی

آن سردیِ فصل آخر سال،
یلدای بلند، می نوازد!
آن صبر و امید آفرینش
با یاد بهار، می برازد!

عبدالرحمن مجاهد نقی

در رود آسمان
هر ابر چون زورقی سپید روان است
-------------
غروب از میان شاخه های بلند می آید
پرندگانِ پُرگو
در میان تَلماسه ها
و در کنارۀ آبدره ها
به سعایت نشسته اند:
«زنی بر بام خانه ایستاده
با موی لخت
و با واژه های سخت
انبان خشم سالها به دلش سرریز گشته است...
زنی بر بام خانه ایستاده
و به خیابان دشنام می دهد»
--------------
فوّاره ای در حوض
سر را به بالا کرده و یکریز می خندد

دو شعر از مینو نصرت
1
کنار تشنگی ات می نویسم
آب
کنار دلتنگی ام می نویسم
ماهی
پل را از روی رودخانه برمی دارم
و تو را آن سوی پل می گذارم
آنگاه
برایِ تو با مدادِ آبی
آسمان را می کشم
و برای خودم
دریا

2
شمعدانی های سوختۀ ایوان
به شبتاب ها خیره اند
من
به آخرین ستاره ای
که روزی
روی طلوع آن
با زندگی شرط بسته بودم

دو شعر ازکریم رجب زاده
1
دیروز
موشکی
به عیادت بیماران رفت
باورمان شد
که جهان
به جانب دوستی
پیش می رود!!!؟

2
مرگ
راه باز می کند
که تو بگذری
ناگهان سکوت
ناگهان حضور پروانه وار،
گرد کلمات
گاهی جهان
این گونه
معنا پیدا می کند
مثل طلوع
بر شانه ها
و شیونی که،
از شعر بلند می شود

ثریا داودی حموله

ما گم شده ایم
قرار است
از عشق پرده برداری کنند
بیا نام هایمان را با هم عوض کنیم
ما همدیگر را زیر نور ماه گم کردیم
و رها شدیم میان کلاغ ها
نام خود را که در آیینه دیدیم
خطوط بنفشه را به چشمان هم دوختیم
و تازه های ترس را در گلدان کاشتیم
ما زندگی را به آن پرنده سیاه باختیم
حرف های همدیگر را شخم زدیم
خود را در رنگ شعر تکاندیم
تا تب دیوارها را فراموش کنیم
ما گم شدیم
مانند قبر کهنه ای
که میان بوته های تمشک مانده باشد

 

صفحه 7--14 اردیبهشت 88



عزیزان همراه
این هفته میزبان دو شاعر و هنرمند خوب استان هستیم؛کاظم شیعتی که به جرأت می توان گفت استاد غزل استان و عبدالرحمن مجاهد نقی که هنرمندی است محقق و منتقد و در سکوت و بی هیاهو دامن هنر را زینت می بخشد. برای این عزیزان موفقیت همیشگی آرزومندیم.
فریده برازجانی

دو شعر ازعبدالرحمن مجاهد نقی


درد است جام پر از زهر روزگار
که بی قرار
در کناره لب ها گرفته ایم
درد است درازی رازی فسانه وار
که ما
بی پناه ترینان روزگار
در سایه اش پناه به درازی شب ها گرفته ایم
درد است رد رود بی زاد و رود حیات
که بی نشاط
چرک چروک چهره خشکیده رود را
به تماشا گرفته ایم
درد است حاشیه بودن به متن تن
حیات را اگر، زانو به دست
با باور شکست
به حاشا گرفته ایم
درد است که در دست های ما به پناهی نشسته است
درد است...

جدال درونی

بهار  و دست و دلی سوگوار، حیف تو نیست؟
خزان شعر تو در این بهار، حیف تو نیست؟
به رقص آمده توفان سبز و آبی و سرخ
نشسته ای همه بی برگ و بار، حیف تو نیست؟
به سبک آب برو، سر به شانه اش بگذار
بپوی، منتظر است آبشار، حیف تو نیست؟
ز واژه های کفن پیچ شعر خود بگذر
به واژه های تپش رو بیار، حیف تو نیست؟
بگوی از دم گرم نسیم و بوم و برش
مگوی از دم سرد غبار، حیف تو نیست؟
به روزگار سرودی سرود پویش سنگ
گرفته ماتم این روزگار، حیف تو نیست؟
به جای وصف تبرهای صف کشیده باغ
به دشت عاطفه بذری بکار، حیف تو نیست؟
فقط مگو ز سقوطی کشیده و ابدی...
بخوان حماسۀ این کوهسار، حیف تو نیست؟
نساز از تب و تاب حیات مرگی تلخ
دل تپندۀ تو در مزار، حیف تو نیست؟
تو از شقایق نعمان نماد تازه بساز
همیشه این گل گل داغدار، حیف تو نیست؟
به جای خش خش موهوم مرگ در شب کور
بخوان به زمزمه جویبار، حیف تو نیست؟

پیالۀ خورشید
به آیین میترا
و مست می کهنۀ کاهنانش
به ساحل، به نظاره حاصل یک غروب ایستادیم:
[عرق از سر و روی دریا روان بود
سراسیمه جرعه پس جرعه از خون خورشید می خورد
هر بار کف از دهان پاک می کرد
و آرام آرام
به لالایی الکن و مست دریا
خورشید را خواب می برد:
«بپرهیز از یأس
هر صبح بر شاخه های گل یاس بنگر
بپرهیز از درد
بر دانه های خموش دل خاک تیره نظر کن
بپرهیز از ضعف و سستی
به هر جا که دل می کشاند، سفر کن
بپرهیز و از غم حذر کن
بپرهـ....یـ....ز»]
و چون هول تاریک بر پهنۀ آب بنشست
زبانش به سنگینی افتاد و لب بست
میانجای سرخ غروب و خش باد
پیاله ز دستان امواج افتاد
* * *
و ما بازگشتیم
تا صبح فردا
سلامی پر از مهر با مهر گوئیم...
نفس های شور و گس آب ها را ببوئیم
و زیر تن موج خورشید، تن را بشوئیم

سه شعر  از کاظم شیعتی

پنجاه سال در به دری
«برای فیض شریفی»
تبعیدیان غربت پنجاه سالگی!
میراثتان مرارت پنجاه سالگی
رقص قلم به صحنه دستان رعشه دار
این است آن کرامت پنجاه سالگی
پنجاه شمع روشن... بر سرب و بر سراب
نفرین بر این ولادت پنجاه سالگی
پنجاه سال در به دری در هزار در
با طعنه و ملامت پنجاه سالگی
پنجاه سال گمشده ها را نیافتن
با نیشخند منت پنجاه سالگی
یک قرن زخم و دلهره و نیم قرن مرگ
ارزانی تو وحشت پنجاه سالگی!
یک یا  دو یا سه نقطه دگر سال را چسان
با خود کشد ملالت پنجاه سالگی
آب سراسر اقیانوس های دور
اشکی است در مصیبت پنجاه سالگی
در دست های کوچک شاداب خود بگیر
دست مرا به حرمت پنجاه سالگی
از این جدال یک تنه با خود چه می برم؟
جز سر به مهر عصمت پنجاه سالگی

مظهر تیمن، منظر تبرک
«برای امین فقیری»
در گوش من فرو خوان یک مولوی حکایت
تا بر دلم نپیچد هر پیچک شکایت
چشمت سیاه تر باد در چشم من، اگر چه
بایست سبز می شد با این همه درایت
بر گو کدام گل را در این غزل بکارم؟
تشبیه، استعاره، ایهام یا کنایت
شد مظهر تیمن... شد منظر تبرک...
شعرم که غسل می کرد در زمزم صدایت
آن غصه ها که صد قرن در گوشه دلم ماند
بنشین که شعر شرمم شر می کند برایت
این گونه سرد و بی روح شعر اثیری ام نیست
گیرا شود به رقصی گر می کنی حمایت
نم نم نمی توان شست هر جامه ای در آبی
آری به جان خریدم سیلابی بلایت
سرهای فلسفی! عشق صلابه ای «چرا» نیست
کو اولین بدایت؟ کو آخرین نهایت
باران گل به پایت! عطر آشنا سرایت
گل های سرخ تر را من چیده ام برایت
می میرمت به هر بار... یا می زیم به هر کار
یارب مباد کس را مخدوم بی عنایت*

*از حافظ

 

صفحه 7--7 اردیبهشت 88

 

زبان و ذهن در «متنی برای بینایی سنجی مخاطب»
امین احراری
به بهانه سرودۀ زنده یاد علیرضا نسیمی
اگر یکی از قابلیت های زبان را امکان تداعی و بازسازی فضاها در یک ذهن تصویرساز بدانیم و اگر بپذیریم که دیدن با شنیدن در یک فرایند تکاملی قرار
 می گیرد، آنگاه می توان گفت که زبان پلی برای بهتر دیدن و چشم ابزاری برای گسترش بیشتر فرآورده های زبان است.
زبان می بیند و چشم می شنود و این ارتباط در یک دور پایان ناپذیر ادامه می یابد.
«متنی برای بینایی سنجی مخاطب»، مخاطب را به اتاق تاریکی می کشاند که برای دیدن مجبور است بشنود و برای شنیدن باید نشانه ها را از دور، ردیابی کند تا ببیند. شاعر با رمزگذاری و کشف علائم و نشانه های دیداری، مخاطب را در ارتباط مستقیم با متن قرار می دهد.
شنیدن نیز فراتر از حوزۀ زبان، در مسیر شکست ساختار، به نشانه ها و اشاره هایی محدود می شود که مسیر بهتر دیدن را فراهم می سازد.
فرض کنید در اتاق دربستۀ تاریکی نشسته اید و به دنبال شیء خاصی می گردید.
یک نفر بیرون و خارج از متن شما را برای رسیدن به هدف یاری می کند.
امکانات شما محدود    به   شنیدن، تجسم کردن و به خاطر آوردن است.
     هر چه بیشتر بشنوید در حوزه امکانات بیشتری از زبان
 قرار می گیرید، اما این امر نمی تواند دلیل قابل قبولی برای راحت تر
 یافتن شما باشد. شاید هر چه بیشتر بشنوید بیشتر گمراه و از هدف دور شوید.
حال فرض کنید فرد مورد نظر با باور به «غیر قابل اعتماد بودن زبان»* سعی دارد با ایما و اشاره، مکان مربوط به شیء خاص را نشان دهد. شاید این بار شما نیز سریع تر به هدف برسید.
شاعر در «متنی برای بینایی سنجی مخاطب» می کوشد تا با رهایی از برزخ زبان آنچه را که نمی تواند بگوید، نشان دهد و برای این مهم از روش های زبانی، قابلیت های نمایشی زبان، بازی های زبانی، شکست زبان و... استفاده می کند.
او با انگشت اشاره به نشانه هایی ارجاع می دهد که مخاطب را فراتر از نشانه و خارج از متن به حرکت وامی دارد، حتی اگر دوربین زبان در همان ابتدا از حرکت باز بماند.
«دریا در یای ماهی تمام
ماهی در یای دریا جا خوش کرده»
نشانه های نمایشی در زبان، گاه به صورت تابلویی چرخشی و دوار عمل می کند و مخاطب را در زوایای مختلف با خود
 می کشاند. گویی شاعر با دست اندازی ها و سخره گرفتن زبان، قصد دارد دنیایی بیرون از متن را به مخاطب نشان دهد.
دنیایی که دست زبان از نمایش آن کوتاه است و تنها با
 اشاره ای غیرمستقیم می توان به دنبال نشانه ها حرکت کرد و پیش رفت.
«دنیا چهار حرف کوچک دنیاست
پر صدای مسافر
که ترانه می لبریزد از پژواک صدات
بر صفحۀ چند دور لب هات
دور تا دور از سوزن صدای نفس هات
چشم هات
دوست دارم هات که هیچ وقت
هیچ وقت سرجای هم نیستیم
این جا هم جز دوری خودم ملالی»
شاعر در دوربرد تخیل خود در پی کشف قراردادهایی جدید برای نشان موجودیتی جدید است و همین امر شعر او را در حوزۀ ذهن و زبان مستقل معرفی می کند.
او برای رسیدن، فاصلۀ زمانی ذهن خود را تندتر می گذرد حتی اگر قرار باشد دستورهای زبانی را بشکند و فاصله ذهن و زبان را کوتاهتر کند.
از حالا تا سیزده ثانیه دیگر
بشمار یک
هزار و یک، هزار و دو...سه...چهار...پنج
بشمار دو
(کاش لااقل دکمۀ عبور تندتری بود!)
بشمار سه
تمام درون ها بیرون:
«نقد حیرتخانه هستی صدایی بیش نیست
ای عدم نامی به دست آورده ای موجود باش»
می رفتیم
می رفتیم و رسالتی عمیق در جیب های خالی مان بود
تو یکریز از گوش ماهی های فرداهات حرف می زدی
و من در اندیشۀ کابوس هزاران هزارساله ای که: نکند
غرق شویم!
میل به جاودانگی و خلق دنیایی دیگرگونه در هزاره های بعد یک خط ممتد از ابتدا تا انتهاست که با مرگ تمام نمی شود بلکه در انتهای خط ادامه می یابد.
«هزاره ها بعد هم همین
چیزی وجود داشته باشم
بعد چیزی
پرنده ها که واژه شوند و روی دست های نتراشیده اش
گوشۀ چشم های رسیده
همیشه در سفر رگ»
آمیختگی زبان فخیم با رویکردهای مدرن[نوین]، مخاطب را، در دنیای متناقض نما (پارادوکسیکال) امروزی به چالش می کشاند. چالشی از جنس دغدغه های بی حساب تاریخی و نظم محکوم دنیای نوین.
(از این جا به بعد می تواند در یک کافی شاپ اتفاق بیفتد)
«حاشا چیزی/ چیزی وجود داشته باشد چیزی
زبان جادوگرانه ام کو که هر چه آموختندم دروغ
و چرا ترساندنم از ناخواستنی بودن
که زندگی زمینی رنج است و
آدمیزادی رنج و
ترس
چیزی میل دارید خانم؟
سر ساعت خودم چانه بزنم با وقت
این جا هیچ چیز رازی اش نمی کند الکل»
در پایان به نظر می رسد شاعر دل بستۀ رویکرد فلسفی و
زبان شناسانۀ خود به هستی است و دغدغۀ هستی شناختی و مسایلی چون مرگ و زندگی در بسیاری از  سطرهای شعری او به چشم می خورد.
«حالا طعمۀ قرص ها شدن بهتر است
یا روی ریل خوابیدن؟
پرت شدن از بالای پلک چپ جت چه طور؟!»
و یا تصویر و تجسم مرگ در سطرهایی از شعر
 «24 از پایین»:
«پایین» خودش را به مردن می زند
فرو می روید از قعر
از پا  از پلک دانه دریده می شود در قعر  شب
و نیز دغدغۀ هستی شناختی واژه و کلمه در سطرهایی از شعر «24 از بالا»:
پرنده بود  باد  بعد
نکند ترانه ببارد بر کلمات عریان چه بپوشم
کاسه ای زیر نیم کاسۀ سر [برود] دم عصر
تمرین دشمنی می کنند منظومۀ سردردهام با من
-سه پاکت خیام بی یأس فلسفی، لطفاً!
پی نویس:
*ژاک دریدا (فیلسوف فرانسوی)

ناهید سلطانی
هر کس
راه خودش را می رفت
که ناگهان
باران گرفت
جایی
کنار چتر تو
خالی...
همان کنار گوشه ها
خزیدم
زیر نگاه تو
شیطنت ابرها
کار خودش را کرده بود
راهمان یکی
آب، از سر چتر گذشته بود

لطف اله مکاریان

عجیب صبر گرانی است
این نیامدنت
میان انبوه هزاران هزار
هست و نیست
گذشت، روزگاران بسیار
و می گذرد میان معابر ایام پوچ
با این و آن قصه های بس دلتنگ
من در کدام برهۀ زمان
پشت دیوار دلتنگی
بیتوته کنم شب را
تا برای مقدمت نفس تازه کنم
ای دیرین ترین ترانه صبح

سه شعر کوتاه از سیامک برازجانی
(1)
وقتی از آتش حرف می زنی
خانه ام
میان تنباکوست
* * *
(2)
صدای پای کیست
-که آواز می شود؟!
تمام چشم خاکی من
گوش است
* * *
(3)
 به دانش آموزان در آتش سوخته سفیلان
کلاس چندم است خورشید
که هر صبح
مبصر تمام کلاس هاست

سید مصطفی کشفی
دانه، در دست زمان، خوشه شود!
خرمنی، آید از آن، دانۀ خرد!
دیده را، دوخته ام من، به زمین!
مور هم، دانه به لانه می برد!

نازنین ناظریان

اسم اعظم
امشب از تمام شعرهای من
نبض بی تپش عبور می کند
در میان آسمان سینه ام
تک ستاره ای ظهور می کند
از تمام سینه ام درین خموش
جلوه های عاشقانه می چکد
از زلال چشمهای آشنا
بر شبم گل و جوانه می چکد
تا تو را صدا زدم به لحظه ای
آسمان دری به خنده باز کرد
دستهای خالیم چه بی قرار
خالصانه جرأت نیاز کرد
لحظۀ رسیدنت بهانه بود
دل به شوق دیدن تو می تپید
پا به پای گامهای بی عبور
چشم بسته در پی تو می دوید
سر زدم به چشمه زلال اشک
تا وضو کنم نماز عاشقانه را
خواستم عمیق و تازه حس کنم
اوج این حضور عارفانه را
خواستم که عطر اسم اعظمت
ضامن شب نیاز من شود
باشد آنکه تربتی از اسم تو
مهر امشب نماز من شود

 

صفحه 10--31 فروردین 88

 

سلام
سلامی به سبزی بهار و طراوت باران، سلامی به شکوفه، به شروع، به آغاز دوبارۀ خاک وُ گیاه. سلام به شما که بهار را در «ویژه نامه» این فصل مزین کرده اید. هر روزتان بهاری و هر بهارتان دریچه ای به آینده ای بهتر. با سپاس از همراهان هنرمند و با خسته نباشیدی به یاران تحریریه. «ویژه نامۀ بهاری» را تقدیم می کنیم به تمام کسانی که دل در گرو بهار نهاده اند.
 فریده برازجانی
۱-  منصور اوجی/ 2- حسن اجتهادی/ 3- فریده برازجانی/ 4- ط – پرنیان/   5- سهیل پاشازاده/ 6- پرویز خائفی/ 7- جلال خسروی/ 8- ثریا داودی حموله/
9 - حسین دیلم کتولی/ 10- صــدرا ذوالریاستین/ 11- سیروس رومی/
12 - کریم رجب زاده/ 13- ســیمین رهنمایی/ 14- شـــفیعی کدکنی/
15 - کاظم شـــیعتی/16- ساغر شفیعی/17- حیدر شکری زاده/ 18 - حامد
 شاهین مهر/ 19- ایرج صف شکن/ 20- محمد عسلی/ 21- اسماعیل عسلی/
22 - فرهاد عابدینــی/ 23- محمدامین فصحتی/ 24- احمد فریدمند/ 25- فرشته قاسم زاده نرگسی/26- شمس لنگرودی/27-محمود معتقدی/28-محمدرضامحمدزادگان/ 29- پروین نگهداری/ 30- سیروس نوذری/ 31- کورش همه خانی/ 32- رضا یوسف زاده تهرانی/ 33- کیکاووس یاکیده/

سه شعر «کوتاه، مثل آه» جدید

 از منصور اوجی
1
بیا!
گلی رُسته بی نام در برف صبح
بیا، تا خدا را تماشا کنیم.

2
کاش
آن طرف ها گُل سپیده شکفت
کاش بر آب قایقی بودم.

3
شهرِ شیراز
شهر شیراز در طلوع بهار
غرق گل- عطر بوته ی نارنج
و من اینجا کنارِ عصر
                           و
                           مست.

فریده برازجانی
یک باغ سیب وُ صد وُ چند شاخه گل
نازک وُ ترد
-ماه پیشانی.
این جا، کنار زلال ترین چشمه های آب
تنها گلم
بهار شده است

ط-پرنیان
شب را در شب می گذرانیم
در مجموعۀ زمان
از لابلای کرک گربه ای
که دفن شده در سکوت
داغ بر پیشانی می گذاریم
تا هنوز!

 

حسن اجتهادی
مرا ببر
جز تکرار عشق
بیزارم همیشه
از مرورهای مکرر
مرا ببر به جایی
که هرگز ندیده ام

 

سهیل پاشازاده
دلتنگ تر از غروب
بهانه زمین­ست که تقویم را
به بهاری پا به ماه
سال به سالش می کند



پرویز خائفی
دستاویز
راست ایستاده ام
در اتاقی،
 با فرودین تاقی
که لاجرم زیستن را
سر فرو آوردن است و شکستن
فرودین تاق را،
 انگاره مکن دستاویز
که سرو را جز باژگونه مقرنس
  فرازی نیست!
مباد و
 نفرین باد!
اگر بالا دوتا کنی به اعتذار
که بنگر!
بام اتاقک را
که چه کوتاه است

جلال خسروی
از اعماق خاک می آیند
                                    گل ها.
از تار و پود جمجمۀ انسان
بهار،
طرح آرزوهای آدمیان است
با زمینه سبز و
نقش های رنگارنگ
و گل ها
 از اعماق می آیند

ثریا داودی حموله
بهاریه
تنها ساقۀ بهار در دست هامان ماند و
پوشال های زرد
سهم ما از این چراغ کهنه
نفرین باد بود؟
آیینه های مرده از مرگ ما می پرسند
و نمی دانند گور ما پر از خواب های گندم است
نه خطوط اتهام از یاد خواهد رفت
نه دروغ های زمین
بادهای گرسنه برمی گردند
و ورود عشق به تقویم ممنوع می شود!

صدرا ذوالریاستین شیرازی
گرگ و میش را
چگونه باور کنیم؟
وقتی که برۀ عیسی هم،
قصۀ خاج را می دانست!
ما معنای دیگر
«بامداد» را
از دهان داغ شنیدیم.

حسین دیلم کتولی
گنجشک ها هم
از سفره ما خبر دارند
                                 که
روی درخت همسایه
                            می نشینند.

سیروس رومی
در ناز و تنعم خزان
گل می کند صدایت
و نقش می کنم
انحنای عروسکی صورتت را
در خواب های آشفته ام
صدای پرتبسمت
تفسیر رؤیاهای من است
تنها تو می توانی مرا معنی کنی

کریم رجب زاده
برون از پاییز
شهریور بود آمدم
باران می بارید
اکنون
با مسافری از مرداد هم کوپه ام
در قطاری که می گذرد
و با سه میوه از سه فصل
بیرون از پاییز ایستاده ام
تا برف نبارد
         مهمان شما هستم

 سیمین رهنمایی
آخرین باران
نباریده است
و نیاز خاک
جوانه را
از روییدنش
باز نمی دارد
در قلب هوا
شادی نهفته ای ست 
برای سالهای آشوب.

شفیعی کدکنی
در نگاه من بهارانی هنوز
پاک تر از چشمه سارانی هنوز
روشنایی بخش چشم آرزو
خندۀ صبح بهارانی هنوز
در مشامِ جان به دشت یادها
یاد صبح و بوی بارانی هنوز
در تموز تشنه کامی های من
برف پاک کوهسارانی هنوز
در طلوع روشن صبح بهار
عطر پاک جو کنارانی هنوز
کشتزار آرزوهای مرا
برق سوزانی و بارانی هنوز.

کاظم شیعتی
در خمار چشم تو
«برای همسرم»
تا شراب چشم های یشمی اش نابم گرفت
دست هایی مهربان در عشق غرقابم گرفت
من نهنگی بودم از تبعید دریاهای دور
خرد گشتم، تا چنین تدبیر قلابم گرفت
من که تاریخی تپیدم در کمینگه های خوف
در خمار چشم او آسودم و خوابم گرفت
بچه آهویم... چریده در علفزاران سبز
تیز پروازت بنازم، عاقبت نابم گرفت
زورقی لغزیده در هر توف و توفان های صعب
من خوراک موج ها و... دستی از آبم گرفت
ماه من می خواست شب را سبز زیبایی کند
تا خسوفی نا به فرجام «آب» مهتابم گرفت
من شراری مستعدِّ کوه یک آتشفشان...
مرغ شبکوری رسید و کرم شبتابم گرفت!
تیر آرش بودم و در راه هر توران زمین
سنگی از بامی برآمد، شور پرتابم گرفت

 ساغر شفیعی
آفتابگردان ها را به جای آفتاب گذاشتم
کفش ها را به جای راه
می توانم هفت سین را هم به جای بهار بگذارم
اما جای خالی تو را
فقط باران پُر می کند.

حیدر شکری زاده
در حوصله ام شعر ندارم، خالیست
در بقچۀ تقویم، بهارم خالیست
دور و برم از حس تو سرشار، ولی
جای تو همیشه در کنارم خالیست.
حامد شاهین مهر
یکبار دگر بیا و لبخند بزن
تندیس شکسته را به هم بند بزن
ای عشق مرا شبیه یک رستاخیز
با زندگی دوباره پیوند بزن.

ایرج صف شکن
«تیزاب و عسل»
چه تقدیری بود
کاین گونه
نشستی بر بالهایِ شب
و رها شدی
در دهانِ تب،-
مرا دیگر امیدی نیست
گریزی نیست
به گودالی که
درافکندی و
خاکسترت اکنون
بر سر می کنم و
هیچ کس نمی بیند.
آی بر کشیده دامن!
می بینی
آتش گرفته ام و
لهیبم را
هیچ کس نمی سوزد.

محمد عسلی
به داغ ظهر تماشا
گریز نیست!
شبانگاه رخت باید بست!
کویر عاطفه خمیازه می­کشد در باد
درخت بی ثمری سایه سار بی رونق
گرفته خویش در آغوش
بی بها و بهار
چه ژرفنای غریبی است!
گاه رخصت نیست
زمان خسته نیاسوده پر کشیده به اوج
درخت و چشمه چه دور اوفتاده­اند از هم
هزار قمری خسته ز گرد راه رسید
به گاه آتش و دود
چه بال بال نجیبی
که بیدها بدرود
به داغ ظهر تماشا
در این توقفگاه!

 

حامد شاهین مهر
یکبار دگر بیا و لبخند بزن
تندیس شکسته را به هم بند بزن
ای عشق مرا شبیه یک رستاخیز
با زندگی دوباره پیوند بزن.

 

اسماعیل عسلی

آسمان زخمی
مرهمی نمی یابم، آسمان زخمی را
تا به شکوه نگشایم این دهان زخمی را
پاره های دل گم شد، من چه می توانم کرد؟
باد می برد با خویش، آشیان زخمی را
بر ستیغ توفان ها، ساده دل چه می جویی؟
بره های گم گشته یا شبان زخمی را؟
ساحلی نمی جوید، تا همیشه می موید
زورقی که می فهمد بادبان زخمی را
بی نگاه دلجویت تیر طعنه ها تا کی؟
می کشی به رویم باز این کمان زخمی را؟!
در کمین جان ای دل تا مگر به تنگ آید
رهزنانه می پایی کاروان زخمی را!

          فرهاد عابدینی
استحاله
سرگردان شده ام
و معلق در فضا
نخند
چشم هایم را برنمی دارم
                           از زمین
شاید تیپایی
به آن سوی جهان بیندازدش
که تو ببینی
و شنا کنی در آن
و من احاطه ات کنم
در تو حل شوم
در من حل شوی
نهایت ایثار
نه، نخند
من چشم هایم را برنمی دارم
                               از زمین
تا تو، ببینی و بگویی:
چقدر آبی؟
چقدر آرام؟
و چقدر دوست داشتنی؟

                               محمدامین فصحتی «سینا»
... و من 1
و من:
        بادبادکی
         جدا شده از کلافِ نخی
                        که در دستان توست
                                معلق در این ابهام آبی.
... و من2
 و من:
        عروسکی
                  با لبخندی
                  غریب تر از لبهای ژکوند
اسیر حرص انگشتان بی رحم تو
                         برای تصاحب چشمان دریایی ام.

احمد فریدمند (الف – روز)
بهاریه ی «چه» شدند
در بهار
زره عشقِ تو را پوشیدم
شکست خوردم
و به بند افتادم!
...
-الو! الو!
خبری هست که خیل نفرات
از سحر بازنگشتند به زندان
چه شدند؟

 

 فرشته قاسم زاده نرگسی

کوچه دروغ نمی گوید
با نفس هایم قدم می زنی
هوای دلم
پروانه ای زیر پرهای باران
گیلاس نگاهت
در چشمم ریشه می زند
اقاقی در چین پیشانی ام می پیچد
بوی ابر می دهم
نم نم پاها از کوچه پر می شوند

 

 

شمس لنگرودی

آن که تو را می جوید
در جستجوی خویش است
هر آن که از تو سخن می گوید
از خالی درون خود حرف می زند.
با خود گفتگو کن
همچون چشمه ای،
رود
ادامه راه توست.

 

محمود معتقدی

با دلی به تماشای آتش
بهار
با موسیقی دور دستش
در آواز پرنده ای سبز
با حس قدیمی اش
به خانه باز می آید
اینجا کسی
بر آخرین پله های باران
می ایستد
با دلی به تماشای آتش
انگار
تصور شکستنی زیبا
در یادهای ما
مرور می شود
دیگر چه سرزمین سرخی را
به خواب
خواهیم دید
بی آزادی و لبخندی

 

محمدرضا محمدزادگان

چه رازی دارد
با خاک
باران
که پرستو
دریا را
به کوچ می نشیند

 

 

پروین نگهداری

تیشه در دست
صخره را دیدی
و مرا نه
که گُلی بودم 
پنهان
در شکاف سنگ

 

 

 سیروس نوذری

1
بهار گذشت
و ترا
بر جای نهاد
2
در آن خانه سروی نشانده ای
نشان خاطره ای
                     در باد
3
نازک تر از هلال
نسیمی که از تو
                  می گذرد.

 

کوروش همه خانی

صدای خیس پرنده
تبر تبر شکسته می شود
می دانم خرده های خونین صدا
هر جا بریزد
درختی سبز می شود
تا پرنده هست
دهانم پنجرۀ دنیاست.

 

رضا یوسف زاده تهرانی

می دانم
به خانه که بیایم
شمعدانی ها را
آب داده ای
باغچه ها را جارو زده ای
و باز با عطر شب بوها
کنار حوض خوابیده ای!
کنار خاطراتی که پارسال
حدود همین روزها
می نوشتم
باز برایم تکرار می شوی
کاش، وقتی می آیم
همان لباس ها را
پوشیده باشی!
روی پاهایم بند نیستم
در را باز کن!

 

کیکاووس یاکیده

پابرهنه تا کجا دویده ای
که این همه
گل شکفته است؟!

 

 

 

صفحه 7--24 فروردین 88



عزیزان سلام
کامتان از باران های بهاری شیرین باد. باخبر شدیم که مهندس «منصور قدرتی» هنرمند خوش ذوق شیرازی، دومین نمایشگاه «نقاشی خط» خود را با نام «دمی با بال و خیال شاعران شیراز» برگزار
می کند. نمایشگاه این هنرمند از تاریخ 24 تا 30 فروردین ماه در نگارخانه آبگینه و با اشعار: منصور اوجی،
 غلامحسن اولاد، فریده برازجانی، شاپور پساوند، کاووس حسنلی، پرویز خائفی، ایرج زبردست، صدرا ذوالریاستین، عزیز شبانی، فیض شریفی، کاظم شیعتی و امیر همایون یزدانپور مزین خواهد بود. برای این هنرمند شیرازی آرزوی موفقیت داریم.
ف. برازجانی

 

علی اکبر خلیلی

این عید مبارک به شما...
نوروز ز راه آمده هنگام بهار است
هان وقت سرور است و دم گشت و گذار است
برخیز و به شادی گذران عمر که اکنون
دلشادترین لحظه به آوای هزار است
در فصل گل و سبزه چه زیباست نوایی
کارام دهد بر دل و آن نغمه تار است
یاران به نوا آمده دلشاد بخوانید
در موسم گل کی به دل آرام و قرار است
هان شاد بزن دف که بهار آمده از راه
عید است و بهار است و به دل شور و شرار است
این عید مبارک به شما ای همه یاران
کان هدیه جمشید بر این بوم و تبار است

 

دو شعر از پروین پورجوادی

(1)
بر دستی، دور دست،
از کمانی زه کشیده،
به بی نشانی همان صخره ام
یا شاید
به ته نشینی
جلبکی که آرزو داشت حباب شود

(2)
انگار کسی، همه کلمات را ربوده
از قصه ها
                 از شعرها
سنگلاخ زمین
               ابرهای آسمان
نه سخت و نه سست
و خیال عاشقی
ترنج
          ترنج
فریب می بافد
میان حیاط، سنگ شش خانه ام
             آخ!
چه سیاه ست، سرخی این اشک
شیار بسته خاک سر انگشت، روی صورتم
زانوی کودکی ام زخمی تمام سنگهاست
جیغ دخترانگی ام را
می برد آن غریبه به دهلیز سالها
           خدایا!
دوباره بگو قصه دختر شاه پریان را برایم!!!



دوشعر از پرویز خائفی

سوگند
به استواری ات ای کوه
سوگند
که باد
وقتی می بردم چون غبار
و می لرزم
چونان ساقه پونه وحشی
پژواک خویش در برهوت می شنوم
چرا سبک برآمدم!؟
که گران نتوانم ایستادن
در چارسوی هجوم
و شعله ای که خیزد و رقصد
ما را بس این!
که مانم و
 بینم!
آنجا، عبور رهگذری دلتنگ

شعر همیشه
هیهات! کو واژگان گم
تا آن چکامه ناگفته
تا آن نهان خفته به پستوی ذهن من
شخصیت کلام پذیرد
تا آن سپیدی دلگیر، آن خواب جاذبه کاغذ
در وسعت همیشه پذیرا
پیدایِ آفتاب بلندای شعر را
چون رایتی،
 بر تیغه ستیغ کوه نشاند
هیهات! کو واژگان نورس نامکشوف
در لحظه های هوای حس
در سرزمین تازه نامأنوس
تا گام های حیرت قلم من
در جاده های بی هیچ جای پای
چون آن مسافر سرگردان
کشاف آن جزیره نامعلوم
شعر مرا عبور نویسد
هیهات! کو واژگان «نمی دانم»
نه زیبا و شان دفتر تکرار
در برگ، برگ کهنه فرهنگ اعتیاد
کو واژگان گمشده در خواب سنگ ها
کو واژه ای که من بتوانم
شعری برای همیشه بگویم
و تو
شعری برای همیشه بمانی

سید مصطفی کشفی

چهرۀ سنگ و درخت
رویش دانۀ سخت
باز گردم به طبیعت که زبانی دارد
شب یلدای بلند،
جلوه و چهرۀ خورشید،
جهانی دارد!
ابر در قطرۀ شفاف، نشانی دارد
به کجا می بارد؟
دور، از چشم دل و دیده، مکانی دارد!
من و این برکۀ خشک
آسمانی، آبی!
رنگ دریاچه، سفید،
سوی خورشید دوید!
چشم بر دایره اش، دوخته ام
چون گیاه وحشی،
نم نمک، از غم باران خدا، سوخته ام!

 

لطف اله مکاریان

ابر سترون و خاک
پر عطش
ای خواب دیده
تر مکن پیالۀ چشم
روح طراوت گل
          می کشی به بند
برای آنکه بدانی هوا
          چه دلگیر است
یکدم شهاب وار
در این اطالۀ شب
بر پهندشت آبی آسمان این خشک دشت
                         بگذر....

 

پروین نگهداری

جغرافیای این کوچه
از کنارۀ دریای چشم من
آغاز
به بطن چپ قلب تو
ختم می شود
تاریخ خاکی اش به بوی دعا
آغشته
حرفهای غلیظ مشدد
یک ظرف آب/ دو برگ سبز
بی خبر از خیال رونده
]می رود تا که نگردد بر[
دخترها پر
پسرها پر
یک صندلی وُ دو چای ریخته
پس زمینه شکل غروب است
بر پرده های صامت وُ کور وُ کر

 

صفحه 7--17 فروردین 88

 

سلام یاران همیشه همراه، سال نو بر شما مبارک، دلتان بهاری و دفترتان پر واژه باد.
عزیزان در تدارک «ویژه نامه» بهاری شعر هستیم. خوشحال خواهیم شد که در این راه همراهیمان کنید. با توجه به تعداد هنرمندان و بضاعت اندک ما از تمام عزیزان تمنا داریم که تنها یک شعر کوتاه تایپ شده برای ما بفرستند چون از درج دو شعر و یا اشعار بلند معذوریم.
 با سپاس فریده برازجانی

پروین نگهداری
پسرم! مثل کودکی های خاک آلودت شده ای
شلوار و پیرهن پاره
زانوهایت بوی خون و باروت می دهد
شیطنت بس است
دست هایت را کجا پنهان کرده ای؟
ماه چندین شب است به دنبال نیمه اش می گردد
از باغ حنای دست عروس
تا عطر کافور زلف تو
دنیا چه کوچک است
وقتی گلها را آب می دهم وُ
با تو حرف می زنم

آه باید بروم
باید بروم خدا را آرام کنم
پلک آسمان چقدر قرمز شده است

سه شعر کوتاه از محمد آذری
1
ترانه های دلتنگی ام
همانند غروب های بندر است
وقتی آنها را در ساحل می خوانم
مرغ های دریایی فریاد می کنند
2
بی من چه می کنی
ای گل خندان روزگار
ای بی بدیل چشمه جوشان زندگی
بی من چه می کنی
در شب تنهایی و ملال
3
ای کاش می شد آرام
در گوش شب بگویم
کاین دشت پر ز لاله
بی او چه پر ملال است

چند شعر کوتاه از محمدامین فصحتی «سینا»

اوج و حضیض
از ابر که پایین می آیی،
عزیزی و بلند،
فواره که می شوی،
خواری و ذلیل
* * *

بالارفتن
با کلاه کج،
از دیوار راست
بالا می روند
* * *

سیاه
هر دو سیاه،
یکی چشم،
یکی دل
* * *

شیون
اینک:
شتاب رفتنت،
همزمان:
شیون لولای در،
شیون
نگاهم
* * *

تفاوت
آسمان کجا،
چشم کوچکت کجا،
پرندۀ حریص؟

پرویز خائفی

آن آرزو
آن آرزو
کناره کوهی،
 آبی،
در سایه سار درختی
و خامشان همهمه ها
 برگ، برگ، برگ...
بی نعره ای،
 که خشم برآری!
بی گریه ای
 که چشم به زاری...
و ساقه ای که بشکفد از سنگ

ع- آهار
1
در آینه نمی بینمت
نگاهم در اعماق کدام سیاهی نمی دانم گم شد؟
تا تو را نبینم که قامتت در آیینه قد کشید
دریچه بسته شد
پرده را کشید
2
داشتم...
شعر می خواند
و من بالای درخت با اره
تا بهار نیامده
و انگشتانم مهره های تخته نرد را می شمرد
شاعر، کلمه را من آفریدم، من
تا  توت در دهانت بهار را مزه کند
و شاعر خاطره ها را به من سپرد
تا این که مُرد مادرِ شاعر کنار پیراهن باغچه اش هنوز
و طفلک شاعر
هر چه خورده بود گریه کرد
و شاخه های توت باز هم سبز شد
3
شقایق ها
نشان من هستند
ببین چگونه
سنگ ها کنار من
4
آواز بوسه اش
گنجشک های عاشق را از خواب صبح می پراند
حالا
زخم ترکه ای خیس بر لبانش
5
شکلی از تفاوت من بود
وقتی نبود تا کوچه های آواره را
در پرسه های مکرر من تکرار کند
کفش های ترک خورده
از پس سالیان نقش تو را بر جای مانده اند

 

صفحه 7--19 اسفند 87

 

دو شعر ازعبدالرحمن مجاهدنقی
(1)
گربۀ یک چشم
هر شب
سیخِ داغِ دستِ کفتربازها را خواب می بیند
قُمریِ زخمی به رؤیاهاش
چنگ های گربه را در پلۀ مهتاب می بیند
گربه سرگردان کنجی گرم
قمری فکر سرمای زمستان است
گُرده ها و گردنِ هر دو
«خوار خُردِ» سنگهای خارۀ دستانِ مستان است

(2)
پاییز در من است...
قلبم کنام بی تپش سرمای بهمن است
* * *
چشم بهاری ات
با میوۀ امید
بر مُرده، گرمیِ مرداد را دمید
زان لحظۀ اسفندی سپید
آذر پر مهر چشم تو
در سینه روشن است
* * *
آذر پاییز با من است...

فیض شریفی
به اندازۀ این غروب های خاکستری
«به سیروس رومی»

من هم به اندازۀ تو
سحر از دست داده ام
به اندازۀ این غروب های خاکستری و دلگیر
و سپیده هایی که در برابر چشمانم پرپر گشتند
به اندازۀ شبهایی که شط هول
در عضلاتم
                              عبور کرد
دیشب هم همین حوالی بودم
دیدم مردی که در بمبئی
                   بمبی منفجر کرد
و من در شیراز
                    تکه
                            پاره
                                      شدم
جانِ سگ دارم
که هنوز ایستاده ام
و مترسک هایی را چرتکه می اندازم
که در این خیابانهای عبوس
                  رژه می روند
پایانِ تمام گریه ها و خنده ها فراموشی بود
من باید بروم
اما تو، گوشی را بردار
استارت بزن
سحر آنجا، پشت نارنجستان
                         لبخند می زند

 

دو شعر ازنازنین ناظریان
صد تار بی حصار

ای فصل سرد و خسته چه می خواهی
از جان دردمند و گرفتارم
در اوج شادی و طرب و مستی
باز آمدی به وادی پندارم
ای زردی خزان تو گره خوردی
با هر بهار و سبزی دیدارم
صد تار بی حصار تنیدی باز
در انزوای دیدۀ بیدارم
ای جغد شوم فاصله ها برخیز
از گوشه های خاطر آوارم
آه ای خزان حسرت و خاموشی
دیگر بس است این همه آزارم

شب بی سرانجام
خستگی ها پناه دلم شد
در شب بی فروغ غریبی
یک غزل گریه یک قصه ناله
در هیاهوی عاشق فریبی
بی صدایی گره خورده در بغض
آشنایی فراموش و گمنام
گندمی بسته دستان آدم
در تب و تاب بدنامی و نام
حوری آشنای بهشتی
ناگهان زادۀ اهرمن شد
در هیاهوی شیطان و آدم
آتشی بی امان سهم من شد
خواب آن برزخ جاودانی
در شب بی سرانجامم افتاد
گفتی این سرخی جاودان چیست
این همان دل که در دامم افتاد
این همان آتش بی امان است
در دل و جان خاموش و سردم
در حریم نجیب خیالت
جز نگاهت گناهی نکردم
ای پرستو که از شهر خوابم
گرم و زود آشنا پر کشیدی
جز همان دام پر دانۀ دل
در گذار خیالم چه دیدی؟
رفتی و دفتر آرزوها
بسته شد در مدار زمانه
یک غزل ماند و یک نام خاموش
در دل دفترم جاودانه

پوران کاوه

برایم کفش های آهنین بیاورید

می گویند
دوره شبنم گذشته
نسیم پر گشوده
رؤیا پرپر شده
آتشی سوزان در دل ابر است
اما نمی بارد
ستاره بغض بر گلو
به ضیافت ها نمی آید
زمین بار سنگین کشته ها بر سینه
ابرو درهم کشیده لب نمی گشاید
گلهای پژمرده گلدان روی میز
همگام با نگاهمان خشک می شود
رشته های سفید مو
فرو پاشی مان را با دستهای خالی بشارت می دهد
لطفاً نقشه جغرافیا را دور نیندازید
یافتن رد پای جنازه های خوشبخت
راه خوبی است برای ادامه زیستن
کمی از بیراهه ها به سمت تاریکی مطلق
رو به روی نیم رخ عرق کردۀ آفریقای بی پناه
نزدیک فصلی سیاه
کنار دریایی عاجی
بعد از بیابان های هراس
ای زن
رستگاری آنجاست

علی اکبر خلیلی
و باران باز می بارد...

و باران باز می بارد خوش آهنگ و تماشایی
و جنگل مست عطری نو ز باران های رؤیایی
بخوان آهنگ بودن را تو ای باران خوش آوا
درختان سبز می مانند و سرمست دل آرایی
چه زیبا و دل انگیز است بانگ تازه باران
به روی آن سپیدار پر از عشق و فریبایی
من از احساس سرشارم به زیر بارش باران
و می آید به گوشم نغمه های شاد و زیبایی
مرا باران به شوق آرد دوباره سبز می گردم
همیشه کاش می دیدم چنان امروز فردایی

 

صفحه 11--15 اسفند 87

 

من و عیال
حسین اسدی (بدقواره)
زوجه ام گفتا به من ای بی بخار
گفتی هستم عاشقت دیوانه وار
از زمان خواستگاری تاکنون
شیره مالیدی سر من با شعار
از کنارم هر زمان رد می شدی
میزدی لاف و گزاف بی شمار
آنقدر موی دماغ من شدی
تا مرا با غمزه ات کردی شکار
حال اگر احساس داری لحظه ای
دست سردت را روی دستم گذار
یا بگو هستی هنوز هم عاشقم
تا بشم راضی و یا امیدوار
چون ندانی فوت و فن عاشقی
بهتره تنها بری توی مزار
کاش می شد هیکلت را با دو دست
لو بدم زیر تریلی یا قطار
گفتم ای زوجه تو میدانی که من
بار یا کاری روم کی زیر بار
یک زمانی در جوانی ما و تو
مثل کوره بودیم و آجر فشار
همچو شمع روشنی بودی و من
می پریدم دور تو پروانه وار
بعد 40-50 سال از زندگی
مانده از ما نه تا بچه یادگار
می روم هر روزه از صب تا به شب
توی صف دنبال نان و خواربار
خوب می دانی که خرج خانه هم
در میاره از دمارم روزگار
در سنین پیری و فرسودگی
عشق بی حاصل نمی آید به کار
من به عشق تو ندارم رغبتی
جان هر چه مرد معذورم بدار

فرهنگ لغات
گردآورنده: تحفه رونیز
1 - گدا: اداره مالیات برجیب!، باج گیر هیچ کاره، میلیونر ژنده پوش!
2 - گربه: بازرس آشپزخانه!
3 - گردن: منارجنبان سر!
4 - گریه: اسلحه خانمها!
5 - گلیم: قالی کچل!
6 - گناه: کارت ورود به جهنم!
7 - گندم: گذرنامۀ آدم و حوا!
8 - گوجه فرنگی: روژِ خوراک!
9 - گورستان: هتل اموات!
10 - گوساله: گاو کال!
11 - گوش: در و دروازه رجال، پنجره سر!
12 - گوشت: کت و شلوار استخوان!
13 - گوشواره: پاندول گوش، لوستر گوش!
14 - گونه: ساحل چشم!
15 - گیوه: کفش سفیدپوست!
16 - لاک: واکس ناخن!
17 - لاک پشت: فولکس واگن طبیعی!
18 - لب: پلک دندان!
19 - لبخند: خندۀ بی رمق!
20 - لجن: ته دیگ حوض!
21 - لک لک: پرنده آنتن سر خود!
22 - ماتم سرا: خانۀ مرد دو زنه!
23 - مار: طناب متحرک!
24 - ماهیتابه: جهنم ماهی!
25 - متأهل: اسیر جنگ نکرده!
26 - متکا: ساندویچ پر!
27 - مجسمه: آدم خشکیده!

راه بندان ببم
هوشنگ شاهنده
فصل، فصل برف و بارانِ ببم
آب جاری در خیابانِ ببم
موشها در جوی هایِ پر لجن
غوطه ور، فت و فراوانِ ببم
گرگهای جنس بنجل دار شهر
بی خیال از خشم چوپانِ ببم
می چکد چک چک ز سقفم آب گل
گوئیا دوش است و چون وانِ ببم
کوچه ها از آب باران پر ز گِل
قایق بیچاره پیکانِ ببم
بعد هر بارندگی در هر گذر
صبح تا شب راه بندانِ ببم
چرخ ماشینم ز بس پاشیده گل
مورد تعقیب آژانِ ببم
در خیابان بعد از این قایق بگیر
چون خیابان، بحر عمان ببم
با وجود چک چک باران، رفیق طنزگو
توی سرما نیز خندانِ ببم
شعر من هم، از هجوم سیل ها
خیس، همچون بند تنبانِ ببم

طنزینه= طنز اینه!!
دوست شاعر و طنزپردازمان، آقای راشد انصاری «خالو راشد» معرف حضور شما اهالی ذوق بوده با ایشان و کارهایشان تا اندازه ای آشنایی دارید اگر ندارید هم خب ندارید دیگر! نصف عمرتان، شاید از نصف هم کمی بیشتر، بر فناست و من هم متأسفانه کاری برایتان نمی توانم بکنم. به هر حال این طنزپرداز گرامی، پنجمین کتاب طنز خود را به نام طنزینه= طنزاینه!! که مجموعه شعر طنز می باشد  منتشر کرده است. این کتاب 124 صفحه است و 2200 تومان هم قیمت دارد کمتر هم نمی شود. داشتن این کتاب به اهالی طنز و طنزدوستان توصیه اکید می شود. با آرزوی سلامتی و  توفیق روزافزون برای خالو راشد، مؤلف  کتاب مجموعه شعر طنز طنزینه = طنزاینه!! یک دانه شعر از این کتاب را در اینجا تقدیم حضورتان می کنم.
با تشکر غمین
عشق کشکی
هیچ می دانی شعارت کشکی است؟
خوب من قول و قرارت کشکی است
نازنینا! شهرداری تو مگر
وعده های بی شمارت کشکی است
نیست تنها کله ات مملو ز کشک
برق چشمان خمارت کشکی است
دست من را می فشاری با ادب
گرچه می دانم فشارت کشکی است
چیزهایی مخفی از ما کرده ای
محتکر جان! احتکارت کشکی است
گفته بودی دوست می دارم تو را
حرفهای خنده دارت کشکی است
بارها گفتی به من... ول کن بابا
گفته بی اختیارت کشکی است
راز خود را می کنی از من نهان
عشوه های آشکارت کشکی است
قد یک بز هم نمی فهمی مرا
حسِّ قلب بی قرارت کشکی است
بعد مرگت گر بخوانم فاتحه
بر سر سنگ مزارت کشکی است

یک کلاغ، چهل کلاغ
علی اصغر نجفی «اغو»
دوستان گوش به حرف بشرِ شر نکنید
بهتر آنست که هر شایعه، باور نکنید
از پر کاه، تو گو، کوه احد می سازند
آن طریقی که بخواهد دل خود، می سازند
سوژه را نیز به هر گونه که شد، می سازند
فیل و فنجان نقیاسید و برابر نکنید
دوستان گوش به حرف بشرِ شر نکنید
بهتر آنست که هر شایعه، باور نکنید
حرف یا مفت بگویند بسی از چپ و راست
قصه ای تلخ بسازند بدون کم و کاست
قصه را هر که زند رنگ، به هر نوع که خواست
ذهنتان هیچ ز هر پوچ مصور نکنید
دوستان گوش به حرف بشرِ شر نکنید
بهتر آنست که هر شایعه، باور نکنید
زاغ را باز توان دید، زغن، اما نه
سرو را باغ توان گفت، چمن اما نه
در دروازه توان بست، دهن اما نه
گوش بر حرف خبرچین دلاور! نکنید
دوستان گوش به حرف بشرِ شر نکنید
بهتر آنست که هر شایعه، باور نکنید
«مدعی خواست که از بیخ کند ریشه ما
غافل از اینکه خدا هست در اندیشه ما»
راز داری، همه عمر، شده پیشه ما
گوش بر مدعی بی در و پیکر نکنید!
دوستان گوش به حرف بشرِ شر نکنید
بهتر آنست که هر شایعه، باور نکنید
هدف آن بود که یکباره کسی خوار شود
بخت برگردد و او خوار در انظار شود
گرچه آنکس که «چو» انداخت، گرفتار شود
لیک جز کیفر حق، فکرت دیگر نکنید
دوستان گوش به حرف بشرِ شر نکنید
بهتر آنست که هر شایعه، باور نکنید
دلکم سخت پر از خون و بسی آزرده است
چو گلی هست که آفت زده و پژمرده است
بدنم  نیز ز اوضاع زمان افسرده است
حالم از پیش، بتر هست، بترتر نکنید!
دوستان گوش به حرف بشرِ شر نکنید
بهتر آنست که هر شایعه، باور نکنید

زبان حال آدم ها
محمد دبیری
آدم بیمار:
دلیر و قهرمان یک آدم لاجون نخواهد شد
هزاران وعده بر گُشنه پنیر و نون نخواهد شد
پدر شوهر:
چو دخلت نیست خرج آهسته تر کن
زن خود را روان سوی پدر کن
زن ذلیل:
ز خانه بی اجازه می نهم بیرون اگر پا را
یقین دارم عیال ما به صلابه کشد ما را
خانم بزرگ:
هان ای دل عبرت بین از دیده عبر کن هان
با خرج گران هرگز در خانه مکن مهمان
آدم بیمار:
دانی که چیست دولت دیدار یار دیدن؟
نزدیک ساعت ده از خواب خوش پریدن
آدم امروزی:
یکی طفل دندان در آورده بود
تقاضای زن از پدر کرده بود

به نام خالق تبسم و تفکر
طنزپردازان ارجمند! مطالب طنز خود را در قالب شعر نثر، کاریکلماتور و کاریکاتور، به نشانی دفتر روزنامه عصرمردم ارسال فرمایید، تا صفحه طنزعصر با طنزهای خوب و جذاب شما فرهیختگان با ذوق هرچه پربارتر و خواندنی تر به خوانندگان عزیز و گرامی این روزنامه تقدیم شود.
                 در ضمن نشست هفتگی انجمن طنز محفل رندان نیز هر هفته روزهای شنبه ساعت 16:30 تا 18:30 برگزار می شود، با حضور سبز خود محفل ما را درخشان و بهاری کنید.
شیراز چهارراه خیرات جنب داروخانه سعدی و بانک ملی ساختمان مرکزی حوزه هنری فارس، سازمان
تبلیغات اسلامی انجمن طنز.

لطایف
اعظم چراغعلی
-یک نفر دندانش را می کشد و حرف نمی زند.
به او می گویند: مگه زبونتو کشیدی که حرف نمی زنی؟!
* * *
-موش تو سوراخ نمی رفت، مهمون هم دعوت می کرد!
* * *
-وضع پولی من خوب نیست.
پس حرص و جوش نخور که مریض میشی اون وقت پول دارو و دکتر از کجا می آری؟!
* * *
-داری زنگ خونه را می زنی، چرا دیگه عینک دودی زدی؟
آخه طلبکارم، آیفون این خونه هم تصویریه!
* * *
-به گدایی گفتند: تو چه گدایی هستی که موبایل داری؟
گفت: پس چطوری پسرم را خبر کنم بیاد پولهامو ببره!
* * *
-چرا دیروز به پارک نیومدی؟
چون دیروز با خانمم دعوام نشد!
* * *
-جوانی پدر خود را می کشد.
پلیس به او میگه: اسلحه از کجا آوردی؟
جوان قاتل میگه: پدرم برای روز تولدم به من هدیه داد!
* * *
-شما که خودتون بدین چرا می خواین با آدمهای خوب دوست بشین؟
چون آدمهای خوب به کسی شک نمی کنند!
* * *
-چرا تصادف کردی؟
چون رادیو داشت لالایی پخش می کرد!
* * *
-خانم گفت: دستت درد نکنه عزیزم برام گل خریدی، گل قشنگیه.
شوهر: آره گل قشنگیه، خریدم که اونو تو آب جوش بذاری تا به صورتم بزنم برای رفع چین و چروک خوبه!
* * *
-چند تا بچه دارین؟
ده تا
ماشاالله چه خبره ده تا بچه می خواین چه کار؟
گفتیم: شاید یکی دو تاش خوب در بیان!
* * *
-مرد: می خوام از این به بعد به تو احترام بذارم.
زن: مگه از بی احترامی کردن چه بدی دیدی؟!

می میرد
«آب دانی یو»
یکی از مفلسی در گوشه دیوار می میرد
یکی از پرخوری در کاخ استکبار می میرد
یکی در نزد جراحان نهد جان بر سر بینی
یکی هم زیر دست دکتر و بهیار می میرد
یکی مال و منالش از دو صد پارو رود بالا
یکی از دیدن رخسار بستانکار می میرد
یکی زیر درخت از نیش زنبوری شود نفله
یکی بالای چوبی با طناب دار می میرد
یکی با ضربه مغزی درون خانه افتاده
یکی هم در سلامت چون شود بیمار می میرد
یکی از سرعت بالا و بی مغزی شود میت
یکی در حالت تسبیح و استغفار می میرد
یکی در منجلاب دود و افیون می شود مدفون
یکی در دوستی با پاکت سیگار می میرد
یکی از وعده پوچ و فشار کار می میرد
یکی مرد دهاتی هم ز سم مار می میرد
نویسنده و خواننده تهی کردند قالب را
یقین دارم که شاعر هم ز هجر یار می میرد

 

و یژنامه عصر شعر

 

ویژنامه زمستانه عصر شعر

سلام عزیزان همیشه همراه
با پوزش از تأخیر اندک «ویژه نامه زمستانه» که نه به دلیل خواب زمستانه واژه ها و نه به علت خشکی آسمان، بل به دلیل گرفتاری های معمول نشریات، این مهم کمی به تعویق افتاد.
«ویژه نامه زمستانه» عصر شعر را با واژه های بارانی شما در صفحات می چینیم به این امید که در پس زمستان، بهارمان لبریز از شکوفه و سبزینگی شود. با سپاس از یاران و همکاران در بخش تحریریه که با همکاری و دلسوزی آنان این ویژه نامه به شما ارائه می شود.
                                     فریده برازجانی

 

1 -منصور اوجی/ 2- حسن اجتهادی/ 3-غلامحسن اولاد/4- فریده برازجانی/5-منصور پایمرد/ 6-طاهره پرنیان/ 7-  ابوالفضل پاشا/  8-  غزل تاجبخش/9-کاووس حسنلی/  10- پرویز خائفی/11- مینا دست غیب / 12 - صفدر دوام/ 13- صدرا الـــریاستین/ 14-کریم رجـــب زاده /  15 - سیروس رومی / 16- مرتضی زندپور/ 17- محمدرضا سهرابی نژاد / 18 -فیض شریفی/ 19- مهدی شادخواست/20-کاظم شیعتی / 21 - حسین عسکری/22- فرهاد عـــــابدینی/  23- محمد عسلی / 24 - اسماعیل عسلی/ 25- پوران فرخزاد /26 - محمد امین فصحتی / 27 - امین فــــقیری/ 28-بهمن فـــــروتن/ 29- ندا کامـــیاب / 30 - سیدعلی میربازل/ 31-شمس لنگرودی/ 32- عبدالرحمن مجاهدنقی / 33 - محمود معتقدی/ 34- پروین نگهداری/ 35- حبیب اله نگهبان 36- سیروس نوذری/37- کوروش همه خانی/ 38- بهروز یاسمی

ادامه نوشته

صفحه 7--21 بهمن 87

 

صدرا ذوالریاستین شیرازی

«آبشخور سگرمه های شعر من!»
خصمم نیستی
که عبوس زبان شعرم
سرزنش برآمده
از «دشمن کامی»
تو را روی استخوان های 
شکسته ی
سروده های خسته ام
آوار کند
و می دانم که از
عشیرۀ خوش باشان
سبکسر نیستی
که اندوه دوست
چهره ات را
به نیرنگ تلخناک
و دلت را به دورویی
لبریز از
شادمانی کند!
و باز هم می دانم که
می دانی
که دیرگاهی ست
آبشخور
شعر من
گِل آلود شده!

 

عبدالرحمن مجاهد نقی
در خوار داشتِ کسان
چنان پافشرده ای
که ریشۀ خار اُشتری
         به طمع
                 در کویرِ کور....
چندان بدین غرور
   به سُرور لاف می زنی
انگار ریشه هات
        با سنگلاخِ سمج آشنا نَشُد!
صعلوک را نگر که نگاهش به دورهاست!

انبوهِ خامُشان
با قطره های اشک به قامت و اندام آدمی
....مائیم و یک دهان
       به فراخیِ کهکشان...
من آن مایه مستی که در توست
در هیچ جایی ندیدم
و نه هیچ غم کاندرونِ ادای صدایت...

تو ای قُمریِ رانده از شاخ
که در جُستِ جُفتی
بدین سان که مستانه «کوکو کجا شد» گرفتی
همه ترسم آن است:
مبادا که در خواندن از پا بیفتی!

 

سه شعر ازحسن اجتهادی

(1)
«حالا از همان وقت هاست»
گاهی وقت ها
حوصلۀ هیچ کس را ندارم
جز تو بانو
حالا هی این زنگهای مکرر مسخره
این مراجعات بی معنا
مکالمه های کانا
و اشباحی که
می آیند و می روند
ای همان جادو
دوست دارم در تو گُم شوم
و حالا
از همان وقتهاست

(2)
«می دانم و نمی دانم»
وقتی که «سندباد»
از حکایت سفر آخر برگشت
دریای بیکران
در طول و عرض
سرودی خواند
این تخته بند تن
که در سواحل حیرت
سرگردان است
اگر بگوید
از عاشق شدن ها و عبورهایش
زمین
در نوری آبی غرق می شود
می دانم و نمی دانم
چرا سرگردان است
در سواحل حیرت
این تخته بند تن

(3)
«حتماً اشیاء»
مادرم می گفت:
حتماً در نسوج اشیاء
خاطراتی هست
از روزها و خانه های جهان
مادرم می گفت:
او خراب
تو خراب
حتا جهان خراب
اما این چرخ خیاطی را
نگاه کن
یادم است که
هیچ وقت خراب نشده

 

دو شعر از بهمن فروتن

حادثه است، عشق
اتفاق می افتد
درو کردن توفان
□
ساده است، عشق
مثل مدرسه رفتن بچه ها
با یک کیف پر از مهربانی
□
مصیبت است، عشق
وقتی تو نباشی
با این بغض غریب
□
صداست، عشق
گاهی وقت ها برای بریدن
بدون خونریزی
 
(2)
به صمد تسلیمی و کوچ غریبانه اش
پیپ می کشد
و مثل سایه راه می رود
نجواکنان
با آمبولانسی که سقف ندارد
و خطی سیاه
بر انتهای قوس قزح ترسیم می کند
□
شهر در رخوت خواب همیشگی خود
خمیازه می کشد
که شبنم های عاشق
از جنگل سرازیر می شوند سرود خوان
و برگی سرخ به فردا پیوند می خورد
با دست باد
□
جاده ها دروغ می گویند
جزیره ای در انتهای چشمان تو نیست

طاهره پرنیان
چه دل خوشیم
همه کار می کنیم
قطره قطره آب می شویم
با غرور
چنان گل روی صخره ها می کاریم
که آفتاب گردان
کدام سو بچرخد
نمی داند
مایی که یک زبانیم
صدا بزنیم آب را
ماهی ها حتمن می آیند
................................................
غیرممکن های تاریخ را خوانده بودم
از دبیرستان
فصل تلخی­ست
تند و تند
ورق بزنیم

صفحه 7--14 بهمن 87



گل افروز علی عسکری

گل سرخ جماران
شکن زلفش اگر برف زمستانی داشت
عصمت سبز کلامش چه بهارانی داشت
مهر را، عاطفه را، لهجۀ بارانی و تر
خشم را، حادثه را تندر توفانی داشت
هر شب از زمزمۀ گرم شقایق سرمست
خلوتی ناب در آن محفل روحانی داشت
مردم دیدۀ او دل نگران تا دم صبح
هر سحر با شهدا مجلس مهمانی داشت
عاشق شیوۀ چشمان سحرخیزش بود
دیده هایش همه دم شور غزلخوانی داشت
من ندیدم به خدا پاک تر و تازه تری
زان تبسم که گل سرخ جمارانی داشت
کوچه آشفتۀ آهنگ قدم هاش اسیر
چون کبوتر به قفس بال پریشانی داشت
پیر دل وقت مناجات سحرگاهی خویش
بر لبش آیتی از مصحف رحمانی داشت
وقتی از حادثۀ مرگ دل آسوده گذشت
خطی از عاطفه و مهر به پیشانی داشت

محمد آذری

ترانه ها
(1)
وقتی که عشق خانۀ دل را
از دست من در آورد
بی خانمان شدم
در کوچه و خیابان
آواره
گفتند: این رسم عاشقی است
(2)
تا تو بیایی
آب شده ام
مثل برفهای بهاری
سوخته ام
خشک شده ام
تا تو بیایی
من...
(3)
چشمان آبی آسمان
و چشم های جنگلی تو
پیراهن هزار رنگ پاییز
ترانۀ موج های دریا
و شکوه دیدار تو
در بستر فلق

غلامرضا کافی

غزل سوختگان
ای غزل سوختگان خلسه کبود است امشب
جان ز آتش نستانید که درد است امشب
چه شب است این که نفس ساز پریدن دارد
مرغ با بال قفس ساز پریدن دارد
دستی از شعله برآید پریدن این است
جان به آتش بسپارید پریدن این است
بگدازید که در شعله سیاووشانند
پختگانند که از خویش فراموشانند
همچو فانوس تب سوختن جان داریم
شعله زخمی است که در چاک گریبان داریم
فطرت سینه گداز است که چاک آوردیم
مذهب دیده نیاز است به خاک آوردیم
آه موجی است که از سینه بیرون می آید
گردبادی است که از دشت جنون می آید
ناله آن است که در زمزمه هو می گوییم
وحده وحده به یکتایی او می گوییم
شرجی فصل نگاه است نفس دلگیر است
در پر خویش نمایند قفس دلگیر است
خلسه محکوم جنون است در این آبادی
اشک هم قیمت خون است در این آبادی
شهر در سکر شب و خواب فرو غلتیده است
خسته در لجۀ گرداب فرو غلتیده است
کاش تا خلسه در این خواب گذاری بکند
مردی از خویش برون آید و کاری بکند
آمد آن مرد که با معجز موسایی بود
آمد آن مرد که یعقوب شکیبایی بود
باغ را مقدم او نقش بهارستان کرد
مردی از خویش برون آمد و کارستان کرد

 

بهمن فروتن

فلسطین، فلسطین
سنگ ها
قسمت می کنند
غم هزار بهار نیامده را
در غربت جنین، حیفا و غزه
      به تساوی
کبوتری با شاخه زیتون
از آسمان دنیا می گذرد
     خونین بال
جهان هنوز در بلوغی نورس خمیازه می کشد
که مادران فلسطین
      سبد سبد زیتون انفجار
به آینده می برند
      با کمربند کودکانشان
سنگ های کوچه را قسمت کن
کبوتران سپید صف کشیده اند
از نسل عاشقان زمینند
از تبار دلدادگان ریشه در خاک
و تو را می شناسند، سپید خونین بال
                       آزادی

نازنین ناظریان

شاعرانه ها
همیشه دورترین سایه ها پناه تو اند
همیشه خسته ترین دستها نگهدارند
نگاه کن به عبور پرنده های سیاه
کلاغها همه از قصه ات خبر دارند
* * *
غروب ساکت و غمگین و فصل زرد خیال
و خش خش عطش برگهای پاییزی
بیا به روی صدای خزان قدم بزنیم
در آن زمان که از احساس برگ لبریزی
* * *
در اوج تابش سر سخت آفتاب عدم
به حس ساده یک سایبان پناه ببر
و در تلاقی بیرحم باد و ساقه و گل
به وصله های دل باغبان پناه ببر
* * *
در انجماد عمیق شب زمستانی
به زوزه های پر از زخم گرگ دل بسپار
به شهرزاد غزل دیگر اعتماد نکن
بیا به قصه مادربزرگ دل بسپار
* * *
بیا عبور کنیم از تقاطع احساس
به درک قطعی این عاشقانه ها برسیم
اگر به خلسه یک شعر ناب برخوردیم
کمی به زمزمه شاعرانه ها برسیم
* * *
گذر کن از تب این سایه های بارانی
دوباره در دل یک حس  تازه جاری شو
بیا به وسعت یک اتفاق تازه برس
در این خزان مداوم کمی بهاری شو
* * *
به انتظار عبوری بمان و باور کن
همیشه خسته ترین دستها نگهدارند
دوباره سفره دل را به آه مهمان کن
همیشه گرمترین ناله ها اثر دارند

علی اکبر خلیلی

ره عشق
دل از این و آن گرفتن ز همه جدا نشستن
ز برای طیب خاطر ز همه جهان گسستن
نشنیده بانگ عشقی نه تنیده تار مهری
ره عاشقی نرفتن ز قیود عشق رستن
ز نگاه دل بریدن و به کنجی آرمیدن
به کسی نداده دل را ز کمند یار جستن
چو کسی ز عشق گوید به وی اعتنا نکردن
دل عاشقان خود را به یکی بهانه خستن
به خدا که هیچ لطفی ندهد دو روز هستی
ره عشق را نرفتن در باغ مهر بستن

صفحه 7- 7 بهمن 87

نازنین ناظریان

تولد دوباره

 

 

عبدالرحمن مجاهدنقی

وام گرفته از: «نامۀ سن میکله»

 

 

شعری از پروین پورجوادی

 

 

مهدی ذکایی (نوشا)

پرواز

 

 

شعری از بدرالملوک یگانه

 

 

عبدالرضا مروتی

تسنیم ترنم

 

ادامه نوشته

صفحه 7--30 دی 87

 

از: امیلی دیکنسون
ترجمه: سعید سعیدپور

این است شعر
به هم انباشتن تا به آخر چون رعد
و آن گاه با صلابت فرو ریختن
هنگام که هر آفرینه ای نهان شده است –
این است شعر:
یا عشق- که این دو همزاد آمدند
هیچ یک را بی دیگری نمی یابیم-
هر یک را می چشیم- می سوزیم
چرا که خدا را نمی توان دید و جان نسپرد.

حسن اجتهادی

از گلوی سحر
برای: غلامحسین پرتابیان
نعرۀ من باز از گلوی سحرگاه
بگذرد آسیمه برگذار گذرگاه
کوه به درگاه ابر بوسه فشاند
سر زده بر ساحت همیشۀ درگاه
صخره خموش ایستاده گوش به بانگ است
لرزه اش افتاده در کمان کمرگاه
آه من آن شب گریز سخت ستیزم
عمق افق را بیاورم به نظرگاه
خواب من و خندۀ شقایق سیراب
عزم من و جاده های صبح و سفرگاه
بر تنم از آذرخش حادثه آتش
در دلم از پیچ و تاب عشق خطرگاه
اینک با من بمان اگر که نمانی
یکسره می سوزی از کلام دگرگاه

داوود صادقی
برای من، تو چه فصلی
که عشق را
زیباتر از همه تفسیر می کنی؟
ای ناب نازنین
         این خاک تشنه را
                   با اشک گرم عاطفه
                          کی سیر می کنی؟

دو شعر ازمحمد آذری

پیری
به علی نقی مجاهدنقی و روزهای تلخ و شیرین دانشجویی
آهسته و آرام
برخاست
و بر کاغذ شب
طوماری نوشت
آزمایشگاه
دندانپزشک
چشم پزشک
عرق چل گیاه
و زیر لب گفت
پیری!
چه زود آمده ای؟

***

طرح
چشم شب را سرمه کشید
و کنار کپر پدربزرگ
قلیانش را چاق کرد
و درنگه ای* سر داد

*درنگه= شروه را آرام خواندن

علی اصغر نجفی «اغو»

وصف تو و زبان کهنه من
رخ که نمودی به ما، شعله برافروختی
جز گنه عاشقان،  هیچ نیندوختی
آنچه که از عشق ما، قابل گفتن بوَد
من به جفا ساختم، تو، به ریا سوختی
بین من و دل شده کشمکشی پر غرض
وآنکه تو این آتش فتنه برافروختی
مصلحتت آنچه شد، جامۀ ما را تو خود
گاه بریدی چنین، گاه چنان دوختی
ناز تو را می خرم چونکه به هر قیمتی
کم ز بهای طلا، ناز، تو نفروختی
کاش منِ ساده دل، می شدم آگه ز تو
حربۀ عاشق کشی از چه کس آموختی؟

بهزاد بهارلو
□ افتاده ام از تو دور
غمت اما در دلم خانه کرده
بسی گل تراوید
      و دل من به چیدنشان
              گل خار را نشانه کرده

 

مرتضی زندپور

چند تا خارَک
هوا شرجی
کنار نخل خرما
کودکی لرزان و
خارک ها
چو گردنبندی آویزان
کلاغی تیره
بر سنگی
کنار نخل خرما
ساکت و آرام می پاید
عبور عابران
جاده ای تاریک
دو چشم خستۀ کودک
گهی بر نخل
گه بر جاده
گاهی بر نگاه زاغ
با بغضی شکسته
سر در گلو
آرام می گوید:
هرگز می توانم
چند تا خارک...
صدای باغبان از دور می آید
نگاه زاغ از نزدیک می پاید
دو دست کودکی لرزان!!!
پسر در آرزوی خویش
می ماند...

 

صفحه 7--23دی 87

ویلیام بلیک (1827-1757) شاعر معروف انگلیسی در اشعار خود بیشتر از زبان کودکان سخن می گوید و خواسته های آنها را به شیوه ای هنرمندانه بیان می کند. این شعر از مجموعه «سروده های معصومیت» برگرفته شده است.

«مهمون دودکش»

مترجم: فرنوش دبیری

وقتی که مادرم مُرد
خیلی کوچولو بودم
هنوز زبون نداشتم
وقتی بابام فروختم
بچه گونه با گریه
جار می زدم می خوندم
دودکشای شمالو [شمارو]
پاک می کنم می بوسم [می روبم]
بعدم میون دوده
می خوابم و آلومم [آرومم]
تام دیکر کوچولو
موهاش مث بره بود
وقتی کوتاش می کردن
چشاش پر گریه بود
همش بهش می گفتم
تام کوچولو آروم باش
گریه نداره اصلاً
مو که نداشته باشی
دوده های بخاری
رو سر صاف و پاکت
نمی تونن بشینن
بعدش اون آروم می شد.
آخرای همون شب
که تام تو خواب ناز بود
هزار تا جارو به دست
دیک و جو و نِد و جک
درست مثل کسی که
تو تابوتِ سیاهی
حبس شده و واسش نمونده راهی
میومدن به خوابش
فرشته ای مهربون
با کلید طلاییش
یه دفعه از راه رسید
قفلای بی رحم سیاهو وا کرد
جارو به دستا رو همه رها کرد
برد اونا رو یه جایی
یه دشت باصفایی
پایین اون دشت و چمن
دنبال هم می دوییدن
بلند بلند می خندیدن
بالا پایین می پریدن
تو آب شنا می کردن و
حسابی برق می افتادن
تنشون لخت بود و پاک
بارو بندیلشونو
یه جایی ول کرده بودن
توی باد بازی می کردن
 انگاری از همه ابرا بالاتر رفته بودن
فرشته مهربون
تو گوش تام خونده بود
بچه خوبی باشه
اونوقت واسه همیشه
می تونه جای باباش
خدا رو داشته باشه
بهتر از این تو دنیا
هیچی پیدا نمیشه
تام کوچولو یهویی از خواب پرید
روشنی ها پر کشید
وقتی چشاشو وا کرد
غیرسیاهی ندید
جارو و کیف به دستیم
مشغول کار سختیم
صبح شده و هوا سرد
تام ولی خوشحال و گرم
پس خوبه یاد بگیریم
کار کنیم و ببینیم
ترسی نمونده باقی
بشیم ازش فراری

 

 

آرش فرزام صفت

خدا می توانست مردی بسازد که بعد از تو در غربتش جان بگیرد
و او می توانست یک سنگ باشد دگرگون شود شکل انسان بگیرد
خدا می توانست اصلاً نباشی خدا می توانست عاشق نباشم
به جای تو یک برف می آمد و من سراغ تو را از زمستان بگیرد
خدا می توانست اصلاً همین طور همین طور باشم که او آفریده است
ولی آخر قصه تغییر می کرد که یک داستان، خوب پایان بگیرد
تو می شد که اصلاً نیایی به این شهر، و من نیز در این خیابان نباشم
خدا نیز از ابتدا می توانست که این کوچه را از خیابان بگیرد
خدا می تواند جهانی بسازد که این مرد اصلاً به دنیا نیاید
خدا می تواند خدا می تواند به این روح پیچیده آسان بگیرد
پس از قرنهایی که بر من گذشته است و فرسنگها دور هستی از این شهر
پس از تو نمی خواهد این مرد دیگر در این شهر دلگیر باران بگیرد
غروب است و دست خودش نیست دیگر، همان حلقه هایی که در چشم خود داشت
و  حالا همین مرد تصمیم دارد برای زن و بچه اش نان بگیرد

 

 

دو شعر ازمنوچهر فیلی

مدارا
با نوک تیز و سخت
-یادگار جنگ نابرابر مرد و نامرد-
در پوست و گوشت سینه ات
شکسته ای فرو رفته ست
که ترا نیروی بیرون کشیدنش نیست
تا واپسین نفس درد
با خونچرک مدامش،  مدارا کن
نگهبان تیر خانگی!

به شهرزاد
در قلعه قصه
خواب هراس آلود کافی ست
صبح هزار و یک شب تست
از مرگ برخیز

 

 

سه رباعی
حسین(منصور)خائف

1
من مشرقی ام چرا به شب پیوستم
من کوهی از آهنم چرا بشکستم
من زائر شهر نور در صبحدمم
حیف است که خورشید نگیرد دستم
2
احساس من از ساقه گل نرمتر است
مهرم به تو از قلب زمین گرم تر است
این شوق که شب خواب تو را می بینم
از چشم برد خواب و چو بینم سحر است
3
می چرخد و می چرخد و می چرخد طاس
با آنکه فرود آید و بنشیند راست
گر راست نشیند او تو گویی از ما است
گر خوش نبود لعن فرستی بر طاس

 

 

سه شعر از محمد آذری

گلابتون 1
گلابتون
خودم را بنفش دیدم
وقتی اسطوره ها را در آغوش گرفته بودم
تا برایت هدیه آورم
خدای باران
و الهۀ عشق
ایزدان از برکت چشمانت
سرمست شدند

گلابتون2
باری گلابتون
باغی که سبز نباشد
باغ است؟
این مرغکان سر به گریبان
یک روز
پرواز می کنند
من مرده و تو
زنده
این شب نماندنی است

گلابتون 3
گلابتون
دلتنگی از کدام در، در آمد
که ناگهان
سرتاسر وجودم
نام تو را به لب داشت
ای بی خبر زمن
با این ملال سر به گریبان
امشب چگونه
تا صبح بگذرانم
دلتنگی از کدام در، در آمد 
که ناگهان
تا چشم باز کردم
پرواز کرده بودی

صفحه 7--16دی87


همراهان سلام
زمستان آمده است، خشک و عبوس. شاید واژه های شما عزیزان آسمان را با زمین آشتی دهد و خاکِ تشنه، سیرابِ رحمت خداوندی گردد، که می گویند: مهر در هر کجا باشد، رحمت به همراه دارد و از آنجا که واژه های شما از مهر و عشق برمی خیزد پس دل به امید
مهربانی هایتان می بندیم. عزیزان «ویژه نامه زمستانه شعر» با اشعار شما زیبا خواهد شد. اشعار کوتاه و تایپ شده خود را برای ما ارسال دارید.

فریده برازجانی

دوشعر ازاحسان بَراهیمی
(1)
رمز آوارگی هام ثبت می شود
بر شرجی بندر و
                   سوابق شب
وقتی مرزهای رفته را
           تلو تلو
                          در رسوم تاریخ
                                              هجی می کنم

(2)
ای کبوتر بازیگرم!
از هجرت که گفتی
تا صبح گریستم زیر باران
مواظب چشمهای بدنام باش
بگذار
از آخرین رقص ات
                عکس بگیرم

لطف اله مکاریان
چنگی به بر گرفت و
خسته نواخت
انگار، جرقه ای و
      انفجار!!!
قفس سینه را شکست
دستی به زخمه و زخمی به ساز
* حالی کجاست که بَرکَنَد مرا ز جای
یادی کجاست که پُر کند هوای مرا
* بسیار سخت گرفته دلم
بانگی نمی رسد از جانبی به گوش
* جای دل گرفته در این خانمان
                       کجاست؟!
* (گوشه هایی از اندیشه استاد اولاد)

اسداله مکوندی

درس عشق
ای هیمه عشقت همه جا سوختنی
ای شعله عشقت همه افروختنی
ما منتظر دوباره عشق توایم
ای مکتب عشقت همه آموختنی

محمد آذری

پدرم آدم
پدرم
اولین عاشق عالم بود
و من آخرین آن
آدم بهشت را وانهاد
تا به حوا برسد
و من
زمین را وا نهادم
تا به بهشت وجود تو رسیدم
جنگل چشمانت
و آسمان آبی نگاهت
پدرم به میوه ممنوعه رسید
و من به تو رسیدم
که ممنوع نبودی
پدرم عبادت کرد
شاید به بهشت بازگردد
و من تو را ستایش کردم
که بهشت زیر پای توست
پدرم اولین عاشق عالم بود
و من آخرین آن

بهزاد بهارلو
□ من همیشه نکته ای را نگفته بودم
من همیشه لبم مهر بود!
من همیشه از پشت این شیشه،
خال لبی را که می دیدم نبوسیده بودم.

محمدحسین امیری

ترانه ای دیگر
نشسته ام تنها، درست مثل همیشه
غریبه و شیدا، درست مثل همیشه
و می سرایم باز، ترانه ای دیگر
به یاد تو- زیبا – درست مثل همیشه
* * *
(دوباره راز دلم را به دوست می گویم
به آن همیشه شکیبا، درست مثل همیشه
تمام دار و ندارم، همین که می بینی
دلی به وسعت دریا، درست مثل همیشه)
* * *
هنوز هم که  هنوز است، دوست می دارم
تو را – شکوه غزل ها- درست مثل همیشه

حسین عسکری (سحر)
برای فروغ فرخزاد: بانوی چراغ و دریچه
با آینه
می آیی
از سفر رنگها
ناپیدای پیدا
به تماشایت
         می نشینم
نگاهم،
ستاره می چیند!
دلم آفتابی می شود
□   □   □
از کدام سفر می آیی؟
بانو!
از کدام قبیله ای؟
با این همه،
        گلوی نیلوفری!
□   □   □        
رهایم می کنی
در افق نرگس ها
تا سرود کنم
تولد سبزم را
بر گردۀ آهن و سنگ
                بی درنگ.

□   □   □        
از کدام دیار می آیی؟
بانو!
با این همه چراغ!
دستهایت-
آفتابی می نویسد!
و صبح –
بر شانه های تو
        دیدن دارد
□   □   □        
صدایم می کنی
از دور دستهای ناپیدا
              پیدای پیدا
به جستجوی
چراغ و آینه
         می کشانیم
تا در کوچه های سنگین
در کوچه های سرد
عبوری داشته باشم
           آفتابی
حضوری...

 

صفحه 7--9 دی 87

 

حسن اجتهادی

«غزلِ روستایی»
باغِ انار آن جاست – از رود تنها تر
گلهای باغ اما- از دل شررزا تر
کوه بلوط آنجا- چشمان سرسبزی است
از چشمهای ما- شاید که بیناتر
خط افق سطری است – از خوشه و گندم
در دیدگاه من- از شعر خواناتر
این جا چه می بینم – هر عصر می بینم
گلهای شب بو را – در باد بویاتر
در باغ همسایه- تا صبح می خواند
آن بلبل خوشخوان – پیوسته شیداتر
او روبروی من – در فکر باران است
غیر از دلم کس نیست – با او هم آواتر
من از نگاه او- می خوانم این معنی
بی شبهه در رنج است – هر کس که داناتر
شب رفته و صبح است – سرشار سبزینه
هر شاخه از دیروز – گویی گل آراتر
شاگرد خوب من- گوید ببین خطم
از خط احمد هم- بسیار زیباتر
دفتر بدست آن جا- می ایستد تنها
در چشمش افسونی است – از عشق گیراتر


امیرپژمان حبیبیان

هنوز مانده تا شبی را به تو هدیه کنم
اینهمه شب که می گذرد
و اینهمه سپیده را که هرگز ندیده ایم
هنوز مانده تا تو را پیدا کنم

شب
تمام بادهای جهان را که بر من می وزد
به اتاق می آورم
کسی می گوید:
- بیچاره تنها باد به کف دارد

جواد دبیری
از ایست -گاه رفته ایم
و هیچ جای خالی ماه را
پر کرده است
جوانی که ایستاده بودم نیست
و جا
انگار جور دیگری ایستاده است

دوشعرازعبدالرحمن مجاهدنقی
(1)
قدری توقف کن!
-از سینه، سنگینیِ راهِ رفته را تُف کن!-
این هرزه گردی، هرزه پویی چیست؟
شب تا به روز و روز تا شب، این همه مشتاب
از رفتن و گردیدن بسیار
یک چند رو بردار...
آخر زمین هرزه گرد
ای گوش در حلقۀ زمان
ای بندۀ زروان!
در این حدیث آسمان گردی
دنبال چیزی تازه می گردی؟
بی پیر!
دنیا قدیم و کهنه است و دیر...
بگذار لختی دست و پاهایت بیاساید!
قدری به آیین تر، شتاب گام را کم کن
بگذار قدری عمر ما هم دیرتر پاید
بگذار مرگ آهسته تر آید...

(2)
نمی دانم کجا  و چند و چونش را نمی دانم
نمی دانم چه روزی رخت می بندم...
ولی آن روز
با لبهای تب آلود
در چشمان زیبای تو می خندم...

 

نازنین ناظریان

آسمان خاکستری
ای خزان  آهسته تر برگرده ام شلاق زن
این بها سنگین تر از آن شد که باور داشتم
روزگار بی مروت لحظه ای مهلت نداد
تا به پایان آورم عهدی که در سر داشتم
برف حسرت بی امان بارید بر اندیشه ام
ریشه ام پوسید در زندان این ناباوری
آسمان خاکستری شد در شب مرگ دلم
سوخت جانم ذوب شد در متن این بی باوری
چشمها را بستم و وقتی گشودم ای دریغ
چشمۀ اشکم از اندوه زمان خشکیده بود
رنگ سرخ آسمان از درد دلتنگی نبود
خون من بر دستهای آسمان خشکیده بود
خرد شد از بی صدایی شیشۀ احساس سنگ
تیره شد جان طبیعت از تگرگ دردها
باد بی مهری وزید و شاخۀ رؤیا شکست
در طنین تلخ آواز غم شبگردها
شمع سوزان زمان پروانه را در برگرفت
تا بسوزد یا در اوج درد خاکستر شود
باز اما ای خزان آهسته تر آهسته تر
صبر کن دل کَم کَمک در دست تو پرپر شود

 

آریا نگین تاجی

برای آنکه کمی آرام شوی
از یاد برده ای خانۀ دیروزت را
و حس می کنی
که هرگز در دفتر خاطراتت گم نمی شوی
اما هر سنگ قبری چندین سال بعد گم می شود
می توانستی باشی
نسیم بر رهگذارت می ایستاد
ولی تو بوی گلهایی را که دفن کرده بودی می دادی
سردی زمستان،
روی موهای پرندۀ همسایه ات بیدار بود
و تو وقتی سردی را فهمیدی
که خودت به صفر رسیدی
همیشه می خواستی به دست بیاوری
اما تمامی شکارچی ها، زمانی به مرداب می رسند
ولی هیچ کس زیبایی بی آزار هر بهار را انکار نمی کند
رؤیاهای خورشیدی
که از دستان واقعیتت می گریختند
اشک آلوده صورتت را می پوشاندی
و از کنار کسی که قلب داشت می گذشتی
بی آن که بدانی
خورشید از لای انگشتهایت به زمین می تابد
شبیه خورشیدی در آسمان نیمه ابری
نیازی به گفتن نیست
خورشید آسمان
زیر پوشش دستهای تمام آدمهای دنیا نیز ناپدید نمی شود
اما برای آنکه کمی آرام شوی
قلمی و کاغذی آماده کن
آن وقت سپیدی ها را خورشید بکش و
بعد با دستهای بسیار بپوشان
کمی بالاتر از زیبایی بنفشه ها که نگاه کنی
می بینی تمام سلامهای روزانه
راهشان به سمتی است که هر روزه طلوع می کند
ولی تو پشت گلها نشسته
نقاب می سازی
تا ناشناخته از کنار این همه چشم بگریزی
تو می روی و
روزهایی که تیرماه با آسمان شهر مشغول فرفره بازی است
بوی تو را از یاد می برند
حتی موشهایی که صبحانه می خوردند
زیر خاکی که پهلوی تو بر آن آرمیده بود
و هیچ کس به یاد نمی آورد
که در کوچۀ صد و بیست سال پیش
مادری هر صبح
بچه اش را هفت صبح می بوسید و
به مدرسه روانه می کرد.

 

صفحه 7--2دی 87

 

چهار رباعی از صفربیگی
1
هر گوشه که می نشست تنهایی بود
بغضی که نمی شکست تنهایی بود
برخاست که هر چه داشت با خود ببرد
در گنجه فقط دو دست تنهایی بود
* * *
2
یک قطره که با موج کسی پا نشدم
کم بودم و هیچ وقت پیدا نشدم
جا ماندم اگر چه عمری از همسفران
توی چمدان هیچ کس جا نشدم
* * *
3
با برگِ بلوط پیر قنداقم کرد
با شیرپلنگ و شیرۀ (ون) پرورد
تا زاده شدم ناف مرا سنگ برید
من را پدرم کوه به دنیا آورد
* * *
4
در اوج یقین اگر چه تردیدی هست
در هر قفسی کلید امیدی هست
چشمک زدن ستاره در شب یعنی
توی چمدان ماه خورشیدی هست

محمدامین فصحتی

میانسالها
پیرها سر به زیر
جوانها سر به بالا
میانسالها چه کنند، در این غروب:
                      در این گرگ و میش...

صدرا ذوالریاستین شیرازی

-«همزاد شاعر»-
هر کس همزادی دارد
همزاد صراف «پول»
همزاد جلاد «خون»
و همزاد....

اما شاعران را
همزادی ست
که هنگام مرگ شاعر
نه تنها تن به مرگ
نخواهد داد
که زندگی را تکثیر
و بی هیچ کشمکشی
معنای ماندگاری را
بی تنازع
     از بقا
    در ضمیر قاموس ها
رقم می زند
و این همزاد
کسی یا چیزی نیست
مگر «شعر»

بهمن فروتن

پاییز بیداد می کند
چگونه می شود رفت
که به انتظارت سالهاست
پس کوچه های زمین را
دوره کرده ام
نه یک بار، چندین بار
هنوز نیامده ای
و عشق
به سادگی حضور زمین انکار می شود
تو هنوز نیامده ای
پاییز بیداد می کند
و تن پوشم جز یاد تو
نیست

 پروین نگهداری
زیر سطرهای خط زده
لای خرده ریزها
پشت وعده هایی که از یاد برده ای
دنبال من نگرد
سر از ابرها در آورده ام
فرض کن
اسم من
احتمال یک باران بی موسم است
صدایم که می کنی
چترت را باز
و با احتیاط
به بالا
نگاه کن

محمد سعید میرزایی
کجاست جای تو در جملۀ زمان که هنوز...
که پیش از این؟ که هم اکنون؟ که بعد از آن؟ که هنوز؟

و با چه قید بگویم که دوستت دارم؟
- که تا ابد؟ که همیشه؟ که جاودان؟ که هنوز؟

سؤال می کنم از تو: هنوز منتظری؟
تو غنچه می کنی این بار هم دهان که هنوز...

چه قدر دلخورم از این جهان بی موعود
از این زمین که پیاپی... و آسمان که هنوز...

جهان سه نقطۀ پوچی است، خالی از نامت
پر از «همیشه همینطور» از «همانکه هنوز»

همه پناه گرفتند در پی «هرگز»
و پشت «هیچ» نشستند از این گمان که «هنوز»

ولی تو «حتماً»ی و اتفاق می افتی!
ولی تو «باید»ی ای حس ناگهان که هنوز

در آستان جهان ایستاده چون خورشید
همان که می دهد از ابرها نشان که هنوز

شکسته ساعت و تقویم، پاره پاره شدست
به جستجوی کسی آنسوی زمان که هنوز...

 

صفحه 7--25 اذر87



شمس، شاعری که برای زندگی خواب می بیند
(با نگاهی به مجموعۀ شعر ملاح خیابانها سرودۀ شمس لنگرودی)
امین احراری 

شاعری که برای زندگی خواب می بیند، می خواهد با وصله پینه های شعری خود که از جنس زندگی است جهان از هم گسیخته را به هم بدوزد.
بی شک عاشقانه های شمس مخاطب را برای لحظاتی از دنیای واکنشی پیرامون جدا کرده و به آرامشی از جنس شعر می سپارد.
اما شمس در ملاح خیابان ها تا حدودی پا در تجربه ای متفاوت تر و جدیدتر از دنیای شعری خود می گذارد.
همان گونه که از اسم مجموعه و نیز طرح روی جلد برمی آید، پرسه زدن در خیال خیابان ها و گذر از موقعیت کنونی، زمانی برای شاعر محقق می شود که کفشها را از پا در می آورد و در ارتباطی مستقیم با دنیای پیرامون به راه خود ادامه می دهد.
عاشقانه های شمس همراه با جهان بینی های شاعرانۀ او، مخاطب را به پریشان خوابی های کودکی می کشاند که دلش می خواهد دنیا را به قوارۀ رؤیاهایش در آورد.
می خواستم جهان را
به قوارۀ رؤیاهایم در آرم
رؤیاهایم به قواره دنیا در آمد
شمس در ملاح خیابانها پیامبرگونه خواب می بیند، آیات خدا را تعبیر می کند و برهنه پا به سمت زندگی می شتابد که مرگ در نظر او حساب و کتاب مشخصی ندارد.
هر خوابی بیداریِ ممکن است
هر بیداریِ خوش سپاسی
بارانی که هواپیماها را کنار می زند
و روی گونۀ من می نشیند
سپاسی دیگر.
خداوندا تمام حرفهای جهان یک طرف
این راز یک طرف:
آیات شما چه قدر شبیه به لبخند اوست.
هر خوابی یک طرف
بیدار خوابیِ من یک طرف
حضور عناصر و اشیا همراه با رنگ آمیزی های متفاوت در شعر، کارکرد زبانی خاصی را به شعرهای شمس می بخشد و مخاطب را در یک حضور زنده و ارتباط عمیق با اشیا و عناصر شعری قرار می دهد.
مثلاً می توان به حضور و کارکرد درخت گلابی در قطعۀ زیر توجه کرد:
سپاسگزارم درخت گلابی
که به شکل دلم در آمدی
چه تنها بودم!
و یا ارتباط زنده با گل شب بو که در خانۀ خالی خود عطرفشانی می کند:
باقی ماندۀ عمر را
به نگاه کردن در برگ بی حاصل خود باید بگذرانی
گلِ شب بو!
ترکت کرده اند و تو پا در گل می خروشی
و عطر می فشانی در خانۀ خالی
و نیز ارتباط زندۀ شاعر با دفتر مشق و مداد اتود در سطرهای زیر:
دوستت دارم دفتر مشق من!
دوستت دارم مداد اتود!
دوستت دارم زنی که دفتر مشق و سرانگشت و مدادم را آشتی داده ای.

اما چیزی که مخاطب را در یک فضای رمزآلود خوابگون به چالش می کشاند، کشف رابطۀ عمیق رؤیا با خواب و اتفاقاتی است که تنها در خواب به وقوع می پیوندد.
شمس در ملاح خیابانها متأثر از رؤیاهای خود، خواب زندگی
می بیند. تنها در خواب و رؤیا می توان به رابطۀ نزدیک جانوران با انسان راه یافت و به زبان کاربافک غمگینی پی برد که با نزول باران جهانش را آب برده و روشنایی در چشم های تنگش ناپدید است.ملاح خیابانها پیامبرگونه به زبان عنکبوت ها و مورچه ها حرف می زند و عناصر و اشیا زندگی (گل میخک، کاربافک و...)
در لحظه های شعری او حضوری عمیق پیدا می کنند. او با زبان کاربافک با او درد دل می کند و جهان را از دریچۀ چشم های یک کاربافک می نگرد.
باران
کنار چمن می بارد و
عنکبوت ها و مورچه ها دلتنگ اند
اخمت را باز کن کاربافک غمگین!
فکر می کنی که جهانی را آب برده است
اخمت را باز کن و به آواز پرندگان گوش ده
و بگو آب روشنایی است
اشک های خدا روشنایی است
ویرانی خانه ها روشنایی است...
باران
کنار چمن می بارد
و عنکبوت ها و مورچه ها دلتنگ اند.
حضور اشیا و عناصر همراه با زبان همدلانه و عاطفه مند در شعر مخاطب را بر آن می دارد تا با گل میخک به مناجات بنشیند، به گوش ماهی ها فکر کند و به تدریج به جهان بینی دست یابد که متعلق به فضاهای شاعرانۀ شمس لنگرودی است.
باد را ببین
چگونه بر آبها شور می زند
تا کنار تو ساکن شود
موج را ببین
چگونه بر آب ها قدم برمی چیند.
گوش ماهیان چگونه برای خواندن آوازهایشان
به سوی تو لب باز کرده اند
سپاسگزارم دریا
که به پاس او کتابم را
سرشارِ خواب های صدف کرده ای.
ملاح خیابانها پابرهنه در خیابان های خیال خود پرسه می زند، او مسیری را به پیش می رود که مقصد مشخصی ندارد، تنها از پی زندگی می آید و به درون زندگی برمی گردد. ملاح خیابانها گذر از کوچه پس کوچه های شاعری است که جهان پریشان را به التیام زندگی و نه زنده بودن به هم می بافد.
به نظر می رسد چیزی جز شعر نمی تواند التیامی بر زخم های
 شاعر باشد. برای رمزگشایی از شعر شمس باید به کلیدی رمزآلوده از جهان شمس دست یافت.
ای ماه شقه شقه صبور باش
چه ها که ندیده ئی
چه ها که نخواهی شنید
ما التیام زخمهای تو را
بر سینۀ مجروحت باز می شناسیم
ماه لکه لکه
مثل حبابی بر دریا بدرخش و با آسمان خالی خود
شادمان باش
جشنوارۀ آب است زندگی
چراغانی رودها که به دریاها می رسند
گاه نشانه ها در شعر شمس آنقدر به وضوح به تصویر کشیده
می شود که به نظر می رسد معمار زبان قبلاً آنها را در خوابی پررمز و راز دیده و کنار هم چیده است و حالا تنها به بیان چیزی که در خواب دیده می پردازد. شاید تنها در خواب می توان
به چنین الهامات و ارتباط و نظمی بین اشیا و عناصر مختلف در زندگی دست یافت.
دریاچه ها چشم های زمین اند
کوه عقدۀ در گلو
آتشفشان
مختصری حرفهای ناگفته
رگ های زمین اند رودها
درخت لبخند بی قرار بهار است
از فرط فراغت
پنجره ها تاول اند
سیاره ها شب پرگانی از بلورند
ابر
زخم بند آسمان سوراخ شده از تنفس طیاره هاست
شوخی کودکانه ای بود زندگی
که بزرگ شده است
و از کف مان رفته است
و من معمارک خواب دیده
سر هم بندی می کنم دنیا را
پیش از آن که شما بیایید
ببینم که چه می شود کرد.
شاعری که برای زندگی خواب می بیند، خواب های زندگی را نیز تعبیر می کند. شمس در ملاح خیابانها به مخاطب فرصت می دهد تا در خواب او شریک شود و سهمی از درخشش آفتاب و ترشح شادمانی داشته باشد هر چند گاهی همه جا تاریکی است.
آرام باش عزیز من آرام باش
حکایت دریاست زندگی
گاهی درخشش آفتاب، برق و بوی نمک، ترشح شادمانی
گاهی هم فرو می رویم، چشم هایمان را می بندیم
همه جا تاریکی است...
مخاطب در برخورد مستقیم با شعر شمس با جهانی روبه رو می شود که تنهایی و عشق دو مؤلفه انکارناپذیر آن است. اما تنهایی و عشق در ملاح خیاباها حضوری مستقل دارند و مخاطب را بی واسطه در شعر به چالش می کشانند.
جهان به تصادفی زاده شد
به تصادفی خواهد مرد
و من رها شده در بادها
به بال تو پیوند خورده ام.
جهان شمس، آفرینش تنهایی انسان همراه با تنهایی حلزون ها
 و شب بوها است و شاید چیزی که تحمل تنهایی را بیشتر
 می کند، مشترک بودن درد تنهایی است.
تنهایی ها عمیق اند
عمیق مثل صورت مردگان
حلزون ها چقدر تنهایند
به جز آشیانۀ خود همراهی ندارند
تنهایی ها عمیق اند، آشیانه کوچکم
و تو در خاموشی هایم می درخشی
در آتش و روشنی می درخشی
و من آنقدر دوستت دارم
که فراموش می کنم زندگی
با بلعیدن زندگان است تنها که ادامه دارد.
اشتهای سیری ناپذیر بشر از عشق و سر و سامان دادن به عشقی نافرجام یکی دیگر از شگردهای شمس برای پیوند زندگی با زندگان است.
امروز صبحانۀ من تو بودی
نان گرم و شیر و عسل
روزنامه ها و خبر
صبحانۀ امروزم
برشی از تو بود.
سیرم از این جهان
اشتهای تو دارم.
در پایان به نظر می رسد تنها راه رفتن برای شاعر، تنها رفتن باشد. شاعر، برهنه پا، به دنبال خواب های خود و معنایی برای حیات، خیابان ها را قدم می زند. او به جهانی می اندیشد که به اندازۀ رؤیاهایش بزرگ است و به این راحتی ها دست از سر زندگی برنمی دارد.
زنده باد عشق تو محبوبم زنده باد
که خیالم را آن قدر دور می برد
که برای حیات این مردم معنایی پیدا کند
آی زندگی، دیدی چه سرت آوردیم!

سید صابر موسوی

آن طرف منتظرم نیست کسی...
دلم آنقدر گرفته است که چشمم را تو
پل زده از دل این کاسۀ پر خون تا تو
سختی اش چیست که عمری ست معطل ماندم
آن طرف روی زمین نیست کسی الا تو
این طرف روی زمین نیست کسی حتی من
آن طرف منتظرم نیست کسی حتی تو
دو رقیبند دو چشمم که دو تا پل زده اند
این دو راهی یقین است که یا تو یا تو
راه افتادم... یک آن پل...پایم لرزید
و خداحافظی نیمه تمامی با تو
دلم آن قدر گرفته است که هی می خندم
کارم از گریه گذشته است چرا؟ زیرا تو...

لطف اله مکاریان

زمین
زیر پایم
جارو می شد
و این، جاده بود که
عمق نگاه دیر باورم را
می بلعید
چیزی در درونم
فاصله ها را دور می زد
تصویر خانه های گِلی
عطر قصیل سبز
و صدای همهمۀ گله ای
که هر شامگاه
بوی غروب را
بر دامنۀ کوه صیقل می داد
تا هاله ای از حجم یادها را
مثل غباری
در دورترین اقلیم حافظه ام
بایگانی کند!!

ماهرو فتحی

نمی دانم
آرزوهای من، پای چشمم چروک می شوند
مو به مو، لای موهایم سفید می شوند
آرزوهای من، روی پیشانی ام خط می  اندازند
و
شیری بزرگ
پستانک شیری اش را به دندان می گزد
در وهم جنگل
به دنباله دندان لقش می گریزد
شاید
در تن بچه آهو جا مانده باشد
وامانده لق شده و فردا جای خالیش
پر از احساس خوبی نیست
هر چه هست
دیروز، شیر ولرم امروز، چای داغ
در کناره لبت، رودخانه ای است جاری
و این ریختن
      گریختن
       و باز، زیستن
نمی دانم...
خردسال شده ام یا سالخورد

 

صفحه 7--18 اذر 87

 

سلام همراهان یکدل
سلام به آنانکه خالصانه چهارده سال این صفحه را با اشعار، پیشنهادها و راهکارهایشان بهتر و بهتر کردند. سلام به آنان که
 بی ادعایند و سنگ پیش کسوتی قلب زلالشان را نیالوده و «من»هایشان همه و همه در زلالیت واژه ها زدوده شده اند. سلام به کاغذ و قلم و به همراهانی که چهارده سال است بی نام در اتاق تحریریه روزنامه را جان می دهند و معنا
 می بخشند. درود من به او که «عصر» را «عصر مردم» کرد و دل سوزاند و با تمام مشکلات همچنان به راهش ادامه می دهد.
درود خالصانه من نثار «عصرمردم»ی ها باد. خصوصاً نثار مخاطبان گمنامی که شناسنامه هنریشان را آینده رقم خواهد زد.
امید که «عصر» همیشه، مؤثر بماناد.
فریده برازجانی

سلوین دیویس (Selwyn Davis)
سلوین دیویس، در سالهای آخر جنگ جهانی دوم، در «ترینیدات توباکو» به دنیا آمد. او نمایشنامه نویس و شاعر است. تحصیلات خود را در رشته مهندسی در کانادا به پایان برده و مقیم آن کشور است. دیویس یک بار به عنوان شاعر برگزیدۀ جشنوارۀ هنری و ادبی «زامبیا» انتخاب شده است. می خوانیم شعری از کتاب «آفریقای من»:

چکامه ای برای آن که دوستش می دارم
وقتی به تو می اندیشم
پندارهای دیگرم
پی در پی از من می گریزند
و جوهرۀ عشقمان
در دورانی دلپذیر
جاری می شود
در میان هوا
در فضا
تو را حس می کنم
و بطالت هراس آور من
به انزوا می رسد
با یاد تو
لبخند، صدا و نوازشت
....
زمانی که به تو می اندیشم
در سرچشمۀ چشمان تو
که نفوذشان به اوج می رسد
لحظه ها، جاودانه می شوند
سوزها، زیبایی ها، سستی ها و استواری های عشق
چه کسی این آیه های دیگرگون را می شناسد؟

محمدآذری
تو زنده
تقدیم به فرزانۀ فرهیخته حسن برازجانی 
باری گلابتون
من مرده و تو زنده
این بار کج
به منزل
هیهات!
این آسمان آبی و
باران؟
خوشبین ترین کلاغ هم
از باغ می گریزد
وقتی که عقل نباشد
وقتی سخن مدار ندارد
باری میان گفتن و خاموشی
بهتر که لال باشی
وقتی زبان عشق نباشد
دیوانگی
همسایه می شود
وقتی نگاه ما
از ترس پشت پنجره
می میرد

شیدا نوذری
3 شعر از مجموعه شعر «تقدیر ارغوان»
1
آسوده
کنارم
چون پرنده ای کوچک
در لانۀ خوشبختی

آرام
کنار هم
چون مردگان
به سینۀ گورستان
2
نگاه کن
چگونه برف
روی جهان را
سپید می کند

آه...
نیلوفران
همیشه کبود می رویند
3
مخملی فاخر
با سایه روشن هاش
منم
آویخته
از شانه هات
خدای معبد تنهایی!

علی اکبر خلیلی

عشق شیرین...
من از آن دیده سرمست خوشم می آید
نگه ساده و یکدست خوشم می آید
من از آن ناب ترین لحظه دیدار نگه
که به جان آمد و بنشست خوشم می آید
دستها مهر و وفا را به هم آسان بخشند
من از این دست و از آن دست خوشم می آید
راه دیدار تو در کوچه بن بستی بود
من از آن کوچه بن بست خوشم می آید
عشق در اوج و غم عشق همان دامن دشت
من از آن اوج و از این پست خوشم می آید
عشق شیرین نه حدیثی است که از یاد رود
نام فرهاد که ماندست خوشم می آید
من از آن کوه کن زنده به دیباچه عشق
که بدان واقعه پیوست خوشم می آید
دوستان قصه این عشق عجب شیرین است
من از این قصه دلچسب خوشم می آید

محمدرضا عبدالملکیان
نشان آخر
برای نشان اول؛  مرتضی ممیز
از این جا
تا جایی که تویی
      قدم نمی رسد
دست دراز می کنم
چیزی می نویسم
    دریایی
        دلی
           قابی
               غمی
از بی نشان
        تا نشانی که تویی
                   مرهم نمی رسد
در این جا و این دَم
             رونقی نیست
عطشناک آنم
          آن دَم نمی رسد

طاهره غم خوار نصیر محله

میعادگاه...
لبخند تو
نشانه هایی دارد
از میعادگاه کودکی هایم
که من آن را
در رؤیاهای بکر و ساده ام
به سوگ نشسته ام
لبخند تو
شکفتن ناگهانی گلی ست
که در خواب صدایم می زند
و مثل آواز باران های بهاری
آسمان پنجرۀ اتاقم را
به نوازش می گیرد
مرا به سمت قبیلۀ صبح
و میعادگاه کودکی هایم
دعوت می کند

 

مرتضی زندپور

نگاه سبز...
چو شور عشق به دل آشیانه می سازد
فضای معرفتی خالصانه می سازد
نگاه سبز چمن در کنار چشمه آب
حکایتی است که در چشم خانه می سازد
به شوق وصل تو دریا هزار چشمه زکوه
به سوی دشت شتابان روانه می سازد
سرور و هلهله در باغ می شود پیدا
و روزگار از آن صد ترانه می سازد
نگاه عاشق پروانه از که می گوید
به شوق روی که سرو آشیانه می سازد
برای جذب سلیمان و لطف داود است
اگر که هدهد جان باز لانه می سازد
برای حرمت دل پهنۀ جهان کم بود
دمی که سینۀ من را نشانه می سازد

 

صفحه 7--11 اذر 87


سه شعر ازکاووس حسنلی
(1)
دلم را تکاندم که باران بگیرد
زمین رنگ و بوی بهاران بگیرد
صدایت زدم تا هوا تازه گردد
پریشانی کهنه سامان بگیرد
کنار عطش های سوزان نشستم
که آتش به دامانم آسان بگیرد
دعا کرده بودم برقصیم با هم
چنان کآسمان بوسه باران بگیرد
تو کی می رسی باز با بوسه با گل
که لبخند یخ کرده ام جان بگیرد
تو کی می رسی تا که رقصم بجنبد
سراپای من شور مستان بگیرد
تو کی می رسی تا در آغوش گرمت
تنم التهاب فراوان بگیرد
تو کی می... تو کی می... تو... می ترسم  آخر
که پیش از طلوع تو توفان بگیرد
و می ترسم اکنون که تا شام آخر
شبم طعم شام غریبان بگیرد
بیا پل بزن تا به خود بازگردیم
بیا پیش از آن که زمستان بگیرد
بیا تا زمان با تو معنا پذیرد
بیا تا زمین از تو بنیان بگیرد
به غیر از طلوع تو راهی نمانده ست
بیا تا شب کهنه پایان بگیرد

رباب طاهری
از این به بعد مرا راهی سفر بکشید...

مرا غریبه بدانید و در به در بکشید
و غربتم را از من بزرگتر بکشید

دو چشم، یک پا، یک دست، یک دهان و سپس
به روی شانۀ من بی شمار سر بکشید

اگرچه سبزم حتی اگر بلند و قطور
به پای قامت چوبین من، تبر بکشید

چنین که حرف مرا هیچ کس نمی فهمد
تمام مردم را گنگ و کور و کر بکشید

بس است این همه پابند شهرتان بودن
از این به بعد مرا راهی سفر بکشید

سفر نه، زخم مفصّل- جراحت مشروح-
اگر که تاب ندارید مختصر بکشید

به ابرها دل بستن همین قدر کافی است
از آسمان سهمم را همین قدر بکشید

در این کویر در این جرعه جرعه خشکیدن
مرا به آب شباهت دهید و سر بکشید


(2)
«شیراز و بلخ و قونیه»
بر دامنش نشستم و از اشک تر شدم
آتش گرفت دامنم و شعله ور شدم
چیزی دوید در من و از من مرا گرفت
چیزی نماند از من و چیزی دگر شدم
شعری به رنگ صاعقه در من حلول کرد
دیدم به صد ترانۀ تر بارور شدم
شیراز و بلخ و قونیه در رقص آمدند
با من که زان معاشقه زیر و زبر شدم
با تن تنایِ حضرت تنبور و چنگ و دف
«گاهی به پای رفتم و گاهی به سر شدم»*
از معجزاتِ زیر و بم آن شراب بود
از پای اگر نشستم و بر پای اگر شدم
تاریک بود جانِ من از سالهای دور
کم کم گذشتم از شب و کم کم سحر شدم
با آرزوی بوسه شدن بر لبانِ او
گاهی شراب گشتم و گاهی شکر شدم
می خواستم که چلچله باشم، رها شوم
در خود فرو شکستم و از خود به در شدم
بگذار تا به گفتۀ سعدی بگویمت
آن شب چگونه شد که چنین معتبر شدم:
«چون شبنم اوفتاده بدم پیش آفتاب
مهرم به جان رسید و به عیوق بر شدم»

* سعدی: دستم نداد قوت رفتن به پیش یار
چندی به پای رفتم و چندی به سر شدم

فاطمه سالاروند
 دست مریزاد به عشق!
گرچه توفان شد و بی واهمه پرکَند مرا
و در این غربت دور از همه افکند مرا

آفرین بر نفسش! دست مریزاد به عشق!
که چنین کرد به چشمان تو پابند مرا

بی خبر آمد و کرد از همه جا بی خبرم
از تو و نام تو و یاد تو آکند مرا

تن سرما زده ام باغ شد و فروردین
تا به لبخند تو پیوند زد اسفند مرا

جاده ها در شب تاریک به راه افتادند
تا به روزی که تو باشی برسانند مرا

تا به روزی که... شب و جاده و آواز چه قدر؟
می کشد عشق به دنبال تو تا چند مرا؟

ویترین
نام: نسخه سبز
از: بیمارستان ام.آر.آی

نام:آشنایی با بزرگان زبان و ادبیات فرانسه
از: جهانشاه سی سختی
انتشارات: نوید

صفحه 7--4 اذر 87

 

عزیز شبانی  از شاعران معاصر، جستاری پیرامون رویدادی رخ داده در دوره قاجار را دستمایه شعری زیبا قرار داده که از نظر خوانندگان می گذرد.
برای  هم - فکر سپهسالار
یک کلمه
در هندسۀ استبداد
حرفِ حسابی جایی
          نداشت
فقط خشت مال ها
به نان و نوا
           می رسیدند
در همان هندسه
مردی تمام حرفهایش را
در «یک کلمه»
           خلاصه کرد
هنگامی که آن یک کلمه کتاب
                    شد
آنقدر کتاب را بر سر مرد
                 کوبیدند
تا
مُرد

مرد
کتاب
مرگ

 

محمد قائدی
تو فلسفۀ زخم عمیقم هستی
خمیازۀ ساعت دقیقم هستی
ای شکلک هاج و واج ای سایه ترین
ای مرگ تو بهترین رفیقم هستی
□
در پنجۀ مرداب اسیری... ماهی!
بوس از لب خرچنگ نگیری... ماهی!
مرداب کشنده است، مرداب، بد است
اما تو خدا کند نمیری... ماهی!

 

فریده هوشیار
هیچ کجای این ناکجا
برای: منوچهر آتشی، یاغی آخر
با سپاس از حسین عسکری
که با او آتشی را شناختم و شعر را

هیچ کجای این ناکجا جای تو نیست
بوی شور  خاک و
              سنگفرش خیابان های مدرن
چیزی نمانده، به آخر حرفهای بی نقطۀ من
به اول سیاه مشق های پر از نخل تو
انگار،
بدون عطر سیگار و شرجی نفس
یک جای پاییز کم است
باید، دوباره برای روزنامه تسلیت بفرستیم
چیزی نمانده/
دست کم، به آخر دهان های باز
که هر چه می دوم، به اول تو نمی رسم
همیشه زنگها دیر به صدا در می آید
و نگاه های پشت دیوار، به پنجره نمی رسد
باید بدوم
چیزی عوض نشده
           نقطه کلام نمی شود.
سایۀ زمین همیشه کج است
وارونه نوشته ام؛
گریه هایم از این چهارچوب بیرون نمی زند.
از پشت «هیس»!
که همیشه روی لبهایت خوابیده بود
هنوز روی شب دست نکشیده/
              انگشت هایمان شکست
نزدیک نمی شوم
به نگاهت که قدری اریب است
و صدایت
که در لبت گم شد
می خواهم به خودم برگردم
به عقب
جایی پشت این اتفاق آخر
یا حداقل وسط این جمله
این همه خودکار...
           کاغذ....
                 دیوار....
که اگر ننویسم
خیابان را لبریز می کند.

 

دو شعر ازمرتضی زندپور

سی مُرغ
بریال شب چکید
قطره ای از خون سُرخ تاک
مرغی به روی پنجره سایید
-بال خویش
در امتداد دیدۀ من آرمیده بود
ساروک نغمه خوان
***
آتش نهاد
پرندۀ سدره نشین
در میان جام
برخیز همسفر
در میان شعله بیفکن
ردای خویش
سیمرغ همره است

رویش
رویید سبزه
-براندام خشک باغ
تابید سیماب آتشین
-بریال زردکوه
پیچید پژواک بال پرنده
در ارتعاش باد
خشکیده چشمۀ تاریک دل
چرا بارور نشد؟!
برخیز...
تا دشت سبز عاطفه
با هم سفر کنیم
اسب سپیده دم
در انتظار توست....

 

حسین عسکری

عشق می داند چرا
برای: منوچهر آتشی
می روی، با پای خسته- عشق می داند چرا
با پر و بالی شکسته- عشق می داند چرا
می روی، گویاتر از فریاد! اما بی صدا
در گلو خاری نشسته- عشق می داند چرا
می روی، تیغ و قفس در شهر می چرخد مدام
شانه بسته، دل شکسته - عشق می داند چرا
می روی، دستی نمی گردد به دور گردنی
تار الفت ها گسسته- عشق می داند چرا
                         
می روی، سیر خیالت نیمه شب ها تا سحر
می کند خوابم خجسته- عشق می داند چرا
می روی از دیده اما خانه دل تا ابد
عهد با نقش تو بسته – عشق می داند چرا

 

صفحه 7--27 ابان 87



چند شعر تازه از پرویز خائفی
دریغ!
می دانم!
راز دیدار نخستین را
در روزهای آغازین به زبان نیاوردی،
تا پیرانه
همۀ شعرهایم را
در رثای عشق
زمزمه کنی
دریغ!

گلایه!
چه گلایه ناعادلانه ای!؟
اگر در همان دیدار نخستین
گفته بودی دوستت دارم
راستی
این همه شعر و شور و غزل
از کجا آمده بود!

خیام
سرمست ز می تکیه زده مستی را
از عمر پیاله می کند هستی را
آنچه که توئی سبوئی و نعلینی است
دیدیم غنی ترین تهیدستی را

شکن، شکن
از آنچه که من بود منی دیگر نیست
تن جمله توان بود تنی دیگر نیست
هر شب، شبِ من شکن شکن گیسو بود
شب هست، دریغا! شکنی دیگر نیست

آینه
هر نقش که بست آینه، نقش تو بست
هر جا نگریستم نگاه تو نشست
هر بار به کینه آینه بشکستم
در هر چه شکسته باز نقش تو شکست!

نام
در بعدازظهر گرم و سنگین تابستان
وقتی مادر مرا به نام صدا می کرد
همه شادمانی های بکر و نامکشوف را
به نام من گره می زد

 

صدرا ذوالریاستین شیرازی
-«دریا چراغ ساحل شعر»-
به: ابوالقاسم ایرانی
وقتی شعر
   از دهن و زبانم
      دور می شود
کشتی شکسته ای را
        می مانم
که به جز سوسوی
      دریا چراغ ساحل شعر
هیچ فانوسی
      به راه بلدی
         دستگیرم نخواهد شد
و هیچ سر و سامانی
      در هیچ ساحل امنی
آغوش مهر به رویم
       نخواهد گشود!

محمد امین فصحتی
سرگردان
-نه این جناح
نه آن جناح،
-آزاد و رها؟
-نه...
سرگردان....
خطِ وسط خیابان

 

فاطمه سالاروند
به خاموشی رسیدم
و کلمات شبیه دندان های شیری
یکی، یکی، از دهانم ریختند
سر نهاده بر بالش فراموشی
قطره، قطره، شب تلخ را مکیدم
و پروانه های رنگی از خاکستری هایم گریختند
عقربه های کبود و ماه که در گودال تنهایی اش خزه بسته بود
و زنی که دیگر زیبایی دست هایش را به یاد نمی آورد... 

 

دو رباعی از حبیب الله نگهبان

آهویِ دلم تپیدنت یعنی چه؟
تا اوج وفا پریدنت یعنی چه؟
می ایستی و مرا به خود می خوانی
یک باره ز جا رمیدنت یعنی چه؟

* * *

آن روز که بنیاد جهان بنهادند
در قسمت واژه ها به فکر افتادند
هر قوم در این میانه سهمی برداشت
گل واژه «عشق» را به شاعر دادند

 

حسین عسکری
فانوسی در رگ آینه و دریا
                         تقدیم به: امید غضنفر
در گلوی من هم
گره خورده است
داغی که سال هاست
نگاه تو را
باز و بسته می کند
صدای تو را
خسته...
* * *
در حسرت کدام قبیله
این همه عریانی؟
در جستجوی کدام جاده
این همه سرگردان؟
فانوس آینه و دریا
* * *
کنار این همه-
فصلهای کبود
تنها/ مردان زخم
می توانند...
آوازهای سبز بخوانند!
با استخوان هایی/ از جنس شمع
و گلویی شعله ور
نبض جهان را
جلا دهند!
و بعد...
خاکستری بمیرند

 

صفحه 7--13 ابان 87

 

همراهان سلام
از آنجا که روزنامه «عصرمردم» و خصوصاً صفحه «عصر شعر» خاص اقلیم و استان خاصی نیست و دریچه ای است برای ورود و دیدن، خوشحال خواهیم شد که همۀ افراد هنرمند کشور را در این صفحه میزبان باشیم. این هفته تعدادی از اشعار هنرمندان خوزستان را داریم و برای همگی آنها موفقیت آرزومندیم.
فریده برازجانی

 

روزی روزگاری آغاجاری! (شاعران)
«بی حوصلگی شب» از «ریزش نور ستاره ها» بی حوصله تر می شد، تا این که مردانی آمدند که عشق را می فهمیدند و «روی پاره خط  زندگی» آنها کسی شبیه آینه بود که بند کرده بود به روزهای سوراخ شده برای طرح پیکری نو.
آنان از «یاران آغاجاری/ که جوانه می زند عرق فقر به پیشانی[شان]/ در فروکش تب سنگین بیکاری»* سرودند. از «شعله بود/ از داغ/ از داغ و شعله بود آغاجاری/... از نعش بود/ از نفت و نعش بود آغاجاری» سرودند که واقعیت واقعی روزی بود که حالا شده است روزی روزگاری. آری! روزی روزگاری آغاجاری با آجرهای پخته شده در گرمای جنوب نقطۀ امید بود. عده ای می آمدند عده ای می رفتند. آمد و شد در تمام رگ های
شهر جریان داشت روی لوله های کلفت و پیچ در پیچ می توانستی برای تمام آنها دست تکان بدهی که ترا ببینند و چه خوب می دیدند. شاملو آمده بود و دیده بود. گروهی شاعر و بازیگر آمده بودند و شاعر شعر سرود برای آغاجاری! جلال آل احمد آمده بود و با قاطر و الاغ از صنعت و نفت جنوب نقشه برداری کرده بود لابد برای فردای ادبیات جنوب تا آغاجاری بشود شهری با این همه گذشتۀ نزدیک، شهری که از یک طرف با امیدیه نسبت برادری پیدا می کند و از طرف دیگر به بهبهان عشوه می فروشد؛ بهبهانی که «آریو برزن» برایش جنگیده و «ناصر خسرو قبادیانی» در روزگار ناامنی، ناامنی اش را دیده!
اما روزی روزگاری دیروز شده است امروز و آن عشقی که روزگاری فهمیده می شد حالا  تکثیر شده است.تبدیل شده به این همه شعر! این همه زن! که زبانی ساده برگزیده اند برای بیان احساسات، آن هم در روزگاری که دست همه بند است.
خوزستان – آغاجاری – راضیه آقاجری
* احمد شاملو/ قطعنامه ص 66

 

نرگس معرف (سکوت)- آغاجاری
باید از مرز این همه تردید، می گذشت و دوباره بر دیوار
    قاب عکس تمام خاطره ها، یک دل پاره پاره بر دیوار
    قصه های مکرر مجنون، یورش دردهای بی پروا
انهدام شهاب چشمانش، چکه چکه ستاره بر دیوار
خیس گریه پر از تهاجم مرگ، تا سکونت میان این آوار
      فاجعه عمقی از نبودن داشت، فاجعه تا... اشاره بر دیوار
      یادگاری از آن شب وحشی، از سراسیمه از تو دل کندن
    باز روبان سیاه و عکسی تلخ، انعکاس شراره بر دیوار
داغ این سالهای فرسوده، ابتدای جنونی از حسرت
چشم های پر از تبسم و مرگ، قصۀ نیمه کاره بر دیوار

 

فروغ فرهادی –آغاجاری

لحظۀ مسدود
زیر بی حوصلگی های شب
صدای ریزش نور ستاره بر جدار خاک
مرا در کرانه های غریب جا می گذارد
و ترسیم انتهای ساقۀ نخ صعود
در کوچه های آبی رگهایم می دود
می دود کنار خواهش شفاف آب
ته همین لحظۀ مسدود
جایی آن طرف تر از پاره خط زندگی
کسی صدایم می زند
کسی شبیه آینه!

 

مهرانگیز داستار – آغاجاری

ردّ تو در من!
به صورتم تازیانه می زنند قطره های باران
و غریبانه می سرایند سرود رفتنت را
کوله بارت را بسته ای
-باز هم وسوسۀ اقامت در آسمانی دیگر-
حالا از پس کدامین شب جنون صدایت کنم
در سکونت فریاد و تنگنای گلو
که تارهای صوتی من
در هجوم سیلی باران اسیر مانده اند
و تو
چشمانت را روی تمام دوست داشتنم بسته ای
تا خون در رگ هایم منجمد بشود...!

 

افسانه ایزدی -شیراز
کتابم
در ازدحام خط کش ها گم شد
شعرم
در روزن پنجره، مثله
ارتفاع جرثقیلها
بر پرواز خیالم طعنه می زنند
عشق های ساعتی
قلب سرسپرده ام را به سخره می گیرند
من مرده ام
تنها نفس می کشم... 

 

سینا بهمنش- تهران

وعده
خسته از هیاهوی خیابان
به پس کوچه های گیسوی تو می گریزم
پس کو
پس کوچه هایی که انگشتانم در آن
می دوید؟
می آیم
و خستگی ام را دم در می آورم
می آیم
تا ترا-نه!
ترانه را تکرار کنم
تا تو
مرا- نه!
مراسم دیدار را به یاد آوری
لبخندی بزن
خیلی وقت است که شعر ندیده ام

 

کورش کیانی قلعه سردای – ایذه

از کوچۀ گل مریم
از روی دستخط قشنگش که مانده بود
دیشب به احتمال قوی شعر خوانده بود
اسمش بهار بود ولی موج انفجار
پروانه های روسری اش را پرانده بود
پرتاب ناگهانی خون روی صورتش
چندین گل شقایق کوچک نشانده بود

وقتی پلیس وارد این اتفاق شد
چیزی برای ثبت جنایت نمانده بود
گفتند: مرد نیمۀ شب با دوچرخه اش
خود را به کوچۀ گل مریم رسانده بود
می خواست اعتراف بزرگی کند ولی
زن ماشه را دو ثانیه قبلش چکانده بود

صفحه 7--6 ابان 87

 

«احمد پوری» متولد 1332 در تبریز تحصیلات خود را تا مقطع کارشناسی ارشد در رشته زبان انگلیسی ادامه داده و از بیش از 27 سال پیش کار فرهنگی جدی خود را آغاز کرده است. از وی داستان های کوتاهی در مجلات قدیمی چاپ شده است. از وی تاکنون، ترجمه اشعار میخائیل بولگاکف، ناظم حکمت، پابلونرودا، آنااخماتوا، نزار قبانی، جیمز گارنر، یانیس رتیسوس و... منتشر شده است.
می خوانیم شعر «زیباترین دریا» سروده «ناظم حکمت» با ترجمه «احمد پوری»:
زیباترین دریا را
هنوز نپیموده اند
زیباترین کودک
هنوز بزرگ نشده
زیباترین روزهایمان را
هنوز ندیده ایم
و زیباترین واژه ها را
هنوز برایت نگفته ام...

 

صدرا ذوالریاستین شیرازی
طول اگر
-«در کنارش عرض نباشد!»-
اگر درگیر
       تلخی های عمر باشی
و حیران
در پشت سدهای
          بن بست،
عمر آن ناخدای
          هزار ساله
رشک را در تو
        برنمی انگیزد

گاهی
   چند ده سال عمر
طولی بیشتر از
      عمر نوح دارد
با ته نشینی
      لبریز از «پوچی»

«طول» اگر در کنارش
      «عرض» نباشد
کش آوردنی ست
       لبالب از تلخی
که «شوکران» در برابرش
     شهدی است
    با طعم خوشبختی

 

 

دو شعر ازحسن اجتهادی
«این روان نویس»
این روان نویس
روانی شده است
بس که هی بالا، پایین
چپ، راست
بس که چسبیدن به کلمات
بس که هماغوشی با کاغذ
شاعر مواظب باش!
نکند کاغذها و کلمات هم
ر-و-ا-ن-ی
             ش
            و
            ن
            د 

 

«آن جا که نظر و قدم شیخ است، نظر ما آن جا نمی رسد.»
از کتاب: اسرارالتوحید
«حیرت و حق»
عرضِ جمالِ عشق چو با ما نمی رسد
کس بر فراز سینۀ سینا نمی رسد
یک عمر مانده ام به سراپای دشتِ بُهت
رود سرود سینه به دریا نمی رسد
ای آسمان عشق، خدا را، مدد نما!
چون سوز سینه ام به ثریا نمی رسد
شرمنده ام ز هستی بی اعتبار خویش
آخر چرا به عشق خدایا نمی رسد
این آرزوی پاک دریغا که خاک شد
شاهین دل به صخرۀ صما نمی رسد
آن ساز دل گداز، در آوار دل گم است
این راز پر نیاز، به افشا نمی رسد
آن جا سخن ز حیرت و حق است و هو- بدان
این جا کسی به شوکت آنجا نمی رسد

 

دو شعر ازلطف اله مکاریان
شب می دوید
روی جاده عمر
ستاره ها، اسیر بوی غربت
و آدمکها مات!
پشت حصار دلتنگی
با موی سپید
شانه های گوژ
پاها و دستهایی
که قصه ناکامی است،
زیستن را تجربه می کنند
برای دریافت مفهومی
که بنای زندگی است
چیزی به بزرگی کلام عشق
یعنی تاوان عمر...

***
برای قشنگترین قصه زندگیم
«پارسا»
بی تو
باران هم سرابی بیش نیست
بی تو حتی
آسمان هست و ستاره
 هیچ نیست
بی تو دریا
برکه ای خاموش و سرد
بی تو بودن
چند گویم، در مراسم وقت نیست
بی تو اما!
باید اندیشید! پس:
«آن سوی هستی قصه چیست»

 

شادروان عبدالعلی فصحتی
فارغ ز خود و از من و مایی نشدیم
آزاد ز خوی خودنمایی نشدیم
از بهر حسین (ع) بر سر و سینه زدیم
گفتیم خدا ولی خدایی نشدیم

 

صفحه 7--29مهر87

 

اسداله مکوندی
پژواک
پیش از آنکه بمیری
نامت را به خاطر بسپار!
که دیگر فرصتی نیست
آنسوی بلندای «زاگرس جنوبی»
اسبت سر بر آخور می ساید،
و سم می کوبد بر زمین!
شاید در دشتهای «شیمبار» و «دشتگل»*
حادثه ای در شرف تکوین است
دل خوش دار که «ترلان»
هنوز خواهان «نسیم» است
و دل نگران دست و دستار به دندان گزان است
بغض «دل شکن» کدخدا را بنگر:
دارد از حسد می ترکد!
-های «نسیم» تفنگت در کچه نمی چکد چرا؟!
و کرکسان در بالای کوههای آسماری*
بال بال می کنند
چه می کنی مرد پلنگ افکن؟!
«ترلان» را از یاد مبر
هلهله کنان و کل زنان
به پیشواز تو می آید!
هم تبارانت دل به نبودنت خوش کرده اند
نگاه کن «ترلان» چه زیبا شده است
و لباسش همراه وزش باد در دشت می رقصد! سرخ و سبز
بوی عشق را نمی شنوی؟!
عطسه در رکابت شگون ندارد
چرا درنگ نکردی مرد من؟!
تفنگ نارفیقان در دشت می غرد
و برادران ناتنی به خونخواهی
کمر به نابودی تو بسته اند
سر دودمان اجدادیت را از یاد مبر
کجاست آن تیشه دو سر؟!
«ترلان» می داند این آخرین دیدار است
و نام «نسیم» در کوههای «آسماری»
پژواک خوبی دارد:
«ترلان» تو عاشق تری یا مو؟
و موج صدا می گوید: «مو»
***
* محل قشلاق عشایر
*  ادامه رشته کوههای زاگرس

 

بهمن فروتن
من آب دریاها را می فروشم آقا
محو می شود
در امتداد قاب پنجره
نیمۀ دیگر من
افسانه ئی غریب بر پهنۀ جویبار
تا خواب تعبیر شدۀ دریا
* * *
گیسو بلند حادثه می داند
یک آسمان ابر
چقدر باران دارد
و کرم شب تاب
کدام زاویه
از قوس نیم کره را روشن می کند
* * *
پچ پچ شبانه
انگار باز هم
خواب برکه را آشفته کرده
ماهی سیاه کوچکی
* * *
دل من و این تلخی بی نهایت
سرچشمه اش کجاست

عبدالرحمن مجاهد نقی
به کوهستان دگر نامد پلنگی
نروئیدست بوتۀ بارهنگی
تن شاهینِ مستِ آسمانها
فتاده واژگون بر روی سنگی

میان میشهای خشک پستان 
نگاه بره ها تا دور دستان
سپیدی های رؤیا را ندانند
که این «شیر است یا برف زمستان؟»

دل ابر سیه خواهد ببارد
که در دل بی نهایت غصه دارد
ولی تردید در جانش فتاده:
«تف خورشید آیا می گذارد؟»

به بیشه شیر یالی می تکاند
به بازی، آهوان را می رماند
به آهو بچه، مادر چشم دارد
نمی داند: براند؟ یا بماند؟!

به خواب گرگ، رؤیایی دمیده:
که چوپان خسته کنجی آرمیده
نی از دستش فتاده گوشه ای دور
در این غفلت، گلویی را دریده

...در این تاریک شب، چون نور ماهی
چنان چون نور در شام سیاهی
به هر گونه نگاهی، بی گناهم
تو هم ماه نگاهم، بی گناهی...

محمد آذری
دختران نیاز
چگونه می توانم
تو را فراموش کنم
که به گنجشکان وفادار مانده ای
و به من
که گنجشکان را آب و دانه داده ام
تا هر بامداد
نماز صبح را
بر کُنار(1) پیر بخوانند
که دیرسالی است
بر این خاک رسته است
با سایه های مهربانی و عشق
مردمان کوچه
نسل اندر نسل
آن را می شناسند
با تریشه(2)های رنگارنگ
تا دختران نیاز خود را بگیرند
و گنجشکان
نماز خود را بخوانند
***
1 - کُنار= درخت سدر
2 - تریشه= تکه پارچه هایی که نیازمندان به درخت گره می زنند

 

بهزاد بهارلو
□ خرمنی بودم،
آتشی زدی
خاکستری گشتم
خاکستر را چگونه از باد پس خواهی گرفت؟
آن خاطرات چون گردی بودند،
که باد بردشان
کجا پیداشان خواهی کرد،
از ذرات پراکنده در باد؟
چشمهایت را ببند
آنها دور تو خواهند چرخید
باد می بردشان به دوردست ها و برمی گردند
چون چشم می گشایی می بینیشان
انگار روزی بود که دیدمت
انگار روزی بود که خواندمت
این خاکسترها از جان منند،
از روزگاران رفته
از چشمان  تواند، که چون شراره
به جان من گرفت
و اکنون ایستاده ای در برابر من:
با سایه ات پر از احساس
با دلی پر از الماس
ولی نمی توانی
ولی دیگر نمی توانی
    باز پس گیری خاکستری را
          که داده شد
                     بر وژ وژ باد

صفحه 7--22مهر87

 

پوران کاوه
قهرمان
ابتدا دیوارهای اتاق تَرَک برداشت
سپس سقف اتاق فرو ریخت
اشیاء همه غرق خاک شدند
من و تو اما
هنوز غرق رؤیاها
بیمی نداشتیم از زندگی در همانجا
و شاد از اینکه
بدون سقف و سایه بان
خورشید را زودتر لمس خواهیم کرد
...
 با صدای بولدوزر از خواب بیدار شدم
حیف
قهرمان داستانی بودم که پایان خوشی نداشت

 

محمدامین فصحتی «سینا»
به حافظِ بزرگ
غرقِ عطش، صدای تو را جستجوگرم
در این سکوت،
               این شبِ تنهاترینِ غم
              زیتونِ هفت باغِ بهشت اَر بیاورند،
گُل گُل اگر فلک همه آواز سر دهد،
غرقِ عطش، صدای تو را جستجوگرم
دل از شکوهِ یادِ تو سرشار می شود،
وقتی ملال، آینه دار است شعر را ،
وقتی به ذهنِ پوچِ بیابان،
بدون تو،
و هم خزان بلوغِ بهار غزل شده است
غرقِ عطش صدای تو را جستجوگرم
سیمرغِ قافِ شور و غزل! روحِ نوبهار!

 

فرهاد عابدینی
«عروج»
ماهی ای بودم
که روزی هزار بار
            بوسه بر آب می زدم
بی آنکه
        پاسخی باشد
            لبانم را
آری،
    عشق چنین است
باید دوست بداری
           بی هیچ انتظاری
تا بتوانی عروج کنی
         و به معراج برسی
و بیاموزی دوست داشتن را
          و عشق را
           به فرشتگان

 

صدرا ذوالریاستین شیرازی
-«آب! آب»-
وقتی که آسمان
بر زمین بخیل شد*
اولین دود
    این تنگ چشمی
چشم های چشمه را
      نشان گرفت
  و این
        اولین دودی نبود که
          از بالا به پایین
                می آمد!
و یک بالا دست
     به چشم های
    پایین دست ها
         می کرد!
و اما
       چشمه خودش را
              نباخت
و توپ آسمان را
یک راست انداخت
میان زمین آفتابگردان ها
که تا دیروز
   با رویی گشاده به
         خورشید لبخند
             می زدند
وقتی آسمان
سگرمه ها را
در هم کشید
و چشم بر زمین
    تنگ کرد!
آفتابگردان ها
      سرها را پایین انداختند،
و دیگر نتوانستند
        به خورشید
            نگاه کنند
و شاعری با گوش ها
و چشم های خود
شنیده و دیده بود
شروۀ دست جمعی
      آنها را
با ترجیع بند
     آب! آب!
در زمینی سوخته
    با سینۀ قاچ قاچ

* سعدی:
«چنان آسمان بر زمین شد بخیل»

 

سه شعر از پرویز خائفی

تجربه
دوستی را نمی شناسم
اما تو را
چنان دوست می دارم
که عظمت دوست داشتن
تجربه ی کوچکی است

عهد
آنقدر وفای به عهد
به درازا کشید
که عشق هم
پیر شد

نگاه
می دانی چرا پیرانه سرخوشحالم
برای اینکه می دانم
تو هم
در آینه نگاه می کنی

 

سه شعر ازفیض شریفی
 
موج
موج می زند
عطر اربیت لب هایت
بر سطر سطر شعرهای سپید من

مطلع و مقطع
اولین شاعر
«وصیف سگزی» بود
آخرینش
همین شفیعی بود

ارتفاع غریب
چه قله هایی گمنام
چه رودهای غریب
از حواشی عشق می گذرند
و من چه نقب عظیمی
درون خود زده ام
پرنده ای غریبم
در اوج گمشده ام
کجای بنشینم
کجای گم بشوم
بلور جنگل دست های ملتهب تو
کجای این شب سنگین
گم شده است
چه ارتفاع غریبی است!
چه سخت بود غریبی!

صفحه 7--15مهر87

 

فلسفه
زهرا کلاته
روزهاست که می خوانم
هر روز می خوانم
تکرار می کنم، مرور می کنم
و باز می خوانم
اما هنوز اول خطم
درست مثل کسی که تا به حال منطق نخوانده است
این چه سرّی است؟
نمی دانم!
که چه طور منطق ندانسته
فلسفه عمیق چشمان تو را
  از حفظم؟!

 

شعری از علی خادمی
تقدیم به علی زوار کعبه

پیرمردی
لحظه ای کوتاه
در قاب پیدا می شود
* * *
 از خیابان
اندازۀ همین پنجره را دوره می کنم
از آسمان صفحه ای آچهار
که جت ها خط خطی اش می کنند
* * *
پاهایم فراری شده اند
از این همه انتظار و سفر
صندلی چرخدار به من رسیده است
* * *
پیرمرد برمی گردد
نگران/ مضطرب
تف می کند به خیابان و زل می زند به من
سرفه
آرام آرام
نفسم را می برد

 

دو شعر از محمود معتقدی
-1
چیزی بگو
پیش از آنکه
آشوب مرگ
          مرا زمینگیر کند

 

-2
حس من اما
      به سرزمین ریشه های تو
                  برمی گردد
پاییز
     از سهم چشمهای تو 
               عاشقانه می آید
دوباره
            نگاه کن

 

سه شعر از حسن اجتهادی
آی
آی
کرکسان تماشا
من شاعرم
ده فرمانی دیگر دارم
و فرمان رانده ام
در قرون منور رؤیا
فرمان می رانم

 

روشن
حالا که از آبراه صدف می گذرم
نور می ریزد پنجه هایش
بر شانه های تاریک
می دانم
آن بازوی نورانی
مرا همیشه روشن می کند

 

 

«سی سالگی- پنجاه و هفت سالگی»
کجایی ای سی سالگی سیراب
که مرا در عطش «پرومته ای» تن
فرو بردی
کجایی ای سی سالگی خاطره
که با خم شراب و کمانچۀ عسل می آمدی
کجایی ای سی سالگی عشق
بگذار نگویم که....
اما می گویم:
حالا در پنجاه و هفت سالگی
این حرفها
شاید خیلی خوش خیالی است

 

حتی خیالت را نمی خواهم
مهدی قنبری
ای ماه، شب شد، من هلالت را نمی خواهم
دیگر برو، اما زوالت را نمی خواهم
(یک قو... زلالی...آب... و... تصویری از باران)
زیباست اما من زلالت را نمی خواهم
یک عمر شبها با خیالت خواب می رفتم
دیگر تو نه حتی خیالت را نمی خواهم
گفتی برایت فال خواهم زد ولی آمد:
من را به من بگذار بالت را نمی خواهم
فصل زمستان است اینجا روزها سردند
فصل بهار و باغ کالت را نمی خواهم
اینجا من و یک باغچه اینجا زمین و خاک
افلاک و آن باغ کمالت را نمی خواهم
هر چند می شد تا تو را کشتن بدون درد
اما نه، من خون حلالت را نمی خواهم
حالا من و زخم و غبار و روزهای زرد
بشکن مرا دیگر مجالت را نمی خواهم

 

رزم مردانِ مقوایی
کاظم شیعتی
در جنونِ خود هزاران رمز و معنا یافتم
سوختم در خویش تا راهی به دریا یافتم
سفرۀ گستردۀ دریا سر یاری نداشت
در دلِ پاک صدفها هم نم و نا یافتم
کینه را با زهرخندِ خوف و خنجر در کمین
عشق را همسایۀ دیوار حاشا یافتم
رزمِ مردانِ مقوایی بر اسبانِ گچین
رهنوردان را عبث پویان بی پا یافتم
چون بنازم بر نیا و نسبت و پیوند و خویش؟
من که نفرین سیاه از جد و آبا یافتم
با وجودِ گلفشانی های ممتدِّ بهار
یک بیابان خار در چشم تماشا یافتم
شعرِ تلخِ من نمک پروردۀ زخم شماست
چهره هاتان را در این آیینه زیبا یافتم

صفحه 7--8مهر87

 

عزیزان سلام
تابستان با گرما وُ سبزی وُ خشکی اش گذشت و ما پا به فصلی جدید نهادیم فصلی طلایی که به امید باران هایش
 دل خوش داشته ایم. به پاس هنر و زندگی
 «ویژه نامه پاییزه» عصر شعر را تدارک می بینیم. از دوستان همراه سپاسگزار خواهیم بود اگر اشعارشان را تایپ شده برای ما ارسال دارند و شرمنده عزیزانی خواهیم شد که اشعار بلند برایمان می فرستند. پیشاپیش از همه عزیزان سپاسگزاریم و برای همکار، شاعرو محقق معاصر
«سیروس رومی»در سوگ مادرشان صبر و طول عمر آرزومندیم.
فریده برازجانی

 

شفیعی کدکنی
تذکره بهار
ببین گنجشک شنگ صبحگاهی
سکوت بیشه را چون می زند رنگ
درین شبگیر، این نقاش آواز
چه رنگین پرده ها سازد ز آهنگ!
ز آوازش کند آیینه ای نغز
حضور خویش سازد آشکارا
گهی در گوشه نیریز و عشاق
گهی در پرده نوروز خارا
به هر نغمه گشاید پهنه ای را
فزاید بر اقالیم وجودش
چو می داند که سهم او زهستی
نباشد غیر آفاق سرودش
میان خواب و خاموشی چه مانی
درون تیرگی ها و تباهی
تو نیز این پرده پردازی درآموز
از آن گنجشک شنگ صبحگاهی

 

محمدرضا محمدزادگان
هر واژه
تمام ابرها
در من به هم می رسند
و هر واژه
بارانی است
انگار
هر واژه ابری است
که باران باران
دریا را ورق می زند
انگار
تمام ابرها
واژه
واژه
واژگون می شوند

 

محمدامین فصحتی «سینا»
«از چین زلف تجربه تا حج عاشقی»
برای کوچ پدر
پیش از موسم سفرت
چرا مثل جوجه می لرزیدی پدر؟
زلزله که نیامده بود
بیداد تابستان هم که نگو و نپرس
پس سردت نبود
بیدی هم نبودی که از این بادها بلرزی
-آنهایی را می گویم که حتی باد هوا هم نبودند-
(فرض کن بادی که از لاستیک چرخ یک ماکسیمای عجول فرار کند)
می دانم به مال و منال محل سگ نمی گذاشتی
تا نگاهت
          در برابر التماس چشم ها
                               بی تفاوت نباشد
چرا سکوت کرده بودی؟
        -سکوتی حراف
                   که حروفش
                            لخته های خون جگر بودند-
یادت هست پدر؟
به باورت اجازه نداده بودی،
              تا از خنده های رفاقت
                      نقاب ها را بردارد
آبروها را نمی ریختی
    حتی می خواستی آب رفته را به جوی برگردانی
             -البته اگر پای گرفتن حق در میان بود-
شاگرد اول زندگی بودی
      و میانه ای با تکلیف مرگ نداشتی،
می خواستی کس دیگری انجامش دهد،
روز آخر هم
  چشمهایت
         لابلای سماع درویشان قونیه می چرخیدند
-سفر، کار تو بود
         از چین زلف تجربه
                  تا حج عاشقی-
روی دو پای خویش ایستادنت چه عالمی داشت،
حتی در آن جمعۀ لعنتی
چیزی نمانده بود عصایت را موریانه ها بجوند
        از بس که به سراغش نمی رفتی
و با استدلال چوبی اش
         حسابی معطل مانده بود
دستهایمان هر روز
           لب تشنه از چشمۀ پرستاری ات برمی گشتند،
وقتی با گلوی غیرت می گفتی:
«دستم را نگیرید
      دستم را نگیرید
          خودم پا دارم»
و دریغ پدر!
         پا نداد دستت را بگیریم
        پا نداد بگوییم دوستت داریم
       بگوییم دست ما و دامن حضورت
       دست ما و مأمن شعوری که بوی نور می داد
تو آرام گرفتی پدر
و نمی دانم چرا حالا ما می لرزیم؟!
زلزله که نیامده
از تو هم که یاد گرفته ایم بیدی نباشیم که از این بادها بلرزیم
بی تو دیگر
چیزی در میان نیست
بجز این تابستان لعنتی
      که
          -بفهمی نفهمی-
بعد از دشت تازه اش
        هنوز
             چنگ و دندان نشان می دهد

دو شعر از پوران کاوه
(1)
دنیای درام
تا آمدم به باغچه سری بزنم
زمستان دستم را گرفت
خود را پیچیدم لای کلمات
ترانه ای تلخ تر از قهوه
ذهنم را گرفت
پنجره باز شد
آسمان نشئه بود
زمین هم خمار خمار
چرخیدم به سمت آینه
عاشقانه نگاهم کرد در نهان
زمین زلزله وار زیر پایم لرزید
...
یک جای کار می لنگد
یک جای کار می لنگد انگار
همه دست به عصا راه می روند، حتی روزگار

(2)
شعر
چشمانم سبز بود یا قهوه ای؟
گیسوانم سیاه پر کلاغی یا طلایی؟
از قطب جنوب آمده بودم
یا سواحل هاوائی؟
...
 این سؤال ها
به هیچ جوابی نمی رسد
«شعر»
سالهاست همۀ درها را به روی من بسته است

 

دو شعر ازپروین پورجوادی
(1)
گمان
چه بیهوده گمان کرده بود
آن ابر پهن، که نم نم بارانش
این ترکهای سوخته را
خنک می کند
وقتی
دیشب به خواب زمین رفته بود

(2)
ساده
مثل یک خط روی پیشانی لحظه ها
ضمیرهای غایب را می شمارم
من/تو/ او/
در امتداد خیابانهایی که خط کشی هایش
هیچکس را به هیچکس نمی رساند
نگاه را جا می گذارم
تا انتظار فارغ شود از دیدن!!!

 

صفحه 10--27شهریور87



غریب گز
کمال. س
گفت یک راننده با بزمجه ای
من توانم کله ات را گرکنم
مردم آزاری نکن ای بچه جان
می توانم چون تویی را خر کنم
گفت میریزم در اینجا شیشه ها
تا که ماشین ترا پنچر کنم
گفت جرئت کی تو پیدا می کنی
غرشی مانند شیر نر کنم
گفت بچه لاف بی خود می زنی
من توانم بیش از اینها سر کنم
بچه ترسانی؟ تو ظاهر را مبین
بیش از این مثل تو را منتر کنم
چون لبو شد سرخ آن صاحب اُتل
پیش خود گفتش چرا عرعر کنم
گفت: آرام ای پسر همراه شو
بعد از اینم های و هو کمتر کنم
گفت ای جان باشد این حرف حساب
خویش پنهان توی این سنگر کنم
راه و چاهی نیست چون دیگر مرا
پس بدل را جانشین زر کنم
مردم آزاری نباشد کار من
طینتم این است وزین بدتر کنم
پس بده پولی خیال آسوده باش
تا حمایت از تو و دیگر کنم

شتر در خواب بیند پنبه دانه
هوشنگ شاهنده
شبی رفتم به سوی گرمخانه
که تا شویم سراپایم شبانه
همان لحظه شنیدم این فسانه
که ارزان گشته گوشت و نان و خانه
«شتر در خواب بیند پنبه دانه»
سحرگان ز منزل خاشعانه
شدم سوی خیابانها روانه
که شاید با همان نام و نشانه
بیابم مسکنی را بی بهانه
«شتر در خواب بیند پنبه دانه»
هفشتا ناگهان از راه دوری
رسیدند و مرا در پارک قوری
زدند و من نمی دانم چه جوری
شدم وارد به یک دیوانه خانه
«شتر در خواب بیند پنبه دانه»
سپس خود را درون خانه دیدم
فضا را خرده ای بیگانه دیدم
بچه بارم همه دیوانه دیدم
بخندیدم به ریش این زمانه
«شتر در خواب بیند پنبه دانه»
شدم از بی خیالی چاق و پروار
پرایدم را بکوبیدم به دیوار
چو گردیدم لت و پار و بدهکار
ز بیمه شد دو صد چندان روانه
«شتر در خواب بیند پنبه دانه»
چو شد زان کُرکُری ها کله ام گرم
ز بی برقی و گرما شد تنم نرم
در آوردم ز تن آن جامه چرم
غنودم توی بستر عاقلانه
«شتر در خواب بیند پنبه دانه»
به ناگه همسرم یک ضربه سخت
بزد توی ملاجم، گفت بدبخت
چرا چون بچه ها افتادی از تخت؟
همه کار تو باشد بچه گانه
«شتر در خواب بیند پنبه دانه»
«گهی لُپ لُپ خورد، گه دانه دانه»

 

جیره بندی
پروفسور پیراشکی
آورده اند که روزی روزگاری بعد از جیره بندی آب در کره مریخ، پادشاه مریخی ها تصمیم گرفت که یک نفر رو به کره زمین بفرسته تا چند تا بشکه آب بیاره. خلاصه، یکی از مأمورهای زرنگشون رو شبانه به اونجا فرستاد و یارو بعد از کلی گشت و گذار یک چاه پیدا کرد و شروع کرد به پر کردن. توی این احوال بود که پیش خودش گفت: این چه کاری است که من می کنم؟ بهتره یه لوله بندازم توی چاه و هر چقدر آب می خواهیم برداریم. یارو دستور داد و یک شیلنگ دراز از کره مریخ انداختند پایین و اون هم انداخت توی چاه. مدتی از این جریان نگذشته بود که مریخی ها دیدند که فشار لوله آب کم شد و گاهی هم چیزی سر راهش گیر می کنه و ریپ می زنه. پادشاه مریخی ها دستور داد که یارو به زمین بره و اوضاع رو بررسی کنه و ببینه که مشکل چیه؟! یارو هم دوباره یواشکی و شبانه به زمین اومد و به محض رسیدن با پادشاه تماس گرفت و با فریاد گفت: نخورید، نخورید.
پادشاه با نگرانی پرسید: چرا، مگه چی شده؟
یارو با گریه و زاری گفت: قربانت گردم عفو بفرمایید، عفو بفرمایید غلط کردم.
پادشاه دوباره با عصبانیت گفت: مردک تو که منو جون به لب کردی بگو چی شده؟ دستگیر شدی؟ کسی آب رو مسموم کرده؟
یارو گفت: نه قربانت گردم، اولین شبی که اومدم دنبال آب برق رفته بود حالا که اومدم می بینم بالای سر چاه نوشته چاه WC!

دو شعر از «آب دانی یو»
عروسی
مامان جون خونه فرش و پرده می خواد
اتاق خواب مهیا کرده می خواد
همی دانم در این دور و زمونه
عروسی پول بادآورده می خواد
* * *
زمین خواران زمین را جا نهادند
برای پاپتی ها وانهادند
هم از قهر خدا آسوده گشتند
هم این که منتی بر ما نهادند

واژه نامه
محمد دبیری (آکاکو)
تندرو: کسی که از پایش بیشتر از عقلش استفاده کند.
غیبت: یکی از لذات کم نظیر مخصوص خانم ها که حداقل یک ساعتش در روز باعث انبساط خاطر گردد.
نمک گیر: کسی که در مصرف نمک زیاده روی کند.
تخفیف: کاهش قیمت اجناس از راه التماس و قسم دروغ.
زایشگاه: محل خرید اجناس کوپنی، صف و شیر یارانه ای.
مردم آزار: مسافر اتوبوس واحد که برای کرایه 35 تومانی اسکناس 1000 تومانی بدهد.
گمرکی: پولی که دولت از راه دلسوزی از مسافران می گیرد تا اضافه وزن پیدا نکنند.

تو را دوست دارم
محمد جاوید
تو را ای کهن بوم و بر، دوست دارم
بدون چرا، چون، اگر دوست دارم
بُود بعضی از  دوستی ها خطرناک
تو را چون نداری خطر دوست دارم
در این قطعی برق از نور خورشید
و هم بیشتر از قمر دوست دارم
و از کارت سوخت و تمام کوپن هام
که دارم زجان دوست تر، دوست  دارم
و حتی تو را از سهام عدالت
به جان خودم بیشتر دوست دارم
تو را مثل یارانه هایی که دولت
دهد بابت هر نفر دوست دارم
نظر هر که دارد به جیب رفیقش
تو را من بدون نظر دوست دارم
ز دست گرانی و خرج و تورم
اگر هم شوم خون جگر دوست دارم
به مانند آن کس که دارد دیابت
تو را مثل قند و شکر دوست دارم
وجب تا وجب خاکت آکنده از زر
تو را بیش از این سیم و زر دوست دارم
اگر چه به دنیا ثمر می رسانی
تو را با ثمر بی ثمر دوست دارم
اگر هم شوم مغز و گردم فراری
تو را این منِ دربدر دوست دارم
زتکرار این جمله شاد است «جاوید»
«تو را ای کهن بوم و بر، دوست دارم»

سه مطلب از اصغر آبرومندی (کل اصغر)
هدیه
زن: عزیزم برای سالگرد ازدواجمان چی هدیه بهت بدم؟
مرد: سکوت
* * *
 نصیحت
مرد: آقای دکتر من دوستی دارم که از هر جهت رفتارش مثل خود منه و منو نصیحت می کنه آیا این دلیل به اینکه من دیوانه هستم؟
روانپزشک: تا وقتی که به نصایح او گوش نکنی نه.
* * *
دور از عقل
مردی رفت اداره مُرده ها برای مادرش اجازۀ دفن بگیره.
مأمور پرسید: پزشک معالجش کی بود؟
مرد گفت: دکتر معالج نداشت.
مأمور با عصبانیت گفت: چطور؟! مگه چنین چیزی ممکنه که شخصی بدون داشتن پزشک معالج بمیره.

به نام خالق تبسم و تفکر
طنزپردازان ارجمند! مطالب طنز خود را در قالب شعر نثر، کاریکلماتور و کاریکاتور، به نشانی دفتر روزنامه عصرمردم ارسال فرمایید، تا صفحه طنزعصر با طنزهای خوب و جذاب شما فرهیختگان با ذوق هرچه پربارتر و خواندنی تر به خوانندگان عزیز و گرامی این روزنامه تقدیم شود.
                 در ضمن نشست هفتگی انجمن طنز محفل رندان نیز هر هفته روزهای شنبه ساعت 17 تا 19 برگزار می شود، با حضور سبز خود محفل ما را درخشان و بهاری کنید.
شیراز چهارراه خیرات جنب داروخانه سعدی و بانک ملی ساختمان مرکزی حوزه انجمن طنز.

الگو
بهنام زارع دهقانانی
گزارشگر: الگوی شما تو زندگی کیه؟
- صدام
- چرا صدام؟!
- به خاطر اینکه دامادشو سر به نیست کرد!

سه مطلب از حمیدرضا شریفی 12 ساله

یه گربه به خر، چنگ می زنه میشه خرچنگ
* * *
یک نفر جورابش براش بزرگ بوده، جلوش پنبه می زاره
* * *
یک نفر خودشو به موش مُردگی می زنه، گربه می خوردش

ضرب المثل های امروزی
محمد دبیری – (آکاکو)
- این شتر در خانه هر کی بخوابه مأمور سد معبر هم حریفش نمیشه.
- اگر مهمان یکی باشه میشه بیرونش کرد.
- یارو را به ده راه نمی دادند می گفت کرایه ماشینم را بدین برمی گردم.
- موش تو سوراخ نمی رفت می گفت مادرزنم اون تو.
- همه را برق می گیره ما را نمک طنزپردازهای بانمک.
- هر کس به فکر خویشه خواهر شوهر به فکر نیشه.
* * *
حرفهای بی حساب درباره زن
اگر یک زن لاغر و نحیف بفهمد شوهرش زن چاق دوست دارد در عرض 24 ساعت آنقدر می خورد که وزنش 120 کیلو شود.
* * *
شجاعت
- خانمی که بدون آرایش چندین ساعت همه مغازه و پاساژها را سر بزند.
* * *
سماجت
- بعضی خانم ها تنها چیزی که پیش از مرگ با خودشان می برند جعبه آرایشه.

 

صفحه 7--25شهریور87

 

بازار صابر (شاعر تاجیکستانی)
استاد «بازار صابر» در ناحیه فیض آباد جمهوری تاجیکستان در خانواده ای دهقان به دنیا آمد. در سال 1341 در رشته «زبان و ادبیات تاجیک» دانشگاه دولتی تاجیکستان فارغ التحصیل شد و در روزنامه «معارف و مدنیت» مجلۀ «صدای شرق» و هفته نامه «عدالت» به کار پرداخت. استقلال تاجیکستان  و دلبستگی به ایران از موضوعات اساسی «صابر» است و به همین جرم در سال 1372 در شهر دوشنبه به زندان افتاد.

قسمتی از شعر: «مجسمه فردوسی»
هیکل فردوسی در میدان آزادی
قبلۀ میهن پرستان
قطب میهن
جایگاه توبه و سوگند مردان...

آسمان را می خراشد نام فردوسی
چون لوای کاویانی
چون شعار آریایی
نام او فاتح میدان...

 

زیبا طاهریان
کودکی

تمام هستی من کفش های کوچک بود
تمام زندگی ام آفتاب و میخک بود
گلوی سبز گیاهان و شاخ و برگ صدا
تمام حنجره ها لانه چکاوک بود
هنوز قصه آن پشت بام یادم هست
که آشیانه خوشبختی دو لک لک بود
هنوز خاطره مشق های کودکی ام
که صفحه صفحه آن سهم بادبادک بود
برای کودکی از نسل کنجکاوی ها
کسل کننده ترین هدیه ها عروسک بود
زمان کودکی من دریچه های شهود
اگرچه بسته ولی لااقل مشبک بود
در آن اصالت یکدست، آن صداقت محض
جهان خلاصه ای از لحظه های کوچک بود
شما شبیه به آدم بزرگ ها هستید
ولی شبیه خودش بود، آن که کودک بود

...

سوزان پولیس شوتز(susan polis schutz)
ترجمه: فاطمه تقی پور
گر بدانی
کیستی،
خواسته ات چیست،
و چرا اینگونه می خواهی،
گر خود را
باور داشته باشی
با عزمی راسخ
و نگرشی مثبت
دنیایی خواهی ساخت
از آن خود،
اگر تنها اراده کنی...

 

دو شعر از طاها پر

نیان
(1)
تنها ماندیم
من و پاییز
در حیاط
ببار!
ای ابر تازه برآمده
که شالِ باورهایم
وزنی گرفته است
از ملودی یک آواز
اگر برگ ها نریخته بودند
هنوز تابستان بود
آمدیم عهدی تازه کنیم
بهار من اما
آرمید
در غبار آن همه کلمات!

(2)
دست مرا گرفته
به دورها بردی
گشتی در آسمان زدیم و  
  مهتاب!
چرخی در زمین زدیم و
  نور!
از انعکاس این همه
آتشی که نمیرد به پا کردیم
و دنیامان را
سوزان شدیم

پروین پور جوادی
حوا شدم!

از هوای تو که گذشتم حوا شدم
آن وقت دیگر لازم نبود آدم باشم
تا بفهمم طعم سیب سرخ با زرد فرقی ندارد!
بارداری گناه آدم
ازلی ترین شکوفه ای بود که به گیسویم بسته شد
و عشق ممنوع ترین آرزویی
که در پی اش هبوط کردم
کاش شاخه ای طوبا
و انگشتی عسل
تا بگویم بهشت چه ارزان است!!



دو شعر از شمس لنگرودی
(1)
روز،
با کلمات روشن حرف می زند
عصر
با کلمات مبهم
شب
سخنی نمی گوید
حکم می کند.

(2)
نابینایِ توام
نزدیک تر بیا
فقط به خط بریل* می توانم که تو را بخوانم،
نزدیک تر بیا
که معنی زندگی را بدانم

* بریل(Braille): الفبای ویژه روشندلان [یا نابینایان]

 

سیمین رهنمایی
از اردیبهشت
بویِ کتاب و کاغذ
بویِ خام مرکب
و معمای حل نشده آدمیانی
در میدان یأس
اینک...
صدای باد و
صبوری گیسوان
بهار نارنج ها
به تمامی بر زمین می ریزد
و پیرمرد
عصایش را
در عطر غروب می چرخاند

 

صفحه 7--18شهریور87



رافائل آلبرتی (Rafael-Alberti)
«رافائل آلبرتی» در سال 1902 میلادی در بندر
سانتا ماریا -کادیز- در اسپانیا به دنیا آمد. او تحصیل در رشتۀ نقاشی را رها کرد تا بیشتر به شعر بپردازد.
«آلبرتی» نگرانی های سیاسی و اجتماعی خود را در اشعارش منعکس کرد، کاری که دیگر شاعران پس از او نیز به آن پرداختند. آلبرتی در سال 1934 مجلۀ «اکتبر» را منتشر کرد و پس از جنگ داخلی به «آرژانتین» و پس از آن در «رُم» مستقر شد. آلبرتی در سال 1925«جایزۀ ملی ادبی» را از اتحادیۀ «فراردو دیه گو» دریافت کرد و به این ترتیب یکی از بزرگترین شاعران معاصر اسپانیا شد. می خوانیم دو شعر از این شاعر را:

بیگانه
با این گودی چشمانم من،
زندگی را از دست می دهم
آه، ای مرگ
چرا صدای من اینک
غریبه می نماید
از کتاب «معشوقه»

 

بازگشت
باید گریست
تنها گزنه ها و خار و خس،
و گِلی سرد و غمگین در کفش ها
برای همیشه
وقتی که سرباز مرد
دریا در دوردست
چون پنجره ای فراز آمد
و کنار تصویری
به گریه نشست
این همه را باید تعریف کرد
از کتاب «بین میخک و پسر»

سیدحمید روشان
«نعش وارونه»
هلهله کنان گذر می کنند دستانی که
گلوی سایه ها را می فشارند
و «مردۀ اخمو»
           اشک گونه های مهتاب را تاب نمی آورد
اینسان
   باران
       بر سودای کوره راهی می زند قدم،
و پهن می کند بالهای سهمگین اش را بر فراز
                                        گنبدِ مناجات،
و ناگه شب سرد زمستانی را در آغوش می کشد
و آنگاه متولد می شود
خجالت سپیده دم روی گونه های
عرق آلود بیوه ثانیه ها،
آری پرندگان شب زده،
       مهتاب و آینه های خُمار

دو شعر از فیض شریفی

(1)
شعر سپید
این شعر سپید کوچولو
مال تو
در این زمانه ی عسرت
امکان شعر نگفتن ما بسیار است

(2)
دکه
می خواستم
او را دک کنم
اکنون تمام روز
بر دکه ی روزنامه فروشی
منتظرش هستم

نوشین پساوند
:و شیطان گفت
     !من؟ آدمکی
ایستاده در برزخ بودن و نبودن
:هستم
نه آن گونه که شایستۀ زیستن
:و نیستم
نه این گونه که طعمۀ دامچاله های زمین
باشم
در بی شکلی زمان
به هیئت انسانم
در سازه های دوزخ
به هیبت شیطان
شرّم! تندیس یک رسالت ویران
شاید هم آخرین خلیفۀ نحسم

احسان بَراهیمی
به خوابهایم که می آیی
از خاکستر بوسه ها/ زاده می شوی!
سرگشتگانِ معبدِ خورشید می دانند
هنوز یک دور کامل نزدم
که کاهنان، لبهایم را می سوزانند
و همزادم را نشانه می زنند
با امضای مُستعار

محمدحسن حکمت
تقدیم به یاری فرزانه و فروتن
دلیرانه آمده ای
از اَزَلستانِ عشق
با آمالهایی از آهن و آفتاب
و هیجانی گردابی
که دریا در جغرافیای ذائقه ات
  سرگردان است.
با کلک صائقه سایت
غور غائله های کهن را کاویده ای
و زمان در مختصات نجومی رقصت
    گیج می شود.
با گامهایی آتیه مند
از فرضیه باتلاق و برهوت
تا برهان بهشت و بیشه
در گرانیگاه عزلت
  قطره
        قطره
  جامهای اساطیری را
          آکنده می کنی.

 

لطف اله مکاریان

دیریست، آتش بپاست
درون دلم
کسی ز خرمن جانم، هوار برمی دارد
و بغض غریبی
که در لهیب شعلۀ احساس
سخت می سوزد
سخت!
صدای پای عبوری
که زخمه می زند انگار
روی سیم باد
زبان الکن من
و بهت حکایت دیرپای
این محشر
و برف عمر که خوب می نشیند
بر بستر زمان
تا استتار کند
همۀ یادها و خاطره های
تلخ....

 

صفحه 7--11شهریور87

 

فرهاد عابدینی
«دهکدۀ جهانی»
چشم هایت بوی قهوه
        و
                عسل
و لبانت
          بوی بهار نارنج
                    می دهند
تو از کدام گوشۀ جهان
به این سرزمین پرتاب شدی
که کبک و تیهوها
به تماشای تو
ایستاده اند
و این دهکدۀ جهانی
چقدر کوچک است
که دیروز و امروز مرا
        به هم گره زده
و تو
هر دو روز مرا
         در قاب گرفته ای

فرهاد عابدینی
«دهکدۀ جهانی»
چشم هایت بوی قهوه
        و
                عسل
و لبانت
          بوی بهار نارنج
                    می دهند
تو از کدام گوشۀ جهان
به این سرزمین پرتاب شدی
که کبک و تیهوها
به تماشای تو
ایستاده اند
و این دهکدۀ جهانی
چقدر کوچک است
که دیروز و امروز مرا
        به هم گره زده
و تو
هر دو روز مرا
         در قاب گرفته ای

محمد آذری
اتفاق
تقدیر من است
یا سرنوشت تو
یا یک اتفاق ساده
مثل همه اتفاقات سرنوشت ساز
اتفاقاتی که تقدیر می شوند
از دریچه نگاه آمدی
حدود ساعت ده
به زلالی باران
گفتی: فلانیم
و گونه هایت از شرم گلگون شد
بوی پونه های وحشی می دادی
بوی عطر سدر
گفتم: خوش آمدی
در انتظار آمدنت بودم
بوی مهربانی در چشمان زمردیت می درخشید
عقربه ساعت که دویدن آغاز کرد
تو دیگر، تو نبودی
نه به ماه شباهت داشتی
و نه به پرنده و انسان
پریزادی شدی
انسانی از تبار پریان
و پریواری از تبار انسان
آشکار و پنهان
وقتی غایب می شدی
آسمان دلم می گرفت
وقتی آشکار می شدی
جوانه می زدم
مثل گندم
وقتی بوی احساس می دادی
دلدادگی در من بارور می شد
دستان خسته ام را گرفتی
و چنان به یاریم برخاستی
که آفتاب
به یاری زمین
و عشق
به یاری انسان
جسمت چون پرنده ای پرواز کرد
و جانت را در دستانم نهادی
سالها از پی هم دویدند
و تو به دنبال من آمدی
تا سرزمین ایثار و عشق
از شهرهای جنوبی
تا شهرهای شمالی
***
تقدیر من است
یا سرنوشت تو
یا یک اتفاق ساده
اتفاقی که از قاعده گذشت
و به استثناء رسید
به هیبت کبوتری درآمدی
با بالهای تقدیر و سرنوشت
که زندگی من
در منقار داشتی
آب که فرو نشست
زمین آشکار شد
و ما بر بلندترین کوه جهان
زندگی را آغاز کردیم

پوران کاوه
شب را بیرون کن
حالا که
لابه لای شعرهای قدیمی
قصه گوی ماه و آینه شده ای
و به خدا نزدیک تر
تا قبل از به گِل نشستن خاطره ها
چیزی بگو
کمی زیر آواز بزن
کمی سبزتر بخوان
برقصان واژه ها را
بی خیال قرار و پرسه و پرچین
بی خیال لحظه های نیامده و
روزهای رفته دیرین
دست دل مرا بخوان و
کمی سبزتر بخوان
تا واژه های سوخته نیز به رقص در آیند
طاقت بیار با من
با من میان شب نشینان سرخ ماه
بیدار بمان تا انتهای شب
تا انتهای لمس نفس های آفتاب
تا انتهای برگ و باد
با من بمان و بخوان
که
فقط عشق زنده باد

 

شهریار کوراوند
نه کسی ترانه خواند
نه کسی چو شمع سوزد
نه کسی خیال پرواز
به دو بال خویش دوزد

تو برو بگو که دیدم
همه مردمان به خوابند
همه در خیال واهی
همه در پی سرابند

رؤیا زرین – لرستان
چمباتمه می زنم کنار تنهایی
و با چرتکه ای که ندارم
حساب ورشکستگی ام را نگاه می دارم
حساب آنچه که از دست داده ام
تمام آنچه که در خاطر شما
خاک می خورد...
همین که برخیزم
همین که دو بال روسری ام را
به آرزوی تازه ای گره بزنم
دوباره زندگی آغاز می شود...

 

 

منصور پایمرد
سنگ نبشته
بر سنگ گورم بنویسید:
خسته بود از ما
تحملمان کرد
خسته بودیم از او
تحملش کردیم
■
بنویسید:
بهانه گیر بود
آفتاب می خواست
وقتی همه جا سایه بود
لبخند می خواست
وقتی همه جا تازیانه بود
■
بنویسید:
همه چیز را بی هنگام می خواست
و چون او را زنده خواستیم
مرد...!

منصور پایمرد
کار قناری تمام شد
از بس که زخم می زنی و می گذاریم
ترسم به روز واقعه ها وا سپاریم
در فصل آفتابی انگور چشم تو
من بی شراب رفته و دیگر نداریم
دلتنگی ام تمام زمین را گرفته است
بهتر که در حوالی غربت بکاریم
در چاه ویل وحشت ویرانی ام، عزیز
با تاب تاب گیسوی خود کی برآریم؟
احساس آفتابی خود را ز من مگیر
یعنی مبار، ابر مشو تا نباریم
در پشت شیشه های مه آلود، از قفس
طرحی بزن، ز حنجره ای، از قناری ام
دیگر خلاص، کار قناری تمام شد
شاید کنار سایر اشیا گذاریم!

منصور پایمرد
چند شعر کوتاه

1
یا باد باید بود
یا کودک
هر دو جهان را
به بازی گرفته اند!

2
صاعقه را
ابرها می زایند
و خود از آن
زخم می خورند...!

3
مرگ
تذکر آفتاب است به سایه:
لطفاً
کمی عقب تر بروید!

4
همه خفته اند
جز
من و
ماه و
زنجره ها

5
حباب روی آب دیده ای؟
آب تو
حباب من
یک تلنگر بزن!

6
برگ
از شاخسار که جدا گشت و
آرام و
         رام
 بر خاک آرامید
فهمید
پایان راه
چیزی جز ابتدای سفر نیست

منصور پایمرد
آغاز و پایان
آغاز یک درخت
پایان دانه است
برگ و شکوفه هم
مرگ جوانه ست
آغاز من
تویی
باقی
بهانه است...!

 

منصور پایمرد
چه مردمانی...!
سر آن داشتند که
معزولم کنند
هیچکاره بودم
بدنامم کنند
بی نام بودم
آواره ام کنند
بی خانه بودم
اعدامم کنند
اما من
مرده بودم!!
■
به کرامت
زندگیم بخشیدند و کاری و خانه ای
تا نامی بیابم...!
■
هه...
چه مردمانی!
چه نیک مردمان دلسوزی...!

 

فیض شریفی
درد مزمن
در هر کجای جهان هم که باشم
   باشم
   فرقی نمی کند
من، حامل عقده های بدخیم خود هستم
این برج های لعنتی هم
  نمی توانند
درمان کنند
درد مزمن تاریخی مرا
این چمدان عاریتی را بردار
می خواهم به تاریکخانه برگردم.

 

آیدا اسکات تیلور(Ida scat taylor)
ترجمه: فاطمه تقی پور
یک بار برای همیشه،
دیگر بس است،
برگذشته
افسوس مخور
که دیگر رفته،
و از آینده
هراسی به خود راه مده
که هنوز نیامده،
در لحظه زی
و آن را چنان زیبا کن
که در خاطرت
جاودان شود.

صفحه 7--28مرداد87

یاروسلاو سایفرت
«یاروسلاو سایفرت» در پراگ به دنیا آمد و در سال 1984 موفق به دریافت نوبل ادبیات شد. سایفرت پیش از پایان امتحانات نهایی دبیرستان ترک تحصیل کرد و وارد مطبوعات شد و از آن تاریخ به بعد به کار ادبی پرداخت و هر دو سه سال یک دفتر شعر را روانه بازار کتاب کرد.
چاپ آثار او تا مدتها در کشورش ممنوع بود. «عشق» بزرگترین مضمون شعرهای «سایفرت» است. از او 20 کتاب شعر و چند کتاب نثر باقی مانده است:

نزدیک پنجره
وقتی بهار آمد
درختان باغچه، در آفتاب، شکوفه دادند
و مادرم مجسمه وار
بی صدا
رو به پنجره می گریست
-چرا می گریی، تو را چه آزرده است
حسرت چه داری؟
-روزی به تو می گویم
می گویم
وقتی درختان شکوفه ندهند.
برفی سنگین آمد
دانه هایش انبوه
بر شیشه نشست
آنجا، نزدیک پنجره
که کمی روشنایی داشت
مادرم، خاموش، پشم می رشت
و در چشم هایش اشک نشسته بود
-چرا می گریی
حسرت چه داری؟
-روزی به تو می گویم
وقتی که برف نیاید 

 

محمدرضا محمدزادگان
به منوچهر آتشی

شاید به خاطر...
شاید به خاطر ابر است
که از شاخه ها
می چکد
شاید به خاطر رؤیاها
از صدا
می بارد
به هر حال
اندوه
دریا را تلخ می کند

اسداله مکوندی

هجرانی
... هنوز چشمان ماتم گرفته ام
غبار راه را می پایند!
باشه­ها واهمه دارند
و انبوه کلاغان گم کرده راه
به جای درختان افرا
     بر بلندای ستون های سیمانی
    نیامدنت را به شیون نشسته اند
اینک بگو!
در عزای غربت تو
موی سپید مادرم و گیسوان خواهرانم
تا چند باید قیچی شوند
آتش دیری است بر ما گلستان می شود؟!

 

تقدیم به خسرو شکیبایی
(بازیگری که عشق را عاشقانه زیست!)
امین احراری
قطاری که تو را با خود برد
فردا
در کدام سمت سوت می کشد؟!
واگن ها گناه زندگی را با خود می کشند!
گناه ساده تو
ایستادن در صف طولانی مرگ بود!
این فیلم را به عقب برگردان
به صحنه ای که قطارها می ایستند
و چمدان ها به دنبال مسافرهای خود می گردند!
ما در صفی طولانی چمدان هایمان را می بندیم
و در انتظار اتوبوس شب
زندگی را دور می زنیم!
بعد به احترام تو
یک دور کامل عاشق می شویم!

 

غلامرضا کافی

شوکران شیرین
نه، هرگز تکانم نمی دهد
به قدر کاسه گردانی دخترک نابینا،
در حاشیۀ منجمد خیابان
این شعرهای مرده
در تابوت مقرنس کلماتی چند زر آب گرفته
در چار حیاط فلز و سیمان
خالی از احساس پرنده و جنگل
بی طعم دارچین کوه و بوی علفهای نشیب دره
و مرا نسبتی نیست با شما شاعران لجام های حریر
که نامم را بر نیزه نکرده ام
و دیوانم را از ایوان هیچ بتکده ای نیاویخته ام
     و هرگز نبسته ام نطفۀ دردواره هایم را
با خون نفاس پیاله ای،
در بزم های حرام خواب شبانه!
آه! من از کجای شما بسرایم
که لختۀ خونی از حلقوم مدادم نتراود
که در توفان نوح، خاک آدم را به باد دادید
و در کارزار دیو و فرشته، تکیه گاه سلیمان را موریانه شدید
و در جسارتی وقیح نام «محمد» را بر خود ننگ داشتید
که نبیرۀ سفیانید و جگر گوشۀ هند
و وازادۀ وراثتی موهوم
با پیشینه ای نه چندان شکرآیند!
شمایان یاوه یاوه یاوه
بافتید زلف دخترکان نابالغ شعرتان را
و ما کاوه کاوه کاوه
در ملتقای آتش و خون
دختران شما را پاس داشتیم!
نه هرگز تکانم نمی دهد
این دخترانه های عریان
با خضابی از خون قربانیان حادثۀ بهاران سرخ
که در پستوی شهوت و شرم / به نکاح نامشروع خویش در آوردید
چنان که مرگ چادرنشین جوان
در هجوم راهزنان گردنۀ قشلاق
و شیون زنان قبیله، در سوگ سور عروس سیاهپوش ایل
و من می ستایم
بلاهت چوپان دهکده را
با طعم دارچین و بوی علف
و جسارت جوان چادرنشین را
در شیون زنان قبیله
و می بینم شبح گورکنی را که هر شب
بر دوش می کشد
تابوت مقرنس کلماتی چند زر آب گرفته را

 

صفحه 7--21مرداد87



فیض شریفی
خر خاکیِ عاشق

در کناره ای غریب
با چند رانندۀ بی مسافر بی کس
                                                  نشسته ام
در سطرهای بهم ریختۀ خیابان
نگاه گمشده ای نیست
و در سواحلِ متروکۀ دریایی
هیچ فانوسی توی نگاه تو
              چشمک نمی زند
خنده ام
مثل کفش های حراجی چاک خورده است
در این تراکم گرماخیز شرجی
فقط
یک خر خاکی مشکوکِ عاشق
پای تو را بو می کشد

 

علی محمد مؤدب
موش به سوراخش می خزد
لاک پشت به لاکش
و شترمرغ
سر در شن فرو می کند
اما قناری را اگر بترسانند
می پرد به آغوشِ آسمان

 

رویا نوری
قاصدک 

آنقدر از تو لبریزم
که جهانم پر شده از چشمهایت
و من همه نور می شوم تا خیره ام شوی
تا شکست دهم سرمای درونم را میان چشمهایت
آنقدر از تو سرشارم
که تمام نمی شوی در من

 

سیدحمید روشان
«همنشین نسیم در گودال فریادها»
آبی زنگ زده آسمان را
از نوک قلم
         قطره
         قطره
            اشک ریختم
و ساعت ها چشم هایم را باز گذاشتم تا
راوی ام را به خواب برم
کاش می ماندم با نم بارانی در خجالت گلبرگ،
با اشکی که در چشم سبز مرواریدی
 می باریدم،
و با لکنتی که بر زبان شاعری می انداختم
اما
با شاخه خشکیده ای در دست
مُردم و
ذره ذره هایم را
از فراز صخره ای همیشه خیس
تا به سرزمین مسحور،
                    راندم،
پس از آن بارها خودم را در میان
«خارای قبرها» گم کردم
تا شاید روزی دوباره و این بار
از میان یاس های سپید...

 

 

فاطمه شیخه نجف آبادی
بازی ساز

من ساده می خوانم نگو هم رنگ آوازی
می ترسم از شبها تو هم که مثل این سازی
هی درد می ریزی درون کله ام ای مرگ
آخر بگو تا کی ادامه دارد این بازی
محو توأم شاید بیاید روزگاری که
چشمان من با تو بگوید از همان رازی
که درد دلهایم کنارش مانده اما نه
من درد دل دارم ولی بی شک تو دم سازی
من از تو می گویم که شاید گم شود این درد
دیدی که من فکر توأم، تو فکر پروازی
دیگر چراغی نیست تا تاریکی ذهنم
می ترسم از این گم شدن در تو که اعجازی

 

پرویز خائفی

خرامِ کلام

چگونه واژه گذارم کنار هم ز کلام
که قامتی ز تو سازم به ناز گاهِ خرام
تو را چگونه تراشم به نوک تیشۀ شعر
که رقص شیوۀ رقصیدن از تو گیرد وام
برهنه تر ز سحر در زلال چشم من آی
که روشنای تنت را دهم به مرمر خام
شکیب نه، که پشیمان ز قهر باز آیی!
امید کو؟ که چو آهو بگیرمت در دام
به قاب پنجره بنشین نگاه کن به طلوع
که آفتاب در آید از آینه بر بام
نه گوش کردی و حرفم خلاف نگرفتی
نه راست گفتی و کردی بگو مگوی تمام
نه هر چه چشم نشستم درآمدی از در
نه هر چه گوش نشستم رسید از تو پیام
خیال و خاطره باز آمدی به خانۀ یاد
سلام پیشکشت باد، کو جواب سلام؟
به سرکشی و کشی بوسه خواهِ ناز توأم
نخواهم آن که به آغوش من در آیی رام
بیار رقص بلندای و چاک جامه گشای
به ناز، موی بر افشان، به دست جرعه جام
چنان کنار هم افتاده ایم در هم و مست
که مردمان نشناسند هر کدام، بنام!
درخت های سرآورده در همیم به باغ
کدام سایه تواند جدا ز سایه، کدام؟
دریغ! ظرف غزل بیش از این مجال نداشت
وگرنه شعر تو پیرانه کی گرفت انجام

 

پروین نگهداری
بعضی روزها هم
مرگ می آید
بی خبر
چرخی می زند و لبخندی
سرخی سیب را با آستینش پاک می کند
و دستمالش را جا می گذارد

باد اسبش را زین می کند
و بقیۀ روز
صدای تاختن می آید

 

صفحه 7 --14مرداد 87

عصرشعر

ادامه نوشته

صفحه 7

نازنین ناظریان

خواب
پیچک بی حصار نگاهی
بر تن سرد این قصه پیچید
حلقۀ تنگِ نامی قدیمی
بر گلوی غم و غصه پیچید
آمد آن آشنای دوباره
بر دلم رنگ حسرت بپاشد
رنگِ تردید و سهمِ تفکر
قصۀ تلخ (باشد نباشد)
باز آمد غمی گنگ و مبهوت
چشمها را پر از سایبان کرد
باز حافظ و فالی که یک عمر
صحبت از رفتن کاروان کرد
خاطراتی که در سینه افسرد
جان گرفت و وزید و دمان شد
بی خیالیِّ ممتد دوباره
یک دل آشوبی بی امان شد
شور عاشق شدن تا همیشه
باز در حسرتم آشیان کرد
سینه ام در سپاس این دیدار
سر دوباره سوی آسمان کرد
دفتری خاک خورده پر از گرد
با سرانگشت یک شعله واشد
در دل کاغذ تا نخورده
آتش شعر و مستی به پاشد
آمدی تا که از بر کنم باز
قصۀ سختِ عاشق شدن را
باز هم غنچه ای زیر و رو کرد
ماجرای شقایق شدن را
ناگهان دست یک باد بی رحم
خواب آشفته ام را صدا زد
شب به چشمان من آشنا شد
دست باران که بر شیشه ها زد
چشم ها را که از هم گشودم
تو نبودی و شب بود و آوار
باز هم چشم بر هم نهادم
باز خوابی به امیّدِ دیدار

 

ادامه نوشته