جوابیه شهرداری منطقه تاریخی فرهنگی شیراز
خواب تاريخي دو شهر و يک آتشگاه ساساني پريشان شد
ردپاي اشکانيان در تدفينهاي گورخمرهاي کجور
شناسايي يك سلاح 10 هزار ساله در آمريكا
کشف تاریخی بیش از سه هزار سال برای لاستیک
كشف آثاري از دوره نوسنگي در بلغارستان
کشف گور دسته جمعی نوزادان در انگلستان
چشمانداز روشن «بم» و
«نقش جهان» در كميته ميراث جهاني
کشف چهارهزار شي باستاني سرقتي در مقدونيه
جشن چهارمين سالگرد جهاني شدن بيستون برگزار ميشود
شناسایی شهر باستانی مصر با کمک رادار
نیم نگاهی به احیای محور سنگ سیاه
كشف چند جسد و شيء در محوطه تاريخي «بالنجان» دزفول
ثبت جشنواره فرهنگ اقوام ايران زمين در حافظه ملي ايران
كشف پادگان فينيقيها در قبرس
حفاظت از کهن دژ نارين قلعه
رادار، شهر 3500 ساله مصري را نمايان كرد
بناي تاريخي هفت تنان در دست مرمت است
كشف بقاياي چهار قلعه تاريخي در تركيه
قلعه الموت به حافظه هميشه يونسکو ميرود
رهايي از برزخ نابودي مواريث تاريخي
رونمايي از شاهنامه بايسنقري
با حضور کارشناس ارشد يونسکو
آغاز مرحله جدید کاوش در معدن نمک چهره آباد
بقایای مرد نمکی ششم پیدا شد
کفشی قدیمی تر از اهرام مصر و بدبوتر از مومیایی ها کشف شد
نمايش دو انگشت گاليله در فلورانس
آوار برداري حاکم نشين ارگ جهاني بم آغاز ميشود
يك باستانشناس:
«منجنيق» در شهرستان باغملك توانش كاوش دارد
عشقآباد قدمتي
هشتهزار ساله دارد
پيشرفت فيزيکي در پروژههاي احداث موزه در فارس
شناسايي و ثبت آب انبارهاي صفوي و قاجاري در فارس
نوانخانه قرن 18 آمريکا کشف شد
اشياء تاريخي پرو به خانه بازگشتند
مرمتگران، قلعهدختر را قرق کردند
کتيبه رباط خرگوشي يزد ثبت ملي شد
بيشترين آثار تاريخي ثبت شده در شيروان چرداول
تقويم جلالي؛ تجلي ميراث فرهنگي معنوي ايران
2200 سال سکونت پشت سد سلمان فارسي به آرامي غرق ميشود
يك كارشناس مرمت آثار تاريخي:
توان ميراث فرهنگي براي جلوگيري از تخريب آثار كافي نيست
قلعه تاريخي کيقباد در فهرست آثار ملي به ثبت رسيد
مرمت بناهاي سنگي از نگاه کارشناسان ايران و يونان
بيش از يک هزار اثر تاريخي به ثبت ملي مي رسد
زير جلد دژ حسن صباح پنج دوره تاريخي مدفون است
8 متر تا غرق بلندترين محوطه باستاني همدان مانده است
هر ماه يک کارگاه آموزشي در پايگاههاي جهاني
يونسکو به پژوهشگران زبان فارسي بورس ميدهد
آب انبار نصرآباد يزد در دست مرمت
پايان مرمت حمام کاکامير بافق
كشف خانه 2400 ساله در ايتاليا
كاخ غرق شده كلئوپاترا كشف شد
کشف 93 مقبره در چين
يك باستانشناس:
بناها، محوطهها و تپهها مانند ورق در حال پاره شدن هستند
تبيين آداب نقالي و سخنوري در شاهنامه
كشف تعدادي قبر تاريخي در تپه «بالنجان» دزفول
كشف 57 قبر و موميايي در مصر
کشف آثار برجسته باستاني در سوريه
خط کشي روي شناسنامه تاريخ ايران
استاديار گروه تاريخ دانشگاه فردوسي:
شناسايي تاريخ هخامنشي سبب يك نوع باستانشناسي نوين شد
کشف صندوق فلزي 200 ساله در هند
مرمت هزار خانه تاريخي روستايي
توت آنخ آمون کفش طبي به پا مي کرد
كشف يك مجسمه از «الهه خرد» در مصر
مجموعه سازههاي آبي شوشتر، مصون از عوامل آسيبرسان
کشف نيم تنه سزار در آب
کشف سکونتگاه سه هزار ساله در هلند
ثبت ميراث معنوي، گامي در جهت معرفي تمدن ايران است
عکسبرداري هوايي
از بزرگترين گنبد آجري جهان
ثبت قلعه نارنجستان داراب در فهرست آثار ملي
تأسيس خانههاي نقالي در 5 منطقه کشور
«باغ کتيبهها» اندوختههاي باستاني ايران را حفظ ميکند
راهاندازي مرکز مطالعات و موزه سکه در شيراز
اشياي قديمي انباري خانهها شناسنامهدار ميشوند
فعاليتهاي مرمتي پايگاه
“ميراث جهاني بيستون” پربار بود
نگراني يونسكو
از فروش ميراث تاريخي اندونزي
كشف قايق هزار ساله در آمريكا
كشف انبار غله 2200 ساله در هند
كشف اسكلت 5 هزار ساله مراكشي
كشف آثار 4000 ساله شهر تاريخي «اور» عراق
تکاپوي کليساي وانک براي گرفتن سهميه جهاني
7 گوردخمه دوره ساساني در فارس شناسايي شد
باغ «تيتو» در بافق مرمت ميشود
شکوه ايران به مخازن امن موزه ملي رفت
كشف تكههاي مجسمه تاريخي در مقدونيه
ثبت آسياب «فدامي» فارس در فهرست آثار ملي
گشايش نمايشگاه سکه هاي باستاني يونان در آتن
دزدان، مجسمه هاي بوداي لائوس را به سرقت بردند
کشف سکونتگاهي 12 هزار ساله در سوريه
کشف کاخ 400 ساله در انگلستان
كشف مقبره چند هزار ساله در مصر
يونسكو؛ مقبرههاي آتش گرفته «اوگاندا» را بازسازي ميكند
کشف ديوارنقاشيهاي شش هزار ساله در مغولستان
آبنماي «باغ شاهي پاسارگاد» در کانون توجه مستندنگاران
نمايش نقاشيهاي درباري چين در پکن
پس از بررسي قطعههاي تازه پيداشده،
كاملترين ترجمه از متن منشور کوروش منتشر ميشود
شهر گمشده مکزيک، پيدا شد
مهر سلطنتي چين، رکورد حراجي سوث بي را شکست
125 هزار سال، تاريخ سکونت انسان در عمان
تخم مرغهاي رنگشده در موزهاي در لهستان
ميراث فرهنگي هندوستان در انتظار اقدامات موزه ملي ايران
ساماندهي کاخ بارعام پاسارگاد
خودنمايي کهن ترين آويز در نمايشگاه شکوه ايران
براي ثبت در فهرست ميراث معنوي،
چهار پرونده به يونسكو فرستاده شدند
اتمام مستندنگاري مسجد تاريخي شيخ لطف الله
ميراث فرهنگي هر ملت در هويت ملي آن مؤثر است
ثبت 17 هزار و 500 اثر تاريخي در پنج سال گذشته
كشف محوطه هاي تاريخي با كمك گوگل ارت
يك اثر 1400ساله در ميان آشغال ها پيدا شد
تاس هايي دوهزار ساله در هند كشف شدند
سيگار چرچيل چكش حراج خورد
مرمت قديمي ترين صومعه جهان
كشف اسكلتي 11هزار ساله در مالزي
كشف آكادمي امپراتور رم باستان
يك مجسمه طلا از محوطه ثبت جهاني نپال به سرقت رفت
كشف يك لنگر هزار ساله در اسكاتلند
كشف سكونتگاهي متعلق به عصر آهن در انگليس
اقليم شناسي، الفباي مرمت است
چين به دنبال برگرداندن آثار تاريخي اش از سراسر جهان است
مصریان باستان می دانستند سرب هم اثرات درمانی دارد!
شناسايي بخش هاي جديدي از ديوار چين
مرمت پارچه تزئيني کليساي وانک
گل سنگ هاي بيستون، زير ذره بين کارشناسان
کشف تابوتي سفالي مدفن اسکلت يک اشکاني
شناسايي آثار 7 هزار ساله در اقليد
باستان شناسان محل مرگ شكسپير را كاوش مي كند
10 كشف برتر باستان شناسي جهان در سال 2009 ميلادي
کشتي پادشاهي استراليا پس از دو قرن به ساحل رسيد
دانش جغرافياي تاريخي باستان شناسان ناچيز است
کشف آثار ایرانی در مصر نقطه آغازین روابط فرهنگی دو کشور
کشف 734 سکه و شي تاريخي در گرگان
كشف قديمي ترين كارگاه آهنگري منطقه اسكانديناوي
کشف گور دسته جمعي اشکاني در کهگیلویه و بويراحمد
تاريخ سيراف از دل آب سر مي کشد
دست کودک اشکاني درون کوزه غذا بود
ميان کوه مدفن 212 محوطه باستاني از پارينه سنگي تا قاجار
حراج مغز و خون موسوليني در اينترنت
بررسي راز کوره سه هزار ساله در سيستان
کشف 16نوع خشت در بستر تاريخي هگمتانه
كشف لوازم آرايشي هزار ساله در ژاپن
پيدا شدن انگشتان و دندان گاليله
نمايش سنگ يادمان «بمو» در موزه ملي ايران
پارچه هاي مرمت شده از مجموعه مردان نمكي به نمايش درآمدند
حراج خلال دندان چارلز ديكنز
كشف استخوان هاي زنان قرون وسطی در انگليس
مرمت دروازه آكروپليس پايان يافت
بخشي از كاخ كلئوپاترا از آب خارج شد
سرقت هزاران نسخه خطي از خانه يك محقق چيني
انسان هاي عصر برنز روي قبرها گل مي گذاشتند
کشفي در درياچه پريشان اتفاق نيفتاده است
مرکز اسناد و کتابخانه ميراث فرهنگي در آرزوي ديجيتالي شدن
استادکاران در انديشه مرمت قلعه قهقهه
کشف غار بزرگ کریستالی در مکزیک
توجهی به کاخهای هخامنشی حاشیه خلیج فارس نمی شود
قلعه صاحب 3 هزار ساله، مهجور ميان ساخت و سازهاي شهري
باستان شناسان به دنبال حل معماي مقبره مصري
بازگشت مسجد تاريخي مصر به روزهاي باشكوه گذشته
ثبت حمام تاریخی فارس در فهرست آثار ملی ایران
کشف ابزار 9 هزار ساله در سوئد
روياهاي يک حمام قاجاري به واقعيت پيوست
اعلام خطر براي مقبره فراعنه مصر
آبشار شوي، همچنان بكر باقي مانده است
گردشگری، شهر گمشده ای را در زیر آبهای مونتنگرو پيدا كرد
تخت سليمان به عنوان نخستين سايت موزه خاورميانه
آرزوهاي برج شبلي برآورده مي شود
بازسازي مقبره يكي از شا هان دوراونتاش
موزه در ایران، از دیروز تا امروز
سکونتگاه يونانيان در سوريه شناسايي شد
فتح فضاهاي معماري در بزرگترين دژ الموت
کاخ ورساي، نمايشگاه لويي چهاردهم شد
كشف يك اسكلت عصر مفرق در مسير عبور قطار آلمان
انحراف 30 سانتيمتري در يکي از مناره هاي مسجد دو مناره سقز
تهیه پرونده ثبتي محوطه «رزكان نو» در كرج
جايگاه ويژه شهر تاريخي دره شهر در ميراث ايلام
حراج قلعه اي تاريخي در آمريكا
تنگه مرصاد ثبت ملي شد
9 هزار سال به قدمت مجسمه هاي سفالي کوره اي افزوده شد
كشف شهري متعلق به آغاز دوره اسلامي در بم
آشنایی با مواد قانونی مرتبط با جرائم علیه میراث فرهنگی از کتاب قانون مجازاتهای اسلامی
زاهدان کهنه، رازهاي خود را همچنان مدفون نگه داشته است
كشف معبد الهه عذاب الهی در تركيه
كشف 14هزار اثر متعلق به عصر سنگ در كره شمالي
8 اثر تاريخي در يزد به ثبت ملي رسيد
مصر به دنبال مجسمه ملکه نفرتي تي
«برم دلک» همين نزديکي هاست، چند قدم آن سوي دل مردم شيراز
موزه لوور چند نقاشي تاريخي را به مصر بازمي گرداند
کشف يک شهر پارتي در استان خراسان رضوي
كشف نقاشي هايي از بهشت و جهنم در سوريه
آشفتگي در گور 5 هزار ساله مکشوفه بم
بقعه شیخ اسماعیل در آستانه ثبت ملی قرار گرفت
حفاري درياچه مقدس معبد همسر آمون در مصر
بزرگترين آب انبار جهان ثبت جهاني مي شود
کشف سرنخي جديد از تکامل بشر
كشف سكه هاي دوره حضرت يوسف (ع) در مصر
کشمکش تغيير مذهب در دوره هخامنشيان
آخرين شاخ جهان نما شکسته مي شود
كشف محوطه هاي تاريخي با كمك گوگل ارث
مصري ها، در جستجوي مقبره ملکه کلئوپاترا
حراج قاليچه اي متعلق به دوره صفوي در ساتبي
نرون پدر رستورانهای گردان جهان بوده است!
بيستون حرف هاي زيادي براي گفتن دارد
كشف بخش جديدي از ديوار چين
باستان شناسان سراغ قبر ارغون شاه در گنبد سلطانيه مي روند
كشف قبرستان حيوانات در مصر
مصريان باستان معابد خود را با كمك علم نجوم مي ساختند
به جاي بافت فرسوده بگوييم بافت تاريخي
کشف روستاي 8 هزار ساله در خرم دره
تولید نمونه های دیجیتالی از آثار باستانی جهان
كشف قبرستاني عجيب در سوريه
گردنه رخ، يادگار از عهد اشکاني
3 هزار سکه تاريخي روي ميز کارشناسان موزه ملي
مرگ تدريجي يك كاروانسراي 400 ساله در اصفهان!
گل نوشته هاي تخت جمشيد، تاريخ را بازگو مي کنند
اجداد بخشی از اروپاییهای امروزی معلوم نیست!
گنجينه وايکينگ ها، پس از هزار سال به نمايش در مي آيد
گشایش موزه مشاهیر قائن در خانه سلطانی
کشف 7 محوطه دوره پارينه سنگي در تخت جمشيد خشت و گل
تپه تاريخي خالصه در استان زنجان فرهنگي بومي داشته است
کشف سازه اي چوبي، قديمي تر از سنگ هاي نگهبان
كشف قبر نخستين پادشاه اسكاتلند
کشف قديمي ترين کشتي تدفيني وايکينگ ها
آثاري از ايران در كريستي حراج مي شوند
نقطه صفر ايران و آذربايجان، مدفن معماري اشکانيان
کشف محوطه هاي باستاني از 5400 سال قبل تا دوره اسلامي در رامهرمز
كشف راهروها و اتاق هاي مخفي زير اهرام ثلاثه مصر
کشف تخته سنگى با نقش ردپاى دايناسور در کرمان
کشف کره سه هزار ساله در ايرلند جنوبي
پاكستاني ها، بناهاي تاريخي را براي خانه سازي تخريب مي كنند!
کشف محوطه هاي باستاني از 5400 سال قبل تا دوره اسلامي در رامهرمز
كشف راهروها و اتاق هاي مخفي زير اهرام ثلاثه مصر
کشف تخته سنگى با نقش ردپاى دايناسور در کرمان
کشف کره سه هزار ساله در ايرلند جنوبي
پاكستاني ها، بناهاي تاريخي را براي خانه سازي تخريب مي كنند!
پنجمين مدرسه ايران موزه مي شود
شارستان، شهر ميراث جهاني سلطانيه، از زير خاک بيرون آورده شد
كشف قديمي ترين مدرسه جهان در مصر
انتشار شجره نامه 1200 بناي امامزاده کشور
بررسي و شناسايي بيش از 500 اثر تاريخي فارس
تهیه پرونده باغهاي ايراني و آرامگاه ها براي ثبت جهاني
کشف لوح نقاشي هزار ساله در روسيه
تخت سليمان؛ گاهشمار باستاني ايران
فرو ریختن طاق هاي حمام تاريخي خدري در بانه
كشف نشانه هايي از شيوه آهنگري ايراني ها در سيبري
مقبره توتانخامون با هدف مرمت بسته مي شود
زنده شدن مجسمه چندهزار ساله عراق
دومين اثر طبيعي ملي ايران نيز درحال تخريب است
خانه هاي دوره مظفري سه حياط داشتند
کشتي 170 ساله شکار نهنگ از آب بيرون آورده شد
شب خواني،آئين کهن سمنان
كشف رازي چندصد ساله در اسكاتلند
موزه قاجار تبريز، خلاصه اي از فرهنگ ايراني است
حراج گردن بند هاي ايراني
شناسايي گونه جديدي از جوندگان منقرض شده
كشف هزاران تكه از يك نقاشي تاريخي آبرنگ در بلغارستان
كشف يك هرم زير علف هاي هرز در مكزيك
كشف يك كليسا كه شكنجه گاه بوده است
خانه بروس لي موزه مي شود
کشف بزرگترین فسیل دایناسور
کشف قبرستان پيش از تاريخ در بلغارستان
آغاز باستان شناسي در قلعه تيس پرتقالي ها
آثار پنهان صحراي گوبي کشف شد
ساسانيان دژ دفاعي قلعه خان را بازسازي کردند
گسترش آموزش تصحیح نسخه های خطي
ماياها در ساخت بناها از صدف استفاده مي كردند
اقدام به ممنوعیت ورود گردشگر به برخی از مناطق میراث فرهنگی چین
كشف معبدي چندهزار ساله در لبنان
خمره سفالي مکشوفه، روايتگر تاريخ تيس
کاخ بردک سياه و 150 کيلو طلاي هخامنشي همچنان در بوته فراموشي
تنها پل "با تزئینات آجرکاری برآمده" ایران در احاطه زباله و بوی تعفن
كشف ويلاي محل تولد امپراتور رم
تخریب آثار باقی مانده از دوران پیش از تاریخ توسط دزدان
انتساب ارگ شهر بلقيس به زمان صفويه
مقبره اي تاريخي روي اينترنت قرار گرفت
کشف لايه هاي ساساني در سيراف
شناسايي 30محوطه هخامنشي در يک سوي دره پلو
کشف 106 محوطه پيش از تاريخ در بافت
ثبت 28 محوطه در فهرست اوليه عجايب هفت گانه طبيعي جهان
مرمت قديمي ترين تابلوي کاشي معرق شهري
نورپردازي؛ کول فرح در ايذه را رنگ آميزي مي كند
به منظور نورپردازي کول فرح که از آن به عنوان يکي از مهمترين يادگاري هاي دوره عيلام نو ياد مي شود؛ از نورهاي مخصوصي استفاده مي شود که نه تنها به آثار باستاني آسيبي وارد نمي کند که رنگ آميزي ويژه اي را نيز در اين اثر ملي به وجود مي آورد. با نورپردازي اين اثر، کول فرح به يکي از مکان هاي
گردشگري شبانه نيز تبديل مي شود.
سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان خوزستان طي قراردادي با يک شرکت خصوصي، محوطه باستاني کول فرح در ايذه را نورپردازي مي کند. براي نورپردازي اين اثر منحصر به فرد عيلامي، از نورهاي مخصوصي که به آثار تاريخي لطمه اي وارد نمي کند استفاده شده است.
محوطه باستاني کول فرح در بخش شمال شرقي ايذه واقع شده و 6 نقش برجسته عيلامي در آن به يادگار مانده است. اين نقش برجسته ها گوياي اجراي مراسمي مهم از دوره عيلامي در اين منطقه است.
«صادق محمدي»، رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان خوزستان در اين باره گفت: «محوطه باستاني کول فرح در استان خوزستان از اهميت ويژه اي برخوردار است و شايسته آن بود که نورپردازي ويژه اي نيز براي آن انجام شود.»
وي در ادامه گفت:« با شرکت "سي گل آزما"
به مديريت "محمدحسين فرامرزي" قراردادي براي نورپردازي کول فرح بسته شده است که طي اين قرارداد نه تنها 6 کتيبه عيلامي اين محوطه باستاني نورپردازي
مي شود که با تعداد زيادي نور کل کوه مشرف به اين آثار نيز نورپردازي مي شود.»
تاکنون 260 ميليون تومان اعتبار براي اين نورپردازي ويژه درنظر گرفته شده و قرار است به زودي اين محوطه باستاني به يک مکان گردشگري شبانه نيز تبديل شود.
شرکت سي گل آزما به منظور نورپردازي اين محوطه باستاني و براي جلوگيري از هرگونه آسيبي به کتيبه هاي عيلامي، از نورهاي تئاتري که حتي براي انسان ضرري ندارد؛ استفاده
مي کند.
به گفته مدير اين شرکت، نورهايي که در محوطه باستاني کول فرح نصب مي شوند هيچ آسيبي به کتيبه ها و نقش برجسته هاي عيلامي وارد نمي کنند و جزء بهترين نورهاي قابل تنظيم براي فضاهاي تاريخي محسوب
مي شوند. همچنين به گفته مدير شرکت سي گل
آزما قرار است 24 پروژکتور براي نورپردازي 6 نقش برجسته و کتيبه عيلامي و بيش از 70 پروژکتور مخصوص نيز براي نورپردازي کوه مورد استفاده قرار گيرد.اين نخستين باري است که يک اثر ملي در چنين وسعت عظيمي نورپردازي مي شود. نورپردازي اين اثر باعث مي شود که گردشگري منطقه به صورت مداوم حتي شبانه درآيد.نخستين تست نور پردازي کول فرح اوسط هفته گذشته در اين منطقه انجام گرفت و قرار است طي هفته جاري اين نورپردازي به پايان برسد. كول فره (کول فرح) عنوان مکاني دره مانند در كوه هاى اطراف دشت، واقع در شمال شرقى ايذه است كه در عصر عيلام نو به عنوان نيايشگاهى باز مورد استفاده قرار مى گرفته است. در اين شكاف چندين نقش برجسته به همراه نوشتارهاى عيلامى (ميخى) اطلاعات تاريخى ارزشمندى را در اختيار مى گذارند.
بيشتر اين نقش برجسته ها مراسم مذهبى يا ميهمانى هاى "هانى شاه"، پسر "تاهى هى" (تاخى هى) حاكم دست نشان ده آياپير از طرف شوتروك ناهونته را يادآوري مي کند.
از نكات جالب توجه اين نقش برجسته ها
مى توان به آداب و رسوم امور مذهبى عيلام اشاره کرد كه در آن كاهنان درحال قربانى كردن حيوانات و نوازندگان درحال نواختن موسيقى و مردم يا بزرگان داراى حالتى خاص (شايد حالت خلسه) در نيايش و حمل خدايان هستند.
کشف صومعه اي متعلق به قرون وسطي در بلغارستان
عمارتي از دومين امپراتوري بلغارستان به همراه زيورآلاتي از اشرافزادگان فرانسوي به دست باستان شناسان بلغاري در پايتخت قرون وسطي اين کشور کشف شد.
اين يافته ها که در محوطه دو کليساي سنت پول و سنت پيتر
در شهر باستاني وليکو تارنوو بلغارستان به دست آمدند، بخش هايي از ديوار يک صومعه و مقاديري از سکه هاي متعلق به سال هاي 1210 تا 1240 ميلادي را شامل مي شدند.
نيکولاي اوچاروف، سرپرست تيم باستان شناسي، اين عمارت را صومعه اي متعلق به قرن سيزدهم و زمان حکومت سزارهاي بلغارستان همچون کالويان، بوريل و ايوان آسن دوم دانسته و افزود: اين صومعه يا عمارت در مرکز شهر تارنوو در دوره اتحاد کليساي ارتدوکس بلغارستان و کليساي کاتوليک واتيکان که از اواخر سال 1204 شکل گرفت، بوده است.
علاوه بر کشف بخش هايي از ديواره صومعه، انگشتري نقره اي به وزن 30 گرم با تصويري از گل هاي زنبق نيز به دست آمد که به عقيده باستان شناسان متعلق به حاکمان فرانسوي در قرون وسطي بوده است.
اوچاروف خاطرنشان کرد: نمي توان گفت که اين انگشتر به شاه تعلق دارد، اما مي توان آنرا متعلق به اشراف زادگان دانست. اشراف زادگاني فرانسوي يا بلغاري.
با اين وجود باستان شناسان بر اين باورند که در قرن سيزدهم زندگي اشرافي بلغارستان در حد بسيار زيادي تحت نفوذ مد و پوشاک و جواهر آلات فرانسوي بوده که به وسيله صليبيون به اين کشور وارد شدند.
کشف کاخي متعلق به پنج سلسله پادشاهي در چين
باستان شناسان موفق به کشف منطقه اي در شهر گوانگژوي چين شدند، که محل بناي کاخ پنج سلسله مختلف امپراتوري اين کشور بوده است.
اين کاخ که به مدت دو هزار سال يکي از نقاط مهم شهر گوانگژو بوده است، محل اقامت پادشاهان امپراتوري هاي نانيوي غربي و پنج سلسله هان جنوبي به شمار مي رفته است.
به گفته باستان شناسان، تزئينات متنوعي همچون کفپوش هايي با تصاوير پروانه نشان مي دهد که اين کاخ در دوره هاي امپراتوري مينگ و کينگ مورد استفاده قرار مي گرفته است.
لي زائوژين، رئيس موسسه باستان شناسي کاخ پادشاهي نانيو، گفت: آثار مختلفي از سلسله هاي امپراتوري متعدد در اين کاخ به چشم مي خورند؛ آثاري از 12 سلسله مختلف از امپراتوري کين تا جمهوري خلق چين.
گفتني است کاوش هاي باستان شناسان به منظور کشف آثار تازه اي از گنجينه هاي باستاني سلسله هاي گذشته امپراتوري چين ادامه داشته تا براي نمايش در موزه هاي اين کشور مهيا شوند.
راه اندازي گنجينه اي براي اشياء مکشوفه شهر سوخته
سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان سيستان و بلوچستان درصدد است با در نظر گرفتن مکاني در مجتمع پژوهشي شهر سوخته مکاني را براي نمايش اشياء مکشوفه اين شهر باستاني در نظر گيرد.
حسنعلي شهرکي،رئيس سازمان ميراث فرهنگي،
صنايع دستي و گردشگري استان سيستان و بلوچستان با بيان مطلب فوق گفت: درصدد راه اندازي موزه اي براي نمايش آثار مکشوفه طي کاوش هاي باستان شناسي در مجتمع پژوهشي شهر باستاني سوخته هستيم.
وي افزود:شهرسوخته زابل از پنج بخش شامل گورستان، منطقه مسکوني، بناهاي يادماني، صنعتي و بخش مرکزي تشکيل شده است.
شهرکي خاطرنشان کرد:از جمله آثار مکشوفه مورد توجه در سال هاي اخير مي توان به کشف جام با نقش انيميشن در پنج فريم متوالي، جهش بز و خوردن گياه و نيز کشف تخته بازي شبيه شطرنج و دستور پخت پنج نمونه غذا اشاره کرد.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي استان سيستان و بلوچستان تصريح کرد:وسعت و ويژگي هاي منحصر بفرد شهر سوخته در زمينه هاي آثار انساني، جانوري و گياهي زمينه مناسب براي ايجاد پايگاه هاي متعدد و متنوع را در اين منطقه فراهم کرده است.
راه اندازي موزه آب در آب انبار وکيل شيراز
موزه آب در آب انبار وکيل واقع در ميدان توپخانه شيراز توسط سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان راه اندازي مي شود.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان فارس با بيان اين مطلب به ميراث آريا،گفت:اين آب انبار از مجموعه بناهاي دوره زنديه در شهر شيراز است که کار مرمت آن پايان يافته است.
محمد رضا بذرگر افزود:در حال حاضر سازماندهي آن براي ايجاد موزه آب شيراز در دست اقدام است.
وي با بيان اينکه در اين موزه ابزارآلات توليد و توزيع مصرف آب از ديرباز تاکنون به نمايش گذاشته خواهد شد، تصريح کرد: گالري اين موزه 2 هزار و 500 متر مربع وسعت دارد و در نوع خود بسيار منحصر به فرد و ديدني است. بذرگر اضافه کرد: علاوه بر اعتباراتي که براي مرمت اين بنا هزينه شده است مبلغ يک ميليارد ريال نيز براي سازماندهي موزه هزينه خواهد شد و به زودي عمليات اجرايي و تجهيز موزه به پايان خواهد رسيد.
مسير جاده ابريشم چين را يخچال هاي طبيعي تهديد مي کنند
ذوب شدن يخچال هاي ارتفاعات منطقه شمال مرکزي چين، دروازه ورود اين کشور به مسير باستاني جاده ابريشم را زير آب برد.
اين منطقه که به نام دالان هکسي معروف بوده و در استان گانژو چين قرار دارد در ميان کوهستان هاي کيليان تا جنوب غرب و کوهستان هاي کم ارتفاع مرزي صحراي گوبي تا شمال شرق قراردارد.
به گفته باستان شناسان، دالان هکسي در دوره شکوه جاده ابريشم يکي از مهمترين راه هاي تجاري و نظامي به آسياي مرکزي به شمار مي رفته است.
چي يوئن وانک، آب شناس و زمين شناس دانشگاه کاليفرنيا با اشاره به افزايش سطح آب و سيلاب هاي به وجود آمده در اين منطقه گفت: اگرچه اعمال ساختار آبياري منظم و به روز تاحدي سطح آب رودخانه هاي منطقه را در اواخر قرن بيستم کاهش داد اما اين ميزان با آغاز سال 2003 افزايش يافته و از سال 2005 سيلاب ها به صورت متناوب در اين منطقه جريان داشته اند.
وي افزود بسياري از اين سيلاب ها به دليل آب شدن توده هاي يخي يخچال هاي مناطق شمالي و کوه هاي اطراف بوده که درهم آميختگي آنها با آب باران جريان شديد رودخانه ها و چشمه هاي کوهستاني را به وجود آورده اند. کارشناسان اعلام کردند، در صورت تداوم جريان سيل گونه رودخانه هاي اطراف دالان هکسي و عدم تمهيدات محافظتي و پيشگيرانه، اين منطقه باستاني در آينده اي نزديک، بستر هميشگي آب رودخانه هاخواهد شد.
ثبت گور دخمه هاي ساساني، گام اساسي در ميراث فرهنگي
محمد کاظم بهادري پور
ثبت گور دخمه هاي ساساني فارس در فهرست آثار ملي ايران گامي مهم در آشنايي مردم با ميراث فرهنگي کشورمان و به ويژه استان فارس است. استان فارس در حوزه ميراث فرهنگي بسيار غني است ولي تاکنون آنچنان که بايد و شايد مورد توجه قرار نگرفته، شناسايي و ثبت آثار تاريخي اين استان از جمله اين گور دخمه ها مي تواند به آشنايي مردم کشورمان با اين ميراث بينجامد.
يکي از اين گوردخمه هاي ساساني ،گور دخمه "دادين" است که از پناهگاه هاي منحصر به فردي است که در دامنه کوه دادين شهرستان کازرون واقع شده و مربوط به دوره ساساني است.اين دخمه در نزد اهالي محل به سه دربي نيز معروف است که دليل آن، داشتن سه درب ورودي است. اين اثر توسط کارشناسان باستان شناس در اسفند 1387 مورد بررسي و شناسايي قرار گرفت و پس از طي مراحل و تشريفات قانوني لازم هم اکنون در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است و تحت حفاظت و صيانت اين سازمان قرار گرفته است.
دخمه در ارتفاع 500 متري از سطح دشت و در دامنه کوهستان واقع شده است. معماري آن بدين صورت است که در ضلع غربي داراي راه باريک صاف و شيب داري به ارتفاع 12 متر
و عرض 1 متر است که عبور از اين راه باريک بسيار سخت، تنها مسيري است که مي توان از طريق آن به درون دخمه دسترسي پيدا کرد.
در قسمت انتهايي اين راه، محفظه تاريک و شيب داري وجود دارد که تقريبا مستطيل شکل و به ورودي اصلي راه پيدا مي کند. خود دخمه که به سه دربي معروف است داراي 10 متر طول و 5 متر عرض است. قسمت داخلي آن نيز به شکل دالان است که در بعضي قسمت ها به شکل راهرويي به قسمت هاي ديگر راه پيدا مي کند ،اين راهروها نيز باريک است به صورتي که فقط يک انسان
مي تواند از پهلو در آن حرکت کند. ورودي ها داراي يک در سنگي بوده است که در دوره هاي بعد با ساخت و ساز هايي از سنگ و گچ، تغيير شکل داده و آنرا به صورت سه ورودي هلالي شکل، ساخته اند. اين اثر تاريخي همچنين در قسمت داخل داراي ساخت و سازهايي است که احتمالا در دوره هاي بعدي شکل گرفته است.
يک نمونه از اين ساخت و سازها حوضچه اي به ابعاد 6×3 متر است که احتمالا براي نگهداري آب مورد استفاده قرار مي گرفته است. مالکيت اين اثر دولتي در اختيار منابع طبيعي است. گفتني است دهستان دادين در جنوب غربي شهرستان کازرون و به صورت يک دشت وسيع در ميان دو رشته کوه طبيعي قرار گرفته است. اين دهستان به دو بخش عليا و سفلي تقسيم شده است.
وجود رودخانه ها و چشمه هاي طبيعي در اين دشت باعث ايجاد استقرار انسان در اين منطقه در گذشته شده و همين عامل در حال حاضر وجود تپه هاي باستاني و ديگر اثرهاي تاريخي مثل گوردخمه ها را موجب شده است. علاوه بر اين وجود يک محوطه تاريخي به نام عروج آباد که در اصطلاح محلي عرج آباد نيز گفته مي شود در قسمت جنوبي اين دشت يکي ديگر از شاخصه هاي تاريخي اين دهستان است. اين گور دخمه ها و ساير آثار تاريخي فارس که مربوط به دوره هاي مختلف است جزيي از ميراث ماندگار کشورمان است که اميدواريم بتوانيم با ثبت آن و برخي ديگر از ميراث فرهنگي در فهرست آثار ملي کشورمان گامي در جهت شناسايي هر چه بيشتر ايران عزيزمان به هموطنان و مردم ديگر کشورها برداريم.
منبع: میراث آریا
مناطق مختلف كشور، فاقد زيرساخت هاي لازم براي جذب گردشگر است
به گفته عضو كميسيون كشاورزي مجلس؛ بسياري از مناطق كشور فاقد زيرساخت هاي لازم براي جذب گردشگر هستند.
بي توجهي دولت نيز به توسعه گردشگري موجب شده بودجه اين حوزه در رديف هاي آخر بحث هاي بودجه اي قرار داشته باشد.
سيدعلي محمد بزرگواري، نماينده مردم کهگيلويه و عضو كميسيون كشاورزي مجلس شوراي اسلامي يكي از مهمترين مشكلات گردشگري كشور را فقدان زيرساخت هاي لازم در اين زمينه دانست و تاكيد كرد كه يكي از راهكارهاي اصلي توسعه يافتگي استان هاي كشور توجه به بحث گردشگري و سياحت است. وي با تاكيد بر اينكه بسياري از مناطق كشور فاقد زيرساخت هاي گردشگري هستند؛ گفت:« سازمان ميراث فرهنگي در جريان است كه ورود گردشگر به يك منطقه صرفا به معناي توسعه يافتگي گردشگری آن نيست. براي مثال گردشگران وارد استان كهگيلويه مي شوند اما چون امكاناتي براي اسكان و اقامت آنها وجود ندارد منطقه را ترك مي كنند.»
بزرگواري همچنين فرهنگ سازي در زمينه جذب گردشگر و توسعه گردشگری را در بسياري از استان هاي كشور ازجمله كهگيلويه و بويراحمد ضعيف ارزيابي كرد و افزود:« فراهم ساختن بسترهاي فرهنگي براي جذب گردشگر از وظايف مسئولان فرهنگي و تبليغاتي كشور است چراكه آنها در واقع مرجع و منشاء توسعه فرهنگي هستند و بايد در اين زمينه سرمايه گذاري كنند.»
نماينده مردم کهگيلويه توسعه نيافتگي گردشگري كشور را با ناكارآمدي سرمايه گذاري دولت و عدم استقبال از سرمايه گذاري بخش خصوصي مرتبط دانست و گفت:« بي توجهي دولت به توسعه گردشگري و حتي بحث ميراث فرهنگي تا جايي است كه اين مسئله از نظر بودجه در رديف هاي آخر قرار دارد.»
وي از پيشنهاد برخي نمايندگان مبني بر اختصاص رديف خاصي از بودجه سال آينده به توسعه گردشگري خبر داد و تصريح كرد:« در نظر داريم پيشنهادي را به كميسيون فرهنگي مجلس ارائه بدهيم تا براساس آن رديفي از بودجه سال آينده به بحث گردشگري و ميراث فرهنگي اختصاص
پيدا كند.»
عضو كميسيون كشاورزي مجلس، نابساماني جاده ها و راه هاي ارتباطي استان كهگيلويه و بويراحمد با ساير استان ها را از دلايلي دانست كه باعث توسعه نيافتگي گردشگري اين منطقه مي شود. وي گفت: «اگر مسئولان به اصلاح و ساماندهي
راه هاي ارتباطي اين استان توجه كنند به طور حتم اين مسئله در رونق گردشگري اين منطقه هم موثر خواهد بود.»
پارک جنگلي مجموعه بيستون در مرحله سامان دهي است
معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان کرمانشاه گفت: پارک جنگلي مجموعه بيستون در مراحل نهايي ساماندهي است. منوچهر پشنگ در گفتگو با ايسنا در کرمانشاه، با اشاره به فرارسيدن سومين سال ثبت جهاني شدن مجموعه تاريخي بيستون، بيان كرد: مجموعه بيستون پس از رسيدن به ثبت جهاني، تحت نظارت خاص قرار گرفت. بنابراین هر دخل وتصرفي در اين مجموعه، بدون انجام هماهنگي هاي خاص امکان پذير نيست.
وي ادامه داد: با همکاري مشاوران گردشگري، طرح هايي را براي سامان دهي، زيباسازي و ايجاد زيرساخت هاي گردشگري در مجموعه بيستون ارائه داديم. در نهايت، پس از بررسي هاي مختلف، نه نقطه از مجموعه براي ايجاد زيرساخت هاي گردشگري مشخص شدند.
پشنگ اظهار داشت: ايجاد کمپينگ گردشگري در پارک جنگلي بيستون از جمله اين اقدامات بود که تاکنون مطالعات و دو فاز کاري آن انجام شده و فاز بعدي که شامل بخش دولتي و خصوصي است، در دست اجراست.
معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان کرمانشاه گفت: احداث اتاقک هاي
نگهباني، محصور کردن محوطه کمپينگ، چمن کاري، سکوسازي و زيباسازي محوطه برعهده بخش دولتي و ايجاد سرويس هاي بهداشتي، رستوران ها و سوييت هاي اقامتي برعهده بخش خصوصي است. احياي جاده دسترسي از جاده اصلي به کمپينگ گردشگري نيز در حال انجام است.
وي با اشاره به ميزان افزايش تعداد گردشگران داخلي و خارجي اين مجموعه تاريخي، افزود: پس از رسيدن به ثبت جهاني، اين مجموعه بي نظير شاهد رشد قابل توجهي در تعداد گردشگران داخلي و خارجي بوده است. مجموعه بيستون براي جذب گردشگر، توانش هاي فوق العاده اي دارد که قطعا با انجام اين سامان دهي ها و اجراي کمپينگ ها، شاهد افزايش حضور گردشگران خواهيم بود.
در اقدامي نادر؛
كوه «دماوند» را هم آسفالت كردند!
مسير هفت كيلومتري در يكي از دامنه هاي قله دماوند آسفالت شد!
مسئولان محلي در يك اقدام نادر و تاسف بار، مسير هفت كيلومتري يكي از دامنه هاي قله دماوند را كه با ارتفاع 5671 متري يكي از بلندترين قله هاي جهان است را آسفالت كردند. اين حركت و اتفاق نادر درحالي به وقوع پيوسته است كه در طي روز هاي اخير طبيعت دوستان زيادي به اين حركت اعتراض كرد ه اند، اما ظاهرا به رغم جدي بودن اين نگراني ها تاكنون اقدام موثري براي توقف آسفالت سازي دماوند پرافتخار از سوي هيچ نهادي انجام نشده است. مسير آسفالت شده منتهي به بخش گوسفندسراي دماوند است كه در ارتفاع 2900 متري از سطح دريا قرار دارد. محمود شعاعي؛ رييس فدراسيون كوهنوردي و صعودهاي ورزشي در اين باره گفت: سال گذشته با حضور رحيم مشايي، رييس سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، مهندس كريمي استاندار مازندران، روز ملي دماوند ثبت نهايي شد اما در كمال ناباوري در هفته گذشته متوليان محلي با كاميون و لودر به جاده گوسفند سرا آمده و در ارتفاع 2900 متري از سطح دريا شروع و به تسطيح و شن ريزي جاده و آسفالت آن كرد ه اند. وي افزود: متاسفانه در چند روز گذشته نيز مجددا كاميون ها براي اجراي عمليات آسفالت به محل رفته اند. در هيچ جاي دنيا منابع طبيعي را اين گونه از بين نمي برند. ساليانه گردشگرهاي زيادي به ايران مي آيند اما، با اين كار دماوند را از بين بردند. توسعه گردشگري در دماوند به آسفالت كردن جاده نيست بلكه به نظارت بر رفت و آمد است.
شعاعي گفت: با آسفالت كردن اين جاده؛ ماشين ها تا ارتفاع 2900 متري از سطح دريا بالا مي آيند و قطعا منطقه را آلوده مي كنند. اين اقدام براي بلندترين قله خاورميانه اسف بار است و باعث مرگ دماوند مي شود.
وي افزود: معتقدم همان بلايي كه بر سر قله هاي الوند و سبلان آمد و روي آنها تله كابين كشيدند، روي دماوند خواهد آمد و با ادامه اين سهل انگاري ها، اين ذخيره ملي را از بين خواهند برد. رييس فدراسيون كوهنوردي با تاكيد بر اينكه اين اقدام متوليان محلي براي آسفالت كردن دامنه دماوند ضربه به گردشگر و گردشگري ايران است، خاطرنشان كرد: اين اقدام به اين سادگي انجام نمي شود مگر با اجازه مقامات بالاتر منطقه.
وي در ادامه اظهار كرد: دادن مجوزهاي غير اصولي براي استخراج خاك پوكه در ارتفاع 3600 متري از سطح دريا باعث شده كه كوه زخمي شود چرا كه آنها يك منطقه را چال مي كنند و نتيجه نمي گيرند سپس به سراغ منطقه ديگري رفته و آنجا را هم زخمي مي كنند. اين تحولات را گردشگرهاي خارجي از روي سايت ها مي بينند كه باعث آبروريزي كشور است.
در پي اين اقدام متوليان محلي، فدراسيون كوهنوردي و صعودهاي ورزشي ضمن نامه اي خطاب به وزيركشور خواستار توقف بي درنگ اين عمليات شده است.
كشف آثاري تاريخي در محوطه كاخ جهان نمای فرح آباد
سرپرست هيأت كاوش شهر باستاني فرح آباد ساري از كشف معابر و برخي فضاهاي مرتبط با كاخ جهان نماي اين شهر خبر داد.
عبدالمطلب شريفي بيان كرد: مجموعه فرح آباد توسط شاه عباس در سال 1021 هجري قمري در روستاي طاهان ساخته شد. در اين مجموعه، طرح ميدان نقش جهان اصفهان به اجرا درآمد. به اين ترتيب كه در قسمت جنوبي اين ميدان، مسجد جامع فرح آباد، در قسمت شمالي كاخ جهان نما و در قسمت غربي براساس مدارك و اسناد موجود احتمالا راسته بازار بوده اند. هم چنين قسمت شرقي اين ميدان به رودخانه تجن مشرف است.
او ادامه داد: ما در جايي كاوش مي كنيم كه كاخ جهان نماي فرح آباد قرار دارد. در اين فصل كه نخستين فصل كاوش نيز است، معابر شهر، خيابان بندي ها، حوض، كانال هاي آب و بخش هاي باغ سازي اين محوطه را به دست آورده ايم.
وي با اشاره به اين كه روستاي كنوني فرح آباد روي شهر باستاني فرح آباد قرار دارد، اظهار داشت: در اين كاوش ها، يك راسته معماري نيز به دست آورديم كه كاربري آن به طور دقيق مشخص نيست.
به گفته شريفي، كاوش شهر باستاني فرح آباد مازندران كه در 20 كيلومتري شمال ساري قرار دارد تا اواسط مرداد ماه ادامه خواهد داشت.
كشف بزرگترين پادگان تاريخي جهان
بقاياي بزرگترين پادگان تاريخي جهان در كنار كانال سوئز و مسيرهاي تجاري در هزاران سال پيش كشف شد. باستان شناسان مصري در جريان كاوش هاي انجام شده در محوطه تاريخي تل دافنا (Tell Dafna) در استان اسماعيليه اين كشور، موفق به كشف بزرگترين پادگان تاريخي جهان شدند كه حدود 2600 سال پيش و در زمان حاكميت يكي از فراعنه سلسله بيست وششم فراعنه، در نزديكي كانال سوئز ساخته شده است.
كارشناسان دليل اصلي ساختن بزرگترين پادگان تاريخي جهان را در اين محل، قرار داشتن محل احداث اين پادگان در كنار يكي از مهمترين مسيرهاي تجاري جهان در هزاران سال پيش مي دانند. اين پادگان كه احتمالا بين سال هاي 664 تا 625 پيش از ميلاد مسيح (ع)
ساخته شده، مستطيلي و در ابعاد 380 تا 625 متر است و ضخامت هريك از ديوارهاي خارجي آن، 13 متر و ديوارهاي داخلي اش چهار متر است. در سال هاي گذشته، ده ها پادگان تاريخي در كشورهاي مختلف جهان از جمله يونان، ايتاليا و فلسطين كشف شده اند، ولي هيچ يك آنها از نظر وسعت با اين پادگان قابل مقايسه نيستند.
در اين پادگان، علاوه بر ابزارآلات جنگي و بقاياي يك انبار غله با ظرفيت تقريبي 187 تن گندم كشف شده اند. پيش بيني مي شود، كاوش در اين بناي تاريخي تا پايان سال 2010 ميلادي ادامه داشته باشد.
کشف سفالهاي دوره اورارتو در اسب فروشان
هم اکنون عمليات بررسي و شناسايي حوضه روستايي اسب فروشان واقع در جنوب شهرستان سراب استان آذربايجان شرقي پايان يافته است.
سرپرست هيأت عمليات بررسي و شناسايي حوضه روستايي اسب فروشان با بيان اين مطلب افزود: در اين عمليات بررسي و شناسايي، تعداد پنج محوطه کشف شده است.
بابک ناصري با بيان اين که در يکي از تپه ها به نام "کول تپه چهار" به شش قطعه سفال اورارتو دست يافتيم افزود:در اين عمليات مشخص شد که يکي از تپه ها اسلامي و دو تپه ديگر داراي آثار ساساني اسلامي و هزاره اول هستند.
وي با اشاره به اين که همچنين دو قبرستان با آثاري از دوران صدر اسلام (قرن دوم و سوم )و مفرغ جديد شناسايي شد اظهار داشت:هدف از انجام عمليات بررسي و شناسايي حوضه روستايي اسب فروشان اثبات وجود آثاري از دوه اورارتو در جنوب شرق شهرستان سراب بود.
كشف يك كرم زيبايي با دوهزار سال قدمت
محققان با بررسي روغن كشف شده در مقبره چندهزار ساله يك زن اشرافي، به اين نتيجه رسيدند كه اين روغن، نوعي كرم زيبايي بوده است.
به نقل از آركئولوژي نيوز، با گذشت چهار سال از كشف ظرف حاوي روغن دوهزار ساله در مقبره اي تاريخي، محققان ايتاليايي كه از سال ها پيش با استفاده از فناوري هاي
نوین در چند دانشگاه اين كشور به بررسي محتويات ظرف روغن گياهي مشغول بوده اند، اعلام كردند كه اين روغن نوعي كرم آرايشي بوده كه مورد استفاده زنان اشرافي سلسله پادشاهي اتروسكان (Etruscan) كه هزاران سال پيش، پادشاه هاي آن بر بخش هايي از ايتاليا حكومت مي كردند، بوده است.
براساس مقاله اي كه در مجله «علم باستان شناسي» به چاپ رسيده است، ظرف حاوي روغن يا كرم زيبايي، نزديك شهر توسكان (Tuscan) در مقبره اي دست نخورده متعلق به قرن دوم ميلادي، همراه صدها اثر تاريخي ديگر از جمله مجسمه هاي ساخته شده از عاج فيل، حلقه هاي برنزي، دو شانه، زيور آلات طلايي و چند خمره شبيه خمره هاي مصري كه از رابطه تجاري مردم تمدن اتروسكان با تمدن مصر باستان نشان دارند، به دست آمده اند.
محققان با بررسي محتويات اين كرم زيبايي، موفق به كشف تركيبات گياهي آن شده اند كه نشان مي هد، براي ساخت اين كرم، گياه هايي از قاره آفريقا (كشورهاي مصر و سودان كنوني) به ايتاليا منتقل شده اند.
تلاش ها براي كشف ديگر راز هاي اين كرم زيبايي كه احتمالاً مورد استفاده زني به نام يومراني (Umranei) بوده، ادامه دارند و قرار است، در ماه هاي آينده از طريق چند نشريه معتبر علمي منتشر شوند.
حاجوی:
تا يك سال ديگر اثري از ستون هاي چوبي سقف مسجد كبود نمي ماند
مسئول سابق مرمت مسجد كبود با اشاره به اينكه اوضاع مسجد كبود وخيم تر از گذشته است، گفت: «هر روز وضعيت مسجد خراب تر مي شود و كسي هم به فكر نيست چنانكه ستون هاي
چوبي سقف مسجد درحال فروريختن است و كارگاه مرمتي مسجد نيز تعطيل است بنابراین بعيد مي دانم تا يكي دو سال ديگر اثري از ستونهاي چوبي سقف مسجد باقي بماند.»
ليلا حاجوي با تأكيد براينكه مسئولان ميراث استان اهميتي به مسجد كبود نمي دهند، افزود:
« در محوطه مسجد كبود روي پايه ساخت و ساز
شده است چنانكه در قسمتي از محوطه كه مهمترين آثار هم در آنجا واقع است، تنها يك كوچه دو متري براي عبور و مرور و رسيدن به محل مسجد باز است و مابقي در تصرف برج ابريشم درآمده كه روي محوطه سه هزار ساله ساخته شده است.»
مسجد كبود يا گوي مسجد از آثار ابوالمظفر جهانشاه بن قرا يوسف از سلسله تركمانان قراقويونلو است كه در 870 هجري قمري به همت و نظارت جان بيگم خاتون، زن جهانشاه بن قرايوسف قرا قويونلو، پايان
يافته است.
گوي مسجد به شکل مجموعه اي از بناهاي مذهبي و عام المنفعه مثل مسجد، آرامگاه، کاروانسرا، حمام و بازار ساخته شد. ساخت اين مجموعه در اين مکان تصادفي نبود. در واقع تداوم قداست محلي است که از گذشته ها وجود داشته است.
قبرستان گوي مسجد 9 متر پايين تر از سطح کنوني مسجد، محل تدفين انسان هايي
بوده که از 3200 سال پيش در اينجا با آييني خاص به خاک سپرده شده اند.
اما در سال 1376 ساخت مجتمع تجاري ابريشم در حريم مسجد كبود بيش از 80 درصد قبرستان تاريخي سه هزار ساله را نابود كرد.
حاجوي، مسئول سابق مرمت مسجد كبود با اشاره به اينكه بحث حفظ حريم در مورد مسجد كبود كاملاً منتفي است، يادآور شد:« پاساژ و برج و ديگر سازه هاي غيرمجاز حاشيه مسجد كبود در حريم اثر ساخته نشده بلكه اينها كاملاً در عرصه و بر روي محوطه باستاني ساخته شده و پايه بناهاي جديد بر روي قبرهای اطراف مسجد گذاشته شده است.»
حراج آثاري ازامپراتوري چين در آمريكا
براي چندمين بار، آثاري از امپراتوري چين در حراجي ها چكش حراج خوردند. به گزارش ايسنا به نقل از رويترز، يك زن آمريكايي كه ده ها اثر تاريخي از كشور چين را از پدر خود به ارث برده بود، اين آثار را در يكي از حراجي هاي شهر نيويورك آمريكا به مبلغي بيش از يك ميليون دلار فروخت. در اين حراج، ده ها اثر تاريخي كه تمام آن ها از سنگ يشم ساخته شده اند، به فروش رسيدند كه از آن جمله مي توان به چند مهر سلطنتي و يك كاسه زيبا اشاره كرد كه توسط يكي از امپراتوران سلسله چين لانگ كه بين سال هاي 1736 تا 1795 ميلادي بر چين حكومت مي كرده، استفاده مي شده است.
حراج اين آثار در شرايطي صورت مي گيرد كه در ماه ژانويه سال جاري ميلادي نيز يك مهر امپراتوري چين متعلق به قرن 18 ميلادي كه از سنگ يشم سفيد ساخته شده بود، در يك حراجي در پاريس به مبلغي پنج برابر قيمت پايه به فروش رفت.
در ماه فوريه نيز با وجود پي گيري هاي مداوم دولت چين، دو مجسمه تاريخي برنزي به شكل سر خرگوش و موش صحرايي كه سال ها پيش در جريان جنگي در چين از يكي از قصرهاي امپراتوري چين باستان به سرقت رفته بودند، توسط مؤسسه حراجي كريستي در شهر پاريس چكش حراج خوردند.
سال هاي گذشته نيز آثار تاريخي زيادي از كشور چين، در حراجي ها به فروش رفته اند. با اين وجود، دولت چين با رد درخواست ها براي خريد اين آثار، بر استفاده از راهكارهاي قانوني براي برگرداندن اين گونه آثار به كشورش تأكيد دارد.
کشف قدیمیترین فلوت جهان
باستان شناسان جزئیات قدیمی ترین فلوت دنیا متعلق به 35 هزار سال پیش را منتشر کردند. به گزارش بی بی سی، گروهی از دانشگاه توبینگن آلمان تحقیقاتی بر روی این فلوت انجام داده اند و آن را تحت مطلبی در مجله ساینس به چاپ رسانده اند. سه فلوتی که مورد مطالعه این گروه قرار گرفته از غاری در جنوب غرب آلمان کشف شده اند. یکی از آن ها که از سلامت بیشتری برخوردار است از استخوان بال کرکس ساخته شده و 20 سانتیمتر طول و 5 سوراخ دارد. دو شکاف V شکل نیز در ابتدا و انتهای این فلوت وجود دارد. دو فلوت دیگر از عاج ماموت ساخته شده اند ولی اکثر قسمت های آنها تا حدودی تخریب شده اند.به این ترتیب تعداد فلوت های کشف شده از این دوره از تاریخ انسان ها به 8 می رسد. نیمی از این تعداد از جنس عاج ماموت و نیمی از آنها از استخوان پرندگان ساخته شده اند.پروفسور نیکولاس کونارد از محققان گروه دانشگاه توبینگن در مصاحبه با بی بی سی گفت: که یافته های گروهش نشان می دهد که موسیقی از 40 هزار سال پیش از زمان مهاجرت انسان های جدید به اروپا برای مقاصد مختلف رایج بوده است.وی می افزاید که انسان های جدید نه تنها در زمینه موسیقی بلکه در بخش های
مختلف هنر و خلاقیت جهش بسیار بزرگی نسبت به دوره های قبل از خود داشته اند. به عقیده پرفسور کونارد تلفیق هنر و فرهنگ در این دوره می تواند یکی از دلایل انقراض نندرتال ها باشد. "احتمالاً موسیقی یکی از عوامل مؤثر در تشکیل جوامع بزرگتر و توسعه قلمروهای جمعیت شناسی بوده است."
برملا شدن راز مرگ شواليه جوان انگليس
کشف اسکلت انساني 620 ساله در محوطه قلعه اي باستاني در انگلستان اسناد جديدي از زندگي مشقت بار يک شواليه جوان را ارائه داد.به گزارش ميراث آريا، اين اسکلت که به عقيده باستان شناسان متعلق به شواليه جوان انگليسي به نام رابرت مورلي است، نشان مي دهد که وي بر اثر جراحات وارد آمده از يک نبرد در سال 1388 ميلادي جان داده است.باستان شناسان سن مرگ اين شواليه جوان را بين 18 تا 26 سال تخمين زده و اعلام کردند، اين شواليه جوان که بدني قوي داشته است بر اثر زخم ايجاد شده توسط تبر بر روي پيشاني کشته شده است.به عقيده کارشناسان آثار زخم هاي
متعددي روي استخوان هاي جسد يافت شده که نشان مي دهد اين شواليه جوان در طول زندگي خود، آسيب هاي بسياري ديده و جان سالم بدر برده است.گوردون ايوارت، يکي از اعضاي گروه تحقيق با مهم ارزيابي کردن اين اکتشاف گفت: بدن تنومند و بازوان قوي اين شواليه حمل شمشيرهاي سنگين و اسب سواري را براي او آسان مي کرده ولي جراحت برداشتن هاي پياپي زندگي سختي را براي او به وجود مي آورده است.وي با اشاره به آزمايشات کربني صورت گرفته روي اسکلت خاطرنشان کرد: بر اساس آزمايشات زمان مرگ اين شواليه سال 1390 يا دو سال زودتر بوده و در سني ميان 18 تا 26 سالگي بر اثر ضربه مستقيم تبر روي صوت که منجر به شکاف بيني و شکسته شدن آرواره فوقاني وي شده بود کشته شده است.اگر چه بنابر آزمايشات صورت گرفته اين شواليه فردي بلند قد و تنومند معرفي شده است. اما به باور کارشناسان در طول عمر شواليه اي خود بر اثر جراحات بسيار زندگي مشقت باري را پشت سر گذرانده بود.
شکارگاه خسرو محل شکار شاهان نبوده است
براساس بررسي ها و شواهد موجود احتمالاً نام شکارگاه خسرو تغيير مي يابد چراکه به نظر مي رسد اين مکان در زمان خود، کاربري ديگري داشته است.
سرپرست فصل اول کاوش درشکارگاه خسرو در گفتگو با ميراث آريا ضمن بيان اين مطلب افزود: با توجه به کشف فضايي برجسته و مهم با عنوان"چرخوش"شامل دو حوضچه با اختلاف ارتفاع درکنار بخش داخلي ديوار شرقي شکارگاه خسرو، به نظر مي رسد اين مکان کاربردي براي شکارگاه شاهان زمان خود نداشته است.
مهدي رهبر در ادامه خاطرنشان کرد: بر اساس آخرين بررسي هاي انجام شده در کنار بخش داخلي ديوار شرقي شکارگاه خسرو، فضايي برجسته و مهم با عنوان"چرخوش "
شامل دو حوضچه با اختلاف ارتفاع به دست آمد که آب انگور به وسيله کانالي سفالي از حوضچه بالايي به حوضچه زيرين منتقل مي شده است.
به گفته اين کارشناس ارشد باستان شناسي؛ همچنين در بخش شرقي و پاي ديوار شکارگاه، يک قطعه عطردان شيشه اي و بقاياي تعدادي خمره اشکاني و نيز پياله اي شيشه اي مربوط به دوره ساساني بدست آمد بر اين اساس احتمال اين که مکان ياد شده محل شکارگاه نبوده باشد بسيار است.
هنر عکاسي از ابزارهاي انتقال آداب و رسوم است
يکي از ابزارهاي ماندگار براي انتقال فرهنگ و آداب و رسوم هر مللي به نسل هاي آينده هنر عکاسي است.
به گزارش ميراث آريا به نقل از روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي استان هرمزگان، مهدي دريانورد در مراسم اختتاميه نمايشگاه عکس خليج فارس با اشاره به اين که فرهنگ ،نشانگر هويت تاريخي هر قوم است افزود: به رغم تنوع در آداب و رسوم و گردشگري متأسفانه هنر عکاسي در اين استان مظلوم واقع شده و مظلوميت آن آشکار است.
وي تصريح کرد : مسئولان اين استان بايد بدانند جايگاه فرهنگي هرمزگان بسيار بالا است و سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري هر جا که احساس کند در مباحث فرهنگي وارد خواهد شد.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري هرمزگان اضافه کرد: اين سازمان از تمامي هنرمندان داخل و خارج استان که براي هويت بخشي به فرهنگ هاي بومي تلاش مي کنند حمايت خواهد کرد.
وي با بيان اينکه جشنواره عکس خليج فارس موجب شد استان بار ديگر به دست هنرمندان حوزه، عکس هاي زيبايي داشته باشد، افزود: جشنواره راه را براي فعاليت در حوزه هاي فرهنگي، هنري باز کرد و موجب شد استان هرمزگان از اين عکس هاي منتخب پوستر هاي خوب و زيبايي داشته باشد.
حاجوی:
تا يك سال ديگر اثري از ستون هاي چوبي سقف مسجد كبود نمي ماند
مسئول سابق مرمت مسجد كبود با اشاره به اينكه اوضاع مسجد كبود وخيم تر از گذشته است، گفت: «هر روز وضعيت مسجد خراب تر مي شود و كسي هم به فكر نيست چنانكه ستون هاي
چوبي سقف مسجد درحال فروريختن است و كارگاه مرمتي مسجد نيز تعطيل است بنابراین بعيد مي دانم تا يكي دو سال ديگر اثري از ستونهاي چوبي سقف مسجد باقي بماند.»
ليلا حاجوي با تأكيد براينكه مسئولان ميراث استان اهميتي به مسجد كبود نمي دهند، افزود:
« در محوطه مسجد كبود روي پايه ساخت و ساز
شده است چنانكه در قسمتي از محوطه كه مهمترين آثار هم در آنجا واقع است، تنها يك كوچه دو متري براي عبور و مرور و رسيدن به محل مسجد باز است و مابقي در تصرف برج ابريشم درآمده كه روي محوطه سه هزار ساله ساخته شده است.»
مسجد كبود يا گوي مسجد از آثار ابوالمظفر جهانشاه بن قرا يوسف از سلسله تركمانان قراقويونلو است كه در 870 هجري قمري به همت و نظارت جان بيگم خاتون، زن جهانشاه بن قرايوسف قرا قويونلو، پايان
يافته است.
گوي مسجد به شکل مجموعه اي از بناهاي مذهبي و عام المنفعه مثل مسجد، آرامگاه، کاروانسرا، حمام و بازار ساخته شد. ساخت اين مجموعه در اين مکان تصادفي نبود. در واقع تداوم قداست محلي است که از گذشته ها وجود داشته است.
قبرستان گوي مسجد 9 متر پايين تر از سطح کنوني مسجد، محل تدفين انسان هايي
بوده که از 3200 سال پيش در اينجا با آييني خاص به خاک سپرده شده اند.
اما در سال 1376 ساخت مجتمع تجاري ابريشم در حريم مسجد كبود بيش از 80 درصد قبرستان تاريخي سه هزار ساله را نابود كرد.
حاجوي، مسئول سابق مرمت مسجد كبود با اشاره به اينكه بحث حفظ حريم در مورد مسجد كبود كاملاً منتفي است، يادآور شد:« پاساژ و برج و ديگر سازه هاي غيرمجاز حاشيه مسجد كبود در حريم اثر ساخته نشده بلكه اينها كاملاً در عرصه و بر روي محوطه باستاني ساخته شده و پايه بناهاي جديد بر روي قبرهای اطراف مسجد گذاشته شده است.»
حراج آثاري ازامپراتوري چين در آمريكا
براي چندمين بار، آثاري از امپراتوري چين در حراجي ها چكش حراج خوردند. به گزارش ايسنا به نقل از رويترز، يك زن آمريكايي كه ده ها اثر تاريخي از كشور چين را از پدر خود به ارث برده بود، اين آثار را در يكي از حراجي هاي شهر نيويورك آمريكا به مبلغي بيش از يك ميليون دلار فروخت. در اين حراج، ده ها اثر تاريخي كه تمام آن ها از سنگ يشم ساخته شده اند، به فروش رسيدند كه از آن جمله مي توان به چند مهر سلطنتي و يك كاسه زيبا اشاره كرد كه توسط يكي از امپراتوران سلسله چين لانگ كه بين سال هاي 1736 تا 1795 ميلادي بر چين حكومت مي كرده، استفاده مي شده است.
حراج اين آثار در شرايطي صورت مي گيرد كه در ماه ژانويه سال جاري ميلادي نيز يك مهر امپراتوري چين متعلق به قرن 18 ميلادي كه از سنگ يشم سفيد ساخته شده بود، در يك حراجي در پاريس به مبلغي پنج برابر قيمت پايه به فروش رفت.
در ماه فوريه نيز با وجود پي گيري هاي مداوم دولت چين، دو مجسمه تاريخي برنزي به شكل سر خرگوش و موش صحرايي كه سال ها پيش در جريان جنگي در چين از يكي از قصرهاي امپراتوري چين باستان به سرقت رفته بودند، توسط مؤسسه حراجي كريستي در شهر پاريس چكش حراج خوردند.
سال هاي گذشته نيز آثار تاريخي زيادي از كشور چين، در حراجي ها به فروش رفته اند. با اين وجود، دولت چين با رد درخواست ها براي خريد اين آثار، بر استفاده از راهكارهاي قانوني براي برگرداندن اين گونه آثار به كشورش تأكيد دارد.
کشف قدیمیترین فلوت جهان
باستان شناسان جزئیات قدیمی ترین فلوت دنیا متعلق به 35 هزار سال پیش را منتشر کردند. به گزارش بی بی سی، گروهی از دانشگاه توبینگن آلمان تحقیقاتی بر روی این فلوت انجام داده اند و آن را تحت مطلبی در مجله ساینس به چاپ رسانده اند. سه فلوتی که مورد مطالعه این گروه قرار گرفته از غاری در جنوب غرب آلمان کشف شده اند. یکی از آن ها که از سلامت بیشتری برخوردار است از استخوان بال کرکس ساخته شده و 20 سانتیمتر طول و 5 سوراخ دارد. دو شکاف V شکل نیز در ابتدا و انتهای این فلوت وجود دارد. دو فلوت دیگر از عاج ماموت ساخته شده اند ولی اکثر قسمت های آنها تا حدودی تخریب شده اند.به این ترتیب تعداد فلوت های کشف شده از این دوره از تاریخ انسان ها به 8 می رسد. نیمی از این تعداد از جنس عاج ماموت و نیمی از آنها از استخوان پرندگان ساخته شده اند.پروفسور نیکولاس کونارد از محققان گروه دانشگاه توبینگن در مصاحبه با بی بی سی گفت: که یافته های گروهش نشان می دهد که موسیقی از 40 هزار سال پیش از زمان مهاجرت انسان های جدید به اروپا برای مقاصد مختلف رایج بوده است.وی می افزاید که انسان های جدید نه تنها در زمینه موسیقی بلکه در بخش های
مختلف هنر و خلاقیت جهش بسیار بزرگی نسبت به دوره های قبل از خود داشته اند. به عقیده پرفسور کونارد تلفیق هنر و فرهنگ در این دوره می تواند یکی از دلایل انقراض نندرتال ها باشد. "احتمالاً موسیقی یکی از عوامل مؤثر در تشکیل جوامع بزرگتر و توسعه قلمروهای جمعیت شناسی بوده است."
برملا شدن راز مرگ شواليه جوان انگليس
کشف اسکلت انساني 620 ساله در محوطه قلعه اي باستاني در انگلستان اسناد جديدي از زندگي مشقت بار يک شواليه جوان را ارائه داد.به گزارش ميراث آريا، اين اسکلت که به عقيده باستان شناسان متعلق به شواليه جوان انگليسي به نام رابرت مورلي است، نشان مي دهد که وي بر اثر جراحات وارد آمده از يک نبرد در سال 1388 ميلادي جان داده است.باستان شناسان سن مرگ اين شواليه جوان را بين 18 تا 26 سال تخمين زده و اعلام کردند، اين شواليه جوان که بدني قوي داشته است بر اثر زخم ايجاد شده توسط تبر بر روي پيشاني کشته شده است.به عقيده کارشناسان آثار زخم هاي
متعددي روي استخوان هاي جسد يافت شده که نشان مي دهد اين شواليه جوان در طول زندگي خود، آسيب هاي بسياري ديده و جان سالم بدر برده است.گوردون ايوارت، يکي از اعضاي گروه تحقيق با مهم ارزيابي کردن اين اکتشاف گفت: بدن تنومند و بازوان قوي اين شواليه حمل شمشيرهاي سنگين و اسب سواري را براي او آسان مي کرده ولي جراحت برداشتن هاي پياپي زندگي سختي را براي او به وجود مي آورده است.وي با اشاره به آزمايشات کربني صورت گرفته روي اسکلت خاطرنشان کرد: بر اساس آزمايشات زمان مرگ اين شواليه سال 1390 يا دو سال زودتر بوده و در سني ميان 18 تا 26 سالگي بر اثر ضربه مستقيم تبر روي صوت که منجر به شکاف بيني و شکسته شدن آرواره فوقاني وي شده بود کشته شده است.اگر چه بنابر آزمايشات صورت گرفته اين شواليه فردي بلند قد و تنومند معرفي شده است. اما به باور کارشناسان در طول عمر شواليه اي خود بر اثر جراحات بسيار زندگي مشقت باري را پشت سر گذرانده بود.
شکارگاه خسرو محل شکار شاهان نبوده است
براساس بررسي ها و شواهد موجود احتمالاً نام شکارگاه خسرو تغيير مي يابد چراکه به نظر مي رسد اين مکان در زمان خود، کاربري ديگري داشته است.
سرپرست فصل اول کاوش درشکارگاه خسرو در گفتگو با ميراث آريا ضمن بيان اين مطلب افزود: با توجه به کشف فضايي برجسته و مهم با عنوان"چرخوش"شامل دو حوضچه با اختلاف ارتفاع درکنار بخش داخلي ديوار شرقي شکارگاه خسرو، به نظر مي رسد اين مکان کاربردي براي شکارگاه شاهان زمان خود نداشته است.
مهدي رهبر در ادامه خاطرنشان کرد: بر اساس آخرين بررسي هاي انجام شده در کنار بخش داخلي ديوار شرقي شکارگاه خسرو، فضايي برجسته و مهم با عنوان"چرخوش "
شامل دو حوضچه با اختلاف ارتفاع به دست آمد که آب انگور به وسيله کانالي سفالي از حوضچه بالايي به حوضچه زيرين منتقل مي شده است.
به گفته اين کارشناس ارشد باستان شناسي؛ همچنين در بخش شرقي و پاي ديوار شکارگاه، يک قطعه عطردان شيشه اي و بقاياي تعدادي خمره اشکاني و نيز پياله اي شيشه اي مربوط به دوره ساساني بدست آمد بر اين اساس احتمال اين که مکان ياد شده محل شکارگاه نبوده باشد بسيار است.
هنر عکاسي از ابزارهاي انتقال آداب و رسوم است
يکي از ابزارهاي ماندگار براي انتقال فرهنگ و آداب و رسوم هر مللي به نسل هاي آينده هنر عکاسي است.
به گزارش ميراث آريا به نقل از روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي استان هرمزگان، مهدي دريانورد در مراسم اختتاميه نمايشگاه عکس خليج فارس با اشاره به اين که فرهنگ ،نشانگر هويت تاريخي هر قوم است افزود: به رغم تنوع در آداب و رسوم و گردشگري متأسفانه هنر عکاسي در اين استان مظلوم واقع شده و مظلوميت آن آشکار است.
وي تصريح کرد : مسئولان اين استان بايد بدانند جايگاه فرهنگي هرمزگان بسيار بالا است و سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري هر جا که احساس کند در مباحث فرهنگي وارد خواهد شد.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري هرمزگان اضافه کرد: اين سازمان از تمامي هنرمندان داخل و خارج استان که براي هويت بخشي به فرهنگ هاي بومي تلاش مي کنند حمايت خواهد کرد.
وي با بيان اينکه جشنواره عکس خليج فارس موجب شد استان بار ديگر به دست هنرمندان حوزه، عکس هاي زيبايي داشته باشد، افزود: جشنواره راه را براي فعاليت در حوزه هاي فرهنگي، هنري باز کرد و موجب شد استان هرمزگان از اين عکس هاي منتخب پوستر هاي خوب و زيبايي داشته باشد.
موزه هفت تپه، آرامگاه گورخمره ايلامي
با مرمت گورخمره ايلامي که از کاوشهاي اخير هفت تپه بدستآمده بود، اين اثر که براي نخستينبار به طور کامل بدستآمده است، براي نمايش عمومي راهي موزه هفتتپه شد. پيش از اين نيز نمونههايي از تدفينهاي گورخمرهاي از دوره ايلام ميانه در هفت تپه بدستآمده بود، اما تاکنون نمونهاي اين چنين سالم ديده نشده بود.
کارگاه مرمت پايگاه ميراث فرهنگي
هفت تپه - چغازنبيل، با مرمت گورخمرهاي ايلامي که به طور کامل و تقريبا سالم در هفت تپه بدستآمده بود آن را براي نخستينبار در موزه اين پايگاه ميراث جهاني به نمايش عمومي درميآورد.
«کاظم برهاني»، مسئول بخش مرمت پايگاه ميراث جهاني هفت تپه و چغازنبيل دراينباره گفت:« در کاوشهاي اخير محوطه باستاني هفت تپه گور خمرهاي ايلامي کشف شد که از دو قسمت تشكيل شده است. اين گورخمره اسكلتي را در خود جاي داده كه به صورت جنيني(دستها و پاها جمع شده روي سينه) درون خمره قرار گرفته است.»
اين نخستينباري است که گورخمرهاي تا اين حد سالم بدستآمده است و به همين علت مسئولان بخش مرمت آثار باستاني پايگاه
هفت تپه و چغازنبيل دست به کار مرمت اين اثر براي نمايش عمومي آن شدند.
برهاني دراينباره گفت:« حفاظتهاي اضطراري و استحكام بخشي اين گورخمره همزمان با كاوش به انجام رسيد. در همان زمان کاوش بدليل شكستگيهاي فراوان در گورخمره، با استفاده از روش بانداژ و بلوك برداري، خمره از زمين جدا شده و به كارگاه مرمت آثار پايگاه جهت عمليات مرمتي انتقال داده شد.» وي در ادامه گفت:« اکنون عمليات پاكسازي، استحكام بخشي، نمكزدايي، وصالي و بازسازي گورخمره به پايان رسيده و به زودي اين اثر بينظير، در موزه هفت تپه به نمايش در ميآيد.»
اين گورخمره از يکسو شکافي دارد که دو بخش خمره را به هم متصل ميکرده است. اکنون بخشي از اين شکاف برداشته شده تا بازديد کنندگان بتوانند شيوه قرار گرفتن اسکلتها در دوره ايلامي را درون خمره به خوبي مشاهده کنند.
هنوز جنسيت اسکلت درون خمره به درستي مشخص نشده است و اين مطالعات توسط باستانشناس و انسانشناس حفاري هفت تپه دنبال ميشود.
اين گورخمره احتمالا به دوره ايلام ميانه تعلق دارد. پيش از اين نيز گورخمرههايي در هفت تپه کشف شده بود، اما اين نخستين باري است که يک گورخمره با اسکلت کامل در هفت تپه کشف شده است.
شهري که علاقه اي به ميراث بودن ندارد
بيش از نيمي از مردم شهر درسدن آلمان، هيچ گونه اهميتي به خروج نام اين شهر از فهرست ميراث جهاني يونسکو نمي دهند.
اين آمار که بر اساس نظر سنجي هاي اخير به دست آمده، نشان داد که 61 درصد از کل جمعيت شهر درسدن که اکثر آن را جوان ها تشکيل مي دادند، بودن و نبودن نام اين شهر در فهرست ميراث جهاني يونسکو را در ادامه زندگي خود موثر نمي ديدند.
اين بي علاقگي در حالي است که نمايندگان سازمان يونسکو طبق اطلاعيه اي، خواستار توقف عمليات پلسازي روي رودخانه الب(Elbe)- يکي از جاذبه هاي تاريخي شهر- شده بودند.
رودخانه الب از مناطق طبيعي باستاني آلمان و اروپا به شمار مي رود که در آثار بطلميوس رياضيدان و ستاره شناس يوناني به نام آلبيس مشهور بوده است.
کشف قديمي ترين چاه ه اي جهان در قبرس
قديمي ترين چاه هاي آب جهان متعلق به عصر حجر و با قدمتي نزديک به 10 هزار و 500 سال در قبرس کشف شد. سازمان باستان شناسي قبرس اعلام کرد: آزمايشهای راديوکربني صورت گرفته از چاه ها نشان داد که قدمتي 9 تا 10 هزار ساله داشته و در زمره قديمي ترين چاه هاي مکشوفه جهان قرار گرفته اند.
بدنه استوانه اي کشف شده داخل چاه ها از حفره هاي کوچکي تشکيل شده بودند که عمل بالا و پايين رفتن مغني ها را از ديواره چاه ممکن مي ساختند. درون اين چاه ها مملو از بقاياي حيواناتي بود که به داخل آنها سقوط کرده و جان داده بودند. درميان اسکلت هاي بدست آمده از حيوانات، اسکلت زن جواني نيز کشف شد. به گفته باستان شناسان، متأسفانه هنوز مشخص نشده که اين زن جوان چگونه به اين منطقه آمده و به داخل چاه افتاده است.
قبر باستاني، تمدن هفت هزار ساله صربستان را به تصوير کشيد
باستان شناسان در بخش غربي صربستان موفق به کشف قبري هفت هزار ساله در يکي از دهکده هاي عصر حجر اين کشور شدند.
راديووج آرسيک، سرپرست گروه باستان شناسي گفت: اين قبر به صورت حفره مانند ايجاد شده و اسکلت هاي يک کودک و يک فرد بالغ با حالتي خميده و قرار گرفته روي يکديگر در آن کشف شده است.
وي افزود: اين قبر با حالت خاص خود در اين دهکده نامتعارف بوده و به نظر مي رسد که ساکنان ده، کلبه کوچک خشتي را خالي کرده و از آن به عنوان اتاق تدفين استفاده
کرده بودند.
آرسيک خاطرنشان کرد: شکل قبر و نوع وسايل داخل آن نشان مي دهد که متعلق به قوم استارسوو(Starcevo)، يکي از اولين اقوام کشاورز منطقه در حدود شش هزار سال پيش از ميلاد مسيح بوده و بينش و آگاهي بالاي اين اقوام کشاورز را به تصوير مي کشيده است .
گفتني است به گزارش مراکز باستاني مربوطه بسياري از مناطق باستان شناسي اين منطقه به دليل توسعه حفاري هاي مرتبط با معادن زغال سنگ در حال نابودي بوده و اين امر موجب به وجود آمدن کشمکش هايي ميان سازمان هاي باستان شناسي و مراکز صنعتي اين کشور شده است.
فراهانی:
موزه و ميراث فرهنگي بايد به عنوان کتابی در مدارس تدريس شود
مدير کل امور موزه هاي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري تأكيد كرد: موزه و ميراث فرهنگي بايد به عنوان کتابي مستقل در مدارس تدريس شود.
محمدحسين فراهاني اظهار داشت: از آموزش و پرورش مي خواهيم، دو واحد اختياري در قالب کتابي تحت عنوان «موزه و ميراث فرهنگي» با هدف انس بيشتر آينده سازان با هويت ملي خود، در مدارس تدريس كند. وي بيان کرد: آموزش و پرورش مي تواند با برقراري ارتباطي نزديک با اداره کل امور موزه هاي کشور، زمينه آشنايي و انس دانش آموزان را با موزه ها و هويت ملي ايجاد كند. او تضمين حفظ و حراست از ميراث فرهنگي کشور را نيازمند برقراري ارتباط مؤثر و نزديک آموزش و پرورش و سازمان ميراث فرهنگي دانست. فراهاني به برگزاري نشستي مشترک با مسئولان آموزش و پرورش در آينده نزديک اشاره و اظهار كرد: بازديد سالانه هر دانش آموز
از موزه ها و گنجاندن دو واحد درس اختياري با عنوان «موزه ها و ميراث فرهنگي» دو موضوع اين نشست مشترک خواهند بود. وي با اشاره به وجود 235 موزه در کشور، افزود: با آشنايي و ارتباط دانش آموزان با موزه ها، از صرف هزينه هاي زياد براي حفاظت از آثار و مواريث تاريخي کاسته خواهد شد.
کشف قبر شيشه اي در هند
پژوهشگران موسسه تحقيقات باستان شناسي هند، موفق به کشف مقبره اي شيشه اي متعلق به سده اول ميلادي شدند.بقاياي جسدي متعلق به خانواده اشراف هند خفته بر روي تختي از سه هزار مهره از سنگ هاي قيمتي به همراه ظروف سفالي منقوش به تصاوير مختلف نيز در اين قبر شيشه اي يافت شده است. باستان شناسان اعلام کردند، علاوه بر آثار به دست آمده، عتيقه های متعدد ديگري همچون مجسمه هاي سفالي با شکل مرد متعلق به قرن اول ميلادي نيز کشف شد.به گفته کارشناسان اين گور شيشه اي متعلق به منطقه گورستاني عصر آهن بوده که تا سال 500 پيش از ميلاد مسيح مورد استفاده قرار مي گرفته است.اين مهره ها که رنگ هاي مختلفي داشته شبيه به تيله هاي امروزي کودکان است. تيله هايي که براي پاک کردن ظروف سفالي و ديگر وسايل مورد نياز مردم مورد استفاده قرار مي گرفته است.
فوران آتشفشان در آسیا علت انقراض دسته جمعی در 250 میلیون سال پیش
دیرینه شناسان انگلیسی دریافتند که در حدود 250 میلیون سال قبل یک فوران آتشفشانی عظیم در آسیا موجب یک انقراض دسته جمعی جهانی شده است. به گزارش مهر، محققان دانشگاه لیدز کشف کردند که این فوران آتشفشانی در استان فعلی "امیشان" در جنوب غرب چین اتفاق افتاده و حدود نیم میلیون کیلومتر مربع گذاره را آزاد کرده است. در اثر این فوران عظیم بخش زیادی از حیات دریایی تمام دنیا نابود شده است. این دانشمندان توانستند دوره دقیق فوران و انقراض دسته جمعی مرتبط با آن را شناسایی کنند. در حقیقت این دانشمندان با کمک لایه های مختلف صخره های
رسوبی محتوی فسیلهای دریایی نشان دادند که صخره های فسیلی شده ای که بلافاصله پس از دوره فوران شکل گرفته اند کاملا با فسیلهای قبل از آن متفاوت هستند.
براساس گزارش نیویورک تایمز، این دیرینه شناسان که نتایج یافته های خود را در مجله ساینس منتشر کرده اند کشف کردند از آنجا که این فوران در نزدیکی آبهای کم عمق اتفاق افتاده موجب شده است که به سرعت تعداد زیادی از جانداران دریایی منقرض شوند. همچنین انتشار دی اکسید گوگرد ناشی از بخارهای این گدازه ها در اتمسفر زمین موجب شده است که در 250 میلیون سال قبل انقراضهای دسته جمعی در سراسر دنیا رخ دهد.
بيستون صاحب موزه باستان شناسي مي شود
پايگاه تاريخي و ميراث فرهنگي بيستون درصدد است در "خانه بهداري" بيستون موزه باستان شناسي راه اندازي کند. داوود دانشيان، مدير پايگاه تاريخي و ميراث فرهنگي بيستون با بيان مطلب فوق گفت: مرمت بناي قديمي "خانه بهداري" واقع در محوطه تاريخي بيستون رو به اتمام است، اين بنا به منظور نمايش اشياء و آثار مکشوفه از کاوش هاي باستان شناسي مورد استفاده قرار مي گيرد. دانشيان اضافه کرد: مرمت اين بناي تاريخي از سال گذشته آغاز شده و در حال حاضر عمليات نازک کاري در حال انجام است که بر اساس پيش بيني هاي صورت گرفته تا اواخر تيرماه با کاربري جديد به عنوان موزه باستان شناسي بيستون به بهره برداري مي رسد.مدير پايگاه ميراث فرهنگي بيستون خاطرنشان کرد: آماده سازي بناي فوق و نمايش آثار و اشياي کشف شده از کاوش هاي باستان شناسي که در اين محوطه انجام شده است علاوه بر اينکه مي تواند براي مردم جذاب باشد راهي براي انتقال اطلاعات به اهالي اين منطقه است.
جيرفت مينياتوري از ايران است
سرپرست هيات کاوش هاي بين المللي حوزه هليل رود در محوطه کنار صندل، جيرفت را مينياتوري از ايران معرفي کرد.
به گزارش ميراث آريا،يوسف مجيدزاده در نخستين بخش از سومين همايش بين المللي روابط بين فرهنگي عصر مفرغ آسياي ميانه به معرفي شهرستان جيرفت پرداخت و گفت:جيرفت با مساحتي در حدود 18 هزار کيلومتر مربع
در جنوب شرق ايران در استان کرمان واقع شده است.آب و هواي جيرفت در بخش هاي پست جنوبي گرم، مرطوب و تقريبا استوايي است و در تابستان دماي آن از 50 درجه سانتي گراد فراتر مي رود، اما در بخش هاي مرتفع کوهستاني معتدل و سرد است.
وي با بيان اينکه ارتفاع بلندترين قله کوه ها از سطح دريا در اين منطقه از سه هزار و 500 متر فراتر است، تفاوت اين چنين آب و هوا را دليلي بر کشت انواع گوناگون محصولات کشاورزي گرمسيري از يک سو و محصولات سردسيري از سوي ديگر در اين منطقه دانست.
مجيد زاده با بيان اينکه منبع آب در جيرفت و تمامي استان کرمان را رودخانه هليل رود تشکيل مي دهد که طول آن 400 کيلومتر است، اضافه کرد: شرايط خاص اقليمي و زيست محيطي معتدل در مناطق کوهستاني در شمال، اقليم مرطوب و نيمه گرمسيري با دشت هاي گسترده حاصلخيز در بخش هاي مياني و منطقه گرمسيري در جنوب، محيط زيست با شکوهي را براي اين بخش از ايران فراهم آورده است.
وي تاکيد کرد: بنابراين تحت اين شرايط آرماني، حوزه هليل رود به مرکز فرهنگي اقتصادي و صنعتي مهمي در شرق باستان تبديل شد تا جايي که در طول هزاره سوم پيش از ميلاد فرآورده هاي هنري و استادانه تزييني توليد شده در کارگاه هاي متعدد صنعت سنگ، به ويژه ظروف سنگ کلوريت و سنگ صابوني به سرتاسر شرق صادر شد.
به گفته اين دکتراي باستان شناسي، اين اطلاعات را گزارش هاي باستان شناساني که در سرزمين هاي پادشاهي ايلام در جنوب غرب ايران، در چندين شهر سومري، منطقه بياله، منطقه ماري در بخش مياني فرات و تاروت در شبه جزيره عمان کار کرده اند، در اختيار قرار داده است.
مجيدزاده با ارائه گزارشي از روند کاوش هاي استان شناسي در جيرفت گفت: نخستين مرحله از فعاليت هاي ميداني در اوايل آبان ماه سال 81 با بررسي گسترده باستان شناختي در بخش هاي مرکزي منطقه آغاز شد؛ در محدوده به ابعاد 90×40 کيلومتر بيش از 80 محوطه و گورستان باستاني شناسايي و به ثبت رسيد.
وي با اشاره به دومين مرحله کاوش ها گفت: دومين مرحله بررسي در اوايل تابستان 82 در بخش کوهستاني شمال منطقه، آغاز و تا پايان پاييز ادامه يافت. در اين بررسي که در منطقه اي
به وسعت 800 کيلومتر مربع انجام گرفت نزديک به 170 محوطه و گورستان باستاني، شناسايي و به ثبت رسيد که از ميان آنها 70 محوطه با فعاليت هاي فلزگري در ارتباط بود.
مجيدزاده خاطرنشان کرد: فصل دوم حفاري بلافاصله پس از پايان بررسي آغاز شد و از اول دي ماه به مدت دو ماه ادامه يافت.همچنين طي شش سال گذشته طولاني ترين فصل حفاري، پنجمين فصل که از آبان ماه 85 آغاز شد و به مدت 117 روز ادامه يافت.
سرپرست هيات کاوش هاي بين المللي حوزه هليل رود در محوطه کنار صندل يادآور شد: طي اين پنج فصل 30 برش گشوده شد و بيش از 8 هزار متر مربع تحت عمليات حفاري قرار گرفت که اين حفاري نشان داد تمامي سطح 300 × 250 متري تپه مرتفع کنار صندل جنوبي سازه معماري غول آسايي بوده که بر بالاي تپه باستاني کهن تري برپا شده است.
اين دکتراي باستان شناسي افزود: اطلاعات به دست آمده تا پايان فصل دوم نشان مي دهد که ديواري به قطر حدود 10 متر، سازه دژ مانند را در ميان گرفته بوده است.
مجيد زاده افزود:حفريات در کنار صندل جنوبي منجر به شناسايي پله اي غول آسايي شد که در میان رودان به زيگورات شهرت دارد. ابعاد اين سازه در شرايط حاضر 350 × 350 متر در سطح زمين و ارتفاع بقايا احتمالا سکوي مطبق آن در حدود 17 متر از زمين هاي اطراف است.
كشف يك مقبره متعلق به تمدن آزتك در مكزيك
با كشف بقاياي مقبره فرمانروايي آزتك، باستان شناسان به پيدا كردن پايتخت افسانه اي تمدن آزتك اميدوار شدند.
به گزارش ايسنا به نقل از آسوشيتد پرس، باستان شناسان مكزيكي در جريان كشفي كه آن را يكي از مهم ترين كشف هاي باستان شناسي قرن اين كشور تلقي كردند، موفق به كشف بقاياي مقبره يكي از آخرين فرمان روايان تمدن آزتك زير يكي از ميدان هاي اصلي شهر مكزيكوسيتي ـ پايتخت مكزيك ـ شدند.
يك كارشناس از دانشگاه آمريكا كه سالها به كاوش در محوطه هاي تاريخي مكزيك مشغول است، اعلام كرد، اين مقبره كه تا به حال بخش كوچكي از آن كشف شده، مي تواند بخشي از پايتخت افسانه اي تمدن آزتك باشد كه براساس متون تاريخي در جزيره اي در وسط يك درياچه نمك بوده است.
از آنجا كه بقاياي اين مقبره در ميان آب هاي زيرزميني شور قرار دارد، پروژه كاوش متوقف شده است و باستان شناسان منتظرند، با استفاده از تجهيزات پيشرفته از جمله پمپ هاي قوي ويژه تخليه آب، كاوش هاي خود را در بقاياي اين مقبره كه در عمق پنج متري سطح زمين قرار دارد، آغاز كنند و شانس خود را براي كشف اين شهر بيازمايند.
تا به حال بخش هايي از اين مقبره از جمله يك تكه سنگ بزرگ حجاري شده كشف شده است و محققان با بررسي
آن ها به اين نتيجه رسيده اند كه اين مقبره به يكي از امپراطوران تمدن آزتك كه در سال 1502 مرده است، تعلق دارد؛ ولي هنوز شواهد كافي براي تأييد اين امر به دست
نيامده اند. نكته جالب توجه درباره اين كشف تاريخي اين است كه با وجود انجام كاوش هاي فراوان در شهر مكزيكوسيتي از سال 1790 ميلادي، هيچ مقبره يا حتی گورستاني از تمدن آزتك در اين شهر كشف نشده است.
كشور مكزيك تا پيش از تصرف آن توسط اسپانيايي ها در سال 1519 ميلادي، يكي از بخش هاي تمدن آزتك بوده است. به همين دليل، تا به حال آثار تاريخي فراواني در اين كشور از مردم تمدن آزتك كشف شده اند. با اين وجود، كشف مقبره آخرين امپراطور آزتك- مونته زوما - براي باستان شناسان
همچنان يك آرزو است، آرزويي كه شايد در سال هاي آينده به حقيقت بپيوندد.
نشانه هاي حجاران بر سنگ هاي کاخ ناتمام خسرو دوم
نتايج پژوهش هاي انجام شده نشان مي دهد که به احتمال زياد بيشتر ساخته هاي مربوط به دوره ساساني در کرمانشاه و به ويژه منطقه بيستون به علت مرگ خسرو دوم، ناتمام رها شده اند.
سرپرست کاوش هاي باستان شناسي بيستون در گفتگو با ميراث آريا ضمن بيان اين مطلب افزود: پژوهشهاي باستان شناسي در بيستون بيانگر وجود ساخت و سازهاي عظيمي از اواخر دوره ساساني در اين منطقه است.
مهدي رهبر در ادامه خاطرنشان کرد: مصالح اصلي تمامي بناهاي ساساني بيستون را سنگ هاي بزرگ مکعب مستطيل تراش خورده اي تشکيل مي دهند که هم اکنون در بناهاي پابرجا و درگستره وسيعي در دشت بيستون پراکنده اند.
وي با اشاره به اين که بر سطح بيشتر اين قطعات علائمي نقش شده که پژوهشگران از آن با نام " نشان"يا علائم حجاران" ياد مي کنند اظهارداشت: اين علائم در بناي موسوم به کاخ ناتمام خسرو، ديوار ساساني کنار رودخانه گاماسب، پل خسر، پل بيستون، فرهاد تراش، کارگاه هاي سنگ تراشي، سنگ هاي پي کاروانسراي صفوي و بر روي تعدادي از سنگ هاي پراکنده در مجموعه بيستون قابل مشاهده اند.
وي با بيان اين که مستندنگاري اين علائم در چند مرحله و طي کاوش هاي باستان شناسي در بيستون توسط هيأت باستان شناس آلماني و ايراني انجام شد تصريح کرد: درسال 1386و 1387تعداد زيادي
نشانه هاي گوناگون طي کاوش بخش هاي مختلف بناي ساساني ايلخاني شناسايي و مستندنگاري شد.
به گفته اين کارشناس ارشد باستان شناسي؛ دراين مرحله تمامي علائم نوشته شده بر بدنه سنگ هاي بنا عکسبرداري و تمامي مشخصات مربوط به هريک در فرم هايي به ثبت رسيد.
سرپرست کاوش هاي باستان شناسي بيستون ادامه داد: بيشتر نشانه ها را علائم مختلف هندسي مانند طرح هاي جناقي دايره و قلب متصل سه پر و تعداد ديگري را حروف پهلوي ساساني
دربرمي گيرد.
رهبر اضافه کرد: نوشته هاي پهلوي حک شده بر بدنه سنگ هاي تراش خورده، به دو گروه تک حرف و کلمات پهلوي قابل تقسيم هستندکه بيشتر اين حروف احتمالاً حروف اختصاري يا بخشي از نام شخص و يا گروه حجاري بوده است.
وي از شناسايي چندين کلمه متشکل از سه يا چهار حرف پهلوي به خط پهلوي کتيبه اي ساساني نگاشته شده خبر داد و بيان داشت: تمامي اين نوشته ها به ويژه در بناي کاخ ساساني در نماي ديوارها قرارگرفته اند البته پيش از اين نيز در بيستون، نوشته هايي چون"مزداکرت" برروي چند سنگ تراش خورده تک افتاده، شناسايي و قرائت شده بود که متأسفانه امروز هيچ اطلاعي از محل و وضعيت آنها در دست نيست.
تولد شهرنشيني در عصر مفرغ
سرپرست پژوهشگاه سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري کشور عصر مفرغ را يکي از دوره هاي اساسي فرهنگ بشريت معرفي کرد.
به گزارش ميراث آريا، سيد مهدي موسوي در سومين همايش بين المللي روابط بين فرهنگي عصر مفرغ گفت: عصر مفرغ دوره گذر از روستا نشيني و آغاز شهر نشيني است. وي با اشاره به اهميت منطقه اي که براي برگزاري اين همايش در نظر گرفته شده است، متذکر شد: در گذشته توجه چنداني به اين منطقه صورت نمي گرفت ولي اميدواريم با برگزاري اين گونه همايش ها و ارائه نتايج تحقيقات بتوانيم اهميت اين منطقه را براي همگان روشن کنيم. موسوي ضمن مقايسه انسان امروزي و گذشته گفت: انسان ها در گذشته با توجه به کمبود امکانات و حتي نبود ساختارهاي اطلاع رساني در کمال آرامش و صميمت زندگي خود را سپري مي کردند. حال آنکه انسان هاي امروزي با توجه به برخورداري از تمام امکانات از نعمت آرامش بي بهره اند.
سرپرست پژوهشگاه سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري کشور ابراز اميدواري کرد که
باستان شناسان به اين نکته مغفول مانده توجه بيشتري کنند تا بسياري از رمز و رازهاي ناشناخته کشف شود.
موسوي با بيان اينکه باستان شناسي اگر در خدمت انسان و جامعه نباشد دانش بيهوده اي است، خطاب به باستان شناسان حاضر در همايش گفت: باستان شناساني که در اين دوره تمدني، ايفاي نقش مي کنند علاوه بر مسائل فعلي که به آن مي پردازند به بررسي اين مهم نيز توجه کنند. وي با بيان اينکه حاصل کاوش هاي باستان شناسي بايد براي بشريت صمیمیت فراهم آورد، گفت: اميدواريم با پرداختن به جايگاه انسان و آن موضوعي که موجبات همدلي آنها را فراهم مي کرده، بتوانيم از رمز و راز و دانش آنها بهره ببريم و سرمشقی براي زندگي امروزي شوند. سرپرست پژوهشگاه سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري کشور تصريح کرد: با توجه به حوزه هاي فرهنگي مشترک با کشورهاي همسايه مي توانيم زمينه هاي همکاري هاي مشترک را فراهم آوريم.
موسوي در ادامه خاطرنشان کرد: همچنين آمادگي انعقاد تفاهمنامه و همکاري براي فعاليت هاي مشترک علمي در حوزه باستان شناسي با تمامي گروه هاي باستان شناس علاقمند را داريم. وي گفت: اميدواريم بتوانيم با بهره گيري از دستاوردهاي اين همايش زمينه اي را براي آغاز همکاري هاي مشترک آينده فراهم آوريم.
کشف 65 پيکرک گلي انساني و حيواني در نزديکي شهر سوخته
ح- ظهوري
باستان شناسان با کاوش در تپه دشت زابل که در 3 کيلومتري جنوب شهر سوخته واقع شده است 65 پيکرک گلي انساني و حيواني با کاربردهاي ناشناخته اما سمبوليک به همراه مقادير زيادي سفال کشف کردند.
کاوش در محوطه باستاني تپه دشت تا اوايل سال جاري ادامه داشت و پس از آن
باستان شناسان شروع به مطالعه روي اشياء بدست آمده از اين محوطه باستاني کردند.
«مهدي مرتضوي»، سرپرست هيات کاوش در تپه دشت دراين باره گفت:« دو مجوز گمانه زني
به منظور تعيين حريم و گمانه زني به منظور لايه نگاري موجب شد تا بخشي از تپه دشت مورد کاوش قرار گيرد. در اين کاوش ها با کشف مقادير بي شماري سفال به همراه 65 پيکرک انساني و حيواني، آشکار شد که اين محوطه باستاني يکي از تپه هاي اقماري شهر سوخته بوده که براي اين محوطه عظيم باستاني سفال و اشياء گلي تهيه مي کرده است.»
مرتضوي درباره پيکرک هاي گلي کشف شده، گفت: «اين پيکرک ها در انواع مختلفي کشف شده اند. بیشتر آنها جزء پيکرک هاي دور ريز بودند و به همين علت بخشي از اين پيکرک ها
به صورت شکسته به دست ما رسيده است، اما مطالعه روي اين پيکرک ها بخشي از شمايل آنها را آشکار کرده است.»
وي در ادامه گفت:« در ميان پيکرک ها يک زن باردار ديده مي شود و همچنين يکي از پيکرک ها مردي را نشان مي دهد که خود را به زيور آلات از قبيل گردنبند آراسته است.»
مرتضوي در ادامه گفت: «در ميان پيکرک ها
نقش گاو سيستاني ديده مي شود که نشان از احترام به اين حيوان در 5 هزار سال قبل دارد.»
هيات باستان شناسي همچنين در
کاوش هايي که انجام دادند موفق به کشف دو کوره، يکي متعلق به پخت سفال و ديگري احتمالاً متعلق به پخت پيکرک شدند.
مرتضوي دراين باره گفت:« چهار عامل مهم باعث شده است تا 3 کيلومتري جنوب شهر سوخته براي تشکيل فضاهاي کارگاهي پخت سفال مورد استفاده قرار گيرد. نخست خاک رس منطقه است که بسيار مرغوب و غني بوده و اکنون مقداري از اين خاک در دانشگاه اصفهان مورد بررسي قرار گرفته است.»
وي در ادامه گفت:« مرغوبيت خاک منطقه به حدي است که هنوز براي پخت آجر نيز از خاک رس اين بخش استفاه مي شود.»
مرتضوي دليل دوم را وجود آب کافي دانست. وي دراين باره گفت:« در حفاري باستان شناسي و در لايه هاي نه چندان پايين تر تپه شواهدي از درياچه خشک بدست آمد که نشان از وجود آب کافي در منطقه دارد.»
همچنين وي عامل سوم را وجود نيزارهاي وسيع و کود حيواني براي روشن نگه داشتن کوره ها و چهارمين عامل استقرار کوره ها را وجود بادهاي 120 روزه براي برافروختن آتش عنوان کرد. قدمت تپه دشت كه در بخش صحرايي شهرستان زابل در استان سيستان و بلوچستان واقع شده است به حدود هزاره سوم پيش از ميلاد مي رسد و احتمالاً آثار دوره دوم و سوم شهر سوخته با آن يافت مي شود.
"تپه دشت" در دشت سيستان و در سه کيلومتري شهر سوخته واقع شده است و پيش از اين ايتاليايي ها آن را بررسي کرده بودند.
منبع:CHN
موميايي خندان بازديدكنندگان را به موزه اي در چين مي كشاند
يك موميايي چندهزار ساله بازديدكنندگان را به يكي از موزه هاي چين مي كشاند.
به گزارش ايسنا به نقل از شينهوا، پنج سال پس از كشف يك موميايي سه هزار و 800 ساله
در قبرستاني تاريخي در استان ژينجيانگ مسئولان موزه اين شهر تنها عاملي را كه سبب شده است، در شرايط فعلي اقتصاد جهاني اين موزه با افزايش بازديدكننده مواجه باشد، موميايي لولان مي دانند كه از آن به عنوان موميايي خندان نيز ياد مي شود.
اين موميايي كه به يك زن جوان تعلق دارد، در سال 2004 ميلادي در قبرستاني تاريخي كشف شده و از آن زمان تاكنون به دليل صورت زيباي زن جوان و لبخندش به شهرت جهاني رسيده است.
اكنون سالانه صدها هزار بازديدكننده كه بخش قابل توجهي از آنها گردشگران خارجي هستند، براي ديدن موميايي لولان به اين موزه مي آيند.
موزه شهر ژينجيانگ يكي از غني ترين موزه هاي كشور چين است كه در سال 1959 ميلادي تأسيس شده و يك بار نيز در سال 2005 ميلادي بازسازي شده است.
در سال هاي اخير، تمايل مردم چين براي ديدن موزه هاي اين كشور به شدت كاهش يافته است، ولي موزه شهر ژينجيانگ به دليل داشتن اين موميايي منحصربه فرد، شرايط متفاوتي را تجربه مي كند.
كشف يك سنگ قبر متعلق به عصر حجر در اسكاتلند
سنگ قبري متعلق به عصر حجر هنگام شخم زدن زمين در اسكاتلند پيدا شد.
اين قبر در بالاترين نقطه يك تپه پيدا شده است. زمين محل كشف اين اثر به دليل ضعيف بودن خاكش به ندرت شخم زده مي شود و اين نخستين باري بوده كه پس از ده ها سال شخم خورده است.
اين قبر يك سنگ دارد كه به خوبي باقي مانده، ديوار اطراف آن انحنا دارد و در سطح بالايي آن، مكاني براي نصب يك تير درنظر گرفته شده است.
روبه روي ديوار قبر، فضايي قرار دارد كه بالاي آن، يك سنگ سردر وجود دارد كه شكستگي آن به كشف اين محل باستاني منجر شده است. به نظر مي رسد قدمت اين سنگ قبر بين پنج تا شش هزار سال باشد.
اين تپه براساس بررسي هاي استحكام زمين تاكنون چند بار بررسي شده است. محوطه مورد بررسي در اطراف اين سنگ متمركز است تا زمينه مناسبي را براي تحقيقات بيشتر فراهم كند. يك باستان شناس درباره اين سنگ قبر گفت: بايد اشيايي در اين قبر وجود داشته باشند كه پس از گذشت پنج هزار سال هنوز به آنها آسيبي وارد نشده است. يكي از محققان مركز تحقيقات باستان شناسي اوركني نيز بيان كرد: تصميم داريم، كار خود را در اين مسير به آرامي انجام دهيم تا دقيقا متوجه شويم، در اين محل با چه نوع اشيايي مواجهيم.
کشف اسکلت 5 هزار ساله در صحرايي خشک
محققان در حال يافتن بقايايي از دايناسورها در صحرايي در نيجريه بودند که به اسکلت هاي انساني برخورد کردند.
اسکلت پنج هزار ساله زني با جثه کوچک و دو بچه خوابيده بر روي تختي از گل، در جايي که اکنون بياباني خشک بيش نيست ،يافته جديدي است که محققان را متحير کرده است.اين اسکلت ها ممکن است سرنخ هايي در مورد دو تمدني که با تفاوت هزار سال در اين محل مي زيسته اند به محققان بدهند.
در اين منطقه در چند سال اخير بيش از 200 قبر انساني و همچنين بقاياي زيادي از حيوانات، ماهي هاي بزرگ و کروکوديلها يافت شده است که در حال حاضر هيچکدام در اين صحرا زندگي نمي کنند و همه اينها نشان دهنده اين است که اين منطقه در حقيقت صحراي سبزي بوده است.
آزادی مردگان کاخ سلجوقي رسکت از حصار ديوارها
حسن ظهوري
باستان شناسان درحالي کاوش فصل دوم کاخ سلجوقي برج آرامگاهي رسکت را آغاز مي کنند که هنوز مردگاني از فصل نخست کاوش لاي ديوارهاي اين کاخ باقي مانده اند و قرار است مورد مطالعه قرار گيرند. اين اجساد به زلزله اي در قرن پنجم ميلاد مربوط مي شوند که هنگام فرار لاي ديوارهاي کاخ جان داده اند. طي مجوزي ازسوي پژوهشکده باستان شناسي؛ کاخ سلجوقي برج آرامگاهي رسکت، در مازندران براي دومين فصل پژوهشي کاوش مي شود. در اين کاخ اجسادي متعلق به 1000 سال قبل کشف شد که هنوز در لاي ديوارهاي کاخ باقي مانده اند و قرار است مورد مطالعه قرار گيرند.«مهدي عابديني»، سرپرست هيات کاوش در کاخ سلجوقي برج رسکت دراين باره گفت:«از آنجاکه در فصل نخست کاوش بناي کاخ سلجوقي به درستي آشکار نشد، در اين فصل ادامه مطالعات خود را براي کشف بقاياي کاخ ادامه مي دهيم.» وي در ادامه گفت:«همچنين قرار است با حضور انسان شناس، اجسادي که لابلاي ديوارها کشف شده بود در سال جاري مورد مطالعه قرار گيرند.»باستان شناسان با كشف شواهدي از قبيل بقاياي معماري، تپه هاي بي شمار تاريخي و حجم عظيمي از سفال هاي دوره اسلامي در نزديكي برج آرامگاهي رسكت و همچنين كشف كاخي سفيد رنگ در اين منطقه احتمال مي دهند شهر بزرگ فريم را كه از مهمترين شهرهاي دوره اسلامي بوده و هفت قرن پيش به طور كامل تخريب شده است، يافته اند.عابديني گفت:«شواهدي که بدست آمده بيانگر آن است که زلزله اي در قرن پنجم اين شهر دوره اسلامي را از بين برده است. احتمالا اجسادي که لابلاي ديوارها کشف شده است نيز شاهدي بر اين ماجراست. گويا هنگام فرار در زير آوارها جان داده اند.» يکي از مهمترين مدارک باستان شناسي بدست آمده از شهر مدفون فريم و کاخ سلجوقي آن، کشف مقادير بسيار زيادي از آثار گچ بري به خط کوفي است.عابديني دراين باره گفت:«گچ بري ها به خط کوفي و عربي بوده و به دوره سلجوقي تعلق دارد. حجم عظيمي از اين کتيبه ها و گچ بري ها مورد مطالعه قرار گرفته است.» وي با اشاره به کاخ سلجوقي کشف شده در محوطه گفت:«اين کاخ و معماري آن تداوم هنر ساساني را در دوره اسلامي نشان مي دهد و از اين بابت بسيار حائز اهميت است.»ابعاد اين کاخ 14 در 14 متر است که اطاق هاي خشتي آن را شکل داده اند.
همچنين باستان شناسان موفق شدند در نخستين فصل کاوش سالن بزرگي از اين کاخ را کشف کرده و 4 اطاق ديگر را نيز از زير خاک بيرون آورند.» در تاريخ طبرستان به سه زلزله هولناك اشاره شده است. زلزله نخست در قرن پنجم هجري قمري به وقوع پيوست كه بخش زيادي از اين محوطه را تخريب كرد. باستان شناسان احتمال مي دهند كه كاخ سفيد كشف شده از دوره سلجوقي در همان زلزله نخست تخريب شده است. زلزله دوم در قرن ششم و آخرين زلزله نيز در قرن هفتم به وقوع پيوست كه در زلزله آخري شهر سريم به ويرانه اي بدل شد و در زير خاك مدفون ماند.عابديني همچنين از کشف گورستان اسلامي در نزديكي برج رسكت خبر داد که همچنان از آداب تدفين ساساني براي دفن مردگان خود استفاده مي كردند.
منبع:CHN
ساعت خورشيدي در ايران و نجوم اسلامي
اشکان بروج
ايرانيان از گذشته دور با ساعت هاي آفتابي آشنا بودند."زيج شهريار" که در زمان خسرو انوشيروان نوشته شد، روشي براي مدرج کردن ساعت آفتابي است.
اين کتابچه نجومي دوره ساسانيان که بر مبناي نجوم ايراني و هندي تأليف شده بود اکنون برجا نمانده ولي ابوريحان بيروني در کتابي به نام
«افراد المقال في الامر الظلال» و يا مقاله «يکتا درباره سايه ها» روش مدرج کردن ساعت هاي
آفتابي را از زيج شهريار نقل کرده است. دانشمندان دوره اسلامي با طراحي ساعت آفتابي آشنا بودند. ساعت هاي خورشيدي افقي و عمودي جزو ابزارهاي نجومي بودند که جمال الدين بخاري در قرن هفتم هجري با خود از رصدخانه مراغه به پکن برد. غياث الدين جمشيد کاشاني، رياضيدان و منجم نام آور ايراني در قرن نهم هجري نيز در طراحي ساعت هاي آفتابي مهارت چشمگيري داشت. کاشاني به دعوت «الغ بيگ» به سمرقند رفت و در دربار او که محفل اديبان، هنرمندان و دانشمندان بود به فعاليت علمي پرداخت.
کاشاني طي نامه اي که از سمرقند به پدرش نوشته بود شرح مي دهد که چگونه در يک روز توانسته است مقياس ساعت آفتابي را بر ديواري که در راستاهاي اصلي جغرافيايي نبود، مدرج کند. اروزه در بسياري از شهرهاي اروپا ساعت خورشيدي ديواري به عنوان يک جلوه علمي و هنري براي تزيين بناها ساخته مي شود. در ايران تنها ساعت خورشيدي به جا مانده در فضاهاي عمومي از نوع افقي هستند.
يکي از اين ساعت ها را در حوض مسجد امام (مسجد شاه سابق) تهران مي توانيد ببينيد. در مسجد امام اصفهان هم شاخصي مثلثي از جنس سنگ وجود دارد که هنگام ظهر محلي را نشان مي دهد. زماني يک ساعت خورشيدي در خيابان امام خميني کنوني (سپه سابق) کنار ساختمان پست (جنب سردر باغ ملي) وجود داشت که امروز نشاني از آن به جا نمانده است.
در صحن حرم امام رضا(ع)، در يکي از مراکز درويشان در بيدخت گناباد و در مسجدي در همدان نيز نمونه هايي از ساعت هاي خورشيدي وجود دارد.
بسياري از آنها امروزه در اثر بي توجهي از بين رفته اند
يا گمنام يا ناشناخته مانده اند. در سال هاي
اخير يک ساعت آفتابي بزرگ بر بام ساختمان کانون پرورش فکري در خيابان حجاب ساخته شده بود که متأسفانه تخريب شده است.
دو نمونه ديگر از ساعت هاي افقي نيز به تازگي در دانشگاه الزهرا و دانشگاه صنعتي شريف، ساخته و نصب شده اند. بسياري از مدارس، دانشگاه ها و مراکز علمي ديگر نيز علاقه مند به داشتن نوعي از ساعت هاي خورشيدي هستند.
قطعه شعري نيز از خواجه نصیرالدين طوسي وجود دارد که در آن به تعيين اوقات روز با استفاده از طول سايه اشاره شده است. به طور تقريبي طول هفت قدم هر فرد، برابر با طول قد اوست.
چو خواهي تو بداني ساعات روز
زمين مساوي طلب دل فروز
پس آنگه ببين سايه خويش را
قدم کن بداني کم و بيش را
قدم چون شود بيست آنگه چهار
بود ساعت اولين از نهار
شود سيزده چون قدم اي پسر
دوم ساعت از روز داني دگر
ببين نه قدم را سه ساعت شناس
تو شش را بيا چاردان بي قياس
سيم گر بود ساعت پنجمين
ششم ظل ثاني ز کل بر زمين
قدم چون سه ماند ز بعد زوال
بود ساعت هفتمين بي مثال
دگر شش قدم هشت ساعت شمر
نهم ساعتش نه قدم مي شمر
دهم ساعتش دان ده و دو قدم
ده و چهار شد يازده بي الم
به ساعت ده و دو شود در غروب
خور عالم افروز دور از عيوب
محمد باقري با در نظر گرفتن محلي که احتمالاً شعر در آنجا سروده شده است (يعني مراغه، با عرض جغرافيايي 37 درجه) صحت اين نسبت ها و اعداد را آزمايش کردند و متوجه شدند که برخي از اعداد هنگام نسخه برداري و در طول تاريخ، تغيير کرده اند و در متني که اکنون در دست است اشتباههایي وجود دارد. ايشان با محاسبه مجدد ساعت هاي مختلف در طول روز با استفاده از طول سايه بر حسب قدم تصحيحات زير را در شعر وارد کرده اند:
قدم چون شود سي و آن گه چهار
بود ساعت اولين از نهار
شود شانزده چون قدم اي پسر
دوم ساعت از روز داني دگر
ببين ده قدم را سه ساعت نشان
بيا هشت را چار دان بي قياس
اگر شش بود ساعت پنجمين
ششم ظل ثاني ز کل بر زمين
قدم چون شش آيد ز بعد زوال
بود ساعت هفتمين بي مثال
دگر هشت را هشت ساعت شمار
نهم ساعتش ده قدم مي شمر
دهم ساعتش دان ده و شش قدم
سي و چهار شد يازده بي الم
به ساعت ده و دو شود در غروب
خور عالم افروز دور از عيوب
تعريف چند زاويه در ارتباط با حرکت ظاهري خورشيد:
ارتفاع خورشيد
فاصله زاويه اي خورشيد تا سطح افق را ارتفاع خورشيد مي نامند. به عبارت ديگر اگر از نقطه اي خطي رو به خورشيد رسم کنيم، زاويه اي که اين خط با خط افق مي سازد، همان ارتفاع خورشيد است. در تابستان بيشترين مقدار و در زمستان کمترين مقدار آن است. کمترين و بيشترين ارتفاع خورشيد مربوط به ابتداي زمستان و ابتداي تابستان است.
سمت خورشيد
اگر از نقطه اي که ناظر به خورشيد نگاه مي کند خطي به مرکز خورشيد وصل کنيم و سپس اين خط را بر صفحه افق تصوير نماييم، زاويه اي که خط تصوير شده بر صفحه افق با امتداد شمال جغرافيايي مي سازد، سمت خورشيد ناميده مي شود.
زاويه ساعتي
زاويه ساعتي هرجسم سماوي، مانند خورشيد، ماه و ستارگان مقدار زاويه يا کماني است که آن جسم سماوي از رصد قبلي خود در نصف النهار محل، بر حسب زمان طي کرده است. چون اين ساعت به زمان بستگي دارد، معمولاً واحد آن را بر حسب واحد زمان يعني ساعت، دقيقه و ثانيه در نظرمي گيرند.
هر يک ساعت معادل15 و هر درجه معادل تقريبا 4 دقيقه زماني است. در مورد خورشيد، مبناي مقايسه معمولاً ظهر خورشيدي است، يعني وقتي که خورشيد از نصف النهار مي گذرد. مثلاً ساعت يک بعد از ظهر خورشيدي ، معادل 15 درجه و ساعت 2 بعد از ظهر برابر 30 درجه است. به همين ترتيب ساعت 11 صبح خورشيدي که يک ساعت قبل از ظهر خورشيدي است نيز برابر 15 درجه و ساعت 10 صبح برابر 30 درجه است.
منبع: CHN
شناسايي مرمت گران سنتي و دانشگاهي كشور
مرمت گران سنتي و دانشگاهي سراسر كشور با هدف استفاده از توانمندي ها و كار در بخش خصوصي شناسايي مي شوند. مدير كل دفتر حفاظت از اموال منقول تاريخي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري در گفتگو ايسنا، در اين باره توضيح داد: درنظر داريم، مشخصات مرمت گران سنتي و دانشگاهي را تهيه كنيم تا با آماده كردن فهرستي از آن ها، زماني كه شرايط فراهم شد، از اين افراد براي كار دعوت شود و مجوزي براي ايجاد كارگاه مرمت در بخش خصوصي بتوانند بگيرند.
جليل گلشن با اشاره به اين كه مشخصات حدود 300 نفر از كارشناسان مرمت تجربي و دانشگاهي آماده شده اند، اظهار داشت: به دنبال اين هستيم كه تمام مرمت گراني را كه در عرصه آثار منقول فعاليت دارند، شناسايي كنيم تا علاوه بر استفاده از توانمندي آن ها، در صورت فراهم شدن ساز و كار لازم، به بخش خصوصي معرفي شوند.
وي هم چنين تأكيد كرد: اين افراد رتبه بندي مي شوند تا براي كارهايي كه بخش خصوصي درنظر دارد، صلاحيت شان بررسي شود. گلشن با بيان اين كه اكنون شناسايي اوليه صورت مي گيرد و هنوز به مرحله رتبه بندي نرسيده ايم،
افزود: اين كار از سال گذشته آغاز شده است و افراد مشخص شده به عنوان مشاور و پيمانكار در زمينه اموال منقول فعاليت خواهند كرد. همچنين قرار است، شناسايي مرمت گران در سراسر كشور انجام شود.
انسان هاي نخستين راست دست بودند
با بررسي دندان هاي انسان هاي نخستين اعلام شد، تا نزديك به نيم ميليون سال پس از پيدايش انسان ها، انسان هاي نخستين راست دست بوده اند.
براساس مطالعات انجام شده توسط محققان يكي از دانشگاه هاي لندن اعلام شد، تمام انسان هاي نخستين راست دست بوده اند. اين مطلب براساس يك تحقيق مشترك كه توسط ديرين شناسان اسپانيايي و انگليسي انجام شده است، با بررسي 163 دندان متعلق به 15 تا 19 انسان نخستين اعلام شد.
براساس نتايج اين تحقيقات، انسان هاي نخستين از دندان هاي خود به عنوان دست سوم استفاده مي كردند و براي تكه تكه كردن گوشت، آنها را با دندان خود نگه مي داشتند. آنها براي اين كه به بيني شان آسيبي وارد نشود، قطعات گوشت را به شكل دايره اي برش مي دادند.
براساس اين تحقيقات تا نزديك به 500هزار سال پس از پيدايش انسان هاي نخستين، همه انسان ها راست دست بوده اند تا اين كه به تدريج برخي از انسان ها چپ دست شدند. دندان هاي مطالعه شده در اين تحقيق به جمجمه هايي تعلق دارند كه سال ها پيش در غاري تاريخي در شمال اسپانيا كشف شدند و بررسي آنها براي كشف شواهد جديد درباره نحوه حيات و بويژه نوع تغذيه انسان هاي نخستين هم چنان ادامه دارد.
کشف مجسمه 35 هزار ساله ونوس
باستان شناسان آلمانی موفق شدند مجسمه کوچکی از ونوس که از جنس عاج فیل است و 35 هزار سال قدمت دارد را در غاری در جنوب غربی آلمان پیدا کنند.
به گزارش مهر، این مجسمه که "ونوس هاول فلس" نام دارد قدیمی ترین مجسمه ونوس است که تاکنون کشف شده. پیش از این رکورد قدیمی ترین ونوس متعلق به مجسمه معروف "ونوس ویلندورف" بود که مشهورترین نمونه مجسمه عصر پارینه سنگی است که قدمتی بین 22 تا 24 هزار سال دارد. این کشف اخیر را محققان موسسه مطالعات ماقبل تاریخ دانشگاه توبینگن انجام داده و نتایج آن را در مجله نیچر منتشر کرده اند. تاریخ نگاریهای انجام شده با کربن 14 نشان می دهد که مجسمه "ونوس هاول فلس" بین 31 تا 40 هزار سال قدمت دارد. این مجسمه در سپتامبر 2008 در عمق سه متری کف فعلی غار و در فاصله 20 متری ورودی آن کشف شد. ارتفاع این مجسمه ساخته شده از عاج فیل هشت سانتیمتر است و جای بازوی چپ آن خالی است. ویژگیهای ونوس هاول فلس به گونه ای است که این مجسمه را از سایر نمونه های مشابه متمایز می کند. اولین تفاوت قابل توجه فقدان سر در این مجسمه است.
کشف قديمي ترين روستاي خاورميانه در کرمانشاه
حسن ظهوری
مطالعات باستان شناسي روي آثار بدست آمده از تپه کرداويچ کرمانشاه، منجر به کشف قديمي ترين روستاي خاورميانه در اين منطقه شد. اين مطالعات نشان مي دهد که ايران يکي از اصلي ترين کانون هاي نوسنگي گرايي در منطقه بوده است. «حسن فاضلي نشلي»، رئيس پژوهشکده باستان شناسي
دراين باره گفت:« سال گذشته کاوش هاي باستان شناسي تپه کرداويچ کرمانشاه، با همکاري سازمان ميراث فرهنگي استان کرمانشاه، دانشگاه همدان و دانشگاه UCL لندن انجام گرفت که منجر به کشف اطلاعات ارزشمندي از قديمي ترين اسکان گاه بشر دوره نوسنگي شد.»فاضلي درباره قدمت آثار اين محوطه باستاني گفت:« قدمت اين محوطه باستاني به 9800 قبل از ميلاد بازمي گردد. اين موضوع نشانگر آن است که مردم ساکن در ايران 11800 سال قبل از غارها خارج شده اند و در دشت ها اسکان داشته اند.»
به گفته فاضلي با کاوش در اين محوطه باستاني مي توان ادعا کرد که ديگر خاورميانه نمي تواند منشاء کشاورزي و دامداري و روستانشيني باشد و ايران يکي از کانون هاي اصلي نوسنگي گرايي و گذار انسان از غار به روستا است. فاضلي درباره ويژگي هاي اين محوطه باستاني گفت: «اين محوطه باستاني 7 مترمربع آثار دارد و قدمت آثار آن از 9800 سال قبل از ميلاد شروع مي شود و تا 7400پیش از میلاد ادامه دارد.» درحال حاضر هيات باستان شناسي يک فصل گمانه زني و لايه نگاري را روي اين محوطه باستاني انجام داده است که منجر به چنين تاريخ گذاري شده است.به گفته رئيس پژوهشکده باستان شناسي، محوطه باستاني کرداويچ، ازنظر باستان شناسي بسيار اهميت دارد و به همين علت مطالعات باستان شناسي در آن ادامه دارد.همچنين قرار است که اين محوطه باستاني به سايت موزه تبديل شده و به عنوان يکي از قديمي ترين اسکان گاه هاي بشر به يونسکو معرفي شود.
منبع: خبرگزاری میراث فرهنگی
شهر پنهان سامن سايت موزه مي شود
حسن ظهوري
شهر پنهان دو سال قبل و در طي عمليات عمراني مخابرات استان همدان کشف شد. اين شهر باستاني که قدمت آن به پيش از دوره اشکاني بازمي گردد دوبار مورد کاوش قرار گرفته است و حدود 25 اطاق در آن با مقادير زيادي اسکلت دوره اشکاني کشف شد. اين محوطه باستاني قرار است به سايت موزه بدل شود.
خبرگزاري ميراث فرهنگي شهر پنهان سامن که احتمالا شهري مخفي در دوره پيش از اشکاني بوده و بعدها نيز از آن به عنوان گورستان استفاده شده است، به سايت موزه تبديل مي شود.
کاوش هاي باستان شناسي در محوطه اي زيرزميني در شهر سامن واقع در استان همدان، منجر به کشف شهري پنهان شد که در يک بستر سنگي و به صورت دست کند ساخته شده است. اين شهر زيرزميني احتمالا به دوره پيش از اشکاني تعلق دارد و از برخي فضاهاي آن براي تدفين مردگان استفاده شده است.
«علي خاکسار»، سرپرست هيات کاوش در شهر زيرزميني پنهان به خبرگزاري ميراث فرهنگي گفت:« يکي از اهداف کاوش هاي باستان شناسي در شهر پنهان تبديل اين محوطه به سايت موزه است. براي اين کار اعتباراتي نياز است که قرار شده تا تخصيص داده شود.»
وي گفت:« همچنين نياز است تا درکنار تخصيص اعتبارت عمراني اعتبارت پژوهشي نيز داده شود تا کاوش هاي اين محوطه ادامه داشته باشد.»
تاکنون حدود 25 اطاق از اين شهر زيرزمين کاوش شده است که امکان ساخت سايت موزه را مهيا مي کند. در اين اطاق ها مقادير زيادي اسکلت متعلق به دوره اشکاني وجود دارد که دست نخورده در جاي خود باقي مانده اند و مي توانند در سايت موزه به نمايش گذاشته شود.
براي سال 1388 حدود 200 ميليون تومان جهت ساخت سايت موزه و انجام ادامه کاوش ها پيشنهاد شده است.
براساس مطالعات باستان شناسي، شهر پنهان بيش از 3 هکتار وسعت دارد و بخشي از اين شهر باستاني به خاطر وجود رطوبت زياد هنوز مورد کاوش قرار نگرفته است.
احتمالا بخشي از اين شهر در زير خانه مردم قرار گرفته است. به همين دليل تصور مي شود که در آن بخش ها فاضلاب شهري وارد شهر پنهان شده باشد.
اين شهر زيرزميني، حدود 2 سال قبل هنگامي که مخابرات استان همدان قصد کشيدن فيبرهاي نوري از زير زمين را داشت کشف شد. بر همين اساس طي مجوزي ازسوي پژوهشکده باستان شناسي هياتي متشکل از انواع کارشناسان شامل باستان شناس، انسان شناس، کارشناسان مرمت و ... به مدت سه ماه از آبان تا 20 بهمن کاوش هاي خود را در اين شهر به انجام رساندند که منجر به کشف فضاهاي دست کند با حدود 25 اطاق، سالن و راهروهاي ارتباطي شد.
شواهد اوليه حاکي از پيدايش اين فضاها در دوره پيش از اشکاني خبر مي دهد. براساس يافته مي توان احتمال داد که نخستين بار اين فضاهاي معماري به منظور انجام مراسم مذهبي خاصي، احتمالا ميترايسم، مورد استفاده بوده است. اين شواهد حاکي از آن است که مراسم مذهبي به صورت پنهاني در زير زمين انجام مي گرفته است.
بر اين اساس احتمال داده مي شود که در دوره اشکاني از اين فضاها به عنوان محل تدفين مردگان استفاده شده است و از اطاق ها به عنوان گوردخمه استفاده کرده اند.
نمايش سه هزار اثر تاريخي شيشه اي در موزه اي در تركيه
موزه اي در تركيه چهارهزار اثر تاريخي را كه بخش عمده آن ها آثار شيشه اي از تمدن رم باستان و دوره پيش از اسلام هستند، به نمايش گذاشته است. موزه شهر گازيانتپ (Gaziantep) يكي از غني ترين موزه هاي تركيه است كه مجموعه بي نظيري از آثار تاريخي شيشه اي كه دومين مجموعه آثار شيشه اي تركيه محسوب مي شود، دارد و سالانه ميزبان هزاران بازديدكننده است. اين موزه كه در يك ساختمان تاريخي راه اندازي شده است، بيش از چهارهزار اثر دارد كه نزديك به سه هزار اثر از آنها، آثار شيشه اي هستند و بخش اعظم آنها در سال هاي دور و بويژه در سال هاي حكومت تمدن رم باستان و تمدن اسلامي ساخته شده اند. از ديگر آثار موزه شهر گازيانتپ مي توان به يك اسباب بازي 3500 ساله، كاسه اي سلطنتي متعلق به يكي از امپراتوران تمدن رم باستان با قدمت 2200 سال و يك لوح مرمري با حروفي به خط يوناني ساخته شده در 50 سال
پيش از ميلاد مسيح (ع) اشاره كرد.اين موزه يكي از پنج موزه برتر تركيه و يكي از جاذبه هاي اصلي گردشگري اين كشور است.
كتيبه كشف شده در رامهرمز به موزه منتقل شد
مسئول انجمن دوست داران ميراث فرهنگي رامهرمز از انتقال يافتن كتيبه تاريخي كشف شده در شمال غربي اين شهرستان به موزه خبر داد. منصور معتمدي بيان كرد: در نزديكي محل كشف پنج پايه ستون در شمال غربي شهرستان رامهرمز، كتيبه اي توسط يكي از ساكنان منطقه پيدا شد. وي ادامه داد: فرماندار رامهرمز پس از ديدن اين كتيبه، رسيدگي و بررسي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان خوزستان را خواست. معتمدي يكي از نكات درخور توجه اين كتيبه را وجود نوشته در دو طرف آن ارزيابي كرد و گفت: در بازديد مسئول پژوهشي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري خوزستان از اين كتيبه، قرار بر اعزام هيأت كارشناسي از تهران براي رمزگشايي و تعيين دوره آن شده است. مسئول انجمن دوست داران ميراث فرهنگي رامهرمز بررسي كتيبه و كاوش در اطراف پايه ستون هاي كشف شده در اين شهرستان را به صورت اضطراري خواست.
ساخت بزرگترين ديوار سفالي کشور
بزرگترين ديوار سفالي کشور توسط هنرمندان برجسته و مطرح استان همدان ساخته شد.
رييس سازمان ميراث فر هنگي، صنايع دستي و گردشگري استان همدان با بيان اين مطلب گفت: اين ديوار توسط کارگاه هنري سفال آتون به مديريت مريم قديمي و ميترا فروغ مهر ساخته شده است.اسدالله بيات ادامه داد: اين کتيبه نقش برجسته سفالي از برجسته ترين کارهاي اين شرکت است که از ميان ده ها پروژه اجرايي انجام شده است.وي با اشاره به اينکه بزرگترين ديوار سفالي به نام يادواره امام و شهدا در يک مجتمع تجاري در شهر ورامين نصب شده است، اظهار داشت: متراژ اين ديوار 70 متر است که از طبقه دوم مجتمع تجاري شروع شده و در طبقه سوم به اتمام مي رسد.
رييس سازمان ميراث فرهنگي اين استان تصريح کرد: طرح اين تابلو عظيم از عکس امام و باغي از لاله است که نمايانگر شهدا مي باشد و در نهايت اين لاله ها به کبوتري تبديل شده و توسط فرشته اي به عروج مي رسند.
بيات با بيان اينکه در مجموع معناي اصلي اين طرح يادآوري پاکي و قداست شهدا است، گفت: اين پروژه به مدت 5 ماه از طراحي تا نصب طول کشيده و دست مايه کوشش و همت يک گروه کاري و موفق است.
وي در ادامه اظهار داشت: اين پروژه توسط مديريت مجتمع گل نرگس در ورامين به کارگاه سفال آتون به دليل سوابق درخشان قبلي اين شرکت پيشنهاد شد و اين شرکت نيز براي اجراي اين طرح عظيم در ميان هنرجويان خود يک گروه هنري را انتخاب و اين اثر بزرگ را خلق کرد.رييس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري همدان افزود: در مراسم افتتاحيه بزرگترين ديوار سفالي کشور، جمعي از مسئولان شهرستان ورامين، رييس اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري اين شهرستان و جمعي از هنرمندان و صنعتگران صنايع دستي کشور حضور داشتند.
مرگ تدريجي يک شهر 5 هزار ساله
باستان شناسان در جستجوي علل نابودي شهر 5 هزار ساله گوهرتپه شواهدي را بدست آوردند که نشان مي دهد اين شهر باستاني به تدريج از بين رفته است.
باستان شناسان با کشف اسکلتي 4 هزارساله که روي بقاياي حصار 5 هزار ساله شهر پيش از تاريخي گوهرتپه تدفين شده بود، دريافتند که گوهرتپه به عنوان نخستين شهر دوره برنز حوزه جنوب و جنوب شرقي مازندران به تدريج از بين رفته است.
«علي ماهفروزي»، سرپرست هيات کاوش گوهرتپه مازندران دراين باره گفت: «نخستين فصل از پژوهش هاي پروژه مطالعاتي "از غار تا شهر" را با طرح چند پرسش مهم آغاز کرديم که ازجمله اين پرسش ها آن است که گوهرتپه به عنوان يکي از نخستين شهرهاي منطقه در چه دوره زماني و چگونه اضمحلال يافت.»
وي در ادامه گفت: «بر همين اساس و از آنجايي که گمان مي رفت شهر بزرگي چون گوهرتپه که با مناطق اطراف خود در ارتباط و برهم کنش است، بايد حصار داشته باشد. به همين علت بخشي از فعاليت هاي کاوش باستان شناسي را به کشف اين موضوع اختصاص داديم و موفق به کشف شواهد حصار شهر شديم اما نکته جالب آن بود که در بخشي از اين حصار با تدفين يک اسکلت 4 هزار ساله مواجه شديم.»
به گفته وي؛ تدفين اين اسکلت نشان مي دهد که در 4 هزار سال قبل حصار شهر از رونق افتاده اما زندگي همچنان در گوهرتپه ادامه داشته است.
به اعتقاد باستان شناسان شهر گوهرتپه در حدود اواخر هزاره دوم پيش از ميلاد به طور کامل متروک مي شود اما انجام تدفين متعلق به اواسط دوره برنز روي حصار شهر خبر از مرگ تدريجي شهر مي دهد.
ماهفروزي دراين باره گفت: «پديده هاي طبيعي همچون بيماري، سيل، زلزله و تغيير شرايط آب و هوا در دوران باستان باعث متروک شدن شهرها شده است. البته نمي توان گفت که گوهرتپه کاملا از اين امر مستثنا بوده است اما مرگ اين شهر باستاني به طور تدريجي آغاز شده و به مرور زمان از بين رفته است.»
ماهفروزي درباره مطالعات اخير انجام گرفته در گوهرتپه مازندران گفت: «نخستين فصل مطالعات باستان شناسي پروژه اي با موضوع از "غار تا شهر" توسط هيات ايراني و آلماني و با همکاري باستان شناسان و متخصصين علوم ميان رشته اي از دانشگاه لهستان به تازگي به پايان رسيد. اين پروژه براي نخستين بار پس از انقلاب به انجام مي رسد و موضوع آن چگوني خروج انسان از غار و شکل گيري نخستين شهرها در استان مازندران است.
وي گفت: «روند توالي فرهنگي استقرارهاي مازندران از دوره غارنشيني تا اضمحلال نخستين شهرهاي باستاني در حوزه جنوب و جنوب شرق درياي مازندران (کاسپين) از مهمترين اهداف اين پروژه است. بر همين اساس در حدود 15 هزار سال تغيير و تحولات منطقه مورد بررسي قرار مي گيرد.»
ماهفروزي افزود: «با طرح پرسش هايي درباره چگونگي اضمحلال اين جوامع اوليه کاوش در 4 بخش و روي 4 پشته محوطه باستاني گوهرتپه را آغاز کرديم که حصار شهر يکي از آن بخش ها بود.»
وي در توضيح 3 بخش ديگر کاوش در سال جاري گفت: « ايجاد يک ديواره لايه نگاري به منظور رسيدن به يک تاريخ گذاري دقيق در منطقه جنوب و جنوب شرقي درياي مازندران از جمله کارهايي بود که انجام شد. اين لايه نگاري با دقت بسيار بالايي انجام گرفته است و اطلاعات تاريخ گذاري آن مي تواند به عنوان يک شاخص در منطقه محسوب شود.»
به گفته ماهفروزي پيش از اين تورنگ تپه، شاه تپه و يارين تپه مورد لايه نگاري قرار گرفته بود که امروز ديگر اطلاعات آنها براي باستان شناسان کارايي سابق را ندارد و براي بالا بردن دقت تاريخ گذاري در منطقه و ايجاد يک شاخص صحيح گوهرتپه مورد لايه نگاري قرار گرفت.هيات باستان شناسي هنوز ديواره لايه نگاري را تا خاک بکر نرسانده اند اما در همين مقطع نمونه هاي استخواني و آزمايشگاهي را براي بررسي و مطالعه تاريخ يابي به خارج از کشور منتقل مي کنند.ماهفروزي درباره بخش سوم مطالعات گوهرتپه گفت: «شهر دوره برنز گوهرتپه پس از اضمحلال در دوره عصر آهن دو و سه به صورت گورستان مورد استفاده بوده است و هميشه اين سؤال مطرح بوده است که در وقفه تاريخي اواخر هزاره دوم پيش از ميلاد تا هزاره اول چه اتفاقي در گوهرتپه رخ داده است.»
وي گفت: «در اين مطالعات و انجام کاوش هاي باستان شناسي با نهشته اي باستاني به بلندي حدود 3 متر مواجه شديم که مي توانست بسياري از پرسش هاي باستان شناسي ما را در اين باره پاسخ دهد.»
ماهفروزي افزود: «کاوش در اين لايه ها نشان داد که شهر باستاني گوهرتپه تنها به عنوان يک گورستان در دوره عصر آهن استفاده نشده است و اين محوطه باستاني لايه هاي معماري عصر آهن دو و سه را هم دارد.»وي در ادامه گفت: «ما تا امروز در گوهرتپه عصر آهن يک را نداشتيم و اين دوره همچون يک علامت سؤال باقي مانده بود. اما در اين کاوش ها به نظر مي رسد که با لايه هايي برخورد کرديم که نشاني از اين دوره در آن ديده مي شود. حدس مي زنيم که پس از اضمحلال تمدن دوره برنز گوهرتپه، ابتدا با افرادي مواجه هستيم که به صورت کوچ رو نيمه دائم در منطقه زندگي مي کردند و پس از آن برخي از اين اقوام در گوهرتپه ساکن شدند.» از ديگر برنامه هاي پژوهشي اين فصل کاوش بررسي لايه هاي معماري دوره برنز گوهرتپه بود. ماهفروزي دراين باره گفت: «متأسفانه استفاده گورستاني از اين محل باعث شده که هنگام کندن چاله هاي تدفين در سه هزار سال قبل باعث تخريب لايه هاي معماري شوند. به همين علت لايه هاي سالم معماري در اين فصل کاوش کمتر ديده می شود و اميدواريم در فصول آينده بتوانيم در اين مورد هم يافته هاي باستان شناسي داشته باشيم.»
سرپرست آلماني پروژه از غار تا شهر بر عهده کريستين پيلر است. به گفته اين پروژه به صورت صد در صد توسط پژوهشگران ايراني نوشته شده است اما در اجرا به طور مشترک با دانشگاه مونيخ آلمان، و همچنين متخصصين علوم ميان رشته اي از دانشگاه لهستان به انجام مي رسد. اين پروژه قرار است به ساختارهاي باستان شناسي حاشيه درياي مازندران نيز کمک کند. به همين دليل براي تکميل مطالعات حوزه جنوب و جنوب درياي مازندران در ايران، يک لايه نگاري در کشورهاي ازبکستان و ترکمنستان به انجام مي رسد و در صورت لزوم اين قبيل مطالعات در کشور تاجيکستان نيز دنبال مي شود.
محوطه باستاني گوهرتپه، تا کنون مهمترين محوطه شناسايي شده در حاشيه درياي مازندران است که شواهدي از آغاز شهرنشيني در آن يافت شده است. اين شواهد حاکي از آن است که انسان ساکن در منطقه پس از خروج از غار به دشت آمده و پس از پيمودن دوره روستانشيني در محوطه هاي طوق تپه، عباسي و ياقوت تپه، در دوره برنز، در گوهرتپه ساکن شده است.
بازشناسی بقایای دشت "کوره پزی آجر عصر صفویه"
بقایای دشت نخستین کوره پزی آجر عصر صفویه که در واقع شالوده میدان نقش جهان در این مکان پایه ریزی و خشت های میدان نقش جهان از این محل تهیه می شد، واقع در ضلع شرقی میدان امام، در حال بازشناسی و بازسازی است.
این دشت کوره پزی آجر، در سالهای قبل ابتدا به متروکه و پس از آن نیز قسمتی از آن به قبرستان تبدیل شد و در سال 1315 نیز قسمت آسیاب کوره آجر پزی اولیه به "زورخانه چهار سوق مقصود" تبدیل شد که مورد استفاده پهلوانان آن زمان قرار می گرفت و پس از آن دوره نیز به دست فراموشی سپرده شد.
در حال حاضر بقایای باقی مانده این زورخانه توسط سازمان میراث فرهنگی اصفهان در حال بازسازی است که قسمت بازسازی شده زورخانه آن حدود پنج متر زیر زمین قرار گرفته و تاکنون حدود 150 متر از این فضا شناسایی شده و نزدیک به 12روز است که بازسازی این بنای تاریخی مهم که در گذشته به دست فراموشی سپرده شده بود، آغاز شده و پیش بینی می شود طی دو ماه آینده مراحل شناسایی و بازسازی آن به اتمام برسد.
شاید در واقع بتوان یکی از دلایلی که در گذشته بازسازی این بنا در دستور کار سازمان میراث فرهنگی قرار نگرفته بود را مسدود شدن تمامی راههای ارتباطی به درون این زورخانه با خاک دانست، زیرا تمام راههای ورودی به این زورخانه مسدود بود و تاکنون علاوه بر گود زورخانه دو اتاق دیگر نیز در مجاورت آن یافت شده و از زیر خاک و آوار بیرون آمده است و تاکنون از این زورخانه نزدیک به 300 ماشین، خاکبرداری شده است.
در این خصوص یک محقق و اصفهان شناس اظهار داشت: مساحت کل دشت کوره پزی آجر عصر صفویه نزدیک به 15 هزار متر بوده و چنانچه از اسناد تاریخی برجای مانده می توان دریافت مساحتی نزدیک به 13 هزار متر از این بنای مهم تاریخی شامل مجموعه "باخلفا" بوده و دو هزار متر باقی مانده آن نیز شامل کارگاه پخت و آسیاب کوره پزی بوده است.
این محقق و اصفهان شناس تصریح کرد: مجاورت کوره پزی آجر با میدان نقش جهان حاکی از این اصل است که این کارگاه نخستین کوره پزی عصر صفویه بوده است.
حسین مقصودی ادامه داد: در سال 1315 ساختمان آسیاب (که اکنون زورخانه چهارسوق مقصود است) از کار افتاد و توسط استاد حسین مرنجی از مالکان مربوطه اجاره داده شد و فضای آسیاب به زورخانه و حیات آن نیز به کارگاه نجاری تبدیل شد.
این محقق و اصفهان شناس همچنین با اشاره به نخستین مجله مکتوب irways، که در سال 1965 به چاپ رسیده اظهار داشت: در این مجله از زورخانه چهار سوق مقصود نیز عکسبرداری شده است.مقصودی ادامه داد: زورخانه چهار سوق مقصود تا سال 1348 همچنان پایدار و قابل استفاده بود و پس از آن نیز به متروکه تبدیل شد. وی در خصوص نامگذاری این محل به چهار سوق مقصود اذعان داشت: این امر به سبب معروفیت محل به این نام است.
مقصودی همچنین به زمین باقی مانده از دشت کوره پزی آجر عصر صفویه اشاره کرد و گفت: در حال حاضر مساحت باقی مانده از کل فضای آن روز حدود 600 متر است که پیش بینی می شود 200 متر آن فضای سازه زورخانه باشد.
این محقق و اصفهان شناس در بخش دیگری از سخنان خود به نخستین نقشه جغرافیایی اصفهان اشاره کرد و اظهار داشت: نقشه سلطان سیدرضا خان نخستین نقشه جغرافیایی اصفهان است که در سال 1302 چاپ و در نقشه مذکور کوره آجرپزی عبدالکریم مشخص شده و کنار آن نیز "با خلفا" کشیده شده است.
وی با اشاره به خاکبرداری های انجام شده در فضای 13 هزار متری نخستین اظهار داشت: با توجه به وجود کوره آجرپزی این خاکبرداری انجام شد که برای استفاده در سازه های میدان نقش جهان بوده است و پس از انجام خاکبرداری و متروکه شدن فضای مجاور کوره آجرپزی که همان باخلفا نام دارد، تبدیل به قبرستان شد.
مقصودی ادامه داد: باخلفا پس از تبدیل به قبرستان مجدداً متروکه شد و بر اساس اسناد موجود در حدود 144 سال پیش مجدداً تبدیل به باغ و باغ نیز وقف شد.
این محقق و اصفهان شناس ادامه داد: در عصر پهلوی اول نیز که اداره ثبت به وجود آمد متأسفانه عده ای افراد سودجو با سندسازی مساحتی حدود 10 جریب از این زمین را به خود اختصاص دادند و در این مکان خانه سازی کردند البته بخشی از این فضا پیش از آن تبدیل به مدرسه شد که البته هنوز این مدارس باقی مانده است.
مقصودی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به اینکه متأسفانه در خصوص این زورخانه تاکنون اطلاعات زیادی وجود نداشته و آنچه اکنون وجود دارد نتیجه تلاشهای اوست، اظهار داشت: از زورخانه چهارسوق مقصود نزدیک به 40 قطعه عکس یافت شده که در زمان اتمام بازسازی زورخانه، در اختیار سازمان میراث فرهنگی قرار داده می شود.
این محقق و اصفهان شناس همچنین اظهار داشت: احتمال می رود یک هارتل قدیمی سنگی، که دو قطعه سنگ در ابتدا و انتهای آن وجود دارد و با یک میله با یکدیگر مرتبط شده در این زورخانه یافت شود که به دلیل سنگین وزن بودن احتمال باقی ماندن آن وجود دارد. رئیس اداره حفظ و احیاء بناها و محوطه های تاریخی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان نیز در خصوص بازسازی و مرمت "زورخانه تاریخی میدان امام" با اشاره به اینکه این زورخانه در زمان صفویه کاربری کوره آجرپزی داشته و برای تأمین مصالح ساختمانی میدان امام بنا شده بود، تصریح کرد: کوره آجرپزی در دوره های تاریخی به زورخانه تبدیل شده و اکنون کاربری زورخانه ای دارد.
وی با اشاره به اینکه در حال حاضر یک فضای گنبدخانه ای وجود دارد که نیمی از آن در دل زمین قرار گرفته، افزود: این زورخانه از کف زمین در حدود سه متر پایین تر و دارای تاق چشمه هایی در این محوطه است.
رحمتی افزود: قرار است در کنار زورخانه باستانی، موزه ورزش نیز ایجاد شود.وی با اشاره به اینکه کار مرمت این بنا از آغاز شده، افزود: قرار است در مدت دوماه آینده زورخانه تاریخی مورد بهره برداری قرار گیرد.
رئیس اداره حفظ و احیاء بناها و محوطه های تاریخی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان گفت: برای تکمیل و بهره برداری این زورخانه یک میلیارد ریال اعتبار نیاز است.رحمتی همچنین خاطرنشان کرد: برای مرمت این بنا اقداماتی از جمله خاکبرداری، محوطه سازی، بدنه سازی و مرمت داخل زورخانه، آجر فرش و کاشی کاری صورت خواهد گرفت.
همچنین محمد حسین ریاحی، مسئول پژوهشی مرکز اصفهان شناسی و خانه ملل اصفهان، به سابقه دیرینه زورخانه ها در ایران اشاره کرد و اظهار داشت: نخستین زورخانه و اصل زورخانه در ایران به پوریای ولی مرتبط می شود.
سرزمين مردگان در صومعه اي در ايتاليا
در زير زمين يك صومعه در شهر سيسيلي ايتاليا ،سرزمين مردگان قرار دارد.
در اين سرزمين كوچك،اجساد موميایي شده 8000 نفر با لباسهاي فاخرشان كشف شده است. ثروتمندان پالرمو ( بخشي از سيسيلي)، نزديکان خود را بين سالهاي 1599 ميلادي تا 1920 ميلادي تحويل اين صومعه داده اند و مسئولين صومعه آنها را در قفسه ها قرار داده و يا اينکه به صورت ايستاده به قلاب هايي وصل مي کردند.
معروفترين و عجيب ترين جسدي که در اين صومعه قرار دارد، جسد دختر بچه 2 ساله اي به نام" روسالياو لومباردو" است ،که در سال 1920 به اين صومعه تحويل داده شده است.
جسد اين دختر بچه در تابوتي قرار دارد که درب آن ازشيشه است. چهره او بعد از 88 سال همچنان طبيعي باقي مانده و مانند فردي است كه به خواب شيريني فرو رفته باشد.
زيرزمين اين صومعه به پنج راهرو تقسيم شده است: بخش مردان، بخش زنان، بخش کشيشان صومعه، بخش راهبان و بخشي براي افراد بلند مرتبه جامعه همچون ارتشدارن، دانشمندان و وکلا.
در بخش زنان قسمتي را نيز به دختران باکره اختصاص داده اند، که در آن، چهار دختر باکره در کنار يک صليب آويزان شده اند.
کشف ابزارهايي از دوران فراپارينه سنگي در زاگرس
کاوش در يکي از صعب العبورترين محوطه هاي باستاني زاگرس در حوزه آبگيري سد بختياري به اتمام رسيد. فصل اول کاوش در محدوده حوزه آبگير سد بختياري محوطه نم نچ باروني در جنوب شهرستان اليگودرز استان لرستان که از اواخر اسفند ماه آغاز شده بود، در اواخر فرودين ماه به اتمام رسيد. به گفته يعقوب زلقي، سرپرست هيأت، کاوش در اين فصل در غار و دشت انجام پذيرفت و ابزارهايي از دوران فراپارينه سنگي همچنين سفال و آثار معماري کوچ نشيني يافت شد و اين محوطه از دوران فراپارينه سنگي تا دوران اسلامي آثاري را در بردارد.
به گفته سرپرست هيأت سد مذبور در مرز لرستان و خوزستان قرار گرفته و محدوده آبگيري آن در استان لرستان، شهرستان اليگودرز، واقع است.
زلقي ضمن ارایه توضيحات در خصوص شرايط بسيار خاص قومي و محيطي عدم امکان دسترسي حتي توسط چهار پايان، مسير پياده روي يک روزه و صعب العبور و همچنين عدم وجود امکانات زندگي از قبيل آب، برق، امکانات بهداشتي و وسايل ارتباطي در اين ناحيه، طرح حاضر را از سخت ترين کاوش ها در دوران پس از انقلاب اسلامي خواند.
حوزه آبگير سد بختياري در سال 87- 86 نيز مورد بررسي و شناسايي هيأتي به سرپرستي زلقي قرار گرفته بود.
براي نخستين بار در ايران، كتاب انسان شناسي پيش از تاريخ منتشر مي شود
يك انسان شناس از تأليف كتاب با موضوع انسان شناسي پيش از تاريخ ايران در شهر سوخته براي نخستين بار خبر داد.
فرزاد فروزانفر در گفتگو با ايسنا، بيان كرد: در مدت 12 سال كاوش باستان شناسي در شهر سوخته، منابع عظيمي از داده هاي انسان شناسي در يكي از كهن ترين شهرهاي ايران به دست آمده اند كه بايد آنها را طبقه بندي و تنظيم كنيم تا مشخص شود كه چه اطلاعات تحليلي را از آنها مي توان
به دست آورد.
او با اشاره به اين كه تلاش مي كنيم تا اين اطلاعات را به صورت يك كتاب مستقل آماده كنيم، گفت: اين براي نخستين بار است كه يك كتاب انسان شناسي با زمينه پيش از تاريخ در ايران منتشر مي شود و اطلاعات به طور مستند براساس كاوش هاي باستان شناسي تنظيم مي شوند.
وي ادامه داد: حدود يك هزار اسكلت از كاوش ها به دست آمده اند كه بايد آنها را از نظر مسايل مختلف انساني، جسماني، زندگي، سن، مرگ و نوسانات بررسي كرد. در نتيجه، اطلاعات جالبي از نخستين زندگي هاي گروهي و شهر نشيني در شهر سوخته به دست خواهند آمد.
به گفته فروزانفر كه خود مؤلف اين اثر است، اين كتاب يكي از مجموعه كتاب هايي است كه درباره شهر سوخته منتشر مي شوند و تاكنون كتاب شهر سوخته 1 چاپ شده و كتاب شهر سوخته 2 زير چاپ است.
خانه نظامي ثبت ملي شد
با تلاش هاي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان مرکزي خانه حکيم نظامي در فهرست ميراث ملي به ثبت رسيد.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان مرکزي ضمن اعلام اين خبر گفت: ثبت خانه حکيم نظامي که در روستاي تاد واقع در دهستان بازرجان از توابع بخش مرکزي شهرستان تفرش قرار دارد از بهمن ماه 87 در دستور کار سازمان قرار گرفت.
محمد حسيني در ادامه افزود: سر انجام با پيگيري هاي سازمان ميراث فرهنگي استان مرکزي اين خانه تاريخي با شماره 25 هزار در فهرست ميراث ملي کشور به ثبت رسيد.
وي يادآور شد: اين بنا نيازمند مرمت اضطراري است و اعتباراتي براي مرمت آن پيش بيني شده است که با تخصيص اعتبار لازم عمليات مرمت اضطراري آن آغاز مي شود.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان مرکزي متذکر شد: اين بنا متأثر از شرايط اقليمي محيط پيرامون، با ترکيب از عناصر بومي و سنتي و با مصالح خشت، گل و سنگ ساخته شده است.
وي تصريح کرد: سردر ورودي، دالان، بخش مسکوني، فضاهايي با کاربري انبار و کاهدان از جمله بخش هاي اين بنا است.
کشف موميايي ملکه سشستت در مصر
بقايايي از يک موميايي مصري که به احتمال فراوان متعلق به ملکه سشستت(Seshestet)، مادر فرعون تتي، فرمانرواي سده بيست و چهارم قبل از ميلاد مصر بود در کاوش هاي اخير باستان شناسان
کشف شد. اين موميايي که درون تابوتي از جنس سنگ آهک و در نزديکي هرم فرعون تتي در جنوب قاهره به دست آمد، بقايايي از جمجمه، پاها، لگن و ساير قسمت هاي بدن را در پوششي از کتان نشان مي داد. به گفته باستان شناسان، علاوه بر به دست آمدن بخش هاي موميايي شده اين جسد، نواري طلايي پيچيده شده دور انگشتان موميايي نيز به چشم مي خورد که عالي رتبه بودن وي را در زمان حيات نشان مي داده است. زاهي هاواس، رئيس شوراي عالي باستان شناسي مصر گفت: اگرچه نام اين جسد روي تابوت سنگي حک نشده اما شواهد و علائم به دست آمده نشان مي دهد که اين موميايي، ملکه سشستت، مادر فرعون تتي، اولين پادشاه دودمان ششم فراعنه مصر است.
تتي، بيش از 10 سال و در سده 24 پيش از ميلاد، فرمانروايي مصر را بر عهده داشت.
باستان شناسان اعلام کردند، اگرچه بسياري از آثار متعلق به اين مقبره در ادوار گذشته به سرقت رفته اند، اما باز هم مي توان اين يافته را يکي از نادرترين اکتشافات مربوط به فراعنه مصر ناميد، زيرا هرآنچه تاکنون از فراعنه به دست آمده متعلق به سلطنت جديد، يعني 500 سال بعد از فرعون تتي بوده است.
کشف قدیمی ترین زیورآلات دنیا
دانشمندان انگلیسی و مراکشی موفق شدند قدیمی ترین زیور آلاتی را که توسط انسان استفاده می شده است را کشف کنند. محققان دانشگاه آکسفورد و موسسه ملی علوم باستان شناسی مراکش در غار Grotte des Pigeons واقع در شرق مراکش صدفهایی را یافتند که به صورت مصنوعی در آنها سوراخهایی ایجاد شده بود.
تاریخ دقیق این صدفها که به عنوان قدیمی ترین زیورآلاتی که توسط انسان مورد استفاده قرار می گرفته است معرفی شده هنوز مشخص نیست اما به گفته این باستان شناسان این صدفهای سوراخ شده احتمالا مربوط به 110 هزار سال قبل است.
پیش از این قدیمی ترین زیورآلات انسان که در همین سایت باستان شناسی به دست آمده بود 82 هزار سال قدمت داشت. این در حالی است که قدیمی ترین زیورآلاتی که تاریخ دقیق آنها تعیین شده است مربوط به 41 صدف سوراخ شده با قدمت 72 هزار سال هستند.
بسیاری از باستان شناسان و دیرینه شناسان معتقدند که استفاده از صدف به عنوان زیورآلات مربوط به انسانهایی است که از نظر آناتومی نوین هستند و این استفاده ریشه در فرهنگ استفاده از مواد سمبلیک دارد.
نتایج این تحقیقات تائید می کند که سنت و فرهنگ استفاده از زیورآلات بسیار قدیمی تر از آن چیزی است که تاکنون تصور می شد.
کشف گورستان هاي سنگ چين تاريخي در جيرفت
هم اکنون برنامه بررسي و شناسايي شهرستان جيرفت، شامل بخش هاي جبال بارز، ساردوئيه و دلفارد (استان کرمان)، در حال انجام است.
به گزارش ميراث آريا به نقل ازروابط عمومي پژوهشکده باستان شناسي سرپرست هيأت بررسي و شناسايي شهرستان جيرفت با بيان اين مطلب افزود: هم اکنون برنامه بررسي و شناسايي شهرستان جيرفت، شامل بخش هاي جبال بارز، ساردوئيه و دلفارد (استان کرمان)، در حال انجام است که اين فصل در ادامه مطالعات انجام شده در سال 1383 انجام مي شود.
علي دانشي در ادامه اظهار داشت اين بخش ها در سمت شمال غرب جيرفت، در منطقه اي کوهستاني، قرار دارند و تا کنون 15 محوطه در اين بخش ها شناسايي شده است.
به گفته اين باستان شناس: شناسايي تعداد فراوان گورستان هاي سنگ چين تاريخي، چند گورستان متعلق به دوران اسلامي ،کاروان سرا، دو آسياب با قدمتي در حدود 200 سال و دو قلعه اسلامي از دست آوردهاي اين برنامه بررسي به شمار مي رود.
وي در پايان افزود: هراندازه پيش روي به سمت دشت جيرفت انجام مي شود آثار پيش از تاريخ نمايان تر
مي شوند.
کشف آثاري از دوره هاي مختلف تمدن در مصر
باستان شناسان مصري در روستايي در جنوب قاهره موفق به کشف ابزارآلاتي از سکنه ماقبل تاريخ اين کشور شدند. به گزارش ميراث آريا، ابزارآلاتي همچون اسباب ماهيگيري، وسايل دوخت و دوز و جواهرآلاتي از استخوان حيوانات به همراه سکه ها و ظروف سفالي از جمله اشيايي بودند که در جزيره الکارن درياچه قارون منطقه فيوم کشف شدند. فاروق حسني، وزير فرهنگ مصر با بيان اين مطلب گفت: گروه باستان شناسي علاوه بر کشف اشيا ذکر شده موفق به شناسايي غارهايي شدند که به دست انسان ساخته شده و به عنوان خانه هاي کوهستاني ساکنان اين سرزمين به شمار مي رفته اند. وي افزود: از بخش هاي مهم اين کاوش کشف درفشي ساخته شده از سنگ گرانيت و استخوان است که نشان مي دهد ساکنان بيش از تاريخ مصر، راه هاي بسياري را براي دوخت و دوز روي چرم اختراع کرده بودند. علاوه بر اشيا مذکور بقايايي از جانوران دريايي همچون اسکلت وال، اره ماهي، تمساح و لاک پشت نيز در اين منطقه به دست آمد که نشان دهنده مهارت اقوام اين سرزمين در شکار موجودات دريايي بوده است.
زاهي هاواس رئيس شوراي باستان شناسي مصر گفت: تجهيزات پزشکي و سلاح هايي با قدمت گوناگون نيز در اين منطقه به دست آمده که نشان دهنده حضور تمدن هاي مختلف در آن بوده است. وي افزود: آثار متعددي از دوره هاي مختلف فراعنه، يونان، روم و دوره هاي
اسلامي يافته هاي ديگر گروه باستان شناسي در اين منطقه را شامل مي شده. خشتي قديمي با تصوير افسانه اي سلطان عقرب ها متعلق به سال 3150 بيش از ميلاد به همراه يک کاشي رنگ کاري شده مربوط به الظاهر بدين الله خليفه فاطمي نيز از جمله آثاري بودند که در اين روستاي تاريخي کشف شدند.
كشف مقبره نخستين پادشاه مايا
بقاياي مقبره نخستين پادشاه مايا همراه آثاري تاريخي در هندوراس كشف شد. به گزارش ايسنا، باستان شناسان هندوراس كه از سال ها پيش به كاوش در محوطه تاريخي كاپن مشغول اند، اعلام كردند كه در جريان كاوش هاي اخير، بقاياي مقبره اي چندصد ساله را كشف كرده اند كه به احتمال زياد به نخستين پادشاه تمدن مايا كه در سال هاي دور در منطقه آمريكاي مركزي حكومت مي كرده است، تعلق دارد.
يكي از باستان شناسان در گفتگو با فرانس پرس، مقبره كشف شده را مقبره يكي از 16 پادشاه تمدن مايا اعلام كرد كه در قبرستان يك معبد كشف شده است.
پادشاه هاي سلسله مايا بين سال هاي 426 تا 820 میلادی در منطقه آمريكاي مركزي و شرق مكزيك حكومت
مي كردند. تا به حال در اين مقبره، علاوه بر اسكلت پادشاه 30 ساله مايا، آثار تاريخي ديگري از جمله ظرف هاي سفالي، سلاح و زيورآلات كشف شده اند. كاوش در اين محوطه براي كشف ديگر آثار تاريخي ادامه دارد.
روح زندگي را در بناهاي تاريخي تقويت کنيم
درسال گذشته نزديک به 73 درصد از بودجه سازمان يعني بيشترين حجم اعتبارت در بخش ميراث فرهنگي هزينه شد و نزديک به 60 درصد از اين ميزان به موضوع دوران پس از اسلام اختصاص يافت.
قائم مقام سازمان ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري در مراسم اختتاميه همايش ملي شناخت مزيت ها و ظرفيت هاي احياء و بهره برداري ازاماکن تاريخي و فرهنگي ضمن بيان اين مطلب افزود: در سال گذشته بيشترين اقدامات مرمتي در حوزه ميراث فرهنگي معطوف به سمت بناهاي دوره اسلامي بود و اين روند شرايطي را فراهم کرد تا امروز به نقطه تعادل برسيم.
حميد بقايي در ادامه خاطرنشان کرد:برگزاري همايش ها وگردهمايي هاي تخصصي درسطح سازمان درزمينه توليد محتواي مورد نياز و مباحث تخصصي قابل استفاده است براين اساس ،برگزاري چنين برنامه ها و همايش هايي را با رويکردهاي تخصصي در طول سال نيز بايد در دستور کارمعاونت ميراث فرهنگي و مسئولان صندوق احياء قرارگيرد.
وي با اشاره به اين که موضو ع بهره برداري و احياي بناهاي تايخي براي ما يک اجبار تلقي مي شود اظهار داشت:به عبارتي بايد بناهاي تاريخي را از حالت فعلي به شکلي تبديل کنيم که روح زندگي را تقويت کند.
قائم مقام سازمان ميراث فرهنگي با بيان اين که فناوری شرايطي را به وجود مي آورد که فرد فقط به حال و آينده فکر کند و کمتر به گذشته توجه کند تصريح کرد: نسل جديد را بايد با تاريخ معماري حوزه و فضاي فرهنگي به اجبار نزديک کنيم در غيراين صورت با فناوری که ما با آن روبرو هستيم نسل جديد به گذشته کمتر توجه خواهد کرد.
به گفته اين مقام مسئول در سازمان
ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري؛ در خانه هاي تاريخي فرهنگ اصيل ايراني و شيوه زندگي، توصيف شده به طوري که حتي اگر به شهرستان ها نگاهي بيندازيم متوجه مي شويم که تا چه اندازه انسانها نزديک به هم، زندگي مي کنند.
وي با بيان اين که بخش عمده اي از ناهنجاري هاي امروز جامعه ما ناشي از همين زندگي آپارتمان نشيني است که به مرور، فرهنگ را دستخوش تغيير کرده است تصريح کرد:در خانه هاي امروز با شکل کنوني ،بسياري از تغييرها و ناهنجاري هاي فرهنگي شکل مي گيرد اما در يک خانه تاريخي ايراني، فرهنگ اصيل ايراني و شيوه زندگي در آن توصيف شده است.
بقايي تاکيد کرد :درکنارهر پديده اقتصادي،سياسي و فرهنگي بايد يک ديد و نگاه اجتماعي هم داشته باشيم چرا که اين انسان ها هستند که پديده هاي تاريخي را به وجود مي آورند بنابراين اگر بخواهيم وضعيت فرهنگي و اجتماعي خود را سامان دهيم ناچار به سامان دادن بناهاي تاريخي و فرهنگي به گونه اي هستيم که مردم بتوانند در آنها زندگي کنند... .
وي با اشاره به اصالت هويتي تاکيد کرد و افزود: اصالت هويتي، اصالت امنيتي را فراهم مي کند و اگر بخواهيم از لحاظ فرهنگي هويت نسل ها را تقويت کنيم بايد در بناهاي تاريخي روح زندگي را تقويت کنيم.
بقايي همچنين امنيت اجتماعي حاکم در کشورهاي اطراف و همسايه را نشانه فرهنگ غني ايران دانست و تاکيد کرد: ما درافغانستان و عراق شاهد امنيت سياسي هستيم ولي ناامني اجتماعي نداريم چرا که بافت فرهنگي آنچنان محکم است که باعث کم شدن موج فساد مي شود.
وي در پايان اين همايش بر ميراث دار بودن فرهنگ اشاره کرد و گفت: اگر ميراث دار
آثارفرهنگي و تاريخي خود باشيم مي توانيم تاثير بسزايي در رشد فرهنگي و اجتماعي کشور داشته باشيم از اين رو وظيفه صندوق احياء و بهره برداري از اماکن تاريخي،انجام نوعي مهندسي فرهنگي است که طي آن فرهنگ ايراني، انساني و شرقي را به جامعه تزريق کرده و با ورود به اين عرصه است که شاهد رشد فکري بالايي خواهيم بود.
مرمت آثار تاریخی تخریب شده به مدد پازل[جورچین] دیجیتالی
محققان ایتالیایی نوعی پازل [جورچین] دیجیتالی را توسعه داده اند که می تواند در بازسازیهای پس از زلزله اخیر این کشور مفید باشد. بازسازی بناهای تاریخی "آکوئیلا" از
6 آوریل و پس از زلزله اخیری که در این شهر ایتالیایی رخ داد همانند "بازسازی یک پازل" آغاز شده است. همین مسئله دانشمندان مؤسسه مطالعات ساختارهای هوشمند اتوماسیون این کشور را بر این داشت که فناوری جدیدی را برای ترمیم بقایای تخریب شده از این زلزله ارائه کنند.
این محققان در این خصوص اظهار داشتند: "ما با این ساختار جدید ترکیب دوباره اجزای ساختمان، آماده کمک به ترمیم و مرمت بناهای تاریخی شهرهای زلزله زده هستیم. این ساختار، فرایند ترکیب دوباره تکه های ساختمان را از طریق آلگوریتمهای ریاضی و تصویرسازی مجازی بخشهای مختلف بناهای تاریخی و نقاشیهای دیواری داخل این بناها به روش دیجیتال امکانپذیر می کند.
"این ساختار با کمک عکسهای اثر هنری و تکه های جمع آوری شده، تصاویر جدیدی با وضوح تصویر بسیار بالا عرضه می کند و به این ترتیب کارگران مرمت می توانند با استفاده از بانک اطلاعاتی شامل تکه های جمع آوری شده و تعیین موقعیت آنها، این تکه ها را درجای اصلی خود قرار دهند." براساس گزارش آنسا، استفاده از یک "دسته فرمان" (joystick) امکان شبیه سازی لحظه ای، چرخاندن و سازگاری تصاویر با اثر هنری را فراهم می کند. از دیگر عملکردهای این ساختار می توان به تعیین نیمه شفافیت، انطباق رنگها، نور و کنتراست و بزرگنمایی تصویر اشاره کرد که در شیوه های سنتی استفاده از این عملکردها غیرممکن است. این ابزار چند رسانه ای
در دسته بندی تکه های مشابه تسهیل ایجاد می کند و به کارشناسان مرمت امکان ترکیب دوباره دیجیتالی را به صورت از راه دور و به موازات مرمت فیزیکی ارائه می کند.
کشف جزيره نخبگان در مکزيک
جزيره اي باستاني متعلق به اشراف زادگان و نخبگان مکزيکي، در مرکز اين کشور کشف شد.
به گزارش ميراث آريا، اين جزيره آپوپاتو، نام داشته و به امپراطوري تاراسکان که در سال هاي 1400 تا 1540 بر بخش اعظمي از غرب مکزيک حکمراني مي کرده اند، تعلق داشته است.به گفته باستان شناسان، از آنجايي که اين جزيره پس از سقوط امپراطوري تاراسکان، تا به امروز دست نخورده باقي مانده و غير مسکوني بوده، آثار متعددي از روش زندگي اين قوم را در اختيار محققان قرار داده است.
کريستوفر فيشر، سرپرست گروه باستان شناسي گفت: هنوز هم ساختمان و معابدي که از دودکش هاي آنها دود خارج مي شوند
و دهکده کوچکي که مخصوص افرادي خاص همچون، نخبگان و کاهنان بوده است در اين جزيره به چشم مي خورند. وي با اشاره به سالم ماندن بسياري از بناهاي اين جزيره به ظاهر دور افتاده اظهار داشت: باستان شناسان در اين منطقه به اتاقي زير زميني برخورد کردند که خزانه امپراطوري بوده و همچنين هرم کوچکي را شناسايي کردند که به احتمال زياد براي مراسم مذهبي مورد استفاده قرار مي گرفته است.مردم تاراسکان که به زبان بومي پوريچا، ناميده مي شدند، دشمنان اصلي آزتکها به شمار مي رفته و تا پيش از ورود اسپانيايي ها به اين سرزمين، جنگ هاي متعددي با امپراطوري همسايه خود انجام داده بودند. فيشر افزود: موادي از قبيل کتان، پر، نمک و عسل از نيازهاي اصلي مردم منطقه بوده و از اين رو داد و ستدهاي گسترده اي با همسايگان به منظور تامين مايحتاج خود داشته اند.
ساخت چسب قدمتي 70 هزار ساله دارد
بررسي ابزارآلات انسان هاي نخستين نشان داد که آنها براي توليد اين وسايل از مواد چسبنده بسيار قوي با فرمول ساختي بسيار پيچيده استفاده مي کردند.
به گفته باستان شناسان، انسان هاي نخستين به صورت آگاهانه اجزاي فيزيکي و شيميايي ذرات آهن دار گياهي به نام گل اخري را با صمغ درخت اقاقيا در هم آميخته و با آن چسبي براي نگهداري ابزارآلات استوانه اي خود مي ساختند. ديرينه شناسان معتقدند اين ذرات خوني رنگ که در حدود 70 هزار
سال پيش توسط ساکنان آفريقاي امروزي مورد استفاده قرار مي گرفته جنبه اي سمبليک و زينتي داشته است. از اين رو هنوز هم برخي از دانشمندان استفاده از اين نوع چسب ها را براي نگهداري ابزار شکار انسان هاي نخستين باور ندارند. لي وادلي از دانشگاه ژوهانسبورگ آفريقاي جنوبي گفت: براي پي بردن به اين راز، اقدام به ساخت اين نوع چسب ها با استفاده از مواد به کار گرفته شده توسط انسان هاي عصر حجر کرديم.وي افزود: در پايان آزمايش متوجه شديم که چسب ساخته شده با مخلوط صمغ اقاقيا و گل اخري نسبت به چسبي که تنها با صمغ اقاقيا ساخته شده بود محکم تر و مقاوم تر است.وي خاطرنشان کرد: ما دريافتيم که اضافه شدن گل اخري به صمغ اقاقيا چسب را مقاوم تر کرده و مانع از جدا شدن اجسام سنگي از روي ابزار استوانه اي چوبي
مي شده است.
ماهيت احياء بر مبناي پژوهش استوار است
احياء بازگرداندن يک بنا به دامن زندگي امروزي است بنابراين در فرايند احياء نه فقط تغيير کاربري بلکه تثبيت و ارتقاي آن نيز صورت مي گيرد. به گزارش ميراث آريا کارشناس ارشد
معماري و شهرسازي در مراسم اختتاميه همايش ملي شناخت مزيت ها و ظرفيت هاي احياء و بهره برداري از اماکن تاريخي و فرهنگي با بيان اين مطلب افزود: بر اساس تعريفي که در سند احيا از طرف کميته تدوين و تعريف شده احياء بازگرداندن يک بنا به دامن زندگي امروزي است بنابراين در فرايند احياء نه فقط تغيير کاربري بلکه تثبيت و ارتقاي آن نيز صورت مي گيرد. شاهين طلوع آشتياني فرايند احيا را در سه بخش معرفي کرد و خاطرنشان کرد: بيشتر بناهاي تاريخي با استانداردهاي رايج همخواني ندارند از سويي ديگر، احياء به عنوان زير مجموعه اي
از قوانين حفاظتي است که از آغاز تا بهره برداري آن بايد اين چهاراصل را به ياد داشته باشيم. وي با معرفي فرايند ديگر احياء ادامه داد: فرايند طراحي احياء از شناخت تحليل، و در نهايت به طراحي آغاز مي شود که هر کدام از آنها داراي زير مجموعه هستند. آشتياني با بيان اين که ماهيت فرآيند احياء و مرمت امري پژوهشي و علمي است اظهار داشت: براين اساس بايد روح حاکم بر کارگاه هاي احياء و مرمت برمبناي اصول پژوهشي و علمي استوار باشد.
طلوع آشتیانی بهره برداري را مهمترين مرحله از فرايند احياء دانست و افزود: بهره برداري در فرايند احياء فعاليت ساده اي است که عمر بنا را افزايش داده و فرسودگي آن را به تأخير مي اندازد.
كشف بزرگ ترين پازل[جورچین] تاريخي جهان
بقاياي بزرگ ترين پازل [جورچین] تاريخي جهان در شهر افسوس تركيه كشف و پروژه مرمت و بازسازي آن آغاز شد. به گزارش ايسنا، در جريان كاوش هاي انجام شده در شهر تاريخي افسوس كشور تركيه، در خانه يك كنسول رومي، بقاياي بزرگ ترين پازل [جورچین] جهان به مساحت 350 مترمربع كه از 120هزار تكه تشكيل شده است، همراه صدها اثر تاريخي ديگر كشف شد. اين پازل[جورچین] در خانه يكي از كنسول هاي رومي كه سال 275 پس از ميلاد مسيح (ع) اين خانه را بنا كرده است، كشف شد و در آينده به يكي از جاذبه هاي شهر افسوس كه از جمله بزرگ ترين شهرهاي تاريخي منطقه مديترانه است، تبديل خواهد شد. اكنون مرمت گران مي خواهند، تمام قطعات اين پازل[جورچین] را كنار يكديگر قرار دهند و تكه هايي را كه در طول سال ها از بين رفته اند، بسازند. پيش بيني مي شود اجراي اين پروژه كه بلافاصله پس از كشف آغاز شده است، 300هزار دلار هزينه داشته باشد. شهر تاريخي افسوس، يكي از قديمي ترين شهرهاي جهان است و كاوش در بقاياي آن از 140 سال پيش آغاز شده، ولي هنوز نزديك به 80 درصد اين شهر كاوش نشده است. همچنين قدمت اين شهر به دوره نوسنگي و حدود هشت هزار سال پيش مي رسد. شهر افسوس در سال گذشته ميلادي ميزبان دوميليون بازديدكننده بود كه 80 درصد آنها گردشگران خارجي بودند.
آرامگاه کوروش خنده را بر لبان ايرانيان نشاند
خيلي ها سعي کردند در جريان مرمت آرامگاه کوروش جو سازي کرده و احساسات ميهن پرستانه ايرانيان را برانگيخته و از اين کار به نفع خودشان سوءاستفاده کنند.
مرمت آرامگاه کوروش پس از 7 سال، به اتمام رسيد و بالاخره در سال 87 بود که داربست هاي فلزي دست از سر آرامگاه کوروش برداشتند. به گفته کارشناسان سقف اين آرامگاه به خوبي عايق بندي شده و حتي قطره اي آب به داخل آن نفوذ نخواهد کرد. البته تأييد کارشناسان يونسکو مهر تأييدي بر بي عيب و نقص بودن اين مرمت بود.
اتفاق مهم ديگري که طي سال گذشته در خصوص آرامگاه کوروش افتاد ايجاد شناسنامه و نقشه براي تمام بلوک هاي سنگي آن بود. از آنجايي که اين کار از بهترين راه هايي است که مي توان به وسيله آن از خيلي حرف و سخن ها در آينده جلوگيري کرد به عنوان نقطه عطفي براي اين اثر باستاني به شمار مي رود.
با توجه به اينکه اين آرامگاه به ثبت جهاني رسيده اهميت و لزوم دقت براي مرمت آن بيش از هر اثر ديگري وجود داشت. اثري که از يک سو يادآور دوران شکوهمند هخامنشي براي ايران و ايرانيان است و تمدن و قدمت ما را به رخ جهانيان مي کشد، از سوي ديگر نيز براي جهانيان خالي از جذابيت نيست.
اين در حالي است که خيلي ها سعي کردند تا از نحوه مرمت آرامگاه کوروش جريان سازي کرده و از آن به نفع خويش استفاده کنند و حتي آن را به عنون دستاويزي قرار داده و به سمت تلويزيون ها و راديو هاي بيگانه کشاندند.
امسال پس از آنهمه خبرسازي و کشمکش آرامگاه کوروش در آستانه تحويل سال ميزبان ايرانياني بود که از اقصي نقاط کشور آمده بودند تا از نزديک شاهد مرمت آن بوده و لحظات تحويل سال را در کنار اين اثر که يادگار ايران باستان است سپري کنند.
شايد اگر خبرهاي تخريب آرامگاه کوروش حقيقت داشت خنده هاي رضايت بر لبان آنها نمي نشست و اينگونه آخرين ثانيه هاي باقي مانده از سال 87 را با خرسندي به اتمام نمي رساندند.
اما در اين ميان هيچ کس به فکر اينکه حتي يک خسته نباشيد به تيم مرمتي اين آرامگاه بگويد نبود. يادمان نمي رود که در آستانه اتمام مرمت آرامگاه به لطف برخي رسانه هاي داخلي و خارجي چه فشارهاي روحي و رواني بر آنها وارد شده بود!
ابيانه يک شهر است
براساس پژوهش هاي صورت گرفته، ابيانه روستايي است که در بازگشت به خود ،شکل معنا داري گرفته است.
به گزارش ميراث آريا و رئيس سابق پژوهشکده مردم شناسي در چهاردهمين نشست هنر و باستان شناسي فرهنگستان هنر با موضوع روستاي تاريخي ابيانه افزود: ويژگي هاي موجود در ابيانه، در هيچ يک از روستاهاي ديگر کشور وجود ندارد چرا که اين روستا، عناصر فرهنگي خود را حفظ کرده است.
محمد مير شکرايي بر خود باوري هويت روستاي ابيانه تأکید کرد و گفت: هر يک از عناصر روستاي ابيانه هويت ساز است و مي تواند زيستگاهي را ارزشمند کند.
در ادامه اين نشست عظيمه رياحي دهکردي با اشاره به اين که تاريخي که در ابيانه زنده است ما را بر آن داشت تا جهاني باشيم اظهار داشت:
پنج مورد براي ثبت جهاني وجود دارد که اگر هر روستايي يک ويژگي آن را داشته باشد به ثبت جهاني مي رسد که خوشبختانه ابيانه چهار مورد از موارد را به خود اختصاص داده است.
به گفته اين کارشناس ميراث فرهنگي: در هر سال، يک بار هر روستاي قديمي به ثبت جهاني مي رسد و ما در حال حاضر منتظر هستيم تا نوبت به ابيانه برسد.
درادامه اين نشست رئيس پيشين سازمان ميراث فرهنگي با مطرح کردن سوالي مبني بر اينکه آيا ابيانه شهر است يا روستا افزود: هر جا که در آن تمدني وجود داشته باشد، خواسته يا ناخواسته نام شهر را بر آن گذاشته مي شود، بنابراين در يک روستا با نوعي فرهنگ مواجه هستيم که آن را بايد نهاد فرهنگ روستايي ناميد.
سيد محمد بهشتي با اشاره به ارزش عملکردي روستا گفت: در روستا مکان هايي وجود دارد که داراي تمدن هستند ،ارزش عملکردي نيز دارند، از زبان نيز استفاده عملکردي نمي کنند چراکه زبانشان حامل پيام هاي
ديگري است.
اين کارشناس ارشد معماري بر شهر بودن ابيانه تأکید کرد و گفت: از ويژگي هايي که ممکن است روستايي به شهر تبديل شود داشتن مسجد است که در ابيانه نيز وجود دارد که اين مسجد بيش از هزار سال قدمت دارد.
وي در پايان تأکید کرد: :درحال حاضر شواهدي در دست است که دلالت بر شهر بودن ابيانه دارند از سويي ديگر بر اساس مطالعات باستان شناسي و فرهنگي صورت گرفته، مي توان شهر بودن ابيانه را ثابت کرد.
آيا نيم تنه نفرتي تي جعلي است؟
براساس ادعاي يك باستان شناس سوييسي، نيم تنه نفرتي تي توسط يك مجسمه ساز آلماني ساخته شده و جعلي است.
به نقل از فرانس پرس، يك باستان شناس و تاريخ دان -
هنري استيرلين -كه تاكنون ده ها كتاب درباره تاريخ مصر، تاريخ اسلام و منطقه خاورميانه منتشر كرده است، اعلام كرد كه نيم تنه ملكه نفرتي تي كه از سال ها پيش در موزه آلتس در شهر برلين آلمان نگهداري مي شود، جعلي است و در سال 1912 ميلادي به دستور يك باستان شناس آلماني- لودويگ بوچارت - توسط مجسمه سازي به نام گرارت ماركس ساخته شده است.
وي هدف از ساختن اين مجسمه را آزمايش رنگ دانه هايي اعلام كرد كه در سال هاي دور براي رنگ آميزي مجسمه ها توسط مصريان باستان استفاده مي شده اند.
آنها همچنين قصد داشته اند، با ساختن اين مجسمه، رنگ آميزي آن و انداختن گردنبند نفرتي تي به گردنش، به چهره واقعي نفرتي تي دست يابند.
اما ششم دسامبر سال 1912 ميلادي، اين كپي به عنوان اصل توسط يك شاهزاده آلماني به مهمانانش معرفي و اين امر سبب شد، در طول سال ها، از اين مجسمه به عنوان يك اثر تاريخي چندهزار ساله ياد شود.
دكتر استيرلين حدود 25 سال از عمر خود را صرف بررسي اين مجسمه كرده و شواهدي را نيز براي اثبات ادعاي خود ارايه كرده است.
او با استناد به اين مسئله كه نيم تنه نفرتي تي چشم چپ ندارد و هيچ اثري نيز از كنده شدن چشم چپ آن نيست، بر اين باور است كه مجسمه از ابتدا بدون چشم بوده، درحالي كه ساخت مجسمه بدون چشم در تمدن مصر باستان نوعي توهين محسوب مي شده است، زيرا مصريان به مجسمه هايي از اين دست مانند انسان ها احترام مي گذاشتند.
وي همچنين به اين نكته اشاره مي كند، از آنجا كه اين مجسمه با سنگ هايي تاريخي ساخته شده يا دست كم
با آنها روكش شده، در سال هاي گذشته، امكان تعيين دقيق قدمت آن يا اصل و جعل بودنش وجود
نداشته است.
ادعاي جعلي بودن نيم تنه نفرتي تي در شرايطي مطرح مي شود كه در سال هاي اخير، پذيرفته نشدن درخواست هاي دولت مصر براي نمايش اين مجسمه در اين كشور از سوي دولت آلمان، موجب تنش در روابط دو كشور شده است. مقامات آلماني در اين باره ادعا مي كنند كه اين مجسمه به دليل ساخته شدن از سنگ آهك، آسيب پذير است.
تا به حال، اين طور گفته مي شد كه نيم تنه نفرتي تي در جريان كاوش هاي انجام شده در سال 1912 ميلادي در مصر كشف شده و قدمت آن 3300 سال تخمين زده شده است.
مقامات فرهنگي مصر و آلمان، تاكنون واكنشي نسبت به ادعاي دكتر استيرلين نشان نداده اند.
كشف موميايي هاي درخشان در مصر
ده ها موميايي مصري چهارهزار سال پس از رنگ آميزي شدن هم چنان مي درخشند. به گزارش (ايسنا) به نقل از آركئو لوژي نيوز، باستان شناساني كه در قبرستاني تاريخي در نزديكي هرم ايلاهون در منطقه فايوم كشور مصر مشغول به كاوش اند، موفق به كشف ده ها موميايي چهارهزار ساله رنگ شده در مقبره اي زيبا شدند كه با وجود گذشت هزاران سال از رنگ آميزي آنها، هنوز مي درخشند. به گفته زاهي هواس، مقبره محل كشف اين آثار در 90 كيلومتري جنوب قاهره واقع شده و در سال هاي حكومت فراعنه يكي از سلسله هاي پادشاهي مصر كه بين سال هاي1786 تا 2061 پيش از ميلاد مسيح (ع) بر مصر باستان حكومت مي كرده، ساخته شده است. هرچند كشف مقبره ها و موميايي هاي چندهزار ساله در كشور مصر، امري تقريباً عادي به شمار مي رود، ولي كشف اين موميايي ها از اين نظر اهميت دارد كه با گذشت هزاران سال، درخشندگي رنگ هاي فيروزه اي، خاكستري و طلايي به كار رفته در آن ها را مي توان ديد. اين امر، شگفتي باستان شناسان را برانگيخته است. رييس گروه كاوش مقبره محل كشف اين موميايي ها همچنين از كشف يك عبادتگاه كوچك و ميزي مخصوص قرباني كردن كه در زمان حكومت امپراطوري رم باستان بر مصر ساخته شده است، در نزديكي مقبره كشف شده خبر داد. در اين مقبره، علاوه بر ده ها موميايي، 15 ماسك نقاشي شده همراه چند طلسم و ظرف هاي سفالي كشف شده اند.
پيدا شدن كليساي گمشده در انگليس
بقاياي يك كليساي قرون وسطا كه گمشده بود، همراه محوطه هاي تاريخي عصر برنز در انگليس كشف شدند.
به گزارش ايسنا، سخنگوي گروه باستان شناسي دانشگاه لمپيتر اعلام كرد كه در جريان كاوش هاي اخير در منطقه اي تاريخي در انگليس بقاياي يك كليساي قرن 12 ميلادي كه از آن به عنوان كليساي گمشده قرون وسطا ياد مي شود، كشف شد. از سال ها پيش، باستان شناسان به دنبال كشف بقاياي اين كليسا هستند كه در نقشه هاي تهيه شده از كشور انگليس در سال 1840 ميلادي وجود داشته و براساس اين نقشه ها، در مركز يك روستا بوده است.
مدير اين پروژه در گفتگو با بي بي سي اعلام كرد كه كليساي گمشده در سال 1165 ميلادي ساخته شده و در زمان خود، يك شاهكار معماري بوده است. او همچنين از كشف دو محوطه تاريخي از عصر برنز در كنار بقاياي كليساي گمشده خبر داد كه در آنها آثاري از جمله چند خانه، معدن سنگ، ابزارآلات شكار و آسياب كشف شده اند.
اكنون كاوش در اين محوطه تاريخي ادامه دارد و تا اين لحظه، هيچ تصويري از اين كشف تاريخي در اختيار رسانه ها قرار نگرفته است.
دو پايه ستون هخامنشي در کاخ شائور شکست
دو پايه ستون هخامنشي در کاخ شائور به دليل نامعلومي شکست. اين کاخ در عرصه محوطه باستاني شوش واقع شده و به علت باز بودن حصار ورودي، امکان تخريب ديگر پايه ستون هاي آن نيز وجود دارد. «محمدرضا چيت ساز»، مدير پايگاه ميراث فرهنگي و گردشگري محوطه هاي باستاني شوش دراين باره گفت: «بخشي از ديواري که سال ها قبل براي حفاظت از کاخ شائور، دور تا دور محوطه کشيده شده بود طي چند سال گذشته توسط متکديان و معتادان تخريب شد و به همين علت مسير ورود به کاخ باز است. بر همين اساس بخشي از پايه ستون ها در آن زمان به شدت آسيب ديدند که به نظر مي رسد تخريب اخير نيز دنباله همان تخريب هاي گذشته باشد.»به گفته وي پيش از اين معتادان کنار پايه ستون هاي هخامنشي آتش روشن مي کردند و به همين علت بخشي از اين پايه ستون ها سست شده اند، اما معلوم نيست که تخريب هاي اخير توسط مردم صورت گرفته يا به علت سست بودن ساختار سنگي، پايه ستون ها تخريب شده اند.کاخ شائور به دوره اردشير دوم هخامنشي تعلق دارد. اين کاخ با کمي فاصله درست روبروي محوطه هاي باستاني شوش واقع شده است.چيت ساز درباره حفاظت از کاخ شائور گفت: «از جمله برنامه هاي پايگاه ميراث فرهنگي محوطه هاي باستاني شوش، مرمت و حفاظت از کاخ شائور است. براي اين کار لازم است که ابتدا حصار دور کاخ دوباره باسازي شده و در اصلي باز شود. سپس با نصب کانکس در کنار ورودي کاخ، از اين محوطه باستاني حفاظت شود.» وي درباره مرمت کاخ گفت: «براي مرمت اين کاخ هم نياز به تخصص مرمت سنگ و هم مرمت آجر داريم، زيرا فضاي پيرامون کاخ ساختارهاي آجري دارد و همچنين پايه ستون هاي هخامنشي بايد توسط متخصص سنگ مرمت شود.»به گفته چيت ساز با شروع به کار مرمت کاخ شائور، چرخ نچرخيده حفاظت اين کاخ بالاخره مي چرخد و نجات بخشي اين محوطه باستاني نيز به انجام مي رسد.
چندي پيش و در پي اعلام عرصه و حرايم جديد محوطه باستاني شوش به مراکز عمراني و شهرداري، کاخ شائور نيز به عرصه تپه هاي باستاني شوش پيوست و به اين ترتيب تمامي ساخت و سازهاي پيرامون اين محوطه باستاني داراي ضوابط قانوني شد.
مرمت بخش فراموش شده از دوره کريم خاني بازار شيراز
به همت پايگاه ميراث فرهنگي و گردشگري بافت تاريخي شيراز و اهالي بازار اين شهر، بخش فراموش شده دوره کريم خاني بازار شيراز که تا امروز مورد مرمت قرار نگرفته بود مرمت شد.
«عليرضا قلي نژاد»، مدير پايگاه ميراث فرهنگي و گردشگر بافت تاريخي شيراز با اعلام اين خبر گفت: «در پي همکاري مشترک ميان پايگاه ميراث فرهنگي و کسبه بازار 16 دهانه از فضاي تاريخي بخش شمالي بازار مورد مرمت قرار گرفت.»در پي اين همکاري، 8 دهانه توسط پايگاه ميراث فرهنگي و 8 دهانه توسط کسبه بازار مورد مرمت قرار گرفته است.قلي نژاد دراين باره گفت: «بخش شمالي بازار به دوره کريم خان زند و بخش جنوبي آن به دوره قاجار مربوط مي شود. اما در قسمت شمالي بازار و پس از گذر از سراي مشير، بخشي تاريخي متعلق به دوره کريم خان وجود دارد که نياز به مرمت داشت.»
وي درباره همکاري ميان پايگاه ميراث فرهنگي و کسبه بازار گفت: «اين همکاري در جهت شناخت بهتر مردم نسبت به ميراث فرهنگي است. وقتي کسبه خود در امر مرمت مشارکت مي کنند، متوجه مي شوند که حتما نياز به نوسازي نيست و از همان فضاهاي تاريخي مي توان به نحو شايسته اي
استفاده کرد.»اين همکاري در پي تفاهم نامه اي ميان پايگاه ميراث فرهنگي و اهالي بازار صورت گرفته است و در پي آن بخشي از بودجه پايگاه براي مرمت بازار مورد استفاده قرار گرفته است. بازار تاريخي شيراز يکي از بازارهاي مشهور جهان است. اين بازار به صورت مسقف ساخته شده و پايه اصلي آن به دوره کريم خان زند باز مي گردد. سراي مشير از مشهورترين بخش هاي اين بازار است.
كشف 180مايل گمشده از ديوار بزرگ چين
با استفاده از فناوری اشعه مادون قرمز و دستگاه هاي GPS، يكصدو هشتاد مايل ديگر از ديوار تاريخي چين كشف شد.به گزارش چاينا ديلي، متخصصان آژانس ملي نقشه برداري چين طي دو سال
مطالعات مجدد كه با استفاده از فناوری هاي نو صورت گرفت، روشن شده است كه ديوار چين از آنچه كه تاكنون تصور مي شد؛ بسيار بزرگتر بوده است. در پي دريافت اطلاعات جديد؛ اين متخصصان اقدام به تهيه نقشه جديدي كرده اند كه نشان مي دهد
بخشي از ديوار توسط تپه ها، رودخانه ها و محيط هاي طبيعي بريده و قطع شده است كه در اصل از كوهستان هيوشان در شمال استان ليااونينگ تا جيايوپس در غرب استان گانزو در چين امتداد داشته است.بنابه همين گزارش و طبق نقشه جديد، بخشي از ديوار كه در دوران سلسله مينگ از 1368 تا 1644 براي حمايت از چين در برابر مهاجمان شمالي احداث شده بود، به مرور زمان فرسوده و در زير خروارها خاك و سنگ و شن كه از مناطق خشك پيرامون به اين منطقه سرازير مي شده؛ مدفون شده است.
بخش افزوده شده ديوار بزرگ كه بيش از 2000 سال پيش براي پيشگيري از تهاجم اقوام مغول و ديگران به كشور چين احداث شده؛ درحدود 3900 مايل امتداد داشته كه سراسر بخش هاي شمالي كشور را مي پوشانده است.بنابه همين گزارش؛ برنامه نقشه برداري اخير كه باهمكاري وزارت ميراث فرهنگي و دفتر حفاظت و نقشه برداري اين موسسه انجام شده تا سال ديگر نيز به منظور تهيه نقشه اين بخش مفقود شده از ديوار كه در دوران سلسه هاي كين و هان 221 پيش از ميلاد و 9 ميلادي احداث شده، ادامه مي يابد. مطالعات اخير توسط باستان شناسان چيني پيشتر نيز نشان داده است كه توفان هاي شني عامل اصلي در مدفون كردن اين ديوار كه عمدتا به دليل فرسايش و رانش خاك بر اثر روش هاي نادرست كشاورزي تا دهه 1950 رخ داده؛ بوده است. اين توفان ها عامل بيابان زايي در بخش عظيمي از شمال چين و تبديل اين مناطق كشاورزي به كوير شده است.علاوه براين؛ اين بخش از ديوار روي پشته اي از خاك استوار شده كه در مقايسه با ديگر بخش هاي ديوار كه از خشت و سنگ در پي ساختمان استفاده مي شده، از مقاومت كمتري برخودار بوده است.
تخریب در ایوان کرخه شوش مانع جدی برای ثبت جهانی این اثر است
سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان از جدیدترین تخریب در محوطه باستانی ایوان کرخه خبر داد و گفت: این تخریب مانع جدی برای ثبت جهانی این اثر است.
مجتبی گهستونی با اشاره به اینکه تخریب در ایوان کرخه در کنار کشت اراضی و حفاری های غیر مجاز، این بار شکل دیگری به خود گرفته است، گفت: شرکت توزیع نیروی برق شوش از اسفندماه 1378 تا نیمه اول فروردین 1388 اقدام به نصب 60 پایه برق در عرصه محوطه باستانی ایوان کرخه کرده است.
وی اظهار داشت: این اقدام اداره برق به خاطر تعرض به ایوان کرخه، حفاری غیر مجاز و تخریب، تخلف آشکار از قوانین حمایتی از محوطه های باستانی محسوب می شود.
نائب رئیس انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان افزود: کاشت پایه های برق که منجر به حفاری برای پی کنی شده است با اطلاع اداره میراث فرهنگی شوش در بخش فتح المبین این شهرستان صورت گرفته است و سکوت این ادره برای نصب دکل های برق که می توانست با انجام کار کارشناسی در خارج از عرصه باشد جای تأمل دارد.
وی اظهار داشت: ایوان کرخه محوطه ای تاریخی مربوط به دوره ساسانی است که در سال 1310 به شماره 47 ثبت شد و در صورتی که بحث ثبت جهانی شوش مطرح شود یکی از موانع این ثبت جهانی وجود پایه های برق خواهد بود.
این فعال حوزه میراث فرهنگی تصریح کرد: تخریب و حفاری غیر مجاز در محوطه ایوان کرخه به قدری زیاد است که پیشتر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان و دیگر فعالان با نامه نگاری، اعتراض خود را نسبت به تخریب ایوان کرخه به اطلاع رئیس جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی کشور رسانده بودند.
گهستونی با اشاره به نامه استانداری خوزستان برای جلوگیری از تعرض به اماکن باستانی این استان، تصریح کرد: با پیگیری هایی که از سوی شرکت توزیع نیروی برق خوزستان به عمل آوردیم متوجه شدیم که نامه ای از سوی معاون فنی استانداری خوزستان به دستگاه های دولتی ارسال شده است که انجام هرگونه ساخت و ساز در اماکن باستانی بدون استعلام از سازمان میراث فرهنگی ممنوع شده است که البته در پیوست این نامه به نام آثار و اماکن ثبت شده اشاره ای نشده است.
وی تأکید کرد: اگرچه شرکت توزیع نیروی برق خوزستان برای جلوگیری هدررفت سرمایه های استانی از اجرای هرگونه طرحی که معارض داشته باشد خودداری می کند اما این اقدام شرکت برق که با سکوت چند باره میراث فرهنگی برای جلوگیری از تخریب در محوطه های باستانی ایوان کرخه صورت گرفته ضربه مهلکی است که در صورت بی توجهی غیر قابل جبران خواهد بود.
کشف فسيل فيلي چند هزار ساله در اندونزي
باستان شناسان در يکي از شهرهاي قديمي اندونزي موفق به کشف بقايايي از فسيل يک فيل ما قبل تاريخ با جثه اي نسبتاً بزرگ شدند.
به گزارش ميراث آريا، اين فسيل که به گونه اي فيل به نام هيساندرينديکوس تعلق دارد قدي 5/2 متري داشته و در عمق چهار متري سطح زمين به دست آمده است.
محل کشف اين فسيل عظيم الجثه منطقه اي باستاني به نام بلورا است که در عصر پليستوسن از يک و هشت دهم ميليون سال تا 11 هزارو 500 سال پيش زميني هموار بوده که محل مناسبي براي زندگي اين نوع حيوانات بوده است.
به گفته باستان شناسان وجود آثاري از برگ درختان روي سنگ هاي سيليکاتي اين منطقه، فرضياتي را مبني بر وجود چنين سرزميني در اين منطقه در دوره پليستوسن به وجود آورد.
اين آثار در حال حاضر در موزه شهر بلورا واقع در جاواي مرکزي درمعرض ديد علاقمندان قرار دارد و اميدواري هاي زيادي را براي مسئولان جهت جذب گردشگر به وجود آورده است.
ساکنان جنوب افريقا، قديمي ترين اقوام روي زمين
بررسي هاي اخير دانشمندان از DNA ساکنان جنوب افريقا نشان داد، اين افراد که هزاران سال به عنوان شکارچي در اين منطقه زندگي مي کردند، قديمي ترين جمعيت انسان ها روي زمين به شمار مي روند.
به گزارش ميراث آريا، اين افراد که امروزه به نام خانه به دوشان آفريقاي جنوبي ناميده مي شوند بازماندگان و نوادگان انسان هاي نخستيني هستند که هزاران سال پيش به ديگر نواحي آفريقا و قاره هاي ديگر مهاجرت کرده بودند.
اين مطالعه که با بررسي آزمايش های DNA بيش از 120 گروه مختلف از اقوام امروز آفريقايي صورت گرفت، وابستگي آنها به 14 نژاد مختلف انسان هاي اوليه را به اثبات رساند و نشان داد که اختلاف ها و شباهت هاي ژنتيکي آنها به صورت مستقيم بر زبان گفتاري آنها تأثیر گذاشته است.
از ديگر يافته هاي دانشمندان کشف DNA ساکنان شرق آفريقا است که نشان مي دهد ساکنان اين منطقه رابطه ژنتيکي نزديکي با آن دسته از اقوامي دارند که به سوي ديگر نقاط جهان مهاجرت کرده بودند.
اين نظريه حاصل 10 سال تحقيق دانشمنداني است که از اماکن پر خطر اين قاره براي جمع آوري نمونه خون افراد مختلف به منظور بررسي ارتباط ژنتيکي آنها صورت گرفته و امروز نشان داد که آفريقا زادگاه بشر بوده است.
منطقه جم و كوه پرديس
کوه باستاني "پرديس"، در حومه شهرستان "جم " از توابع عسلويه استان بوشهر و در نيمه راه بندر کنگان به فيروز آباد قرار دارد.
نکات قابل توجهي درباره اين کوه باستاني و عجيب وجود دارد، كه به بررسي آنها خواهيم پرداخت. قله اين کوه نزديکترين نقطه زمين به خورشيد است، زيرا بالاترين ارتفاع را در نزديکي خط استوا دارد. مردم محلي معتقدند آتشكده واقع بر قله اين كوه، محل تولد و غسل تعميد، پدر جمشيد جم است. لازم به ذكر است صعود به قله بسيار مشكل بوده و حدود 10 ساعت طول مي كشد و نياز به وسايل كوهنوردي دارد. از نكات منحصر بفرد اين كوه، مغناطيس فوق العاده قوي آن است كه شهرت جهاني دارد. اگر در فاصله 50 تا 100 متري کوه، در انتهايي ترين نقطه آسفالت شده جاده، با ماشين توقف کنيد و دستي آن را بخوابانيد، ماشين بجاي حركت به پشت و درجهت سر پائيني، به نرمي به سمت کوه کشيده مي شود.
البته همين مغناطيس براي رانندگان نا آشنا به منطقه بسيار دردسر سازبوده است و تاکنون تعداد زيادي خودرو، بي اختيار با کوه تصادف کرده اند. پوشش گياهي منطقه نوعي خار بياباني گرمسيري و منحصر بفرد است، که خواص دارويي فراوان دارد و عسل آن در زمان كوتاهي پيش خريد چند کارخانه داروسازي بزرگ جهان مي شود. يکي از ترکيبات اصلي داروي آرام بخش" آدويل"، که از بهترين قرص هاي شناخته شده براي ناراحتي هاي اعصاب و دردهاي ميگرني است، از همين عسل تهيه مي شود. منطقه جم داراي خرماي ويژه اي است كه به "خرماي خصه "معروف است.
از ويژگي هاي جالب اين خرما، غرق شدن آن در شيره خود است؛ يک کاسه از اين خرما، در طي سه ساعت پر از شيره مي شود و شكل آن به اندازه يك آلبالو تغيير مي يابد.
از ديگر خواص دارويي اين خرما، استفاده از آن براي ساخت قندهاي رژيمي مخصوص بيماران ديابتي است، كه براي كشورهاي توليد كننده اين نوع قند صادر مي شود.
نکته جالب ديگر رويش درخت زيتون در دامنه شمالي کوه پرديس و در حد فاصل شهرستان جم تا روستاهاي چاهه و دره پلنگي است،که رويش چنين گياهي در اين آب و هوا، بسيار شگفت انگيز است. قدمت چاهه و دره پلنگي به درستي مشخص نيست، ولي نشانه هايي از غار نشيني و وجود فسيل هاي بسيار قديمي در منطقه ديده شده است. از ديگر عجايب كوه پرديس، وجود چشمه بزرگي ازآب خنک و فوق العاده سالم در درون كوه بوده، كه اين مسئله بسيار نادر است؛ زيرا در منطقه عسلويه مردم به شدت با مشكل كم آبي و وجود آب ناسالم مواجه هستند. مردم چاهه و جم، کوه پرديس را فوق العاده مقدس و محترم مي شمارند، زيرا به استناد علائم موجود در آتشکده اين كوه احتمال مي رود اين مكان،از اولين نقاطي باشد که نفت در آن سوزانده شده است. با گشایش جاده فيروزآباد به عسلويه توسط سازمان پتروشيمي، رفتن به اين منطقه بسيار آسان شده است. سازمان پتروشيمي با تأسيس سه شهرک بزرگ در اين منطقه، اقدام به تأسيس فرودگاه جم نموده است؛ هر هفته يک پرواز به مقصد جم انجام مي شود که امکان خوبي براي سفر به اين منطقه اعجاب انگيز را
تسهيل مي نمايد.
کشف 30 هزار دست سازه سنگي
از 17 تا 10 هزار سال قبل در مازندران
طي مطالعات باستان شناسي در غار کوميشان به منظور انجام تاريخ گذاري مطلق و بررسي چگونگي خروج انسان از غارنشيني تا آغاز شهرنشيني، حدود 30 هزار دست سازه سنگي از لايه هاي باستاني اين غار کشف شد. اين دست سازه ها متعلق به دوره فراپارينه سنگي و نوسنگي بوده و نشان از سکونت انسان بين 17 تا 10 هزار سال قبل در منطقه دارد. «حامد وحدتي نسب»، سرپرست هيات باستان شناسي غار کوميشان دراين باره گفت: «يکي از اهداف مهم هيات باستان شناسي در فصل نخست کاوش غار کوميشان، يافتن نمونه هاي قابل مطالعه از قبيل زغال براي تارخ گذاري مطلق است. درکنار اين موضوع از لايه هاي باستاني غار موفق به کشف حدود 30 هزار قطعه دست سازه هاي سنگي از دوره فراپارينه سنگي تا نوسنگي شديم.»به گفته وي اين حجم نمونه هاي بدست آمده در يک ترانشه دو در دو متر کشف شده اند و هنوز هيات باستان شناسي تصميم به گسترش اين ترانشه نگرفته است. وحدتي نسب درباره نمونه هاي بدست آمده، گفت: «پيش از اين و در سال هاي 1950 داده هاي باستان شناسي بدست آمده از دو غار هوتو و کمربند که در نزديکي کوميشان واقع شده اند توسط آزمايش هاي کربن 14 تاريخ گذاري شد، اما از آنجايي که آزمايش هاي کربن 14 در آن سالها علم تازه اي بود اشتباهاتي نيز به همراه داشت. به همين دليل امروز نمي توان به نتايج بدست آمده از آن مطالعات اعتماد کرد.» وي در ادامه گفت:« برهمين اساس تصميم گرفته شد تا با کاوش در غار کوميشان و جمع آوري نمونه هاي زغال از لايه هاي باستاني و ديگر داده هاي باستان شناسي، تاريخ گذاري جديدي براي دوره فراپارينه سنگي و نوسنگي اين منطقه از استان مازندران داشته باشيم.»کشف نمونه هاي استخواني متعلق به جانوران دوره فراپارينه سنگي و نوسنگي و همچنين کشف سفال و نمونه هاي گياهي از جمله ديگر يافته هاي
هيات باستان شناسي غار کوميشان بوده است. وحدتي نسب دراين باره گفت: «تمامي يافته هاي باستان شناسي بدست آمده از غار کوميشان، از دست سازه هاي سنگي گرفته تا نمونه هاي استخواني جانوران و گياهان و سفال مورد مطالعه قرار مي گيرند و تمامي آنها بر اساس لايه کشف شده تاريخ گذاري و ثبت مي شوند. به اين ترتيب، غار کوميشان به عنوان يک محوطه باستاني با تاريخ گذاري دقيق به جامعه باستان شناسي معرفي مي شوند.»وحدتي نسب همچنين درباره کشف يک نمونه گردنبند تزئيني در لايه هاي فراپارينه سنگي و نوسنگي غار کوميشان گفت: «دندانهايي با انتهاي سوراخ شده جهت استفاده به عنوان آويز کشف شده که پيش از اين نمونه هاي مشابه آن قبلاً از لايه هاي منتسب به فراپارينه سنگي غارهاي هوتو و کمربند در خلال کاوشهاي دهه 50 ميلادي گزارش شده است.»
سرپرست هيات کاوش در غار کوميشان درباره نحوه مطالعات آزمايشگاهي گفت: «مطالعات گاهنگاري و جانور باستان شناسي در خارج از کشور و مطالعه روي دست سازه هاي سنگي، سفال، گياه باستان شناسي، ديرين اقليم و رسوب شناسي در داخل کشور انجام مي شود.»
غار کوميشان در سال 1367 کشف شد و نخستين گزارش باستان شناسي نيز در همان سال ارائه و دهانه غار با سنگ پوشانده شد. در سال 1379 روي مصنوعات سنگي اين غار مطالعاتي صورت گرفت و بين سال هاي 1380 تا 81، ديواره سنگي غار برداشته شد. اين غار در سال 1382 مجدداً مورد بررسي و شناسايي قرار گرفت و اکنون نيز هيات ايراني طي طرحی با نام از «غار تا شهر« کاوش هاي باستان شناسي آن را از سر گرفتند. وحدتي نسب در پايان يادآور شد:« تمام اشياء و داده هاي فرهنگي بدست آمده از غار کوميشان طي يک برنامه منظم و البته دشوار طبقه بندي مي شوند و گاهي هيات باستان شناسي تا ساعتي پس از نيمه شب نيز درحال مستند نگاري داده هاي بدست آمده هستند.»
غار کوميشان يکي از مهمترين غارهاي کشور می باشد که در استان مازندران واقع شده است. در حال حاضر مطالعاتي تحت عنوان از غار تا شهر در محدوده جاده بهشهر- ساري انجام مي شود که طي آن چگونگي خروج انسان از غار و آغاز شهرنشيني در منطقه مورد مطالعه قرار مي گيرد.
اين نخستين باري است که يک هيات کاملاً ايراني کاوش در غار را انجام مي دهند. پيش از اين کاوش غار توسط هيات هاي خارجي و يا هيات هاي مشترک ايراني و خارجي انجام مي شد. کاوش هاي باستان شناسي غار کوميشان طرح مشترکي با مطالعات باستان شناسي گوهرتپه مازندران به سرپرستي علي ماهفروزي است. کاوش هاي باستان شناسي در گوهرتپه نشان مي دهد که 4500 سال قبل در نزديکي غارهاي کوميشان، هوتو و کمربند شهر نشيني آغاز شده است.
کشف سکه هاي متعلق به قرون وسطي در مقدونيه
کاوش هاي اخير باستان شناسان در منطقه اي واقع در جنوب مقدونيه به کشف نزديک به 4300 سکه با سابقه تاريخي متفاوت از قرون وسطي انجاميد.
به گزارش ميراث آريا، اين سکه ها که در اواسط قرن دوازدهم ميلادي و اوايل قرن سيزدهم ضرب شده اند در شهر باستاني مقدونيه به نام استروميکا کشف شدند.
زوران روژاک، سرپرست گروه باستان شناسي گفت: اين سکه ها که درون دو مخزن سراميکي و در چند متري سطح زمين قرار داشتند، يکي از بزرگترين و مهمترين يافته هاي
مربوط به قرون وسطي اين کشور به شمار مي روند که تاکنون توسط باستان شناسان کشف شده اند.
وي با بيان سابقه تاريخي اين سکه ها افزود: طبق مدارک موجود، سکه ها را مي توان به سه دوره مختلف تقسيم کرد. دوره اي که از امپراطوري مانجلو اول شروع وتا فرمانروايان بعدي او ادامه داشته است.
تاکنون سکه هاي متعددي از دوره هاي مختلف تاريخي در اين منطقه يافت شده است که قديمي ترين آنها به سال 350 قبل از ميلاد، زمان حکومت فيليپ اول تعلق دارد.
تخريب محوطه اشکاني پا گچي در رامهرمز
در ادامه اجراي کانال هاي آبرساني سد انحرافي زيره زرد در رامهرمز، محوطه باستاني پاگچي (طالقاني3) که روي خرابه هاي شهر باستاني رامهرمز قرار دارد بدون استعلام از سازمان ميراث فرهنگي تخريب شد.
تخريب اين محوطه باستاني مربوط به دوره اشکاني در آغازين روزهاي فروردين ماه به منظور احداث کانال هاي آبرساني سد انحرافي زيره زرد باعث شد تا بخشي ديگر از مطالعه تاريخ رامهرمز از بين برود.
به گفته انجمن هاي ميراث فرهنگي رامهرمز، اين محوطه باستاني در پايين دست قلعه "داوختر" و در کنار کانال هاي آبرساني زيره زرد که کانال هاي پايين دست سد تنظيمي رامهرمز محسوب مي شوند، قرار دارد.
خرابه هاي شهر باستاني رامهرمز که محوطه پاگچي روي آن قرار دارد در سال 1310 به ثبت آثار ملي رسيد. اين محوطه به منظور تسهيل در ساخت کانال هاي زيره زرد توسط بيل هاي مکانيکي از پي تخريب شد و در حال حاضر تنها لايه هايي از ديوار خشتي، گچبري و سفال را مي توان در آن مشاهده کرد.
اين محوطه باستاني در فاصله اي نزديک به محوطه باستاني جوبجي و در کرانه شمالي رودخانه اعلا قرار دارد.
اين تخريب ها که در ادامه اجراي کانال هاي آبرساني سد انحرافي زيره زرد انجام گرفته است تاکنون به محوطه هاي
تاريخي - اسلامي زيره زرد، مولوچه، عباس علي، گوراب، غزو، گوش درد، تل گسر و در نهايت پاگچي آسيب وارد کرده و در ادامه اجراي طرح، محوطه هاي ديگر را به کلي نابود خواهد کرد.
تبديل مدرسه ارستو به موزه
مدرسه فيلسوف مشهور يوناني در آتن، با احداث يك سقف روي آن تا پايان سال جاري ميلادي به موزه اي در فضاي باز تبديل مي شود.
با گذشت بيش از يك دهه از كشف بقاياي مدرسه ارستو در آتن - پايتخت يونان- كه شامل ديوار اصلي، سالن كشتي و ديگر بخش هاي يك مدرسه رومي در هزاران سال پيش است، اين مدرسه به موزه اي در فضاي باز تبديل مي شود. بقاياي مدرسه ارستو، در سال 1996 ميلادي در جريان پروژه احداث موزه هنرهاي نوین آتن كشف شد و حدود 2300 سال پيش، محل تدريس ارستو شاگرد افلاتون بوده است.
طبق برنامه اعلام شده از سوي مقامات فرهنگي يونان، اين مدرسه تا پايان سال 2009 ميلادي با سقفي بزرگ پوشيده و به يكي از مشهور ترين موزه هاي فضاي باز جهان تبديل خواهد شد.
مسئول اين پروژه نيز در گفتگو با آسوشيتد پرس، ابعاد سقف يكپارچه اي را كه قرار است، روي بقاياي مدرسه ارستو نصب شود ،48 در50 متر اعلام كرد.
ارستو فيلسوف يوناني بين سال هاي 322 تا 384 پيش از ميلاد مسيح (ع) مي زيسته است.
مسئولان فرهنگي يونان پيش بيني مي كنند، با تكميل اين پروژه تا پايان سال جاري ميلادي، مدرسه ارستو به يكي از جاذبه هاي گردشگري آتن تبديل شود.
کشف بزرگترین غار جهان در ویتنام
بزرگترین غار جهان توسط گروهی از کاوشگران انگلیسی دانشگاه هانوی در جنگلهای ویتنام کشف شد.
به گزارش مهر، اعضای یک گروه انگلیسی اعلام کردند موفق به کشف بزرگترین غار جهان در جنگلهای ویتنام شده اند. به گفته دانشمندان این غار با نزدیک به 200 متر ارتفاع و 152 متر وسعت به نظر دو برابر بزرگترین غاری می آید که تا به حال کشف شده است.
این گروه تحقیقاتی انگلیسی معتقدند غار هنگ سان دونگ از غار آهو واقع در مالزی که تا قبل از کشف این غار به عنوان بزرگترین غار جهان شناخته می شد، بسیار بزرگتر است.تحقیقات بیشتر به منظور کشف قسمتهای دیگر این غار در حال انجام است و تخمینهای اولیه نشان می دهد که مسیر اصلی این غار ارتفاعی برابر 200 متر داشته و در برخی قسمتها این ارتفاع افزایش خواهد داشت. وسعت بیشتر قسمتهای این مسیر بیشتر از 100 متر بوده و در برخی قسمتها این وسعت به 150 متر افزایش پیدا می کند. بر اساس گزارش تلگراف، به گفته کاوشگران ورودی این غار توسط فردی محلی در سال 1991 کشف شده است. گروه محققان پس از 6 ساعت راهپیمایی در میان جنگلهای ویتنام به این غار دسترسی پیدا کرده اند و نمونه ها و اطلاعات به دست آمده از این کاوش را به منظور تحلیل و بررسی بیشتر به انگلستان ارسال کرده اند.
اشياي موزه اي بدون بيمه از يک کشور خارج نمي شوند
فاطمه رمضان زاده
براساس قوانين رايج دنيا، هيچ شيء و اثر تاريخي به هيچ عنوان نمي تواند بدون داشتن يکي از انواع بيمه هاي حمل از يک کشور خارج شود. دراين راستا، لوح کوروش نيز که تنها يک بار در جريان جشن هاي ۲۵۰۰ ساله براي نمايش در ايران از موزه بريتا نيا خارج شد. زیر حمايت يک بيمه ۵ هزار پوند قرار گرفت و شي ياد شده به مدت ۱۰ روز در ايران و در موزه برج آزادي به نمايش در آمد. حال پس از گذشت 38 سال از نمايش آن در موزه بريتانيا، پس از زیر پوشش قرار گرفتن در بيمه مصونيت دولتي دوباره به ايران موطن اصلي خود به صورت موقت باز مي گردد.در حال حاضر مسئله بيمه اين شيء تاريخي نيز رفع شده و براي انتقال آن به ايران هيچ مشکلي وجود ندارد.
براساس قوانين موجود در سازمان ميراث فرهنگي، شيء يا اشياي برگزيده به منظور نمايش در نمايشگاه هاي خارجي با موضوع خاص براي مثال سفال، توسط يک هيئت کارشناسي منتخب از سوي رياست سازمان ميراث فرهنگي، انتخاب مي شوند.
قبل از ارسال اشياء، هيئت نامبرده، پس از قيمت گذاري و بررسي کارشناسي، براي هريک از اشياي يادشده، شناسنامه صادر مي کند.اين هيئت کارشناسي موظف است پس از ارسال اشياء به ايران آنها را تحويل گيرند تا احياناً اين اشياء با شکل و ظاهر مولاژ يا بدل به کشور تحويل داده نشده باشند.
در ابتداي فرايند تحويل و ورود هر شي موزه اي منتخب به يک کشور مقصد، امين اموال موزه کشور مبداء، ابتدا شيء مورد نظر را تحويل و همراه با شيء يا اشياي منتخب و تدابير امنيتي کشور متبوع خود، شيء يا اشياء را به کشور مقصد و به امين اموال آن کشور ارائه مي کند.
پس از استقرار و برنامه ريزي اقدامات اوليه مانند چيدمان و ويترين، شيء به امين اموال کشور مقصد يا ميزبان تحويل داده مي شود.در صورتي که شيئي منتخب به منظور نمايش در نمايشگاهي با موضوع مشخص ارسال شود تا زماني که به کشور مقصد نرسيده باشد در اختيار و حفاظت امين اموال قرار مي گيرد.
براساس شرايط مندرج در قراردادهاي طرفين، هر کشوري که قصد برگزاري نمايشگاهي از آثار موزه اي ساير کشورها را داشته باشد مي تواندخود مسئول بيمه کردن، حمل و بسته بندي اشياي داخل در نمايشگاه مورد نظر خود باشد. براين اساس، کشور ميزبان نيز مي تواند تمامي موارد و هزينه هاي ياد شده راخود برعهده بگيرد. البته معمولاً شرکت هاي بين المللي در اين رابطه مسئوليت زیر پوشش قراردادن بيمه و بسته بندي اشياي ياد شده را برعهده مي گيرند.
بنا به اظهار نظر کارشناسان اگرچه لوح يا منشور کوروش از نوع سفال بوده و به شرايط ويِژه اي براي نگهداري و نمايش نياز ندارد يعني مانند تابلوهاي نقاشي يا پارچه آسيب پذير نيست، اما بايد از سوي برگزار کننده نمايشگاه بيمه شود که هزينه بسيار سنگيني خواهد داشت.
علاوه بر اين بايد شرايط امنيتي خاصي براي آن ترتيب داده شود. بروز کوچکترين اتفاق غيرمنتظره در جريان نمايش اين اثر در تهران، جدا از خسارت هاي سنگين مالي، حيثيت موزه ملي ايران را به عنوان موزه مادر خدشه دار مي کند. به همين دليل همپاي شرايط بين المللي کشور انگلستان و موزه بريتانيا تمامي مسائل مربوط به بيمه اين شيء تاريخي را برعهده گرفته است.
منبع: میراث آریا
رونمايي از گچبري هاي مزين به آيات قرآني مسجد شهر دقيانوس
مسجد شهر تاريخي دقيانوس با گچبري هاي نفيس، منقوش و مزين به آيات قراني به خط کوفي در محوطه تاريخي واقع در شمال شهرستان جيرفت رونمايي شد. کتيبه گچبري با آيه قرآني "الله کل شيء عليم" از جمله اين گچبري هاست.
به گزارش روابط عمومي پژوهشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري، «حميده چوبک»، سرپرست هيئت باستان شناسي شهر تاريخي دقيانوس با اعلام اين خبر مبناي اصلي مسجد را متعلق به آغاز سده سوم هجري قمري و دوره صفاريان دانست وگفت: «اين مسجد در دوره سلجوقيان مورد استفاده بوده و در اين دوره تغييراتي يافته است.»
به گفته وي اين مسجد با تزيينات زيبا، گچبري هاي نفيس با نوشته هايي به خط کوفي و نقش هاي گل و بوته به رنگ هاي لاجوردي، قرمز و زراندودهايي به صورت غيرمحسوس که به صورت آوار يافت شده تا اواخر قرن ششم و اوايل قرن هفتم مورد استفاده بوده است.
چوبک با اشاره به دستاوردهاي پيشين پژوهش در شهر تاريخي دقيانوس، کشف مسجد در اين محوطه را از مهمترين يافته هاعنوان کرد و گفت: «در فصل هاي پيشين بخشي کوچک در حدود 200 متر مربع مسجد بيرون آورده شد.»
سرپرست فصل چهارم کاوش شهر دقيانوس افزود: «در اين فصل محراب و شبستان طرف قبله، بقاياي گچبري هاي نفيس، شبستان جنوبي با 8 ستون در ضلع شمال غربي کشف شد که مربوط به دوران سلجوقي است.»
وي اين مسجد را مسجد جامع شهر دانست و اظهار داشت: «مساحت صحن مسجد 4000 و کل آن 6000 متر مربع تخمين زده مي شود.
چوبک شناسايي مسير آب هليل رود از مسجد به مخازن آب وضوخانه و کوره شيشه گري در بخش صنعتي اين شهر را از ديگر دستاوردهاي چهارمين فصل کاوش برشمرد.
به گزارش روابط عمومي پژوهشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري حميده چوبک، آباداني و ثروت شهر قديمي دقيانوس را از جمله دلايل حمله مهاجمان و اقوام بيگانه به اين شهر از هزاره سوم پيش از ميلاد اعلام کرد.
به گفته وي بر اساس منابع تاريخي اين شهر در هزاره سوم پيش از ميلاد شاهد حمله اکديان از سلسله هاي میان رودان بوده است. شهر دقيانوس که از شهرهاي آباد دوره اسلامي به شمار مي رود در اثر حمله غزها يکي از اقوام ترک آسياي مرکزي متروک شد. اين شهر با وسعت 12 کيلومتر در هسته مرکزي در زمان سلجوقيان از قطب هاي تجاري و اقتصادي ايران با کشورهاي شرقي منطقه بوده است.
شيراز با شهري در زيمباوه خواهرخوانده شد
شهر شيراز در ايران و شهري در زيمباوه با هدف روابط فرهنگي و توسعه صنعت گردشگري دو كشور، خواهرخوانده شدند. وزير گردشگري كشور آفريقايي زيمباوه- والتر زمبي- در جريان يك كنفرانس خبري از خواهرخواندگي شهر ماسوينگو و شهر شيراز در ايران خبر داد. در مراسمي كه با اين هدف برگزار شد، سفير ايران در زيمباوه رسول معيني اظهار اميدواري كرد كه اين اتفاق، شرايط لازم را براي توسعه روابط فرهنگي و توسعه صنعت گردشگري دو كشور فراهم كند. وزير گردشگري زيمباوه همچنين از برقراري پروازهاي منظم بين دو كشور و كمك هاي دولت ايران در راستاي توسعه صنعت گردشگري خبر داد. وي به سفرش به ايران در ماه ژوئن براي ملاقات با گروه ايراني برگزاركننده همايش سرمايه گذاري در صنعت گردشگري زيمباوه اشاره كرد كه از 23 تا 25 ماه ژوئن برگزار خواهد شد.
كاوش در قلعه يزد گرد از سر گرفته شد
كاوش قلعه يزدگرد پس از درگذشت مسعود آذرنوش، توسط هيئت باستان شناسي ديگري به سرپرستي ناصر نوروز زاده چگيني ادامه دارد.
مدير پايگاه محور تاريخي كرمانشاه قصر شيرين در گفتگو با ايسنا، بيان كرد: ادامه كاوش باستان شناسي در قلعه يزد گرد از اسفند ماه سال گذشته آغاز شد و نخستين هدف اين بود كه بخش هايي را كه آذرنوش كاوش كرده بود، حفاظت، مرمت و سامان دهي كنيم.
يوسف مرادي ادامه داد: خوشبختانه اين كار چندی پيش به پايان رسيد. به اين ترتيب كه بقاياي معماري هايي كه مرحوم آذرنوش بيرون آورده و موفق نشده بود، كارهاي حفاظتي و مرمتي آنها را انجام دهد، مرمت و حفاظت شدند.
وي اظهار داشت: هدف ديگر گروه باستان شناسي در قلعه يزد گرد، ادامه كاوش هادر اين منطقه بود. همچنين درنظر داريم، حريم مجموعه قلعه يزدگرد را كه دست كم 40 كيلومترمربع وسعت دارد، تعيين كنيم. با توجه به اين كه قلعه يزدگرد، بزرگ ترين مجموعه دوره اشكاني در سراسر حكومت اشكانيان محسوب مي شود، به تعيين حريم نياز دارد. البته در زمان فعاليت مرحوم آذرنوش، تمام اسناد و مدارك لازم تهيه شدند و حتی نقشه برداري آن نيز انجام شد، ولي موفق به تعيين حريم روي نقشه نشده بوديم تا آن را مصوب كنيم.
او اضافه كرد: از آنجا كه اين محوطه، يكي از محوطه هايي است كه چند سال پيش، پرونده ثبت جهاني آن را به سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري فرستاده بوديم و همچنين جزو قطب هاي نمونه گردشگري كشور است، ضرورت دارد كه تعيين حريم آن انجام شود، زيرا طبيعتاً اگر حريم مصوبي براي آن وجود نداشته باشد، ممكن است، ساخت وساز هاو فعاليت هاي عمراني در آن صورت گيرد.
کشف 53 مقبره با تابوت هاي رنگي در مصر
به نقل از رويترز، باستان شناسان در كشفي منحصر به فرد در محوطه اي تاريخي روي تپه هاي سنگي نزديك قاهره و در كنار هرم لاهون موفق به كشف مقبره هايي با تابوت هاي رنگي از سلسله دوازدهم فراعنه مصر در قبرستاني شدند كه حدود چهار هزار سال قدمت دارد.
اين موميايي هادر مقبره هايي داخل صخره هابودند كه به شكل هاي گوناگون ساخته شده اند و تمام آنها در تابوت هايي زيبا كه روي برخي از آنها تصوير موميايي داخل تابوت نقاشي شده است، قرار داشتند.
تپه تاريخي محل كشف اين محوطه در 60 كيلومتري جنوب قاهره واقع شده است و در مقبره هاي كشف شده در آن مي توان تركيبي را از شيوه معماري سال هاي حكومت فراعنه بر مصر و معماري رومي ديد.
برخي مقبره هاي كشف شده كه تاكنون، تعداد آنها به 53 مقبره رسيده است و امكان افزايش تعداد آنها نيز وجود دارد، قدمت كمتري نسبت به ديگر مقبره هادارند و حدود 800 سال پيش از ميلاد مسيح ساخته شده اند.
مدير اين طرح كاوش نيز اعلام كرد، هنوز معلوم نيست، اين قبرستان دقيقاً توسط چه كساني استفاده مي شده است.
وي افزود: مقبره هاي كشف شده سبك هاي معماري متفاوتي دارند كه در برخي از آنها دو طبقه وجود داشته و در برخي ديگر نيز عبادتگاه كوچكي ايجاد شده است.
بيرون آمدن زباله دان عصر برنز اسکاتلند از زير خاک
کشف مجموعه عظيمي از استخوان حيوانات، تکه هاي ظروف سفالي و ابزار آلات شکار در منطقه اي از اسکاتلند شواهد جديدي از وجود سکونتگاهي قديمي را در گوشه اي از اين کشور نشان داد.
به گزارش ميراث آريا، باستان شناسان قدمت اين مجموعه را که در شهر آيونا قرار دارد، به سال هاي 810 تا 930پيش از ميلاد نسبت داده اند که بيانگر وجود سکونتگاهي باستاني پيش از ورود مسيحيت در اين کشور بوده است.
به گفته يکي از مسئولان گروه باستان شناسي در گذشته فرض بر اين بوده که شهر آيونا در زمان ورود دين مسيحيت به اين کشور شکل گرفته است اما يافته هاي اخير سابقه اين شهر را 1000 سال به عقب برگرداند.
درک الکساندر، مسئول سازمان باستان شناسي شهر آيونا گفت: آزمايشهای راديوکربني به عمل آمده از يافته هاي موجود در اين منطقه تا 95 درصد قدمت اين اشيا و محدوده را سال 930 پيش از ميلاد تخمين مي زند از اين رو بايد اذعان داشت که اين آثار اطلاعات مفيدي از روش زندگي ساکنان گذشته اين کشور را در اختيار محققان قرار داده است.
غار وراء جهرم
جعفر سپهری
شهرستان جَهرُم در استان فارس جاي گرفته است. اين شهرستان از شمال به شهرستان فسا، از باختر و جنوب به شهرستان فيروزآباد، از خاور به شهرستان داراب، از شمال باختر به شهرستان شيراز و از جنوب خاور به شهرستان لار محدود مي شود. جهرم از شهرهاي بسيار کهن ايران است كه نام قبلي آن «گهرم» به معناي جاي گرم بوده است.
از اين ريشه نام هاي شهرهاي جهرم، گهرام، تهران، تارم هنوز بيان مي شوند. ساختار آن را به هما دختر بهمن فرزند اسفنديار پادشاه اساتيري ايران نسبت مي دهند. فردوسي در شاهنامه از آن در عصر ساسانيان ياد كرده و نام دلاور ايراني يعني گَهرم را بر آن نهاده است. هم چنين در تاخت و تاز اسكندر مقدوني از جهرم نام مي برد و اين شهر را در عصر پادشاهي بهرام گور دشتي بي آب مي خواند.
به روايت پژوهشگران، دانشمندان و مورخان اين شهر، چهار سده پيش از ميلاد مسيح توسط اردشير اول،(مِمنون = خوش حافظه)، پنجمين پادشاه هخامنشي بنا شد. اين شهر در دوره هخامنشي و ساساني داراي موقعيت مناسب و مركز اقامت شاهزادگان بوده و در فارسنامه ابن بلخي آمده است: هركس وليعهد شدي جهرم او را بودي.به استناد نوشته هاي استخري، ابن بلخي و حمدالله مستوفي، جهرم قلعه اي بزرگ، معروف به خورشه و خورشاه داشت كه فاصله آن تا شهر، پنج فرسنگ بود. اين دژ بعدها به همت خواجه نظام الملک توسي تعمير و مرمت شد.
در جنوب شهر جهرم روي تپه اي آتشكده ساساني(معروف به قدمگاه) ديده مي شود كه بر تمامي شهرستان جهرم مشرف است. آرامگاه باربُد موسيقيدان بزرگ ايراني در مجاورت آن قرار دارد.
در مجاورت شهر جهرم، يکي از بزرگترين غارهاي دست ساز باستاني جهان به نام سنگ اشکن قرار دارد. ستون هاي اين سازه باستاني، شکوه معماري دوران باستان را به خوبي نشان مي دهد.(اين غار دست ساز همانند غار دست ساز کوجَنَق مشکين شهر است). غار طبيعي بونيز هم در گردشگاهي به همين نام قرار دارد.
در ميانه راه شيراز به جهرم، شهر خفر قرار دارد. آبشار زيباي خفر، محل مناسبي براي استراحتي کوتاه و حرکت به سوي آرامگاه مکعب شکل جاماسب حکيم، دانشمند فرزانه ايران باستان است. به گفته روايت هاي شفاهي، جاماسب که ستاره شناسي خبره بود، ظهور پيامبر اسلام را پيش بيني نمود و پيشاپيش به وي ايمان آورد. پس از سفري به مکه دستور داد تا براي وي ساختاري همانند آن بسازند و پس از مرگ وصيت کرد تا او را در آن بنا دفن کنند.براي رسيدن به اين بناي تاريخي باشکوه بايد از کوچه باغ هاي زيبا گذشت و سرانجام چند دقيقه اي هم کوهپيمايي نمود. پس از خفر به شهر باب انار (بابا انار) و آبشار زيباي آن مي رسيد.
غار وراء
وراء در فارسي ميانه به معناي دژ، قلعه، بلندا، کنار و پهلو آمده است. پيشينه تاريخي غار وراء به چهار دوره تاريخي تقسيم مي شود. دوران باستان تا زمان ساسانيان، دوران ساسانيان تا اسلام، دوران پس از اسلام و دوران معاصر.
1 - دوران باستان تا زمان ساسانيان
غارهايي که داراي هفت حوضچه بوده و در بلنداي کوه قرار گرفته باشند نيايشگاه مهر هستند. هفت، عدد مقدس آيين مهر است. مهرپرستان در هنگام خشک سالي، دعا و نيايش برگزار مي کرده اند. مي توان گفت با توجه به اين که غار در جهت برآمدن خورشيد قرار داشته است، از آن براي نيايش بامدادي سود مي برده اند، و مراسم قرباني نمودن گاو را برگزار مي کردند.
2 - دوران ساسانيان تا دوران اسلام
در اين دوران آثار مجسمه مهر زدوده شده اما مهر به صورت يک فرشته مورد نيايش مردم بوده است.
3 - دوران پس از اسلام تا دوران معاصر
اين غار با داشتن موقعيت سوق الجيشي مناسب و ايمني کافي و همچنين آب گوارايي که از سقف غار مي چکد، (يادآور نيايشگاه چک چک در نزديکي اردکان يزد) به همراه جانوران و پرندگان شکاري دره مجاور، کوک ويش، و کشتزارهاي ديم، تخته بش کار، محل سکونت کوهي ها و عياران بوده و مزار چند کلانتر پهلوان در نزديک رودخانه وجود دارد.
4 - دوران معاصر
در دوران معاصر اين غار مورد استفاده شکارچيان بوده که متأسفانه از سوي ايشان آسيب هايي به غار وارد شده است. اما در سال 1320-1316 نخستين دوره بازسازي آن آغاز شد. هم اکنون نيز با همياري مردم نيکوکار جهرم، کار بازپيرايي غار و پيرامون آن توسط کوهنوردان درحال انجام است.
براي رسيدن به اين غار که در جاده لار قرار دارد، پس از طي جاده خاکي کوتاهي به توقفگاه خودروها مي رسيد. از اينجا پياده روي آغاز مي شود. پس از رسيدن به دوراهي، راه سمت راست به سوي غار وراء رفته که پس از حدود يک ساعت کوه پيمايي مي توان به آن رسيد. راه سمت چپ به سوي مناطق زندون وراء، هفت اودون، خوگونيش، اوقاضي، خرزهره، گلوناربشکار، اوگل کو، تخته بش کار مي رود. رفتن به اين مناطق نياز به راهنماي آشنا به مسير دارد.
واژه نامه غار ورا
زندون وراء = ديواره هاي بلند و صاف دره تا غار وراء به ديوارهاي زندان مانند شده است.
هفت اودون = هفت آب دان، هفت چشمه، هفت حوض. در ارتفاعات البرز مرکز مشرف به تهران، در ميانه راه پناهگاه پلنگ چال به قله شاه نشين، منطقه اي به نام هفت چشمه يا هفت اُودوني (هفت آب داني) وجود دارد.
خوگونيش =خواب+گاو+ نيش. محلي که در آن مار، گاو خوابيده را نيش زده است. در آيين مهر براي قرباني نمودن گاو نر، آن را به پهلوي چپ و رو به مشرق مي خواباندند و سپس با خنجر شاهرگ آن را مي شکافتند. در مجسمه هاي برجاي مانده از مهر، در هنگام قرباني نمودن گاو، مار و کژدم هم به عنوان نمادهاي بي مرگي، برخي اندام هاي گاو را نيش مي زنند.
اوقاضي = آب، چشمه قاضي.
خرزهره = نوعي گياه.
گلوناربشکار = آبشخوري که پيرامون آن شکار به وفور يافت مي شود.
اوگل کو = آب+گِل+کوي. باريکه اي در کنار آب که مسيري پُر از گِل است.
تخته بش کار = زمين کشاورزي ديم.
منبع: CHN
ادامه کاوش ها براي يافتن تاريخ دقيق سيلک
با آغاز فصل دوم کاوش در تپه سيلک رئيس هيئت اميدوار است پس از لايه نگاري در سال جاري تاريخ دقيقي از سيلک به دست آيد.به گزارش ميراث آريا به نقل از روابط عمومي پژوهشکده باستان شناسي حسن فاضلي نشلي، رئيس پژوهشکده باستان شناسي و سرپرست هيئت کاوش در سيلک گفت: هدف از مطالعات اين فصل اتمام لايه نگاري در تپه سيلک شمالي و همچنين بازشناسي ساختار معماري تپه سيلک در کاوش هاي افقي است.وي افزود: در اين فصل مشخص خواهد شد که کدام محل براي کاوش هاي افقي مناسب است تا بتوان با کاوش هاي گسترده سازه هاي معماري جوامع روستايي دوره نو سنگي سيلک را شناسايي کرد. فاضلي گفت: بنابراين در اين فصل تنها آواربرداري سطح کارگاه مورد نظر انجام و آثار معماري شناسايي مي شود. پس از آنکه محوطه آماده کاوش هاي افقي شده و تمهيدات حفاظتي در زمان کاوش و پس از کاوش فراهم آمد، کاوش در آن انجام خواهد شد.وي در ادامه اظهار داشت: از هم اکنون در کاوش هاي افقي آثار قابل توجه معماري پايدار شده و اميد است در آينده شاهد نتايج درخشان در کارگاه بزرگ کاوش افقي باشيم.به گفته فاضلي نشلي، خوشبختانه کارگاه کاوش عمودي داراي آثار دوره هزاره پنجم و هزاره ششم قبل از ميلاد يعني سيلک 1 و 2 در دوره مس و سنگ و دوره نوسنگي است.وي در ادامه افزود: تعداد بسيار زياد فازهاي معماري در ميان لايه هاي
فرهنگي نشانگر غناي محوطه است و مجموعه اي از آثار معماري هزاره پنجم در ميان لايه ها تشخيص داده شده است که برخي از لايه ها بيش از 5/1 متر آثار باقي مانده از ديوار خانه هاي مسکوني را دربردارد.رئيس پژوهشکده باستان شناسي تصريح کرد: در زير لايه هاي معماري هزاره پنجم نيز حدود 6 متر لايه هاي نوسنگي وجود دارد که بايد در سال جاري کاوش ها طبقه بندي شود و همچنين نمونه ها براي آزمايش کربن 14 فراهم آيد.خاطرنشان مي شود؛ بودجه امسال کاوش 200 ميليون ريال است که از سوي سازمان ميراث فرهنگي استان اصفهان تأمين اعتبار شده است.
رامهرمز در انتظار بازگشت گنجينه جوبجي است
مسئول انجمن دوست داران ميراث فرهنگي شهرستان رامهرمز از تكميل مرمت و شناسايي بخشي از گنجينه جوبجي و آماده بودن آن براي بازگردانده شدن به اين شهرستان خبر داد. منصور معتمدي در گفتگو با ايسنا در خوزستان، بيان كرد: بخشي از اشياي منتقل شده اين گنجينه به تهران با هدف مرمت و شناسايي، آماده بازگردانده شدن به موزه اين شهرستان هستند. اين درحالي است كه كار روي بخش ديگري از گنجينه هم چنان ادامه دارد.
وي ادامه داد: سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري خوزستان وعده همكاري كردن را در زمينه بازگشت اين گنجينه به موزه رامهرمز داده است.
معتمدي افزود: موزه اين شهرستان پس از موزه شوش بيش ترين تعداد بازديدكننده را در تعطيلات نوروز داشت و بيشتر آنها براي ديدن گنجينه جوبجي آمده بودند.
يك روبات، مقبره تاريخي را در چين مي كاود
باستان شناسان چيني مي خواهند با كمك يك روبات به كاوش در مقبره اي چندهزار ساله بپردازند.
به گزارش ايسنا، باستان شناسان چيني اعلام كردند كه قصد دارند، بار ديگر از يك روبات كاوشگر براي كشف گنجينه هاي تاريخي، بويژه كاوش در مقبره تاريخي شهر ژيان در استان شانكسي كه زماني پايتخت امپراطوري چين بوده است، استفاده كنند.
از اين روبات براي طرح كشف ديوارنگاره هايي 1300 ساله استفاده شد و اين پروژه با موفقيت همراه بود.
اين روبات به شكل يك كپسول است كه 27 سانتي متر
طول و نه سانتي متر قطر دارد و به يك منبع نور مادون قرمز و يك دوربين ديجيتال مجهز است. اين روبات همچنين به چند سنسور بسيار حساس مجهز است كه مي توانند گازهاي محيط، بويژه گازهاي سمي را شناسايي كنند و اطلاعاتي را درباره دماي محيط و رطوبت آن در اختيار باستان شناسان قرار مي دهد.
هنوز زمان استفاده از اين روبات براي كشف اسرار مقبره شهر ژيان اعلام نشده است. تا به حال باستان شناسان چيني بارها از روبات هاي كاوشگر براي كاوش در زير آب استفاده كرده اند.
دلايل انقراض ناندرتال ها تغيير کرد
مطالعات اخير دانشمندان نشان داد که انقراض ناندرتال ها
به دليل نبرد آنها با انسان هاي پيشرفته بوده نه به دليل تغييرات آب و هوايي.
به گزارش ميراث آريا، اين مطالعات دلايل نهفته در انقراض ناندرتال ها، ساکنان 40 هزار سال گذشته سرزمين اروپا، را نمايان ساخته و آن را عاملي جدا از تغييرات آب و هوايي دانسته است.
در تحقيقات اخير، گروهي از زمين شناسان و باستان شناسان با طراحي شبيه سازي که شرايط آب وهوايي اين دوره را در محيطي آزمايشگاهي نشان مي داند دريافتند که ناندرتال ها بر خلاف فرضيه هاي پيشين توانايي مقابله با تغييرات آب وهوايي را داشته و با محيط سازگار مي شدند.
نمونه هاي آزمايشگاهي محققان مشخص کرد که محدوده جنوبي قلمرو انسان هاي پيشرفته، منطقه اي نزديک به دره رودخانه اِبرو در شمال اسپانيا در طول دوره سرماي اروپا موسوم به واقعه هنريش 4 (H4) بوده واين مرز در دوره اي ديگر مسيري جنوبي تر را پيموده و به سرزمين ناندرتال ها رسيده است.
با اين وجود دانشمندان معتقدند، ناندرتال هايي که در بخش هاي جنوبي اسپانياي امروزي سکونت داشتند به دليل اجتناب از نبرد مستقيم با انسان هاي پيشرفته درامان مانده اند. در اين ميان برخي به اين نتيجه رسيدند که بر اثر برخورد اين دو گروه با يکديگر تبادلات ژنتيکي و حتي فرهنگي نيز ميان آنها به وجود آمده باشد.
هنوز ابهامات زيادي درباره دوره ماد وجود دارد
"مايكل روف" باستان شناس آلماني و محقق دوره ماد با توجه به كمبود اطلاعات لازم درباره تمدن مادها معتقد است كه هنوز ابهامات زيادي درباره اين دوره تاريخي بيرون از ايران وجود دارد و يافته هاي باستان شناسي دراين باره كم است.
"مايكل روف" باستان شناس آلماني و محقق دوره ماد با توجه به كمبود اطلاعات لازم درباره تمدن مادها معتقد است كه هنوز ابهامات زيادي درباره اين دوره تاريخي بيرون از ايران وجود دارد و يافته هاي باستان شناسي دراين باره كم است.
در همایشی که در فروردین امسال در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران برگزار شد، "مايكل روف" سخنران اين كنفرانس در خصوص وضعيت استقرار مادها در فراسوي مرزهاي ايران گفت:«اين موضوع ساده اي نيست و پرسش هاي پيچيده اي در اين زمينه وجود دارد كه بايد پاسخ داده شود. براي نمونه مي توان به اين پرسش ها
كه مادها چه كساني بودند؟ در كجا و در چه زماني زندگي مي كردند؟ و يا ما در مورد آنها چه
مي دانيم؟ اشاره كرد.»
وي در ادامه افزود : «براي شناسايي مادها نياز به تعريف بخشي از مشخصه آنها داريم. اينكه آيا بر اساس زبان يا منطقه و يا مواد فرهنگي مثل پوشاك يا فرهنگ معنوي مانند مذهب، "مادي" بودند يا صرفاً خود را ماد مي ناميدند. »
وي در ادامه از مشكلات موجود در راه شناخت مادها سخن گفت: «افرادي كه در كتيبه
تخت جمشيد هستند و لباس بلند پوشيده اند چه مليتي دارند؟ پارسي هستند يا مادي؟به نظر من تمام اين افراد پارسي هستند و صرفاً به خاطر نوع لباس نمي توان در مورد پارسي يا مادي بودن آنها قضاوت كرد.»
اولين محل برخورد آشوري ها با ماد ها دقيقا مشخص نيست. در نخستين سند مكتوب بدست آمده به سال 850 ق .م در متون آشوري نامي از مادها برده شده است، اما در اين سند قيد نشده مادها از كجا آمده اند و چه مدتي آنجا مانده اند.
روف گفت:«در مورد تاريخ ماد اطلاعات زيادي نداريم اما مي دانيم كه بر اساس متون بابلي يك پادشاه مادي به نام "هوخشتره" به همراه بابليان امپراتوري آشور نو را سرنگون كرده است. پادشاهي ماد در 550-553 ق.م با پادشاهي ايشتوویگو به پايان مي رسد. به همين دليل پادشاهي ماد تنها در حدود 60 سال دوام داشته كه براي بررسي باستان شناسي مدت كوتاهي است.»
وي افزود: «اطلاعات ما در مورد مادها در 2 حوزه متون مكتوب و مدارك باستانشناسي
طبقه بندي مي شود كه در حوزه متون مكتوب اطلاعات با ارزشي وجود ندارد؛ و منبع اصلي اطلاعات ما
بر اساس مدارك باستانشناسي است.»
در اروپا پژوهش در مورد مادها براساس متون يوناني انجام شده است. بر اين اساس پادشاهي ماد حكومت گسترده اي در خاور نزديك بوده كه از آناتولي مركزي تا افغانستان امتداد داشته است.
وي در ادامه در خصوص اهميت مادها در دوره هخامنشيان گفت: «روي پايه مجسمه داريوش در شوش و در نقش برجسته نقش رستم، مادها بلا فاصله بعد از پارس ها آمده اند همچنين در نقش بر جسته پلكان آپادانا، مادها
اولين گروه هستند.»
استاد خاور نزديك دانشگاه مونيخ در ادامه به اهميت عنوان يا اسم مادي اشاره كرد و افزود: «اصطلاح ماد اهميت بخصوصي داشته به طوريكه در متون يوناني به مادها اشاره شده و داريوش را "داريوش مادي" خطاب مي كردند. همچنين در تورات نيز به اين اسم اشاره شده است. البته پارس ها هم مادي خطاب مي شدند.»
تاريخ گذاري مطلق بين جديد ترين و قدیمی ترین سفال هاي مادي و هخامنشي بسيار مشكل است و خشت هاي انبار مركزي نوشي جان با تل قبه در عراق و تخت جمشيد از نظر معماري شباهت هاي بسياري وجود دارد.
در پايان اين همايش روف به بررسي و مقايسه محوطه هاي Tille Huyuk(در كرانه فرات در جنوب تركيه) ،Kerkenes Dag يا پتريا، Uluge Tepe در تركمنستان كنوني پرداخت و گفت: «با توجه به اينكه هنوز سفال های مكشوفه از اين مناطق منتشر نشده، مشكل است بگوييم محوطه هاي مورد نظر در زمان هخامنشي يا پيش از زمان هخامنشي هستند.»
زندگي در بناي تاريخي، پايداري آن را دربر دارد
هتل سنتي يزد يکي از خانه هاي تجار قديمي يزد به نام رشتيان و متعلق به دوره قاجاريه بوده است. رشتيان 400 سال پيش اين خانه را بنا کرد. نسل سوم آنها در حال حاضر اين خانه را به بخش خصوصي فروخته و در خارج از کشور به سر مي برند.
هتل سنتي يزد
زماني كه خانه تاريخي رشتيان براي تبديل به هتل سنتي يزد خريداري شد؛ 50 درصد مرمت آن توسط شركت مسكن سازان وابسته به وزارت مسكن انجام شده بود و به عنوان هتل 3 ستاره با 24 اتاق و 54 تخت تغيير كاربري داد.
محمدرضا مضطرزاده مدير هتل سنتي يزد در حال حاضر مديريت اين خانه را بر عهده دارد و آن را به هتلي سه ستاره تبديل کرده است. هتلي که در آن 54 تخت براي پذيرايي از میهمانان بومي و مسافران ايراني و خارجي آماده شده است.
وي در رابطه با ورود و خروج به هتل و امكان آسيب به نمای ساختمان هتل گفت:« بناي تاريخي هرچه بيشتر زنده باشد پايداري آن بيشتر خواهد بود. استفاده ناصحيح از بناي تاريخي باعث مي شود تا زيان به بار آيد. اما وقتي افرادي بر ساختمان اين خانه ها نظارت داشته باشند؛ اگر هم احياناً تخريبي صورت بگيرد زودتر ديده شده و مرمت مي شود. قسمتي از ساختمان پشتي هتل سنتي يزد توسط باران تخريب شد. مطمئناً اگر کسي در اين خانه نبود، اين قسمت ديده نمي شد و فرو مي ريخت.»
به گزارش ميراث خبر معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري چندي پيش اعلام کرد، که در ايران بيش از 2500 نوع غذا وجود دارد اما همه رستورانها و مراکز پذيرایي در کشور تنها به پخت چند نوع غذا مي پردازند.
در فهرست غذاي هتل سنتي يزد نيز خورشت قيمه يزدي يکي از غذاهاي سنتي شهر يزد است، اما بيشتر اوقات طبخ نخواهد شد. مدير اين هتل در خصوص سرو غذاهاي هتلهاي سنتي و اينکه در هتل بر خلاف نام آن کمتر غذاي سنتي طبخ مي شود؛ توضيح داد:« افراد بومي شهر يزد در خانه هاي خود اين غذاها را مي پزند پس براي آنها جذابيتي نخواهد داشت و ترجيح مي دهند اگر از رستوران هتل استفاده مي کنند غذايي غير از آن باشد. اما در فصولي که تور گردشگر خارجي داريم در کنار غذاهاي ديگر؛ غذاي سنتي و فرنگي نيز طبخ مي شود. چون ممکن است به ذائقه بسياري از افراد خوش نيايد و يا اينکه غذاي سنتي طالب زيادي نداشته باشد.»
مدير هتل سنتي يزد همچنين درباره ميزان ورود گردشگر به هتل سنتي يزد اظهار کرد:
« اواخر خرداد تا اوسط آبان ماه به علاوه ايام نوروز بالاي 60 درصد مهمان داخلي و خارجي داريم.»
محمدرضا مضطرزاده ادامه داد:« خريد خانه هاي سنتي بستگي به ميزان کار و مرمت آن دارد. قيمت آنها به طور تقريبي متري 400 تا 500 هزار تومان خواهد بود. چون تنها خريد خانه مطرح نيست بلکه پس از خريد اوليه بحث جدي مرمت و تبديل آن خانه و يا كاروانسرا به هتل مطرح مي شود. »
کشف یک کتیبه هخامنشی در رامهرمز
نیمه دوم فروردین ماه سال جاری یک کتیبه سنگی هخامنشی با خطوط میخی درشت در رامهرمز کشف شد.
سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی استان خوزستان اظهار داشت: پس از کشف دو محوطه هخامنشی با ستونهای سنگی در نزدیکی روستای شیفه رامهرمز، یک کتیبه سنگی با خطوط میخی درشت در محل این محوطه باستانی کشف شد. این کتیبه به صورت دو رو نوشته شده است و 83 کیلو وزن دارد. مجتبی گهستونی افزود: یکی از روستاییان به محض مشاهده این کتیبه به مسئولان انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاشار رامهرمز اطلاع داد تا زمینه انتقال این کتیبه سنگی به اداره میراث فرهنگی رامهرمز صورت بگیرد. وی بیان کرد: پس از آغاز مشاهده این کتیبه و با توجه به کشف آن در منطقه ای که پایه ستونهای هخامنشی در آن مشاهده شده است به نظر می رسد این کتیبه متعلق به دوره هخامنشیان باشد که روی سنگی مشابه سنگهای معدن رودخانه رود زرد نوشته شده است. در کنار نوشته های روی کتیبه، اشکالی نیز دیده
می شود که نیاز به مطالعه بیشتر دارد.به گفته سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی استان خوزستان، پس از کشف این کتیبه فرماندار رامهرمز با رئیس میراث فرهنگی استان خوزستان تماس گرفته و خواستار نجات بخشی و حفاظت از این محوطه هخامنشی که کتیبه و پایه ستون ها بوده شده است. همچنین انجمن دوستداران میراث فرهنگی خواستار تعیین حریم این محوطه باستانی شد. به گفته گهستونی جاده آسفالت دقیقاً از میان این دو کاخ هخامنشی گذشته و در حال حاضر در طرفین جاده تنها پنج پایه ستون تخریب شده، از ده ها ستون، برجای مانده. این در حالی است که به گفته بعضی از اهالی منطقه، در این محوطه تا پیش از احداث جاده، آثار 18 پایه ستون مشخص بوده است.
ميراث باستاني مالزي در معرض خطر تخريب
آثار به جاي مانده از تمدنهاي بزرگ در مالزي امروزه به دليل فرسودگي و تخريب روزانه، نامي جديد را در فهرست ميراث تحت خطر يونسکو به ثبت رساندند. با به تعويق افتادن طرح هاي مرمتي چند صد ميليون دلاري منطقه باستاني جورج تاون (Georgetown) مالزي و تخريب اندک اندک بناهاي چند صد ساله آن، اين منطقه در فهرست ميراث تحت خطر يونسکو قرار گرفت.مقامات يونسکو هشدار دادند، در صورت عدم توجه کافي به اين منطقه و اتمام نپذيرفتن عمليات مرمتي و بازسازي بناهاي به جاي مانده از امپراتوريهاي باستان، اين شهر همچنان در فهرست ميراث تحت خطر باقي خواهند ماند.در حال حاضر نزديک به 200 بناي تاريخي و معروف از مذاهب مختلف بودايي، اسلام و مسيحيت در اين جزيره به چشم مي خورد که بر اثر رها شدن کاملاً ويران خواهند شد.دولت مالزي درصدد است با همکاري موسسات خصوصي بار ديگر اقدامات بازسازي اين منطقه را از سرگرفته و نام آن را به فهرست ميراث جهاني يونسکو برگرداند.
کشف 4 هزار شیی باستاني متعلق به تمدن بابل و امپراتوري ايران در عراق
در طي کاوش هاي باستان شناسي در منطقه میان رودان در عراق، گنجينه عظيمي شامل 4000 شيی متعلق به تمدن بابل و امپراتوري ايران کشف شد. اين کشفيات پس از دو سال کاوش بدست آمده است. اين در حالي است که امنيت و حفاظت از آثار باستاني عراق همچنان موضوع نگران کننده اي براي مقامات عراقي است.
"محمد سيدعلي"، گفت: باستان شناسان عراقي پس ازيك برنامه كاوش دو ساله موفق به كشف گنجينه عظيمي از اشياي تاريخي متعلق به تمدن باستاني بابل و ايران شد.
بنا به گزارش رويترز، وزارت گردشگري و آثار باستاني عراق با بيان اين خبر اعلام کرد که اين حفاري ها پس از دو سال تلاش باستان شناسان در بيست پايگاه اصلي و در منطقه میان رودان صورت گرفت كه سرانجام به کشف گنجينه عظيمي با حدود 4000 شي از آثار باستاني تمدن بابل و امپراتوري ايران منجر شده است.
در اين كاوش ها علاوه بر کشف آثاري از تمدن بابل و امپراطوري ايران آثاري از دوره هاي
اسلامي نيز بدست آمده است.
«عبدالزهرا التلاقاني»، معاون وزير گردشگري و آثار باستاني عراق درباره اهميت اين كشفيات گفت: «اين يافته ها حاکي از آن است که عراق تا پايان ذخاير باستاني اش فاصله زيادي دارد و اين مسئله انگيزه اي
مضاعف براي ما است تا به کاوش هاي خود ادامه داده و اين پايگاه ها را به جاذبه هاي گردشگري تبديل کنيم.»
اين کشف به ويژه خبر خوشي براي موزه ملي عراق است. چرا که پس از حمله ايالات متحده در سال 2003 حدود 15000 اثر باستاني از اين موزه به سرقت رفت. اگرچه به مرور زمان 6000 قلم از آن ها به موزه بازگردانده شد.
اما امنيت و حفاظت از آثار باستاني عراق همچنان موضوع نگران کننده اي براي مقامات عراقي است.
«قيس حسين رشيد»، که رياست کميته ميراث باستاني عراق را بر عهده دارد در اين باره مي گويد:«اين پايگاه ها هنوز در برابر سرقت بسيار آسيب پذير هستند، زيرا حفاظت مناسبي از آنها صورت نمي گيرد.
ما از مقامات مرتبط خواسته ايم که نيروهاي پليس مستقلي را براي ما در نظر بگيرند اما هنوز جوابي دريافت نكرده ايم.»
عراق اميدوار است که کاهش حملات و خشونت هاي سياسي، گردشگران را تشويق به بازديد از عراق و آثارباستاني آن کنند.
بابل از جمله شهرهاي مهم دوران تاريخي است که در حدود 500 سال قبل از ميلاد مسيح به دست کوروش هخامنشي فتح مي شود. زماني که کوروش لشگر خود را به سمت بابل به حرکت در مي آورد، به علت مشکلات داخلي و برخي اختلافات سياسي و عقيدتي ميان کاهنان و شاه بابل، درهاي اين شهر باستاني به روي کوروش هخامنشي باز مي شود و از اين رو هيچ خوني هنگام فتح بابل ريخته نمي شود.
ثبت بناهاي تاريخي جاده ابريشم در فهرست يونسكو
در سال هاي آينده، صدها بناي تاريخي در مسير جاده ابريشم در چند كشور آسيايي، در فهرست ميراث جهاني يونسكو به ثبت مي رسند.
يكي از مقامات ارشد فرهنگي چين از برنامه مشترك اين كشور و چند كشور منطقه مركز آسيا براي ثبت صدها بناي تاريخي موجود در مسير جاده تاريخي ابريشم در فهرست ميراث جهاني يونسكو تا پايان سال 2011 ميلادي خبر داد.
براساس اين طرح، بيش از 50 كارشناس بناهاي تاريخي از كشورهاي چين، قزاقستان، قرقيزستان، ازبكستان و تاجيكستان پس از شناسايي بناهاي تاريخي موجود در مسير جاده چندهزار ساله ابريشم، آنها را براي ثبت در فهرست ميراث جهاني يونسكو به اين سازمان معرفي مي كنند.
جاده ابريشم كه يك راه بازرگاني براي اتصال آسيا به اروپا و آفريقا بوده است، از شهرهاي ساحلي شرق چين آغاز مي شده و پس از عبور از كشورهاي مختلف از جمله ايران، به اروپا مي رسيده است. از آنجا كه بخش اعظم كالاهايي كه توسط بازرگانان با استفاده از اين مسير به اروپا منتقل مي شدند، ابريشم چين بوده اند، اين مسير تجاري به جاده ابريشم شهرت يافته است.
البته جاده ابريشم فقط مسيري براي انتقال ابريشم يا ديگر كالاهاي تجاري نبوده است، بلكه از طريق آن، صنايعي مانند ساخت باروت، ساخت كاغذ و چاپ و هم چنين شيوه هاي ساخت دارو و روش هاي سنتي درماني چين از جمله طب سوزني به اروپا راه يافتند.
كارشناسان، طول جاده ابريشم را حدود هفت هزار كيلومتر تخمين زده اند.
در سال 2005 ميلادي نيز دولت چين اجراي طرحی را آغاز كرد كه در قالب آن، مرمت صدها بناي تاريخي در مسير جاده ابريشم در اين كشور، با اختصاص 80 ميليون يوآن بودجه (حدود 12ميليون دلار) آغاز شد كه تا به امروز ادامه دارد.
دولت چين قصد دارد، پس از مرمت بناهاي تاريخي يادشده، در قالب برگزاري تورهاي جاده ابريشم، آنها را به مقاصد گردشگري تبديل كند.
كشف سنگواره هاي پنج ميليون ساله
سنگواره هاي يك نوع حلزون با پنج ميليون سال قدمت همراه سنگواره يك نهنگ، به شكل تصادفي در آمريكا كشف شدند.
در جريان احداث لوله های فاضلاب در شهر كرتلند (Courtland) ايالت ويرجينياي آمريكا، تعدادي سنگواره نادر و عجيب با قدمتي چندميليون ساله كشف شدند.
اين سنگواره ها به گونه اي از حلزون ها تعلق دارند كه نسل آنها حدود چهارميليون سال پيش، به دليل سردي آب اقيانوس ها منقرض شده است. اين سنگواره هاي نادر كه از رسوبات آهكي تشكيل شده اند، به اواخر دوره زمين شناسي ميوسن (Miocene) يا اوايل دوره زمين شناسي پليوسن اپوچس (Pliocene Epochs) تعلق دارند.
علاوه بر اين سنگواره ها، در محل احداث لوله های فاضلاب، بقاياي سنگواره يك جاندار مهره دار كه احتمالاً سنگواره يك نهنگ است، كشف شد.
کشف و ضبط 21 قلم شيی تاريخي در همدان
رييس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان همدان از کشف و ضبط 21 قلم شيی تاريخي دراين استان خبرداد. اسدا... بيات گفت: اين اشياء از يک قاچاقچي ساکن شهرستان الشتر لرستان کشف و ضبط شد.
وي افزود: اين فرد با همکاري يگان حفاظت و ماموران اطلاعات و امنيت نيروي انتظامي شهرستان نهاوند در پاسگاه انتظامي قلعه قباد محور نور آباد - نهاوند دستگير شده است. بيات تصريح کرد: 18 قلم از اين اشياء مربوط به دوره هاي اسلامي (عباسي) و رومي بوده که شامل سکه، مهر ، حلقه و انگشتر اصلي هستند و 3 قلم از اين مجموعه بدلي هستند.
پيدا شدن مجسمه 1400 ساله در هند
چندهزار ساله يكي از الهه هاي باستاني هند توسط يك كشاورز كشف شد.
به گزارش (ايسنا)، در مزرعه اي در منطقه سريناگار هندوستان مجسمه اي نادر ساخته شده از سنگ گرانيت كه ١٤٠٠ سال قدمت دارد و پيكره اي از يكي از الهه هاي مردم منطقه سريناگار را در قرن ها پيش به نمايش
مي گذارد، كشف شد. اين مجسمه زيبا كه توسط يك كشاورز به شكل تصادفي پيدا شده است، 7 اينچ ارتفاع و ٥/٤ اينچ طول دارد و از آن به عنوان مهمترين كشف باستان شناسي منطقه سريناگار در ماه هاي اخير نام برده مي شود. قرار است كه در روزهاي آينده، باستان شناساني از دهلي نو براي كاوش در مزرعه محل كشف اين مجسمه به منطقه سريناگار سفر كنند.
ادامه مطالعات حفاظت از کتيبه بيستون
مدير پايگاه ميراث فرهنگي بيستون از ادامه مطالعات حفاظت از کتيبه در سال جاري خبر داد.
داوود دانشيان، مدير پايگاه ميراث فرهنگي بيستون با بيان مطلب فوق به ميراث آريا گفت:اين مطالعات با کمک يونسکو از سال گذشته آغاز شد و طي سال جاري در ادامه مطالعات سال گذشته ادامه خواهد يافت.
وي خاطرنشان کرد: سال گذشته طي نشستي که با يونسکو صورت گرفت مقرر شد دو کارشناس ايتاليايي براي بررسي اين کتيبه به ايران سفر کنند و اين کارشناسان طي بازديد از کتيبه نظراتي را بيان کردند.
دانشيان گفت: اظهار نظر اين کارشناسان منوط به اين شد که در سال جاري با حضور کارشناسان ميراث فرهنگي و يونسکو جلساتي را در اين خصوص برگزار کنيم تا به راهکار اصلي براي حفاظت از اين کتيبه دست يابيم.
به گفته مدير پايگاه ميراث فرهنگي بيستون طي اين مطالعات علاوه بر اينکه کتيبه مورد بررسي قرار مي گيرد حفاظت و مرمت آن هم پيگيري مي شود.
وي در خصوص زمان آغاز مطالعات حفاظت از کتيبه بيستون در سال جاري گفت:مکاتبات لازم در اين زمينه آغاز شده است.
خاطرنشان مي شود؛در30 کيلومتري شرق کرمانشاه و در ارتفاع صد متري بر روي صخره اي داريوش کتيبه مشهور خود را حک کرده است که تا سال 1835 کسي از راز آن آگاه نبود.
ايجاد بخش تاريخ و تمدن ملل در موزه ملي ايران
بخشي به نام تاريخ و تمدن ملل در موزه ملي را ه اندازي مي شود تا به مطالعه تأثير متقابل تمدن هاي کهن روي يکديگر بپردازد.
به گزارش ميراث آريا موزه ملي ايران قصد دارد تا با افزودن بخش تاريخ تمدن ملل به اين موزه با بررسي تمدن هاي کهن تأثير آن را بر يکديگر نشان دهد.
در حال حاضر يکسري مطالعات پژوهشي در خصوص تمدن هاي ايران و مصر با همکاري دانشگاه ليون فرانسه در حال نهايي شدن است.
از ديگر تمدن هايي که اين موزه قصد دارد به بررسي و تحقيق در مورد آنها بپردازد دو تمدن چين و ايران و تأثير هر کدام از آنها بر ديگري است که به زودي تحقيقات در اين زمينه آغاز مي شود.
چين باستان يکي از قديمي ترين تمدن هاست. هريک از تمدن هاي باستان پيشرفت هاي قابل ملاحظه اي در علوم پايه داشته اند و تمدن چين نيز يکي از آنها است. تمدن چين علاوه بر اينکه کهن است از جمله تمدن هاي ادامه دار تاريخ بشريت است.
اين مطالعات و بررسي ها زمينه هاي همکاري متعددي در حوزه هاي فرهنگي و تاريخي بين اين تمدن ها را فراهم مي کند.
در صورت همكاري استان ها، تمام نقش برجسته هاي كشور در مدت چند سال مستندنگاري مي شوند
ایسنا: يك كارشناس ارشد باستان شناسي معتقد است: در صورت همكاري استان ها براي اسكن ليزري نقش هاي برجسته، در مدت سه يا چهار سال، تمام نقش برجسته هاي كشور را مي توان مستندنگاري كرد.
فريبا كريمي در گفتگو با ميراث فرهنگي در اين باره توضيح داد: اقداماتي كه تاكنون براي نقوش برجسته انجام شده اند، بيشتر اقدامات فوري و اضطراري بوده اند. به همين دليل، تلاش كرديم حركت جديدي را در اين باره آغاز كنيم و اين كار، از حدود پنج سال پيش آغاز شده است.
وي با اشاره به اينكه طرح در حوزه معاونت ميراث فرهنگي و دفتر كل حفظ و احياي آثار تاريخي انجام مي شود، بيان كرد: با توجه به كمبود امكاناتي كه در حوزه مرمت سنگ داريم، بهتر اين است كه مستندنگاري خوبي در نقش برجسته ها انجام شود و يكي از بهترين روش ها براي انجام اين كار، اسكن ليزري است كه خوشبختانه با تلاش هايي كه شد، يكي دو سال است كه اين مسئله جاي خود را پيدا كرده است.
او گفت: اين كار ابتدا از اشياي كوچك موزه ها و تعدادي از بناها و تزيينات آنها آغاز شد و از سال 1384 روي نقوش برجسته متمركز شديم. در اين راستا، بودجه اي به صورت ستادي تهيه شد تا كار سريع تر انجام شود. پس از آن نيز حدود 15 نقش برجسته مشخص شدند و در استان هاي كهگيلويه و بويراحمد، فارس و خوزستان اسكن ليزري آثار با هدايت ستاد انجام شد.
كريمي با اشاره به اين كه از تعداد آثار مشخص شده براي اسكن ليزري و مستندنگاري كه براساس اولويت نيز انتخاب شده بودند، سه اثر به طور كامل مستندنگاري شدند، ادامه داد: اين سه اثر شامل نقوشي از كول فرح و خنگ اژدر ايذه و نقش برجسته تنگ قنديل در استان فارس مي باشند كه مستندنگاري آنها با آخرين دقت و در حد ميلي متري انجام شده است.
وي با بيان اين كه از اين پس، ديگر اين امكان وجود ندارد كه بودجه ستادي در اختيار داشته باشيم و بايد حتماً بودجه به استانها داده شود، اظهار كرد: از استان ها مي خواهيم كه اين روند را پيگيري كنند، زيرا به اين ترتيب، همه نقوش برجسته كشور را در يك برنامه سه يا چهارساله مي توان اسكن كرد، بويژه اين كه اين اسكن ها به قدري ميلي متري انجام مي شوند كه حتی شايد اين آثار را بازسازي نيز بتوان كرد.
كريمي درباره حفاظت از اين نوع آثار، گفت: براي آثار ديگر، ايجاد پوشش حفاظتي شايد راحت تر باشد، ولي درباره نقوش برجسته، اين كار را نمي توان انجام داد. روشي كه براي اين آثار معقول است و به طور مشابه نيز در همه جاي دنيا اجرا مي شود، ايجاد سايت - موزه است، زيرا اين آثار با محيط اطراف خود معنا پيدا مي كنند.
براي اين منظور، يكي از مهمترين راهها اين است كه تا حد ممكن، آنها را در فضاي خود محدود كنيم و اجازه ندهيم، كارخانه ها و تأسيسات مربوط به فعاليت هاي انساني، در اطراف آنها باشند تا فضاي اين آثار به عنوان يك فضاي تاريخي، فرهنگي و تفريحي تعريف شود.
ساماندهي نسخه هاي خطي
حرم حضرت علي (ع) آغاز مي شود
میراث آریا: با هماهنگي پژوهشگاه ميراث فرهنگي به زودي يک گروه از کارشناسان نسخه هاي خطي براي ايجاد کارگاه مرمت به شهر نجف اشرف اعزام مي شوند.
رئيس پژوهشکده حفاظت و مرمت آثارتاريخي فرهنگي در گفتگو با ميراث آريا ضمن بيان اين مطلب افزود: با توجه به اين که ساماندهي و مرمت کتاب ها و نسخه هاي خطي موجود درحرم حضرت علي(ع) موضوع بسيار مهمي است به همين دليل با هماهنگي پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاريخي فرهنگي، دو دوره آموزشي براي کارشناسان نسخه هاي خطي حرم نجف اشرف در تهران برگزار شد.
عبدالرسول وطن دوست در ادامه خاطرنشان کرد: قرار بود يک ماه پيش، يک گروه از کارشناسان پژوهشکده به نجف اشرف اعزام شوند تا در آنجا قدم هاي اوليه و شالوده هاي ابتدايي ايجاد يک کارگاه مرمت را پايه ريزي کنند.
اين مقام مسئول در پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاريخي فرهنگي با اشاره به اين که در فاز نخست و درماه گذشته به دليل وجود پاره اي مشکلات اين اقدام مهم انجام نشد اظهارداشت: اميد است باهمکاري و هماهنگي پژوهشگاه و مقامات بلند پايه سازمان ميراث فرهنگي اين اقدام مهم هرچه سريع تر، انجام شود.
به گفته رئيس پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاريخي فرهنگي؛ هم اکنون در انبارهاي حرم حضرت علي (ع) تعداد زيادي سند و کتاب خطي قديمي در شرايط بسيار بدي قرار دارد که ساماندهي اين اسناد از اهميت ويژه اي برخوردار است.
وطن دوست نگهداري و ساماندهي اين اسناد را يک وظيفه جهاني دانست و تأکيد کرد: آنقدر اين اسناد و کتاب هاي خطي نامنظم و نامرتب ريخته شده و دسته بندي نشده اند که نمي توان دوره هاي تاريخي آنها را
مشخص کرد.
وي در پايان تصريح کرد: در قدم نخست بايد تعداد بسيار زيادي از سند ها و کتاب هاي خطي موجود در اين انبارها، دسته بندي و ثبت شوند که يقيناً اين عمليات به سال ها وقت نياز دارد.
در مسير تخت جمشيد به شوش، پنج پايه ستون هخامنشي كشف شد
ایسنا: مدير اداره ميراث فرهنگي و گردشگري شهرستان رامهرمز از كشف پنج پايه ستون متعلق به دوره هخامنشي در اين شهرستان خبر داد. نسرين غزنوي اظهار داشت: چندی پيش، در بررسي هاي يگان حفاظت ميراث فرهنگي پنج پايه ستون متعلق به دوره هخامنشي در منطقه شيفه در رامهرمز كشف شدند. وي ادامه داد: در فاصله 50 متري اين پايه ستون ها سه تپه باستاني با آثار پراكنده سفالين روي آنها پيدا شدند. غزنوي با اشاره به نياز منطقه به كاوش ها و تحقيقات بيشتر، گفت: طبق نظر كارشناسان، به احتمال زياد اين مسير راه اتصال تخت جمشيد (پارسه) به شوش بوده است. مدير اداره ميراث فرهنگي و گردشگري رامهرمز بيان كرد: اين پايه ستون ها حدود شش سال پيش به دليل عمليات راه سازي تخريب و در كنار جاده پراكنده شده بودند و از آن زمان تا كنون هيچ گزارشي از وجود آنها داده نشده بود.
آثار ايراني در قطر چكش حراج مي خورند
ایسنا: آثار تاريخي ايراني از جمله يك رداي زيبا، حدود دو هفته ديگر در شعبه دوحه ساتبي حراج مي شوند.
به نقل از سايت خليج تايمز كه در كشور قطر فعاليت مي كند، مؤسسه حراجي ساتبي اعلام كرد: «در نخستین مراسم حراج خود در منطقه خاورميانه كه در شعبه جديد اين مؤسسه در دوحه كشور قطر دیگر چندی برگزار خواهد شد، صدها اثر تاريخي از هنرمندان مناطق شمال آفريقا، خاورميانه و ايران به حراج گذاشته مي شوند و از ميان آنها مي توان به يك اثر هنري شاخص از دوره صفوي اشاره كرد.»
ادوارد گيبس مدير مركز خاورميانه اي ساتبي در دوحه - در اين باره از اعلام تعداد دقيق آثار هنري كه قرار است، به حراج گذاشته شوند و مدت زمان حراج خودداري كرد.
طبق اعلام او، شيء تاريخي دوره صفوي، يك رداي بزرگ مخمل ابريشمي زيباست كه تصوير دو زن درحال شكار روي آن ديده مي شود. اين ردا توسط درباريان بلندمرتبه استفاده مي شده است و از آن مي توان به عنوان يكي از زيباترين آثار هنري باقي مانده از دوره صفوي و زيباترين اثر تاريخي بافندگان هنرمند ايراني در صدها سال قبل نام برد. اين ردا از سال ها پيش، در يك مجموعه خصوصي نگهداري مي شده است و مدتي پيش براي فروش در اختيار مؤسسه ساتبي قرار گرفت. ديگر اثر تاريخي كه قرار است در شعبه دوحه ساتبي حراج شود، يك جام شيشه اي زيبا، منقوش به تصاوير زيباي رنگي برجسته از اواسط دوره اسلامي (قرن دهم) است كه فقط پنج نمونه از آن در موزه هاي جهان نگهداري مي شوند. البته كارشناسان مؤسسه ساتبي هنوز نتوانسته اند، محل ساخت اين جام زيبا را مشخص كنند. سومين اثر تاريخي كه گيبس حاضر به معرفي آن شده است، يك كاسه زيباي مرصع ساخته شده از طلا و نقره است كه در دوره مملوك در قرن 18 ميلادي در شمال آفريقا ساخته شده است و احتمالاً به مبلغي بين 250 تا 300هزار دلار به فروش خواهد رفت.
كشف ابزار اصلاح صورت با نيم ميليون سال قدمت
ایسنا: تيغه اي سنگي كه هزاران سال پيش براي اصلاح صورت مورد استفاده انسان هاي نخستين بوده است، در كنيا كشف شد.
تعدادي از ديرين شناسان دانشگاه ايلينويز ايالت شيكاگو در آمريكا كه از سال ها پيش در قاره آفريقا مشغول به كاوش اند، اعلام كردند كه موفق به كشف قديمي ترين ابزار اصلاح صورت با قدمتي نزديك به نيم ميليون سال در محوطه اي تاريخي در منطقه باسين كشور كنيا شده اند.
باستان شناسان در جريان اين كشف تاريخي، موفق به پيدا كردن تعدادي تيغه سنگي شدند كه روي يكي از آنها چند تار مو كشف شد. به همين دليل، ديرين شناسان اين تيغه هاي سنگي را نخستين ابزارهاي اصلاح صورت مي دانند كه هزاران سال پيش توسط انسان هاي نخستين مورد استفاده بوده اند. پيش از كشف اخير، قديمي ترين تيغه سنگي كشف شده در جهان، از يكي از محوطه هاي تاريخي منطقه خاورميانه به دست آمده بود. در سال هاي گذشته نيز تيغه سنگي ديگري با 300 هزار سال قدمت در محوطه اي تاريخي در هلند كشف شد.
ديرين شناسان براساس اين كشف و ديگر مطالعات خود، محل زندگي نخستين انسان ها را قاره آفريقا دانسته اند و بر اين باورند كه نخستين انسان ها حدود 600 هزار سال پيش در قاره آفريقا و احتمالاً در كشور كنيا فعلي زندگي مي كردند.
لامپ هاي پنج هزار ساله مصر باستان نمايش داده مي شوند
ایسنا: كمتر از يك ماه ديگر، چهار لامپ پنج هزار ساله از تمدن مصر باستان در آمريكا به نمايش درمي آيند.
مسئولان موزه هنر هالي فورد (Hallie Ford) در آمريكا از نمايش دادن چند لامپ چندهزار ساله از 14 مارس در اين موزه خبر دادند كه در سال هاي دور، در منطقه خاورميانه فعلي ساخته شده اند.
اين آثار تاريخي زيبا كه تا به حال نمونه هاي كمي از آنها يافت شده است، توسط مردم تمدن مصر باستان با تأثير پذيري از هنر تمدن رم باستان ساخته گردیده و از يك مجموعه خصوصي به امانت گرفته شده اند. اين آثار از جنس سفال اند و قسمت بالايي آنها به شكل دهان بازشده يك ماهي و قسمت پاييني به شكل صورت يك پسربچه است. مصريان باستان اين لامپ ها را كه چهار عدد از آنها قرار است، در اين نمايشگاه به نمايش درآيند، با روغن پر و از آنها براي روشن كردن خانه هاي خود در حدود پنج هزار سال پيش استفاده مي كردند.
اين لامپ ها از هزاران سال پيش در مصر باستان با شكل هاي گوناگون ساخته مي شدند و تزيينات آنها براساس بهايي كه برايشان پرداخت مي شده، متفاوت بوده است.
اورامان؛ خاستگاه آيين زرتشت است
روستاي اورامان تخت؛ موزه زنده اي است که هنوز هم حيات اجتماعي و اقتصادي گذشته را همراه زندگي سنتي و بومي در ارتباط با بستر طبيعي پيراموني دارد و بسياري از تجربيات زندگي ديرين بصورت کم رنگ تر از گذشته و کاملاً واضح به چشم مي خورد.
روستاي بزرگ و تاريخي اورامان تخت از توابع شهرستان سروآباد در استان کردستان ميان سلسله كوه هاي تخت و شاهو و كوسالان قرار گرفته است كه از جنوب به شهرستان پاوه از شمال به شهر مريوان از غرب به سلسله كوه هاي تخت و از شرق به شهر سروآباد منتهي مي شود اين روستا 640 خانوار و 3000 هزار نفر
جمعيت دارد.
دره اورامان در امتداد سلسله جبال تخت بين کوه تخت و قلعه معروف اورامان که نظاره گر خانه هاي پلکاني سنگي با پنجره هاي آبي رنگ ساخته شده، واقع است.
اما نگاهي گذرا به غارهاي اطراف و نقوش هاي متعدد روي صخره ها و تخته سنگ ها، فرهنگ عامه، آيين هاي سنتي، صنعت هاي دستي، ادبيات عرفاني درمي يابيم که ساکنان اين روستا بازماندگان اجدادي هستند که غارنشيني، کوه نشيني و دوره شکار و گردآوري و روستانشيني را تجربه کرده اند.
آري خودکفايي در پوشاک، ابزار، طب سنتي، خوراک، آداب و رسوم و جنبه هاي ديگر زندگي گواهي ديگر بر اين مدعا است. چراکه هميشه اصالت و قدمت متعلق به مردم و قومي است که کورکورانه تقليد نکرده باشند، بلکه هرآنچه در خانه در کوزه و بر سر سفره و هرآنچه که بر تن داشته باشند، حاصل توانايي کوشش، ذوق، سليقه و مهارت افراد آن قوم يا جامعه باشد.
اوراميها با دانش بومي خود در بستر زمان از تمامي عناصر طبيعي منطقه سودجسته و از اين طريق ضامن بقاي خويش در برابر ناملايمات زمانه خود بوده اند. استفاده از غار به عنوان پناهگاه در مقابل حيوانات وحشي و درنده، استفاده از گياهان وحشي براي غذا و درمان بيماري هاي مختلف، استفاده از چوب درختان سخت، جهت ابزارسازي و صنايع دستي، استفاده از شکار جهت تغذيه و لباس و ظرف آب و غيره، همه و همه کانال همواري است که انسان امروزي را به گذشته هاي بسيار دور رهنمون مي سازد.
گذشته نزديک تر را در اورامان با آيين هاي سنتي به نظاره مي نشينيم. روستايي که موبدان زرتشتي آتشکده هاي اروميه براي حل مشکلات اجتماعي سياسي و ديني خود دست به دامان مردان انديشمند نشسته اند. آري اورامان خاستگاه آيين زرتشت بزرگترين دين جهان است. سرزمين بزرگترين آيين هاي باستاني دنيا ازجمله مراسم هرساله پيرشاليار که برگ زرين ديگر بر اين مدعا است.
شواهد نشان مي دهد که ساکنان روستا فراواني در نعمت را تجربه نکرده اند و همين هم رمز موفقيت و اصالت و دانش اين مردمان بوده است. کمبود آب، زمين، راههاي ارتباطي و صعب العبور بودن منطقه، باعث شده که ساکنان آرام ننشينند و از تفکر و قدرت خويش براي ادامه زندگي بهره جويند. کمبود آب و زمين است که ساکنان روستا را به روش هاي منحصربفرد استفاده از اين دو رهنمون شده است و صعب العبور بودن و عدم ارتباط بوده که اورامي ها را به مرز خودکفايي رسانده است و اين خود به تنهايی براي اثبات اصالت و نجابت کافي است.
اهالي روستا آب و زمين را مقدس مي دانند و از اين جهت کمر همت بربسته اند تا قطره اي آب هدر نرود و اندک زميني باير نماند. سخت کوشيشان در باغات تراس بندي شده روي شيب هاي تند و چشمه هاي جوشاني که از دل کوه هاي سخت خروشانند، نمايان است.
روستاي اورامان تخت موزه زنده اي است که هنوز هم حيات اجتماعي و اقتصادي گذشته را به همراه زندگي سنتي و بومي در ارتباط با بستر طبيعي پيرامون دارد و بسياري از تجربيات زندگي ديرين بصورت کم رنگ تر از گذشته و کاملا واضح به چشم مي خورد. تعامل انسان و طبيعت در اين ارتباط کاملا به همان شيوه کهن حفظ شده است.
مردم اين سرزمين به طبع کوهستان بلند و اهورايي که خلوتگاه دنج زمزمه هاي سبحاني است در مکتب هاي تصوف و عرفان رازها آموخته اند و هنوز هم در عصر ماشين و غوغاي ماديات در گوشه هاي خلوت اين ديار هستند اهل دلاني که خالصانه رو به درگاه حق نوا سرمي دهند. در اين ديار تنها تصوف و عرفان نيست که از دل نوا سردهند بلکه بوده اند اديباني که بر تارک قله ها با نور و روشنايي دمساز گشته اند و اکنون بر زبان و چشم نمي آيند شاعري چون محمدسليمان مشهور به صيدي اورامي که بر دوزبان ديگر(فارسي و عربي) تسلط کامل داشته و با اين دو زبان نيز شعر سروده است.
تنها صبر و استقامت، سخت کوشي، عرفان، تصوف و شعر و موسيقي نيست که مردم اين ديار را منور مي سازد، بلکه دلي دارند، چو دريا. اورامي ها مردمي خونگرم، مهربان و نوع دوست هستند. همياري و همکاري در ميان آنان مثال زدني است در مشکلات و مسايل زندگي در ازدواج، در زمان شادي و غم و اندوه يار و ياور همديگر بوده و هستند. شادي همسايه و هم روستايي را شادي خود و غم آنان را غم خود مي پندارد و اين راز است که در عروسي ها نياز به دعوت و کارت پستال نيست و در سوگواري ها همه اندوه به دل زانوي غم به دست مي گيرند. مردمي خونگرم، مهمان نواز، خوش برخورد که با سلامي به دلشان راه مي يابي و با عليکي به درون خانه شان. در اعتقادشان چون کوه صبورند و مقاوم اما براي پيشرفت در زندگي چون موم نرم.
اورامي ها اکنون خوش نشین، خوش خوراک و شيک پوش هستند و اگر از در و نماي خشکه چين بيرون خانه شان بگذري در درون با مبلمان و دکوراسيون شهري مواجه مي شوي و روي فرش خانه سفره اي رنگين.
بگذريم از اصالت و دانش و غيره اش و به ميان طبيعت افسونگرش آنجا که صداي دلنشين اهورايي سياچمانه تمام دلها را به سفري بي انتها فرامي خواند... و آنجا بازخواني خاطرات خوشايند و ناخوشایند زندگي پرفراز و نشيبي که لحظه لحظه آن با کوه هاي سر به فلک کشيده و طبيعت زيباي اين ديار عجين شده است.
در ميان درهاي دلتنگش آنجا که صداي زنگ گله آدمي را خيره مي کند راستي اين چه وادي است که اينگونه چون فريبا دلربا است اگر به ميان کوههاي سر به فلک کشيده اش پابگذاري تنها آواي کبکان خوش خرام نيست که دل را مي فريبد، بلکه گياهان خوشبوي وحشي اش که نسيم دره هايش آنان را وزان کرده است با زبان بي زباني آدميان را به سوي خويش فرامي خوانند.
منشور کوروش زينت بخش موزه ملي ايران مي شود
يکي از گنجينه هاي تاريخ تمدن جهان منشور کوروش است که طبق توافق هاي بعمل آمده بزودي اين اثر جهاني براي چند ماه نمايش به موزه ملي ايران امانت داده مي شود .
رئيس موزه ملي ايران در مراسم افتتاح نمايشگاه ايران عصر صفوي در موزه بريتانيا با ابراز خوشحالي از برگزاري اين نمايشگاه گفت: امروز نمايشگاه "شاه عباس و ايراني دوباره" با موضوع هنر صفويه، با همکاري موزه ملي ايران و موزه بريتانيا و سازمان ها و شخصيت هاي حمايت کننده افتتاح مي شود.
محمدرضا مهرانديش افزود: ايران سرزميني باستاني است که با تاريخ و تمدن ممتاز سهم درخور توجهي در رشد و شکوفايي تمدن بشري داشته و در همه ادوار تاريخ انديشه و خيال ايراني با جلوه هاي متفاوت و متنوع بيانگر ظرفيت هاي فکري، فرهنگي و عاطفي جامعه ايراني بوده است.
وي افزود: بي شک، برگزاري اين نمايشگاه و برنامه هاي جانبي آن موقعيت مناسبي را براي آشنايي بيشتر و عميق تر مردم انگستان نسبت به فرهنگ، هنر و تمدن غني ايران فراهم مي آورد.
مهرانديش گفت: اشياي تاريخي و هنري که در اين نمايشگاه معرفي مي شود گوشه اي از ميراث هزاره هاي فرهنـگ، تمدن و هنـر ايران را به نمـايش مي گذارد و آشکارا شيوه زندگي و واقعيت هاي تاريخي را نشان داده و نمايشگر سير تحول فرهنگ، هنر و فناوري ايران بعد از اسلام است.
رئيس موزه ملي ايران ادامه داد: عصر صفوي دوراني است که ايرانيان در راه تعميق مفهوم زندگي مادي و معنوي و توسعه عشق و زيبايي از هنر بهره گرفته اند و آثار بي نظيري آفريده اند.
وي تصريح کرد: هنرمند ايراني در تمامي دوره هاي تاريخي با بهره گيري از انديشه، ذوق، ابتکار، حوصله و حس زيباشناختي آثاري ساخته که امروز اين دست ساخته ها ميهمان موزه هاي بزرگ دنيا بوده و گنجينه تاريخ تمدن و هنر جهان را پربارتر ساخته اند.
مهرانديش يکي از اين گنجينه هاي تاريخ تمدن جهان را منشور کوروش معرفي کرد و افزود: اکنون اين گنجينه زينت بخش موزه بريتانياست و طبق توافق هاي بعمل آمده بزودي اين اثر جهاني براي چند ماه نمايش به موزه ملي ايران امانت داده مي شود.
رئيس موزه ملي ايران تأکيد کرد: بي ترديد هر تلاشي براي معرفي و بازشناسي ميراث فرهنگي هر کشوري در جهان صورت پذيرد در واقع تلاشي براي معرفي و بازشناسي ميراث فرهنگي همه بشريت، همه کشورها و همه جهان است.
وي در پايان از معاون رئيس جمهور و رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري ايران و قائم مقام سازمان ميراث فرهنگي، معاون امور فرهنگي و ارتباطات اين سازمان و رؤساي موزه هاي ايران و خارج از ايران به خاطر وسعت نظر و حمايت هاي بي دريغ براي برگزاري نمايشگاه شاه عباس صفوي قدرداني کرد.
كشف يك تخت تاشو در مصر
در كشفي عجيب، باستان شناسان موفق به پيدا كردن يك تخت تاشو چندهزار ساله در مقبره اي در مصر شدند.
باستان شناسان در جريان كاوش هاي خود در منطقه تاريخي لكسور كشور مصر، موفق به كشف يك تخت تاشو در مقبره اي در اين منطقه شدند كه هزاران سال پيش، از آن براي موميايي كردن اجساد استفاده مي شده است.
اين تخت تاشو چوبي كه كشف آن، حيرت باستان شناسان را برانگيخته است و از كشف آن به عنوان يك كشف عجيب نام برده مي شود، حدود 170 سانتي متر طول دارد و روي آن، تصاويري از چند شير حكاكي شده است.
مصريان باستان براي موميايي كردن اجساد خود، پس از قرار دادن آنها روي تخت هاي ويژه، تمام اعضاي اصلي بدن مردگان را به جز قلب از بدن آنها خارج مي كردند و پس از تميز كردن، اين اعضا را درون يك خمره قرار مي دادند و همراه موميايي دفن مي كردند.
اين فرآيند حدود 40 روز طول مي كشيد و پس از آن در مدت 15 روز، موميايي با نوارهاي پارچه اي پوشيده مي شد. با اين حساب، هر موميايي 55 روز روي تخت تاشو قرار مي گرفت.
باستان شناسان هنوز موفق به تعيين دقيق قدمت اين اثر تاريخي نشده اند، ولي كمترين قدمت آن دو هزار و 500 سال برآورد شده است.
ثبت گاراژ ايران توريست در فهرست آثارملي
براساس پيش بيني هاي صورت گرفته تا پايان خرداد ماه سال جاري گاراژ ايران توريست در فهرست آثار ملي کشور ثبت خواهد شد.
معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي استان تهران در گفتگو با ميراث آريا ضمن بيان اين مطلب افزود: براساس هماهنگي هاي انجام شده قرار است تا پايان خرداد ماه سال جاري، گاراژ ايران توريست نزديک مدرسه دارالفنون، در فهرست آثار ملي ثبت شود.
محمدرضا بيرقي درادامه خاطرنشان کرد: بناهاي ديگري مانند امامزاده حسن و قلعه عظيم آباد ري نيز تا زمان اعلام شده در فهرست آثار ملي ثبت خواهد شد.
به گفته اين مقام مسئول در سازمان ميراث فرهنگي استان تهران براساس پيش بيني هاي صورت گرفته تا پايان خرداد ماه سال جاري بالغ بر هشتاد تا صد اثر تاريخي استان تهران در فهرست آثار ملي کشور ثبت خواهد شد.
باغ کتيبه ها، اندوخته هاي باستاني ايران را حفظ مي کند
اقدام به همانندسازی از کتيبه هاي صخره اي
ايران به سال 1368 باز مي گردد. فضا و فرصت ايجاد شده از سال 1364 به دنبال اجراي طرح و مستندسازي کتيبه هاي صخره اي ايران و به منظور رفع دغدغه هاي ناشي از تخريب و امحاي کتيبه ها، از سوي مرکز باستان شناسي سازمان ميراث فرهنگي وقت آغاز شد و نخستين همانندسازی از کتيبه صخره اي دوره ساساني مشکين شهر در سال 1368 صورت گرفت. در اين سال به رغم تلاشي که در آن زمان در مرکز باستان شناسي وقت براي حفظ و نگهداري کتيبه پهلوي ساساني مشکين شهر انجام گرفت، نتيجه اي به بار نيامد و متأسفانه اين کتيبه مدتي پس از همانندسازی دچار ضايعه غير قابل جبران از سوي افراد ناشناس شد و بخشي از اين کتيبه در جايي که نام موبد، هربدو کرتير، آمده با اره سنگبري بريده شده و به سرقت رفت. اين وضعيت همچنان ادامه داشت و انعکاس دغدغه هاي نابودي آثار و کتيبه ها چه از داخل سازمان ميراث فرهنگي و چه بيرون از آن در درون سازمان منعکس مي شد تا به مرور با هم انديشي و همسويي معاونت حفظ و احياي سازمان ميراث فرهنگي و نيز کميته نجات بخشي نقش برجسته ها و کتيبه ها، عمليات همانند سازی از کتيبه هاي صخره اي در خطر آغاز شد. دراين راستا ضرورت و اهداف همانندسازي کتيبه هاي صخره اي و تأسيس مرکز آگاه اندوزي (مطالعات) کتيبه شناسي يعني باغ کتيبه ها، يکي از اهداف گردآوري اين مجموعه گران بها به شمار مي رود.
سرکشي به موقع کتيبه هاي صخره اي به منظور نظارت و مراقبت فيزيکي آنها و در صورت نياز درخواست مرمت هاي لازم، نظارت پژوهشي يعني مطالعات و مقايسه شرايط حال با گذشته کتيبه مقايسه،يادداشت و ثبت تغييرات، تهيه عکس و کپي منفي از کتيبه ها و بسترهاي آنها به منظور در دست داشتن اطلاعات آخرين وضعيت فيزيکي به عنوان يک سند مکتوب، از جمله اهداف اصلي همانندسازی از کتيبه هاي صخره اي اعلام شده است.
همچنين حفظ و نگهداري اين کتيبه ها در مرکز اسناد سازمان يا محلي امن در مرکز مطالعات کتيبه ها در پژوهشکده، تهيه يک يا دو نسخه همانندسازی مثبت از روي نسخه منفي و نصب يک نسخه در مکاني مناسب مثل"باغ کتيبه هاي صخره اي" براي مطالعه متخصصان و آموزش دانشجويان رشته هاي مربوطه و ساير علاقمندان و نسخه دوم براي همين منظور براي استان هاي مربوطه از ديگر اهداف ايجاد باغ کتيبه ها در محل مجموعه تاريخي فرهنگي نياوران به شمار مي آيد. باغ کتيبه ها،
مجموعه اي گران بها از مستندات کهن شامل آثار تصويري، نقوش، نمادهاي خطي و نوشتاري انسان از دوران پيش و آغازين تاريخ بر سطوح صخره اي ستبر و مرتفع است. کارشناسان براين باورند که در هيچ نقطه اي
از جهان چنين زنجيره سالم و دست نخورده ای از اين مجموعه ارزشمند ايراني و حلقه هاي سير تطور و تحول تمدن بشري از آغاز تا به هنگام در محمل نقش و تصوير خط و زبان وجود ندارد. در اين مجموعه نشانه هاي خطي سطري و اشکال مختلف خط هاي ميخي اکدي، عيلامي، آشوري، اورارتو و فارسي باستان و انواع خطوط الفبايي همچون پارتي، نمونه هاي خط پهلوي تا انواع خط هاي دوران اسلامي کوفي، نسخ، نستعليق، نستعليق شکسته برگرفته از صخره هاي واقع در ارتفاعات، دره ها و غارها به صورت همانندسازي شده به طور مستند، سلسله وار و واژه به واژه خطوط ياد شده را در بستر تاريخي 5 هزار ساله، موضوع مطالعه و پژوهش محققان و پژوهشگران رشته هاي هنر، تاريخ، اديان، خط و زبان قرار خواهد داد.
اين مرکز با فراهم ساختن فضاي علمي، آموزشي براي دانشجويان رشته هاي مربوطه، وسيله انتقال و ارتقاي اطلاعات ارزشمندي براي عموم اقشار جامعه را فراهم خواهد ساخت.در حال حاضر 20 نمونه همانندسازی شده کتيبه در باغ کتيبه ها از دوره پيش تاريخي تا دوره تاريخي مستقر شده است.قديمي ترين و کهن ترين همانندسازی اين مجموعه مربوط به کتيبه آنوباني در سرپل ذهاب کرمانشاه به خط و زبان اکدي و متعلق به سال هاي 2100- 2000 پيش از ميلاد است. نشتبان، رازليق و سقندل از ديگر کتيبه هايي
است که در اين باغ به نمايش در آمده است. تمامي اين سنگ نوشته ها و دوره هاي تاريخي آن در کتاب باغ کتيبه ها گردآمده است تا علاقه مندان تاريخ و فرهنگ ايران بتوانند از اطلاعات آن استفاده کنند.
اکتشافات برتر باستانشناسي چين، معرفي شدند
دبيرخانه سازمان ميراث فرهنگي چين (SACH)
براي نوزدهمين سال متوالي، 10 اکتشاف باستاني برتر سال اين کشور را معرفي کرد. به گفته کارشناسان، اين اسامي، برگرفته از 25 طرح تاريخي و باستانشناسي برتر سال 2008 چين بوده و هر يک اهميت بالايي در مطالعات و پژوهشهاي باستانشناسي اين کشور دارند.
مناطقي همچون گورستان عصر برنز در شمال چين، محوطه اي تجاري متعلق به سلسله سونگ در جنوب و قبري متعلق به وجود يک دوره حکومتي بهاره و پاييزه در استان شمالي گانژوي اين کشور از جمله آثار ثبت شده در اين فهرست به شمار ميروند.در اين ميان غارهاي مصنوعي و دست ساز 5500 يانگشائوها، که قبايل اواخر عصر پارينه سنگي چين را تشکيل ميدهند، يکي از برجستهترين نامهاي موجود در فهرست برترينهاي سال اين کشور به شمار ميروند.مجموعهاي از 17 خانه غار مانند روي صخرهها و اجاقهاي سفالي شان، نشان دهنده وجود تمدني باستاني با مردماني صنعتگر در اين سرزمين بوده است.مقامات سازمان باستان شناسي و ميراث فرهنگي چين هدف خود از ايجاد چنين فهرستي را معرفي برجستهترين آثار تاريخي اين کشور و شناساندن آن به گردشگران و تهييج سازمانهاي بينالمللي به ثبت آنها در فهرست ميراث جهاني اعلام کردند.
قلعه پرتغالي ها براي دومين فصل مرمت اعتبار گرفت
معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي استان هرمزگان گفت:به منظور آغاز دومين فصل از مرمت قلعه پرتغالي ها اعتبار دريافت شده است.
عباس نوروزي،معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان هرمزگان گفت:
500 ميليون تومان اعتبار براي انجام فاز دوم مرمت قلعه پرتغالي ها و قلعه قشم اختصاص
يافته است. وي افزود: در حال حاضر پيمانکاراني که صلاحيت انجام عمليات مرمت و مرمت اضطراري را دارند در مرحله ارزيابي قرار دارند که پس از اتمام اين مرحله فاز دوم مرمت اين دو قلعه تاريخي آغاز مي شود.
نوروزي در خصوص اقدامات در نظر گرفته شده براي اين فصل از مرمت گفت:مرمت چند حجره،آواربرداري،مرمت اضطراري ديواره ها،ساماندهي قلعه و مرمت سد حائل جلوي قلعه پرتغالي ها واقع در ضلع غربي قلعه به منظور جلوگيري از نفوذ آب از جمله برنامه هاي در نظر گرفته شده براي اين فصل از مرمت است.معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان هرمزگان در خصوص قلعه قشم گفت:طبق طرح تهيه و ارائه شده براي مرمت قلعه قشم به مرمت اضطراري ديواره ها و ايجاد راه هاي
دسترسي خواهيم پرداخت.
بانک سفال از يافته هاي ديوار گرگان تشكيل مي شود
هشت فصل گمانه زني و کاوش در قلمروي ديوار بزرگ گرگان، خروجي هاي بسياري به همراه داشته و اكنون قرار است بانک سفال از يافته هاي محوطه هاي مربوط به ديوار گرگان تشکيل شود.
ديوار بزرگ گرگان
"حميد عمراني"، باستان شناس، در نشست تخصصي هنر و باستان شناسي ديوار گرگان، شهر جرجان و گنبد قابوس، ضمن معرفي ديوار بزرگ گرگان به عنوان طويل ترين اثر در ايران، از ثبت ملي آن در سال 1379
ياد كرد. عمراني همچنين در مورد مستندسازي ديوار، شناسايي مسير و تعيين عرصه تاريخي آن به عنوان مهمترين کارهايي که در پايگاه صورت گرفته است، توضيحاتي ارايه كرد.
وي افزود: «هشت فصل گمانه زني و کاوش در قلمروي ديوار بزرگ گرگان، خروجي هاي فراواني از جمله گزارش هاي چاپ شده باستان شناسي و مقالاتي چند به همراه داشته است. همچنين چهار فصل نهايي از اين هشت فصل با كشور بريتانيا به شکل مشترک انجام گرفته است و به زودي بانک سفال نيز از يافته هاي محوطه هاي مربوط به ديوار تشکيل خواهد شد.»
به گفته عمراني، علومي چون ژئوفيزيک، باستان شناسي،
گاهنگاري، زمين شناسي، مردم شناسي و هنرهاي سنتي از جمله علومي بوده اند كه در اين زمينه مورد استفاده قرار گرفته اند. وي افزود: «همچنين در سال 1383 بازنگري در نقشه گنبد قابوس انجام و عرصه و حريم آن بار ديگر بررسي شد.» مستندنگاري به روش فتوگرامتري نيز از ديگر اقدامات حائز اهميت بوده است که متخصص آن در اين خصوص توضيحاتي ارائه داد.
کشف قديمي ترين فسيل لاک پشت دريايي در مکزيک
محققان مؤسسه ملي تاريخي و مردم شناسي مکزيک (INAH)، موفق به کشف فسيل لاک پشتي دريايي با قدمتي بالغ بر 72 ميليون سال در سواحل شمالي اين کشور شدند.
اين لاک پشت که به عقيده ديرينه شناسان، قديمي ترين نمونه يافت شده از اين نوع موجودات دو زيست قاره آمريکا است از خانواده لاک پشت هاي سبز بوده که در اواخر دوره کرتاسه مي زيسته اند.
به عقيده ديرينه شناسان اين فسيل که در حدود يک متر طول و 70 سانتي متر عرض داشته و سري نسبتاً دايره اي شکل داشته است، ازجمله اجداد لاک پشت هاي سبزي است که امروز در سواحل اين کشور به تخم گذاري مي پردازند.
پيش از اين نيز نمونه هايي از اين گونه لاک پشت ها با قدمتي کمتر در ديگر نواحي منطقه «کواهويلا» يا بهشت ديرينه شناسان به دست آمده بود.
قنات، میراث فرهنگی و علمی ایرانیان
محمد عجم
در دهه های اخیر به برکت و پیشرفت علوم دیگر از جمله زیست شناسی، باستان شناسی و انسان شناسی بسیاری از فرضیه های تاریخی، بكلی دگرگون شده است، تا اواسط قرن هفدهم تصور بر آن بود كه از عمر كره زمین فقط ۶ هزار سال می گذرد حال آنكه امروزه مشخص شده است كه تنها از عمر انسان امروزی یك میلیون و هشتصد هزار سال می گذرد و با كشف ابزارهای سنگی و فلزی جدید محاسبات قبلی در مورد عصر سنگ و آهن نیز هزاران سال به عقب برده شده است بعلاوه اینكه در چندین نقطه در خود ایران اسكلت هایی
پیدا شده است كه فرضیه مهاجرت اقوام آریایی به ایران را هزاران سال به عقب تر می برد و اثبات می كند كه آریایی ها هزاران سال قبل از فلات ایران بسوی شمال مهاجرت و در حدود ۳ تا ۴ هزار سال قبل مجدداً به علت سردی و یخبندان طولانی به فلات ایران مهاجرت نموده اند.
تعریف قنات
كانال زیرزمینی حفر شده توسط انسان كه جهت جمع آوری آب شیرین و انتقال و مدیریت آن به سطح زمین برای مصارف كشاورزی، انسانی و دامی ایجاد شده است را در ایران و در بسیاری از کشورها، قنات و كاریز می گویند. قنات كلمه ای پارسی معرب شده است.
بسیاری از فلاسفه و جغرافی نویسان اروپایی باستان از ۲۶۰۰ سال قبل تا كنون و بسیاری از مورخین مسلمان و سیاحان قرنهای اخیر به كاریزو قنات در ایران اشاره كرده اند.
تالس ملیتی (۵۴۶-۶۴۰ قبل از میلاد)، آناگزیماندر (۵۴۶-۶۴۰ ق. م)، فیثاغورس (زایش ۶۰۸ پیش از میلاد درگذشت ۵۰۹ ق. م)، كوسماس ایندیكوپلیوس (۵۰۰-۵۳۵ ق م)، هكاتوس (۵۰۰ق.م)، نیاركوس دریاسالار یونانی (۲۴۲- ۳۲۵ ق .م) كه سواحل مكران و هرمز تا رود فرات را مورد بازدید قرار داده و... بسیاری از این پژوهشگران تاریخ حفر قنات را به دوره هخامنشی نسبت می دهند در حالیكه علم باستانشناسی، مردم شناسی و زبان شناسی رازهای نهفته زیادی را از دوران ماقبل تاریخ برای انسان آشكار نموده است.
تاریخچه قنات
بیشترین و طولانی ترین و قدیمی ترین قناتهای جهان در فلات ایران قرار دارد بنابر این بی جهت نیست که پژوهشگران باتفاق باور دارند كه بهره برداری از قنات ابتدا در ایران صورت گرفته و سپس در دوره هخامنشی توسط ایرانیان به عمان، یمن و شاخ آفریقا نیز راه یافت آنگاه مسلمانان آنرا به اسپانیا بردند. مهمترین و قدیمی ترین كاریزها در ایران، افغانستان و تاجیكستان وجود دارد. در حال حاضر در ۳۴ كشور جهان قنات وجود دارد ولی ۴۰ هزار قناتهای فعال موجود در ایران چند برابر بیشتر از مجموع قناتها در سایر كشورهای جهان است. مهمترین قناتهای ایران در استان های كویری خراسان، یزد، كرمان، مركزی و فارس وجود دارد.
قنات یا كاریز یكی از شگفت انگیزترین كارهای دسته جمعی، تاریخ بشری است كه برای رفع یكی از نیازهای مهم و حیاتی جوامع انسانی، یعنی آبرسانی به مناطق كم آب و تأمین آب شرب انسان، حیوان و زراعت و با كار گروهی و مدیریت و برنامه ریزی به وجود آمده است. این پدیده شگفت انگیز آبرسانی از دیر باز و از عصر آهن به عنوان یكی از منابع تأمین آب شرب و كشاورزی در مناطقی كه با خطرات خشكسالی در فلات ایران روبرو بوده اند، نقش كلیدی و مؤثری در نظام اقتصادی و حیات اجتماعی كشور داشته و موجب شكوفایی اقتصاد كشاورزی و ایجاد كار و فعالیت های متعدد شهری و روستائی و باعث آرامش مردم بوده است.
برابر مطالب اوستایی و مطابق شاهنامه فردوسی، هوشنگ مخترع آتش و قنات بوده است و جم یاجمشید مخترع لباس، تبر، شمشیر، بیل و ادوات كشاورزی است.
در وندیداد كه زرتشتیان آن را كتاب الهی می دانند چنین جملاتی وجود دارد:
“ سوگند یاد می كنم به جاری كردن آب خنك در خاك خشك (كاریز) و عمارت راه و سوگند یاد می كنم به زراعت و كاشتن درخت میوه”.
هرودت آورده است كه آناهیتا خدای آب نزد ایرانیان از آن بابت مقدس است كه آبهای روان را جاری کرده و سبزی و خرمی ایجاد می كند و چون آب پاك است نباید آلوده شود.
در فرهنگ باستان ایران سرو نماد اهورا مزدا و نخل و بعدها شکل صلیبی آن، نماد میترا و نیلوفر نماد آناهیتا بوده، بنابراین كاشت درخت و دایر نمودن پردیس (فردوس) یا باغ امری بسیار مقدس بوده است.
پولیپیوس مورخ یونانی سده سوم پیش از میلاد متذكر شده است كه در زمان هخامنشیان آن كس كه كاریزی حفر یا زمینی را آباد می كرد یا كاریز خشكی را بازسازی می نمود، مالیات ۵ نسل بر او بخشوده می شد. در سیاحتنامه فیثاغورس به باغهای مصفا كه با دولاب آبیاری می شده اشاره شده كه داریوش و كوروش خود ساعتی را در آن به كشاورزی می پرداخته است.
ایرانی ها در كندن كاریز و كانال مهارت خاصی داشتند. در مورد حفر كانال سوئز، در موزه باستان قاهره سنگ نوشته ای نگهداری می شود (نگارنده شخصاً از آن عكس گرفته) كه بخش اعظمی از نوشته های آن از میان رفته ولی بخشی از آن چنین است: من داریوش به همراه پارسی ها مصر را گرفتم امر كردم این كانال را بكنند تا از نیل مصر به دریای پارس بروند.
آقای گوبلو، دانشمند فرانسوی كه حدود بیست سال در ایران اقامت داشته و در زمینه آب در ایران كار كرده است و موضوع دكترای خود را قنات انتخاب می كند و با سفرهای متعدد به مناطق مختلف جهان و با استفاده از ۵۳۴ منبع علمی، تحقیقی كتاب یا تز دكترای خود را تحت عنوان «قنات فنی برای دستیابی به آب در ایران» نوشته است، او در این کتاب ثابت می كند كه قنات اختراع ایرانیان است و دهها قرن هم قدمت دارد در حالی كه چینی ها فن قنات را تازه چند قرن پس از ایرانیان آموخته اند.
پس از اسلام، دیلمیان و سامانیان در پیشرفت آبیاری در ایران كوشیده و در دوره صفویان نیز به سدسازی و آبیاری و كندن قنات ها و لایروبی قنات های موجود توجه شد. در دوره قاجار، تجدید حیات قنوات به خصوص، با گزینش تهران، به عنوان پایتخت جدید كشور از سوی آقامحمدخان قاجار تسهیل شد. در دوره پهلوی قنات های جدید به دلیل افزایش جمعیت و كمبود آب به طور مشخص، ساخته نشد و در عوض، كانالی به طول ۵۳ كیلومتر از رودخانه كرج به سوی تهران كشیده شد که این کانال آب مشکلات بهداشتی فراوانی ایجاد نمود و بویژه باعث شیوع سریع بیماری وبا در چند نوبت شد. در این برهه به دلیل تمایل به مدرنیزه كردن تجهیزات كشور، از جمله در زمینه آب به سوی فنون جدید روی آوردند، اما به زودی بعضی الزامات جغرافیائی و شهری ثابت كرد كه نمی توان از مزایای فنون قدیم چشم پوشی كرد و سدهای نوین نیز نمی توانند به هیچ وجه، جایگزین بهره برداری از آبهای زیرزمینی و كاریزی شوند. تا حدود ۵۰ سال پیش، قبل از آنكه سیستم آبرسانی به شكل امروزی ایجاد شود، آب آشامیدنی و مصرفی مردم، از طریق قنات هایی
تأمین می شد كه نوع معماری و مهارت در ساخت آنها، شهره جهانیان بود و مشخصه ذوق و ابتكار مردم ایران زمین به شمار می رفت. نیاز به انتقال آب از مناطق پر آب به سایر مناطق، موجبات طرح ریزی و اجرای ساخت و ساز قناعت ها را به شكلی استثنائی و ماندگار فراهم آورد.
اكتشافات باستان شناسی بخوبی ثابت می كند كه تغییرات آب و هوایی و از جمله تغییر مسیر رودخانه ها توانسته است باعث نابودی کامل و یا مهاجرت تمامی ساكنان یك منطقه (مانند اقوام اولیه شمال آفریقا) و در ایران مانند شهر سوخته در زابل شود، اما در مناطقی مانند گناباد مردم سختكوش پس از یك دوره خشكسالی و یا تغییر آب و هوایی بجای مهاجرت به حفر چاه و قنات مبادرت كردند.
در حال حاظر عمیق ترین قنات ایران، قنات قصبه گناباد با حدود ۳۴۰ متر عمق مادر چاه آن است، طولانی ترین قنات در منطقه یزد است با طول در حدود ۱۰۰ كیلومتر، پرآب ترین قنات ایران، قنات آكبرآباد فسا است و عجیبترین قنات ایران قنات دو طبقه مون اردستان است كه حدود ۸۰۰ سال پیش احداث شده این قنات چاه های مشترك ولی مادر چاه های متفاوت و مظهر متفاوت دارد. قناتهای تهران و ری كه دشت ورامین را آبیاری می كردند
تا ۳۰ سال قبل جزء پر آب ترین قناتهای دنیا بودند ولی در
۲۰ سال گذشته بدلیل تخریب مادر چاهها و عدم لایروبی از رونق افتاده اند. این قناتها عموماً حفر آنها به دوره صفوی و قاجاریه برمی گردد.
نقش قنات در شكل گیری تمدنها و پیدایش دولت و توسعه اقتصادی
بر اساس حقایق تاریخی، قناتها و سرچشمه ها اولین پایه و اساس مدنیت، مدیریت و كار جمعی هستند. ماركس معتقد است كه جوامع آسیایی بدلیل شرایط جغرافیایی و نیازی كه به مشاركت در امر مدیریت آب (تهیه، توزیع، نگهداری و مرمت قناتها) داشتند مجبور به انتخاب رئیس و رهبر شدند و نیاز به اینگونه كارهای دسته جمعی پایه و اساس تشكیل حكومت بوده است. فیثاغورس یكی از ۷ فیلسوف جهان باستان كه فلسفه را از تالس و آناگزیماندر و از مصریان و مغهای ایرانی فرا گرفته است و در حمله کمبوجیه (كامبیز) در مصر اسیر و به بابل آورده شد، سپس به شوش رفت و در معیت داریوش از تخت جمشید بازدید كرد، شاید سیاحتنامه او اولین كتابی است كه به خلیج فارس و قناتهای ایران و اسبهای تربیت یافته برای كشیدن گاریهایی كه برای قصر شاه آب حمل می كرده اند و تشكیلات اداری سازمان یافته ایرانیان اشاره كرده است. گیرشمن محقق فرانسوی نیز وظیفه اصلی دولت مقتدر و امپراتوری هخامنشیان را حفر قنات و تهیه و تقسیم آب دانسته است.
اهمیت این شبكه مهم آبرسانی در زندگی مردم این مرز و بوم آنچنان است كه داستانهای زیادی از چگونگی به وجود آمدن قنات بر سر زبانهاست و در اكثر جاها از تشابه عجیبی برخوردار است و نشان می دهد كه پدیده قنات در فرهنگ ایران جایگاه ویژه ای دارد. در این داستانها گاه ساخت قنات را به شخصیت های محلی خاص نسبت داده اند و گاه آنها را به شخصیت های اساطیری منسوب داشته اند. از جمله می توان به گفته ناصر خسرو در كتاب سفرنامه اشاره داشت كه می گوید قنات سگزآباد و قنات گناباد ساخته كیخسرو كیانی است.
استفاده از آب قنات، مستلزم تقسیم آب آن به شیوه ای عادلانه است به طوری كه هر سهامداری از نوع تقسیم رضایت داشته باشد واین نیاز موجب اختراع ساعت آبی یا فنجان آب شده كه اولین دستگاه سنجش دقیق زمان بوده است.
سازمان قنات
كاریز همانند یك شركت تعاونی سهامی و محصول یك كار جمعی بوده است. ابتدا هیئت موسس اقدام به برنامه ریزی برای حفر چاهها و اتصال آنها به همدیگر می كردند روزی كه كاریز افتتاح می شد مرحله بعد كه مدیریت توزیع و نگهداری است شروع می شد، بطور كلی تقسیم و توزیع به دو شیوه انجام می گیرد:
تقسیم زمانی آب: تقسیم زمانی آب در قناتهایی كه سهامداران محدود و خاصی داشتند براساس شبانه روز انجام می گیرد كه در گذشته براساس گردش خورشید و ستارگان بود ولی بعدها ساعت جای آنها را گرفت. تقسیم آب در شبانه روز در كاریزهای با سهامداران عام، براساس واحدهای كوچكتری صورت می گرفت كه در مناطق گوناگون دارای نامهای خاصی است. از جمله می توان به طاق، نیم طاق، سرجه، دانگ، طسوج، نیچه و... اشاره داشت. شمارش دقیق تر این واحدها با فنجان صورت می گرفته است. هیئت موسس كه مدیران و مهندسان و كارگران كاریز بودند خود بخشی از سهامداران اولیه به حساب می آمدند و سپس سهامداران دیگری نیز در قنات شریك می شدند. سهام بر اساس فنجان تعیین می شد. فنجان كاسه ای مسی و مدرج بود كه ته آن روزنه ای به قطر بند انگشت كوچك داشت. این فنجان را در داخل یك دیگ قرار می دادند و هر موقع كه فنجان پر آب شده و با غوطه ور شدن به كف دیگ بر می خورد بلافاصله فنجان را خالی از آب نموده و مجدداً بر روی آب دیگ قرار داده و با هر بار پر شدن فنجان مقداری سنگریزه را در كنار دیگ می گذاشتند و در پایان تعداد و شمارش سنگریزه ها نمایانگر تعداد فنجانهایی بود كه فرد از آب قنات استفاده كرده است. هر قنات فنجان خاص خود را داشت و فنجان ها چون دست ساز بودند استاندارد یكسانی برای تمام كشور وجود نداشت. پس از اختراع و رایج شدن ساعت های امروزی میرآبها هر فنجان را بر اساس ساعتهای فعلی محاسبه نمودند و كم كم فنجان یا اولین ساعت های زمان به كنار گذاشته شد.
مدیریت توزیع معمولاً در ساختمانی دو طبقه در بلند ترین نقطه مسكونی شهر یا روستا واقع می شد كه میرابها بطور ۲۴ ساعته و بصورت كشیك و چشم دوخته به فنجان در آن اقامت داشتند. آبیاری بر اساس مدار یا چرخش ۱۵ یا ۳۰ روز از یك منطقه شروع می شد و كسانیكه در آن منطقه آب و زمین داشتند به ترتیب حركت آب در مدیریت آب كه خانه فنجان نامیده می شد، حاضر می شدند و به نوبت به سر آب می رفتند و آب را از نفر قبلی تحویل می گرفتند. عموماً برای اینكه میرآب دقیقاً زمان تحویل و تحول آب را بداند و میزان شمارش فنجان را تعیین كند كسی كه آب را تحویل دیگری می داد باید لحظه تحویل به دیگری با صدای بلند و با جار زدن حرفی قراردادی كه از شهری به شهر دیگر متفاوت بوده است را جار می زده است میراب با شنیدن این صدا شمارش فنجان را برای فرد بعدی شروع می كرده است. معمولاً همیشه در خانه فنجان تعدادی از افراد حضور داشتند، ولی نگهداری فنجان و حساب و كتاب سهامها بر عهده میراب بوده است. هر میراب حساب كتاب را كه با شمارش فنجانها با تعدادی سنگریزه یا تشله انجام می شد به میراب بعدی تحویل می داده است هر كاریز حداقل دو میراب اصلی و چند خرده میراب داشته است. میرابها دقیقاً از طلوع آفتاب تا غروب و از غروب تا طلوع آفتاب را بر حسب فنجان محاسبه می كرده اند و بر اساس همین فنجان طولانی ترین وكوتاه ترین شب و روزها تعیین می شده است.
2 - در تقسیم حجمی آب از واحدی بنام سنگ یا سنگ آب استفاده می كنند كه در مناطق گوناگون میزان آن متفاوت است مثلاً سنگ تهران با سنگ قزوین از نظر میزان تفاوت دارد. این واحد خود به واحدهای كوچكتری مانند سیر تقسیم می شود. از نظر این كه آب قنات به تمام افرادی كه در قنات سهم دارند برسد مجبور به تعیین مدار گردش آب می شوند.
قنات و آب انبارها كه در سراسر كویر ایران آرامش و لذت را بر كام مسافران خسته و كاروانهای و حیوانات می نشاندند، عامل مهمی در بقای تنوع زیست محیطی و حفظ گونه های مختلف حیوانات و گیاهان بودند. این آب انبارها به گونه ای بود كه هم انسان و هم حیوان می توانست از آب آن استفاده كند. این آب انبارهای صحرایی در اواخر زمستان توسط افراد نیكوكار از سیلابها پر می شد و راه پله های آن بگونه ای بود كه حیوانات براحتی از آن پایین می رفتند و آب می نوشیدند این آب انبارها نمادی از فرهنگ انسانی و اخلاق نیك ایرانی نسبت به حیوانات بود افسوس كه با از میان رفتن این آب انبارها دیگر از آن آهوان و خرگوشها و گورخرهای زرد خبری نیست.
قنات و صنعت گردشگری
قنات ها رمز و رموز زیادی را در خود دارند و درسهای زیادی در خصوص آداب و رسوم و عقاید گذشتگان را می توان از روی آن فهمید. درس پشتكاری، همیاری و تعاون و دور اندیشی و انجام كارهای پر هزینه برای بازدهی و استفاده نسلهای آینده و اعتقاد و تقدس آب و نور و كشاورزی از درسهایی است كه از حفركنندگان قنات می توان آموخت.
باتوجه به اینكه تمام این قنات ها به دست كاوشگران زحمتكش بی نام و نشان این سرزمین با كمترین امكانات و بیشترین خطرات حفر شده اند، مبین بزرگترین سرمایه ها و در حكم گنجینه های با ارزش، مفاخر ملی و میراث فرهنگی كشور می باشد كه حاصل هزاران سال تلاش، تجربه و ممارست انسانهاست.
وجود قنات های كهن و باستانی در گناباد و یا هر شهر کهن دیگری این فرضیه را تقویت می كند كه روزگاری در این شهرها یك تمدن و فرهنگ غنی و یك پایگاه حكومتی مقتدر و مدبر وجود داشته است. حفر قناتی به طول ۳۳ كیلومتر یك مدیریت و حكومت مقتدر و یك دوره ثبات و آرامش و عدالت را می تواند نشان دهد.
بر اساس آمار منتشره از سوی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۶ تعداد ۸۴۲ میلیون جهانگرد در دنیا سفر کرده اند.
جهانگردی یكی از مهمترین صنعت هاست و تا سال 2010 بیش از ۴۳ درصد اشتغال جهان و بیشترین درآمد به بخش توریسم مربوط خواهد شد. جهانگردی در میان مسلمانان نیز اهمیت زیادی دارد چنانكه در
۲۶ آیه قرآن مردم تشویق به مسافرت
(سیروا فی الارض) شده اند. درآمد سالانه توریسم در حال حاظر ۶۰۰ میلیارد دلار است كه هرسال فزونی می یابد سهم ایران از این مبلغ تنها ۲۰۰ میلیون دلار است در حالیكه تركیه در همسایگی ما و مصر دو كشور مسلمان هركدام سالانه بیشتر از ۱۰ میلیارد دلار درآمد توریستی داشته و تنها ۴۵۰ هزار ایرانی سال گذشته به تركیه مسافرت كرده اند و جمعاً ۳ ملیون ایرانی سالانه به خارج سفر می كنند. تعداد افراد خارجی كه به ایران می آیند هنوز به میلیون نرسیده این در حالی است كه ایران بدلیل تنوع آب و هوایی، اقلیمی، قومی، فرهنگی و تاریخی مقام پنجم میراث فرهنگی جهان را دارد. از نظر جهانگرد در ردیف ۶۷ قرار دارد. تبلیغات منفی رسانه های بیگانه، عملكرد منفی و برخورد منفی و بعضی سختگیری ها و ترس از نفوذ فرهنگی توریست و توهم اینكه توریست در ایجاد فساد و فحشاء نقش دارد و مسائلی از این قبیل از عوامل بازدارنده گسترش صنعت توریسم در ایران است. قنات های مناطق حاشیه كویر ایران را می توان به یكی از جاذبه های منحصر به فرد جلب محققین و توریستهای غربی و یا اسلامی تبدیل نمود.
آيين گلريزان به روايت تاريخ
منوچهر عطاالهي
آيين سنتي " گلريزان " در اصل براساس يک سنت ديرينه رسم پهلواني در ايران آغاز شد و سرآغازي براي فتوت مردان نيک ضمير بوده است. عنصرالمعالي در کتاب خويش ويژگي هاي جوانمردي را اول "خرد" ، دوم "راستي" و سوم "مردمي" بر مي شمارد و آنها را از نشانه هاي رادمنشي و جوانمردي و عياري مي داند. همچنين در کتاب "مينوي خرد" براي جوانمردي سه اصل خرد، درستي و رادي به عنوان ويژگي هاي بارز ياد شده است.
"عبدالرزاق کاشاني" در کتاب فتوت نامه نيز جوانمرد را انساني آزاده و نيک سرشت مي داند. وي معتقد بود، براي رسيدن به کسوت جوانمرد بايد راه هاي دشواري را طي کرد تا بر ديو نفس فائق و پيروز شد. براي رسيدن به کسوت جوانمردي در نزد ايرانيان سه اصل مهم "شريعت"، "طريقت" و "حقيقت" طي مي شود، تا جوانمردي و بخشندگي پا گيرد. در اصل پهلواني، رادي و بخشندگي همان گلريزان است، که خاستگاه اين بخشندگي طبيعت و بهار بوده، چرا که بهار و طبيعت هرچه دارد به امر خداوندگار به زمين مي بخشد تا حياتي دوباره يابد و فردوسي رادي و درستي را شکل شناسي پهلوانان اساطيري خود مي داند که:
همه مردمي بايد آيين تو/ همه رادي و راستي دين تو
ايرانيان از دير باز براساس تکريم و نوع دوستي خود همواره بر آيين گلريزان همت گماشته اند و اين آيين را شکرانه نعمت خدادادي خويش
مي دانند که مانند ابر بهاري طراوات زيستن دوباره بر مستمند و نيازمند روا مي دارند آن گونه که "وقت گلشن، خوش که گلريزان ابر رحمت است". اين سنت ايرانيان در رادي و رادمنشي و پهلواني همواره يک افتخار بوده و بسياري از شرق شناسان از اين امر به نيکي ياد مي کنند به گونه اي که پروفسور "مانوئل کوربن" محقق ديرينه شناس و مردم شناس برجسته غربي آن را نمادي از زيباترين حرکت هاي بشري در طول تاريخ مي داند که فقط مختص ايرانيان بوده است. وي، در کتاب خود به صراحت ياد مي کند که در ايران مرداني قابل احترام براي برداشتن موانع از پيش پاي ديگران هرچه در توان خود داشته را به ديگران بدون هيچ منتي مي بخشيدند. آيين گلريزان بخشي از تاريخ بزرگ ايرانيان است و برخي از مورخان ثبت اين سنت را از زمان حمله مغول عنوان کرده اند، که در "باشتين" خراسان عياراني براي کمک به نيازمندان، در سردابه شالي قرمز پهن کردند و آنان که زور بازو و توان مالي داشته، قدم پيش نهاده و هرچه داشتند براي کمک رو کردند.
ذکر پهلوانان در آيين گلريزان گرفتن
دست مستمندان و اقتدا به حضرت علي بن ابي طالب(ع) نخستين امام شيعيان بوده و صاحب زنگ نيز در اين آيين، پهلوانان و جوانمردان را به گلريزان فرا مي خوانده است .مهمترين آثار تاريخي به جاي مانده از آيين معنوي و سنتي گلريزان در ايران بناي تاريخي "سي و سه پل" است، که در آن هنگام شاه عباس براي ساخت اين بنا، از مردم استمداد کرد و آيين گلريزان برپا شد. مردم نيز به پهلوانان مهرگستر القاب "راد آيين"،"زاد مهر" ،" گلريز" و "رادي" نسبت مي دادند و بين پهلوانان و عياران نيز برگزاري آيين گلريزان و کمک به مستمندان نشانه اي از پيش کسوتي و مرشدي و صاحب زنگي بوده است.
هنگامي که جوانمردان و رادان وارد گود مي شدند،
مرشد و صاحب زنگ با نواختن صداي زنگ از آنان "رخصت" مي طلبيد و پهلوانان خطاب به پير ميدان دار گود از او مي خواستند تا براي کسي که ناتوان است، گلريزي کند و فرياد "اگر ناتواني بگو يا علي (ع)،
اگر خسته جاني بگو يا علي (ع)" بلند مي شد. در پس زمان، گلريزان از گود زورخانه ها به خانه ها
کشيده شد به گونه اي که زنان نيز در اين سنت حسنه حضور يافته و حتي براي انداختن سفره نذر ابوالفضل(ع) که با نذري هاي زنان گسترده مي شد، نوعي گلريزان کوچک برپا مي داشتند. اکنون با گذر زمان آيين سنتي گلريزان و رادي در ايران جلوه اي با شکوه تر به خويش گرفته و مردان و زنان توانمند و جوانمرد براي آزادي زندانيان غير عمد در بند، گلريزي مي کنند.
گلريزان به معناي رايج اجتماعي آن زاييده فرهنگ فتوت و پهلواني مبتني بر نمونه هايي همچون "پورياي ولي" است که با تعميم ريختن گل بر سر پهلوانان به گرد آوري کمک براي افراد گرفتار و دربند گسترش معنا يافته است. گلريزان به واقع ريختن و ايجاد گل زندگي و اميد در چله سرما رنج و سختي و گرفتاري است که با ريختن گلي از شاخسار زندگي خود باغ بقا و بهار وصل را به خانواده هاي در رنج هديه مي کنند. اين مفهوم که تجلي اجرايي دستور ديني "انفاق" است ساز و کار حمايتي متناسب با فضاي اجتماعي و فرهنگي زندگي گذشته ايرانيان و نهادهاي اجتماعي موجود آن دوره بوده است.
زورخانه در فرهنگ ايراني اسلامي نه فقط محل پرورش جسم که فضايي براي تهذيب نفس و همچنين امکان و مجالي براي مراودات اجتماعي و شکل گيري رفتارهاي گروهي همچون گلريزان بوده است. گلريزان اما رواج گذشته را ندارد و تحت تأثير شرايط گذار اجتماعي، افزايش جمعيت و شهرنشيني و کاهش ارتباطات مبتني بر محله ها باعث افت و به محاق افتادن گلريزان شده است. از آثار مهم برپايي جشن گلريزان همزيست گرايي
و همدلي در جامعه است که چنانچه فردي از افراد جامعه بنا به دلايل غير عمد و سهوي دچار گرفتاري شد، جامعه براي نجات او همراه و همدل باشد.از منظر روانشناسي اجتماعي يکي از مهمترين نيازهاي اجتماع احساس خوب داشتن نسبت به يکديگر است و در يک معناي وسيع تر نوع دوستي و انسان دوستي نياز اساسي جامعه است. گلريزان سنت حسنه اي است که سمبل و نماد نوع دوستي انسان ها است و تقويت آن مي تواند در ابعاد مختلف زندگي اجتماعي اثر گذارد. تاثير اقتصادي گلريزان يکي از مهمترين دستاوردهاي اين حرکت انساني است که کمک هاي مردم در فعاليتي به کار گرفته مي شود که هم دستاورد معنوي دارد و هم مشکلي را از کسي برطرف مي سازد.
استفاده از ساختار سی تی اسکن در ثبت تصاویر مومیایی 3 هزار ساله
باستان شناسان مؤسسه اورینتال در دانشگاه شیکاگو با استفاده از دستگاه سی تی اسکن پیچیده و قدرتمند توانستند برای اولین بار صورت یک مومیایی را پس از 3 هزار سال از پس دیواره های تابوت مشاهده کنند. این مومیایی که در هنگام مرگ 30 سال سن داشته است در سال 1920 به این مؤسسه انتقال داده شد. به گزارش مهر، باستان شناسان از گذشته در تلاش بودند جزئیات و ظاهر مومیایی هایی را که در تابوتهای مخصوص مصری های باستان محبوس شده بودند را مشاهده کنند، اما باز کردن در تابوتها در نوع خود مشکلی است که چنین عملیاتی را با محدودیت مواجه می ساخت زیرا باز کردن این تابوتها بدون وارد آمدن خسارت به آنها امری غیر ممکن است.
با این حال باستان شناسان مؤسسه اورینتال تنها با استفاده از فناوری سی تی اسکن که به صورت رایج در تشخیص بیماریها نیز مورد استفاده قرار می گیرد موفق به مشاهده صورت زن مومیایی در پشت دیواره تابوت و دستیابی به اطلاعات با ارزش از این مومیایی شدند.
با استفاده از این ساختار بالغ بر 100 هزار تصویر از این مومیایی به ثبت رسیده است. به گفته متخصصان در بسیاری از مواقع تابوتها به منظور بررسی مومیایی درون آنها باز می شوند، اما در این مورد خاص تابوت هیچ گاه باز نشده و به همین دلیل ساختار اسکن می تواند راه حلی مناسب برای مطالعه درون آن باشد. بر اساس گزارش سی ان ان، این مومیایی به زنی به نام مرسامون از طبقه اشراف مصری تعلق دارد که در زمان خود شاغل بوده و به گفته باستان شناسان به احتمال قوی وی در اثر بیماری عفونی از دنیا رفته است.
بازسازي چهره صاحب کهن ترين چشم مصنوعي جهان آغاز شد
گروه باستان شناسي شهر سوخته با همکاري مرکز فوق تخصصي
چشم پزشکي نور و متخصصان درجه يک چهره پردازي در دنيا، صورت زن صاحب چشم مصنوعي شهر سوخته را به صورت علمي و دقيق بازسازي مي کنند.دکتر سيد منصور سيد سجادي، سرپرست هيات باستان شناسي شهر سوخته با اعلام اين خبر گفت: «براي نخستين بار و طي يک کار صددرصد علمي، صورت زن صاحب چشم مصنوعي که در کاوش هاي باستان شناسي شهر سوخته و در سال 1385 کشف شد، به طور کامل و دقيق بازسازي مي شود.» چشم مصنوعي شهر سوخته با قدمتی حدود 5 هزار سال اثري منحصر به فرد است که طي کاوش هاي باستان شناسي، هنگامي که هنوز سر جاي خود روي جمجه باقي مانده بود، کشف شد. مطالعات باستان شناسي روي اين اثر نشان مي دهد که از نوعي قير در ساخت آن استفاده شده و مفتول هاي طلايي به قطر موي سر به جاي مويرگ ها، تزئين کننده اين چشم بوده است.
به گفته سجادي، طراحي صورت زن صاحب چشم مصنوعي با همکاري مرکز فوق تخصصي چشم پزشکي نور در تهران انجام مي شودو در حال حاضر مراحل عکاسي از جمجمه به پايان رسيده است. دكتر سجادي در توضيح اين مطلب گفت: «حدود 3700 عکس به قطر شش دهم ميليمتر از جمجمه اين زن گرفته شده است. هم اکنون اين تعداد عکس در حال پردازش هستند و قرار است در ادامه با کمک برخي متخصصان درجه يک چهره پردازي، چهره اين زن را بازسازي کنيم.» وي درباره روش عکاسي از اين جمجمه گفت: «از دقيق ترين عکاسي که در جهان متصور هستيد و خوشبختانه امروز در ايران هم قادر به انجام آن هستيم، در اين عکاسي استفاده شده است. در اين عکاسي از نوعي سي تي اسکن استفاده شده است که عکس ها را به کوچکترين واحدي که امروز مورد تصور است در مي آورد. اين عکس هاي کوچک دوباره از طريق رايانه و با استفاده از متخصصان درجه يک مورد پردازش و بازسازي قرار مي گيرند. در اين بازسازي حتي بخش هاي عضلاني صورت اين جمجمه نيز مشخص مي شود.»دكتر سجادي تاکيد کرد که اين بازسازي صددرصد علمي بوده و حتي شکل بافت عضلاني صورت اين زن نيز تشخيص داده مي شود. سجادي درباره ويژگي هاي چشم مصنوعي گفت: «چشم مصنوعي شهر سوخته کهن ترين نمونه در دنيا است. اين چشم یک شي فوق العاده است. مويرگ هاي تزئيني آن با طلايي به ضخامت و قطر کمتر نصف موي سر در 5 هزار سال قبل درست شده و اين اصلاً شوخي نيست.» وي افزود: «امروز در بازار طلا فروش ها و با پيشرفت ها و تجربيات بدست آمده، هنوز قادر نيستند اين کار را با دست انجام دهند. ما براي مشاهده اين مويرگ هاي تزئيني از ميکروسکوپ استفاده مي کنيم در حالي که آن زمان ميکروسکوپي وجود نداشته است.» دكتر سجادي با بيان اين موضوع که شگفتي چشم مصنوعي بر اهميت صاحب آن مي افزايد گفت: «وقتي يک چنين اثري در صورت يک زن کار شده است بايد به آن اهميت داد. به همين علت سعي شده تا در بازسازي چهره اين خانم کاري صددرصد علمي صورت گيرد.»گروه باستان شناسي شهر سوخته پس از پردازش عکس هاي گرفته شده در ايران، با استفاده از روش هاي رايانه اي، همانگونه که چهره فراعنه و يا خاندان
"دمي نسي" در فلورانس ايتاليا بازسازي شدند، صورت زن صاحب چشم مصنوعي شهر سوخته را بازسازي مي کنند.دكتر سجادي در پايان گفت: «اگر در اين کار موفق شويم با چهره 95 درصد واقعي آدم 5 هزار سال قبل آشنا مي شويم. بر همين اساس قصد داريم پس از موفقيت در این کار این عمل را روی يک گروه از اسکلت هاي مرد، زن و کودک شهر سوخته انجام دهيم.»شهر سوخته، محوطه اي باستاني در شرق فلات ايران و در مسير جاده زابل- زاهدان واقع شده است. کاوش هاي باستان شناسي در اين محوطه باستاني نشان داده است که مردم ساکن در اين محوطه از تمدن منحصر به فردي برخوردار بوده و نبض تجارت بين المللي زمان خود در 5 هزار سال پيش بودند.
كارگر:
آب و هواي ايران مناسب نمايش منشور كوروش است
منشور كوروش در منطقه جغرافيايي ايران كهن و در عراق كشف شده و به همين خاطر اين اثر تاريخي با آب و هواي بومي ايران هماهنگي دارد و از سوي ديگر جنس اين ميراث تاريخي از سفال پخته است كه نوعي مواد مقاوم به شمار مي آيد. مدير سابق موزه ملي ايران بر اين باور است كه موزه هاي ايران توانسته اند سطح اعتماد جهاني را به خود جلب كنند به گونه اي كه موزه هاي معتبر جهان آثار ارزشمند خود را براي نمايش به موزه ايراني مي سپارند.
محمدرضا كارگر، ورود منشور حقوق بشر كوروش به ايران در ارديبهشت ماه را اقدامي مثبت در جهت شناساندن فرهنگ ايراني عنوان مي كند و معتقد است: «نمايش منشور حقوق بشر كورش در ايران در مرحله نخست نشان از اعتماد جهاني نسبت به سطح موزه داري ايران دارد و نشان مي دهد كه موزه داري ايران در سطوح استاندارد جهاني قرار گرفته است.» وي همچنين در پاسخ به اينكه آيا جابه جايي و انتقال اثر ارزشمندي مانند منشوركوروش به كشورهاي ديگر در بلند مدت، فرسايش اين اثر تاريخي را به دنبال ندارد، گفت: «فكر نمي كنم قرار باشد منشور كوروش هر سال براي نمايش به كشوري امانت داده شود و توافق پيشين ما با موزه بريتانيا و همچنين تعلق معنوي اين اثر به ميراث كهن تمدن ايراني، دليل اصلي امانت داده شدن منشور كوروش به موزه ملي ايران خواهد بود.»
به گفته وي، درهر صورت منشور كوروش در منطقه جغرافيايي ايران كهن به دست آمده و به همين خاطر با آب و هواي بومي ايران هماهنگي دارد و از سوي ديگر جنس اين ميراث تاريخي از سفال پخته است كه نوعي مواد مقاوم به شمار مي آيد.» وي افزود:«تعاملات ميراث فرهنگي ايران و به ويژه تلاش براي نمايش مشترك آثار نبايد به همين جا ختم شود، بلكه نمايش منشور مي تواند سرآغازي براي تعامل موزه هاي ايران با جهان باشد.»
منشور كوروش نخستين منشور صلح و حقوق بشر در جهان است كه در سال 1285 هجري شمسي توسط يكي از اعضاي گروه كاوش انگليسي بين النهرين[میانرودان] به نام «هرمز رسام» به دست آمد.
گمان نخستين باستان شناسان اين بود كه اين لوح توسط يكي از پادشاهان بابلي نگاشته شده است، اما پس از بررسي خط شناسان مشخص شد كه اين سنگ نوشته در سال 538 پيش از ميلاد به هنگام ورود سپاه فاتح ايران به بابل به فرمان كوروش، پادشاه ايراني نوشته شده است.»
به دليل يافتن اين استوانه گلين، كوروش را نخستين بنيانگذار حقوق بشر ناميدند.
كوروش در اين كتيبه پس از معرفي خود توضيح مي دهد پس از فتح بابل بدون جنگ، خدايان را از بين نبرد و آنها را گرامي داشت. او به جاي آنكه در اين سرزمين مغلوب، چون اسلاف خود به كشتن و غارت اموال مردم بپردازد، آنها را آزاد گذاشت تا زندگي خود را از سر گيرند. مهمترين نكات اين صلح نامه، آزادي مذهبي، برانداختن رسم برده داري و بازگشت خدايان به سرزمين هاي اصلي خود بود.
اعلام وضعيت اضطراري براي مردان نمكي
مردان نمکي که از آنها به عنوان مهمترين بقاياي انساني بدست آمده در ايران ياد ميشود در وضعيت مناسبي به سر نميبرند. اين مومياييهاي نمکي که قدمت قديميترين آنها به دوره هخامنشيان ميرسد، در محفظههايي غير استاندارد نگهداري ميشوند و اگر چه نمک با گوشت و استخوان آنها در آميخته است اما توليد و رشد باکتريها دردسر شناخته شدهاي است که اکنون گريبان آنها را گرفته است.
به گزارش CHN مردان نمکي، مومياييهاي ارزشمندي هستند که از معدن نمک چهره آباد واقع در استان زنجان کشف شدهاند. اين مومياييها در دو دوره ريزش تونل که براي برداشت نمک در دوره هخامنشيان و ساسانيان ايجاد شده بود، زير آوارها سنگ نمک مدفون شدهاند و به اين دليل امروز با بقاياي بافت نرم از قبيل، پوست، گوشت، زبان، و حتي دستگاه گوارشي و اندام دروني انسان کشف شدهاند.
از اين جهت و به خاطر اهميت مطالعاتي اين اسکلتهاي موميايي، از آنها به عنوان مهمترين مومياييهاي جهان نيز ياد ميشود و به واسطه مطالعات انجام گرفته در دانشگاههاي اروپايي از قبيل دانشگاه يورک و آکسفورد انگلستان، مردان نمکي از مشهورترين و شناخته شده ترين اسکلت هاي موميايي جهان هستند.
اما وضعيت اين مومياييهاي جهاني در ايران نگران کننده و نامناسب است. شيوه نگهداري از مردان نمکي به نحوي است که هنوز در محفظههاي موقت هستند و هرچند محفظه مرد نمکي شماره 4 که مهمترين موميايي را شامل ميشود خيلي مناسب نيست، اما ديگر مومياييهاي نمکي در وضعيت بسيار نگران کننده و محفظههاي کاملا غير استاندارد و غير علمي نگهداري ميشوند.
"فرهنگ فرخي"، رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان زنجان دراينباره ميگويد: «از زماني که مردان نمکي از زير سنگهاي نمک بيرون آورده شدند، پژوهشکده بايد اهتمام ويژهاي نسبت به آنها ميداشت و بيشتر به آنها رسيدگي ميشد. البته اين به معناي آن نيست که امروز به آن ها رسيدگي نميشود اما آنچه که نگران کننده به نظر ميرسد، وضعيت امروز اين موميايي هاي نمکي نيست و بايد به سالهاي طولانيتر انديشيد.
از 6 موميايي بدست آمده 1 موميايي در موزه ملي، 4 موميايي در موزه ذولفقاري زنجان و يک موميايي همچنان در معدن نمک چهره آباد و زير سنگ هاي نمک نگهداري مي شود.
بر اساس مشاهدات عيني 4 مرد نمکي که در زنجان و موزه ذولفقاري نگهداري مي شوند، در وضعيت نامناسبي به سر مي برند و از کمترين امکانات محافظتي مانند ايجاد يک فضاي خلاء براي جلوگيري از رشد باکتري ها برخوردارند.
4 مرد نمکي در داخل بزرگترين اتاق عمارت ذولفقاري نگهداري مي شوند. مرد شماره دو روي ميزي خوابنده شده است که پارچه سفيدي زير آن انداخته اند و روي اسکلت را با محفظه اي پلکسي پوشانده اند. بر اين اساس در زير اين محفظه پلکسي که به علت تغيير دماي اطاق تاب برداشته است، درزهايي وجود دارد که نه تنها هوا، که حشرات هم وارد فضاي داخلي آن مي شوند و قطع به يقين باکتري ها که از طريق هوا زندگي مي کنند اطراف آن را احاطه کرده اند.
مرد شماره 3 و 5 نيز وضعيتي مشابه مرد شماره دو دارند. مرد شماره 3 داخل محفظه اي شيشه اي قرار داده شده است که به وسيله کليد قفل مي شود و هوا از طريق سوراخ قفل به راحتي وارد محفظه مي شود.
اما مرد شماره 4 که مهمترين موميايي بدست آمده از معدن نمک چهره آباد است. براي اين موميايي محفظه اي پلکسي با شرايط ايجاد خلاء و دفع رطوبت ساخته شده است. اين محفظه توسط پژوهشکده مرمت و حفاظت، و به صورت موقت ساخته شده است اما حتي در شرايط موقت هم قادر به نگهداري از اين موميايي ارزشمند نيست.
شيشه هاي پلکسي محفظه مرد شماره 4 از اطراف تاب برداشته و درزهايي ميان آن ها نمايان شده است. همچنين تاب برداشتن پلکس بالاي محفظه باعث شده تا از زير اين محفظه پلکسي نيز درزهايي باز شود و به راحتي هوا در اين محفظه جريان دارد.
«ابوالفضل عالي»، سرپرست کاوش هاي باستان شناسي معدن نمک چهره آباد زنجان در اين باره مي گويد: «محفظهها به هيچ وجه استاندارد نيستند. زماني که محفظه موميايي شماره 4 ساخته شد خيلي خوب بود. ولي بعداز مدتي درز باز کرد و هوا داخل آن مي شود.»
وي در ادامه مي گويد: «محفظههاي ديگر موميايي ها اصلا خوب نيست. تمامي محفظهها مشکل پيدا کردهاند. براي محفظه مرد شماره 4 شيرهاي مهار کننده براي دفع رطوبت و هوا نيز گذاشتند اما با درزهاي باز شده ديگر استفاده از اين شيرها
فايده اي ندارد.»
عالي درباره تغييرات انجام گرفته در مردان نمکي مي گويد: «از لحظه کشف تا امروز به لحاظ ظاهري تغيير چنداني صورت نگرفته است. اين قبيل تغييرات از طريف تغيير رنگ، چروک و يا قارچها قابل رويت است. اما تغييرات ظاهري بخشي از تغييرات را شامل مي شود تخريب هاي اصلي توسط باکتريها انجام مي شود که به چشم ديده نمي شود. تخريب هاي باکتري ها موجب تخريب اندام دروني اين اسکلت ها خواهد شد که ما از آن بي اطلاع هستيم.»
فرخي نيز در اين باره مي گويد: «اين موميايي ها مدت ها در نمک بودند و به همين علت گوشت و پوست و استخوان آنها
به نمک آغشته شده است. آن ها در طول زمان صدمه
نمي بينند. فرسايش هاي شيمايي از جمله مهمترين خطرهايي است که مي تواند براي اين موميايي هاي نمکي وجود داشته باشد.
وي معتقد است که بايد بيشتر به مردان نمکي رسيد و صرفا ايجاد يک قفسه کافي نيست. فرخي در اين باره مي گويد: «در اين راستا معتقديم که بايد از پژوهشگران داخل و خارج کشور کمک بگيريم. سال گذشته دومين همايش مردان نمکي برگزار شد و دوست داشتيم که در سال فعلي نيز اين همايش ها ادامه داشته باشد تا علوم جديدي که براي نگهداري و مطالعه اين موميايي ها به وجود آمده است را بشناسيم.»
"منيژه هاديان" مسئول تهيه محفظههاي نگهدارنده براي مردان نمکي بوده است. وي کارشناس مرمت بوده و در پژوهشکده حفاظت و مرمت فعاليت مي کند.
وي درباره آنچه براي مردان نمکي فراهم شده است مي گويد: «مهمترين محفظه ساخته شده براي مرد شماره 4 است. اين محفظه از ابتدا به طور موقت ساخته شد و هدف ايجاد پوششي براي نگهداري از آن براي مدت زمان کوتاه بوده است که پس از تهيه محفظه هاي دائم که اکنون در دست مطالعه و ساختن آن هستيم، وارد محفظه هاي جديد شوند.»
هاديان در ادامه مي گويد: «مرد شماره يک در موزه ملي نگهداري مي شود و در حالي که بيش از 12 سال از کشف آن مي گذرد اما هيچ تغييري نداشته است. سياست کلي در نگهداري موميايي شماره يک بر اساس وارسی دما، رطوبت، نور و به طور کلي وارسی شرايط فيزيکي محيط بوده است. اين موضوع درباره ديگر موميايي هاي نمکي نيز صادق است و اگر دماي محيطي که در آن واقع شده اند مهار شود هيچ مشکلي به وجود نمي آيد.»
وي تاکيد کرد: «بارها از مسئولان موزه زنجان خواسته شده است که مدام تغييرات دما را در محيط نگهداري مردان نمکي بررسی کنند و به ما اطلاع دهند. براي اين منظور دماسنج هاي الکترونيکي روي محفظه مرد شماره 4 گذاشته شده است که کوچکترين تغييري را نشان مي دهد.»
اين درحالي است که عالي دراين باره مي گويد: «بخش اصلي نظارت در اين جا انجام مي شود. زماني که دما يا رطوبت خيلي بالا مي رود به من اطلاع مي دهند. ما اينجا کارشناس حفاظت و مرمت نداريم و مجبوريم با پژوهشکده حفاظت و مرمت تماس بگيريم.
وي در ادامه مي گويد: «در اينجا يک بخاري وجود دارد که سعي مي کند دما و رطوبت محيط را ثابت نگه دارد. ولي چون اتاق خيلي مهار شده نيست موقع بارندگي رطوبت بالا مي رود. در هواي گرم تابستان، دمای اتاق مدام بالا و پايين مي شود.»
آنچه که در حال حاضر وضعيت مردان نمکي به خصوص مرد شماره 4 را نگران کننده کرده است، باز شدن درزهاي ميان پلکس هاي
نگه دارنده است که حتي دوران موقت را هم سپري نکرده اند.
هاديان در اين باره مي گويد: «اين موميايي ها چندين بار جابجا شده اند و همين امر باعث شد تا چندباري محفظه ها باز و بسته شوند. اين باز و بسته شدند باعث بروز مشکلات در محفظه ها شده است.»
حفاظت از مردان نمکي از جمله مهمترين موضوعاتي است که بايد مورد توجه قرار گيرد. عالي دراين باره مي گويد: «اين موميايي ها
به راحتي خراب نمي شوند و اگر بتوانيم دماي محيط آن ها را مهار کنيم سالم مي مانند. اما اين شيوه نگهداري در دراز مدت فايده اي ندارد.»
وي در ادامه مي گويد: «با شرکت هايي براي تجهيز وضعيت نگهداري مردان نمکي صحبت شده است و قرار شده تا محفظه هاي
جديدي براي آن ها ساخته شود. در حال حاضر از نظر اعتباري مشکلي وجود ندارد قرار است به زودي طراحي و ساخت اين محفظه هاي جديد توسط يک شرکت خارجي انجام شود.»
عالي همچنين مي گويد: «بعد از آماده سازي ويترين هاي جديد قبل از انتقال مردان نمکي بايد آن ها را پاکسازي کرد. براي مثال روي لباس هاي مرد شماره 4 سنگ هايي وجود دارد که هنوز پاکسازي نشده است.»
اما از طرفي کارشناسان پژوهشکده حفاظت و مرمت طي چند سال مطالعه در حال ساخت محفظه هاي جديدي هستند که مردان نمکي را به طور دائم حفاظت کنند.
هاديان در اين باره مي گويد: «ما از کارهايي که در زنجان شده خبر نداريم. تا اين لحظه از سفارش محفظه هاي جديد به يک شرکت خارجي در اطلاع بوديم و روي ساخت محفظه هاي جديدي که خودمان قصد ساختن اش را داريم مطالعه مي کرديم.
وي در ادامه مي گويد: «مطالعات براي ساخت محفظه هاي جديد به اتمام رسيده است و براي ساخت آن نياز به بودجه داريم.»
به گفته هاديان محفظه هاي جديد بر اساس مطالعات بين المللي
ساخته مي شوند. اين محفظه ها به شکلي ساخته مي شوند که محل قرار گرفتن موميايي ها را از هوا تخليه مي کند و مانع رشد باکتري ها مي شوند.
در حال حاضر وضعيت مردان نمکي نامناسب است اما از آنجايي که اين موميايي ها در دسته بندي موميايي هاي خشک قرار
مي گيرند، به زودي از بين نمي روند. اما در دراز مدت دچار فرسايش خواهند شد.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي زنجان در اين باره مي گويد: «مردان نمکي اثري با ارزش هستند که قيمت ندارد. خيلي گرانبها هستند و خدا آن ها را به استان زنجان هديه داده است. آنچه در نگهداري اين موميايي ها نگران کننده بوده آينده است. ايجاد محيط خلاء براي آن ها کافي نيست. زيرا باکتري ها در خلاء نيز وجود دارند.»
فرخي مي گويد: «مردان نمکي را بايد چون پژوهشکده اي ببينيم. هنوز از آن ها اسکن هاي دقيقي انجام نگرفته است. آن ها بايد اسکن شوند تا تغييراتي که به چشم نمي آيد در آن ها
ديده شود. اين موميايي ها 2300 سال سالم ماندند و حالا که به دست ما افتاده اند احتمال دارد از بين بروند. بايد به اين موضوع انديشه شود که چگونه اين مردان نمکي دائم سالم بمانند.»
فرخي درباره آينده مردان نمکي گفت: «آينده مردان نمکي در 50 سال آينده با شيوه اي که امروز در ايران نگهداري مي شوند نگران کننده خواهد بود.»
در حال حاضر و طي سفر دوم هيات دولت به استان زنجان برداشت از محل معدن مردان نمکي متوقف شد. و قرار است منابع طبيعي اين معدن را تحويل ميراث فرهنگي بدهد.
فرخي در اين باره گفت: «ديگر مرد نمکي جديدي از آنجا بيرون آورده نمي شود و بايد به فکر ايجاد فضايي ايزوله تر براي آن ها بود.»
از 6 مرد نمکي کشف شده در معدن نمک چهره آباد، نخستين موميايي نمکي که در اوايل دهه هفتاد شمسي و طي برداشت بولدوزرها از معدن کشف شد، در موزه ملي نگهداري ميشود. اين موميايي شامل اسکلت سر، يک پا و بخشي از لباس و ابزار کار در معدن است. از آنجايي که اين موميايي در فعاليت بولدوزرها کشف شد تنها اين بخش از بقاياي انساني آن به جاي ماند. اما آنچه در اين موميايي اهميت دارد، مو، ريش و حتي بخشي از بافت نرم بدن اوست که در حال حاضر درون محفظهاي شيشهاي و ايزوله نگهداري ميشود.
دومين موميايي نمکي نيز طي فعاليت بولدوزرها در سال 1383 کشف شد. کشف دومين موميايي باعث شد تا باستان شناسان به فکر کاوش در معدن نمک چهره آباد بيافتند. اما پيش از آن استخوانهاي متلاشي شده سومين مرد نمکي نيز همراه تيغ بولدوزرها از زير خاک بيرون آمد.
کاوش ها آغاز شد و مرد نمکي شماره 4 در حالي که هنگام فرار زير سنگ بزرگ نمک افتاده بود کشف شد. هيات باستان شناسي، با ايجاد برش هايي در اطراف اسلکت، آن را به طور کامل و به همراه سنگ نمکي به وزن 2 تن از جاي خود جدا کرده و به زنجان آوردند. اين کار سبب شد تا بقاياي مرد شماره 4 که به طور کامل باقي مانده بود، سر حوصله و آرام آرام از بقاياي نمک جدا شود.
به اين ترتيب مردم شماره 4 سالم به دست باستان شناسان افتاد و مهمترين اسکلت بدست آمده در ايران شناخته شد.
مرد شماره 5 نيز با تيغ لودرها بالا آمد و ششمين موميايي نمکي نيز طي بارندگي سر از سنگهاي معدن درآورد که به دستور پژوهشکده باستانشناسي و رئيس سازمان ميراث فرهنگي زنجان دوباره در زير نمکها مدفون شد.
آزمايش روي مردان نمکي به سرعت آغاز شد. طي يک دوره پژوهش علمي مشخص شد مرد نمکي شماره 1 و 2 به دوره ساساني و مرد نمکي شماره 3، 4 و 5 به دوره هخامنشيان مربوط ميشود. همچنين طي اين آزمايش ها مشخص شد که مرد شماره 4، نوجواني 16 ساله است که در دوره هخامنشيان، در اين معدن کار ميکرده است.
به غير از مرد نمکي شماره يک، بقيه مردان نمکي در موزه زنجان نگهداري ميشوند. اين مومياييها ابتدا در موزه رختشويخانه نگهداري ميشدند که با آماده سازي فضايي در موزه خانه ذولفقاري، به اين مکان آورده شدند.
آتشي بر فراز كوه
آتشکده نياسر، زيباترين و کامل ترين آتشکده بازمانده از دوران شکوهمند ساساني. اين ساختار به دستور اردشير بابکان، بنيانگذار سلسله ساسانيان پايه گذاري شده است.
اين آتشكده باستاني از سنگ هايي كه با گچ كنار يكديگر قرار داده شده اند، ساخته شده است.
سنگ هاي به كار رفته در بخش هاي پاييني ساختار به شكل طبيعي و عادي و سنگ هاي بكار رفته در قوس ها (کمانه ها) و در بخش هاي بالايي مربعي شكل و مانند آجرهاي بزرگي هستند. بخش هاي
زيرين ساختار با گچ پوشيده شده است. در گذشته تمامي ديوارهاي پيرامون آتشكده با كنده
كاري هاي گچي تزيين شده بودند.
گنبد اصلي آتشكده در گذشته، فروريخته كه دوباره بازسازي شده و به شكل گنبدهاي دوران اسلامي فرم داده شده است و به پندار دانشمند برجسته فرانسوي، آندره گدار، گنبد اصلي به شكل تخم مرغ بوده است.
آتشكده در بلنداي کوه آرام گرفته، از اين رو آتش آن از دور ديده مي شده و همانند يک خشاب، راهنماي راهيان و رهگذران بوده. جاي گرفتن در بلندای کوه به اين ساختار نقش نمادين داده است. در بخش ميانه چارتاقي آتشكده، گودالي وجود دارد كه محل افروختن آتش بوده است .
نكته جالب توجه در ساختار آتشكده آن است كه برخي سنگ هاي به كار رفته در ساختمان، برش کهن تر و متفاوتي نسبت به بقيه دارند. اين سنگ ها
از غاري دست ساز كه در بخش جنوبي آتشكده وجود دارد، بدست آمده و اين نشانگر پيشينه بيشتر غار دست کند نسبت به آتشكده است.
چشمه و آبشار نياسر
چند متر پايين تر از چشم انداز آتشكده نياسر، در ارتفاع 1680 متري بالاتر از سطح دريا، چشمه آب تميز وخنكي جريان مي يابد و به روستا مي رود تا زندگي ببخشد. اين چشمه، زاينده آبشار شکوهمند نياسر است. اين چشمه از کهن ترين چشمه هاي شناخته شده است که در کنار آن آثار کهن از تمدن و فرهنگ ايران زمين يافت شده است.
نيايشگاه در کنار آب روان، نشانه پرستش آناهيتا، ايزدبانوي زايش، باروري و آب است. کمابيش در کنار بسياري از نيايشگاه ها
و پرستشگاه هاي آيين هاي مردم ايران، آب روان جريان دارد.
باغ تالار (تربال) و ساختمان کوشک
باغ تالار ازآثار جالب و ديدني شهر نياسر است که درختان کهنسال و بسيار بلند آن زبانزد خاص و عام است. درختان سر به فلک کشيده که بسيار زيبا و دل انگيز است در اين باغ کهن و زيبا که آب چشمه نياسر در ميان آن جاريست و به آبشار منتهي مي گردد و درختان آن از اين آب سيراب مي شوند ساختار بسيار زيبا و چشمگيری بنا نهاده است که به کوشک تالار (تربال) معروف است.
گرمابه و آسياب آبي
گرمابه تاريخي و آسياب آبي از ديگر آثار تاريخي اين مجموعه هستند که از ديدگاه کارشناسان و پژوهش هاي به عمل آمده و نوع معماري به کاررفته در اين ساختار، گوياي آن است که اين گرمابه و آسياب در درون صفويه بنا نهاده شده و وجه تسميه آن نيز به همان دليل است. نحوه انتقال آب به داخل گرمابه نيز جالب است و در خور توجه و بدين شکل است که آب از آبشار به وسيله کول هاي گلي به داخل هشت گوش زيبايي و از آنجا به داخل گرمابه هدايت مي شد و از آنجا به کل گرمابه انتقال مي يافت و آب شرب گرمابه نيز به وسيله کول هاي جداگانه بداخل گرمابه هدايت مي شده که هنوز آثارش برجاي مانده است. سوخت گرمابه از هيزم بوده و گرمابه داراي خزان بوده است. ورودي هشت ضلعی آن به وسيله دالان هايي از بيرون گرمابه جدا شده است، اما آسياب آبي که به وسيله آبي که از آبشار به پایين ريخته مي شده به گردش در آمده است به اين شکل کار مي کند که آب در آغاز در داخل تنوره هايي ذخيره و از آنجا به وسيله کول باريکي از انتهاي تنوره با فشار به چرخه آسياب مي ريزد و سنگ آسياب را به گردش در مي آورد و گندم و جو را آسيا مي کند. نوع معماري آسياب همانند گرمابه است و بايد گفت که اين آسياب تنها آسياب شهر نبوده اما آسياب هاي ديگر يا از کار افتاده و يا نابود شده وتنها آسياب فعال شهر همين آسياب يادشده است.
غار نياسر
در کنار اين ساختارها به گواهي شگفتي آور و چشمگير ديگري از تمدن کهنسال، بي مانند و انسان ساز ايراني مي رسيم. اين غار دست کن، به جز دو حفره طبيعي نزديک ورودي ها، ساخت دست هنرمندان ايراني است. بنا به گفته دانشمندان، اين غار در آغاز يک نيايشگاه ميترايي يا مهري بوده و تا پايان دوران اشکانيان، که آزادي ديني در آن دوران وجود داشته، مورد استفاده مهرپرستان قرار مي گرفته است. مهري ها نيايشگاه هاي مهر را در غارها مي ساختند. در تمام بخش هاي داخلي غار، بازمانده كنده كاري ها روي ديوارها ديده مي شود. غار از مجموعه اي از دالانه ها، راهروها، اتاق ها و محوطه هاي پيچ در پيچ و به همراه تعداد زيادي چاه تشكيل شده است.
غار از سه طبقه شامل دو دالانه، يك دالان حلقه اي شكل ويك دالان افقي تشكيل شده است. طول راهروها و اتاق هاي غار پيچيده نياسر، تقريباً 650 متر با 45 چاه با عمق 118 متر
است. غار از 23 اتاق با اندازه هاي گوناگون با مساحت كلي 5/176متر مربع تشكيل شده است. نكته جالب آن است كه هواي داخلي غار در هيچ نقطه اي تغيير چشمگيري پيدا نمي كند و حتي در ژرف ترين نقطه غار به خاطر ورودي هاي گوناگون، هواي تازه وجود دارد. بنا به پندار پيروان به کيش مهر (ميترائيسم) ، خداي مهر يا خورشيد در غاري در كوه هاي سنگي پديد آمده بود و به همين منظور در زمان اشکانيان ( كه آزادي مذهبي وجود داشته است) ايجاد شده است. در تمام بخش هاي داخلي غار ، بقاياي كنده كاري ها روي ديوارها ديده مي شود.
البته پيدا شدن اشيايي مانند كارهاي سفالي و سكه هاي دوران هاي ديگر مانند سلجوقيان و ايلخانيان نشان مي دهد كه كاربرد غار در زمان هاي بعدي فرق كرده و به منظور سر پناه و جهت اهداف دفاعي استفاده مي شده است . رفت وآمد در درون غار نياسر بسيار دشوار است و در بسياري از مسيرها بايد به حالت خزيدن حركت نمود، بلندترين نقطه غار 7/1 متر است.غار نياسر سه طبقه دارد و از دو كانال تشكيل شده، كانالي کمابيش حلقوي و كانالي در كنار آن به صورت کمابيش افقي است. طول دالان ها
و اتاق هاي اين مجموعه پيچيده به دو هزار و پانصد متر مي رسد، اما عرض آن بسيار كم و حدود يك متر است. مقطع تونل ها كمتر از يك متر مربع است. غار حلقوي دو مدخل و غار افقي چهار مدخل دارد.
غار حلقوي از هفت اتاق كه در دل كوه استادانه كنده شده اند، تشکيل شده و از طريق چاه ها و دالان هاي زيرزميني به طبقات زيرين مرتبط
مي شوند. دهانه هاي اين تونل در ارتفاع هزار و هفتاد و نه و هزار و هشتاد يك متري از سطح زمين قرار دارند. غار افقي دالاني طولاني و با شيبي ملايم به سمت بالا است. دو دهانه نخستين آن در ارتفاع هزار و هفتاد و هشت متري از سطح زمين قرار دارند. دهانه هاي عقبي آن، حدود هزار و صد و هفت متر و بيش از هزار و صد و نه متر مي رسند. اين دالان دراز به باغ زيبائي منتهي مي شود كه در مركز آن چند اتاق ساخته شده است. در اين مسير آثاري نظير سنگ آسياب (براي سرپوش چاه ها)، آب انبار و مجاري ويژه اي ديده مي شود.
در اين مجموعه 45 حلقه چاه با عمق كلي صد و هجده متر وجود دارد كه سطوح گوناگون (از سطح بالايي) به هم مي پيوندند. همچنين در اين مجموعه 20 اتاق با مساحت كلي صد و هفتاد و شش و نيم متر مربع وجود دارد، بزرگترين اتاق بيست و هشت و شش دهم متر مربع و كوچكترين آن يك و هشت دهم متر مربع است.
در هيچ يك از متن هاي تاريخي و آثار پژوهشي سده هاي کنوني و با وجود يادآوري ديگر ساختارهاي تاريخي منطقه همانند آتشكده نياسر (بنا شده توسط اردشير بابكان مؤسس سلسله ساسانيان)مورد اشاره قرار نگرفته است. از شگفتي هاي اين غار انسان ساخت بودن آن است. كمبود هوا در هيچ نقطه اي از آن احساس نمي شود. حتي در ژرف ترين نقاط آن عمل تهويه به طور طبيعي انجام مي گيرد و هوا به اندازه کافي وجود دارد. يكي از فرضيه ها درمورد منشاء تاريخي اين غار بيانگر اين است كه درساخت آتشكده نياسر از سنگ هاي تراشيده شده حاصل از كندن غار استفاده شده است. بي شک زمان حفر غار پيش از احداث آتشكده بوده است. روستاييان غار را غار تالار، غار ويس يا سوراخ رئيس مي نامند.
قله دماوند، تصوير روي جلد مجله اتحاديه جهاني حفاظت از طبيعت
پس از ثبت دماوند به عنوان نخستين اثر طبيعي در فهرست آثار ملي كشور، مجله UP Date تصوير اين كوه را روي جلد پنجاه و نهمين شماره خود
منتشر كرد. اين مجله متعلق به اتحاديه جهاني حفاظت از طبيعت (IUCN) و كميسيون جهاني مناطق حفاظت شده (WCPA) است.
مدير روابط عمومي معاونت ميراث فرهنگي با بيان اين مطلب افزود:« انتشار تصوير قله دماوند روي جلد اين مجله معتبر، موضوع با ارزشي است كه موجب معرفي هرچه بيشتر اين اثر و زمينه ساز ثبت جهاني آن در سالهاي آينده خواهد بود.»"مجيد عرفانيان" درخصوص چگونگي انتشار اين تصوير بر روي جلد مجله معتبر "Mountain Protected Areas UP Date"
توضيح داد: « ثبت قله دماوند به عنوان نخستين اثر طبيعي ايران در فهرست آثار ملي از سوي اين اتحاديه مورد استقبال قرار گرفت كه با تلاش و پيگيري كارشناسان كميته تخصصي ثبت ميراث طبيعي آقايان علي صلاحي و علي قمي اويلي، تصوير قله دماوند زينت بخش جلد اين مجله شد.»
وي همچنين با مثبت خواندن متني كه درخصوص عكس قله دماوند در اين مجله ارائه شده است، افزود:
« در بخشي از توضيحات اين عكس آمده است"خبر خوشي مبني بر ثبت كوه دماوند به عنوان نخستين ميراث طبيعي ملي از ايران رسيده است كه اين موضوع مسير انتخاب و ثبت اين مكان را در فهرست ميراث جهاني هموار
مي سازد ... كوه دماوند (پارك ملي) مرتفع ترين (5671 متر)
و متقارن ترين آتشفشان مخروطي شكل در رشته كوههاي البرز است كه از يك سو به كوير مركزي و از سوي ديگر به درياي كاسپين مي رسد و بلندترين نقطه خاورميانه و بلندترين آتشفشان آسيا است.»
عرفانيان با بيان اينكه اين مطلب با تيتر جالب «عنواني جديد براي كوه دماوند؛ پارك ملي» در اين مجله منتشر شده است، افزود: « در اين متن حتي در مورد جايگاه مهم كوه دماوند در فرهنگ ايران نيز توضيحاتي به اين شرح ارائه شده است: «دماوند مظهر ايران است، كوه المپ در اساطير ايراني است. بسياري آن را داراي نيروهاي ماورايي مي دانند و جايگاهي با افتخار در ادبيات ايران دارد. مشهورترين پيست اسكي خاورميانه را نيز دارا است. عكس روي جلد ما زيبايي چشمگير اين كوه مهم را نشان ميدهد.»
راز هاي خفته در سواحل را مي جوييم
علي شهني
زير آب هاي نيلگون خليج فارس رازهايي از عهد باستان نهفته است كه اينك باستان شناسان ايراني در قالب «پايگاه ميراث فرهنگي خليج فارس» تلاش دارند تا با رمزگشايي از آن، پرده از زندگي در سواحل جنوبي ايران بردارند.
كشف رازكشتي ساساني در نزديكي سواحل سيراف در استان بوشهر يكي از برنامه هايي است كه اينك «حسين توفيقيان » مدير پايگاه خليج فارس و همكارانش در تدارك رمزگشايي از آن هستند. اين مدير جوان كه دانشجوي دكتراي باستان شناسي دانشگاه تربيت مدرس است و امسال قرار است همايشي علمي تحت عنوان «خليج فارس» در دانشگاه دورهام انگليس برپا كند، از انگيزه و هدف راه اندازي اين پايگاه در نيمه نخست سال 1386 گفت.
سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري با چه هدف، گمانه زني و دورنمايي پايگاه خليج فارس را راه اندازي كرده است؟
سال گذشته براساس بررسي ها و شناسايي هايي كه درباره سواحل خليج فارس و روابطي كه در آبهاي آن برقرار بوده از سواحل خوزستان مثل بندر مهروبان تا هرمزگان، اين برنامه ريزي انجام گرفت كه براساس آن براي ساماندهي و تمركز فعاليت هاي باستان شناسي پايگاه راه اندازي شد.
اين پايگاه با پايگاه جزاير خليج فارس تفاوت دارد؟
ما دو مركز در خليج فارس داريم. يكي پايگاه مطالعات باستان شناسي خليج فارس است و ديگري پايگاهي است كه كلان تر به مباحث ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري مي پردازد. اين پايگاه شامل 5 جزيره قشم، خارك، كيش، لارك و هرمز است. پايگاهي كه من مديريت آن را بر عهده دارم بيشتر فعاليت پژوهشي - باستان شناختي دارد.
با اين وصف در اين مدتي كه پايگاه فعاليت خود را آغاز كرده است چه برنامه هايي داشته و چه طرح هايي را پيگيري كرده ايد؟
ما در سال گذشته توانستيم با دعوت از كارشناسان و دانشگاه هاي فعال در اين حوزه برنامه هايي را تدوين و طراحي كنيم ولي هنوز اعتباري براي شروع فعاليت هايمان نداريم. در حال حاضر با حمايت رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري تجهيز و آماده سازي پايگاه را انجام مي دهيم.براي نمونه ما يك رشته تجهيزات غواصي در حال خريد داريم، اما مشكل ما اين است كه اعتباري براي پژوهش هاي ميداني كه تدوين كرده ايم نداريم.
اميدواريم بتوانيم با همايشي كه قرار است در دانشگاه دورهام انگليس در تيرماه سال جاري برپا شود به معرفي و بسترسازي براي فعاليت مؤثر اين پايگاه بپردازيم.
در مورد ميراث معنوي چطور؟ منظورم اين است كه آيا براي خليج فارس به عنوان ميراثي معنوي برنامه اي داريد يا اساساً اين پايگاه كاري درخصوص ميراث معنوي بودن خليج فارس نمي تواند بكند؟
اين كار مي تواند هم از طرف ما و هم از طرف پايگاه جزاير خليج فارس پيگيري شود ولي تمركز ما روي مطالعات باستان شناسي است. به هر حال خليج فارس همواره جايگاه خاصي داشته و اين سالها نيز بر حساسيت آن افزوده شده است كه ما مي توانيم در قالب فعاليت اين دو پايگاه بيشتر به اهميت و جايگاه خليج فارس بپردازيم.
شما از رازهاي نهفته زير آب هاي خليج فارس گفتيد. برنامه غواصي هم داريد؟
بله. من قبلاً مسئول مطالعات و باستان شناسي زير آب بودم. با راه اندازي اين پايگاه گروه قبلي و فعاليتش در اين پايگاه ادغام شد. ما اينك بحث بسيار مهمي چون كشف كشتي ساساني در سواحل سيراف را داريم كه بايد براي مستندنگاري فعاليت دراين باره را آغاز كنيم. اطلاعاتي كه ما دراين باره داريم بسيار اندك است و ما مي توانيم در قالب فعاليت پايگاه علاوه بر مطالعات باستان شناسي در جزاير، اين نمونه كاوش ها را نيز به انجام برسانيم.
براي كاوش هاي زير آب، شما و در واقع باستان شناسان، غواصي مي كنيد يا اينكه از غواصان حرفه اي استفاده مي كنيد؟
قبلاً گروه ما 3 باستان شناس داشت كه همگي غواصي زير آب را آموزش ديده بودند. الان علاوه بر اين سه باستان شناس ما از غواصان حرفه اي بخش خصوصي هم استفاده مي كنيم، زيرا آنها به هر حال به خوبي با اين فن آشنا هستند. در چنين شرايطي يعني وقتي گروه غواصي به كار مي گيريم آنها در واقع ما را همراهي مي كنند.
كشف قديميترين قربانگاه قاره آفريقا
يكي از قديميترين قربانگاههاي جهان كه معبدي چندهزار ساله است، در محوطهاي تاريخي در كشور آفريقايي سودان كشف شد.
باستانشناسان فرانسوي كه از سالها پيش به كاوش از محوطههاي تاريخي سودان مشغول هستند ، بقاياي معبدي 5500 ساله را كه از آن بهعنوان قديميترين قربانگاه قاره آفريقا و يكي از قديميترين قربانگاههاي جهان باستان ياد ميشود، در منطقهاي در شرق خارطوم ـ پايتخت سودان ـ كشف كردند.
در اين مقبره كه در قبرستاني تاريخي به نام الكادادا قرار دارد، بقاياي جسد يك زن و يك مرد در كنار يكديگر همراه دو زن، دو بز و يك سگ كشف شدهاند.
براساس يافتههاي باستانشناسان فرانسوي، اين افراد كه در دوره نوسنگي بين سالهاي 3400 تا 3700 پيش از ميلاد مسيح (ع) كه از آن سالها بهعنوان دوره تغيير شكل زندگي مردم قاره آفريقا از شكار به زراعت نام برده ميشود، قرباني شدهاند. منطقهي الكادادا بهدليل قرار گرفتن در كنار رود نيل بهعنوان يكي از قديميترين زيستگاههاي انسانهاي نخستين در آفريقا و جهان بهشمار ميرود؛ ولي تا بهحال كاوشهاي زيادي در آن نشدهاند. البته حاصل كاوشهاي اندك در سالهاي گذشته نيز كشف آثار تاريخي فراوان از جمله تبرهاي رنگي، سنگ آسياب، سلاح و آثار سراميكي بوده است.
كشور سودان يكي از غنيترين كشورهاي جهان از نظر داشتن آثار تاريخي است تا آنجا كه برخي باستانشناسان، تعداد محوطههاي تاريخي اين كشور را با كشور مصر برابر ميدانند، ولي بهدليل نبود امنيت كافي در اين كشور، امكان كاوش در بخش اعظم محوطههاي تاريخي وجود ندارد و بخش قابل توجهي از آنها در شرايط بسيار بدي قرار دارند.
دو طرح پژوهشگاه ميراث فرهنگي برتر شد
دوطرح نقشه باستان شناسي استان مازندران و اطلس زبان شناسي کشور به عنوان دو طرح بزرگ ملي در جشنواره ملي شکوفايي، جزء سي طرح برتر و برگزيده کشور انتخاب شدند.رئيس پژوهشگاه ميراث فرهنگي در گفتگو با ميراث آريا ضمن بيان اين مطلب افزود: طرح نقشه باستانشناسي استان مازندران در راستاي طرح اطلس باستانشناسي کشور و نيز اطلس زبانشناسي کشور به عنوان دو طرح بزرگ ملي، جزء سي طرح برتر برگزيده کشور انتخاب شدند.سيد مهدي موسوي در ادامه خاطرنشان کرد: چندي پيش تعداد پنج طرح به معاونت فناوري رياست جمهوري براي شرکت در جشنواره ملي شکوفايي ارائه کرديم که خوشبختانه اين دو طرح انتخاب شدند.
وي با اشاره به اين که در روز سيزده بهمن ماه در مراسمي با حضور رياست جمهوري از اين طرحها تقدير شد اظهارداشت: هم اکنون اين دو طرح در نمايشگاهي که هم اکنون در مصلاي تهران برپاست به نمايش گذاشته شده است. به گفته اين مقام مسئول در سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي
و گردشگري؛ سازمان ميراث فرهنگي در بين سي دستگاه اجرايي تنها سازماني بود که درحوزه پژوهشي، کارهاي برجستهاي ارائه داده و اين امر براي سازمان ميراث فرهنگي باعث مباهات و افتخار است.اين دکتراي باستانشناسي با بيان اين که اين افتخار بيانگر توانمنديها و تواناييهاي موجود در سازمان ميراث فرهنگي و پژوهشگاه است تصريح کرد: درطول پنجاه سال اخير هيچ گاه به اين گونه موارد پرداخته نشده بود اما درطول دو سه سال اخير عزم و رويکرد جديدي درحوزه پژوهشي پژوهشگاه سازمان ميراث فرهنگي رخ داده است.وي با بيان اين که از سال 1850بيشتر کشورهاي پيشرفته جهان نسبت به تهيه و تکميل اطلس زبانشناسي اقدام کردهاند اضافه کرد: درحال حاضر کشورهاي آسيايي نظير چين، هندوستان و ژاپن اطلس زبان شناسي خود را کامل کردهاند.به گفته رئيس پژوهشگاه ميراث فرهنگي؛ هرچند اقدامات جسته و گريختهاي درسالهاي قبل و بعد از انقلاب در مورد تهيه اطلس زبان شناسي
کشور انجام شد، اما اين اقدامات هيچگاه منسجم و هماهنگ نبوده، بنابراين با توجه به وجود تنوع گويشي در کشور، تهيه و تکميل اطلس زبانشناسي ضروري به نظر ميرسيد.
فسيل ماموت 500 هزار ساله سر از حياط دانشگاه در آورد
کارگراني که مشغول خاکبرداري از منطقه اي براي ساخت يک ساختمان دانشگاهي بودند به صورت کاملا اتفاقي فسيلي از بقاياي يک ماموت عظيم الجثه را بيرون کشيدند.به گزارش ميراث آريا، اين فسيل ها که شامل يک عاج هشت فوتي، جمجمه و ديگر استخوان هاي ماموت بودند که در عمق 20 فوتي زمين دانشگاهي در شهر سان ديگو امريکا کشف شدند. ديرينه شناسان کشف چنين فسيلي را يکي از اولين نشانه هاي مرتبط با زندگي اين حيوانات در اين منطقه از امريکا اعلام کردند. به گفته دانشمندان آزمايشات انجام گرفته بر روي استخوان هاي اين ماموت عظيم الجثه، نشان مي دهد که اين حيوان در حدود 500 هزار سال پيش در اين منطقه مي زيسته است. سازمان باستان شناسي ايالتي سانفرانسيسکو اعلام کرد، عمليات ساختمان سازي تا بررسي کامل منطقه و کشف احتمالي آثاري ديگر تا مدت نامعلومي متوقف خواهد بود.
بهمناسبت سالگرد پيروزي انقلاب،
تبديل خانه افضلي در اردكان به موزه فرش
سرپرست اداره ميراث فرهنگي و گردشگري شهرستان اردكان گفت: بهمناسبت سيامين سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي، خانه افضلي به موزه فرش تبديل خواهد شد.
رسول مشتاقيان در گفتگو با ايسنا در يزد، درباره برنامههاي ميراث فرهنگي شهرستان اردكان بهمناسبت گراميداشت سيامين سالگرد پيروزي انقلاب، بيان كرد: برپايي نمايشگاه دايمي صنايع دستي در محل كانون فرهنگي امام خميني (ره) با همكاري اداره آموزش و پرورش شهرستان، برپايي كارگاه آموزشي و نمايشگاه مصالح سنتي در خانه تقديري، برپايي نمايشگاه عملكرد ميراث فرهنگي شهرستان اردكان در طول 30 سال پيروزي انقلاب از جمله برنامههايي هستند كه در اين ايام اجرا ميشوند.
وي درباره طرح هاي مشاركتي ميراث فرهنگي با شهرداري در مرمت بافت قديم، اظهار داشت: كفسازي و بدنهسازي ميدان علي تا مسجدجامع و ادامه كار دربند ملاتقي بهمناسبت اين ايام بهپايان خواهد رسيد.
او درباره طرح هاي مشاركتي با اداره تربيت بدني، گفت: تغيير كاربري يك آبانبار قديمي به زورخانه در اين ايام انجام ميشود.
مشتاقيان مرمت و احياي خانه سنايي در چرخاب را از طرح هاي مشاركتي سازمان ميراث فرهنگي با انجمن همياران غيردولتي دانست كه به افتتاح خواهد رسيد.
وي همچنين مرمت و احياي خانه افضلي و تبديل آن به موزه فرش، كفسازي، بدنهسازي، اجراي تويزه و ازارهچيني كوچه آيتالله خاتمي و مرمت و احيا بالاخانه ساباط مشرف به كوچه آيتالله خاتمي را از طرح هايي دانست كه در ايامالله دهه فجر افتتاح خواهند شد.
بازگشت مجسمه برنزي عراق از مصر
يک مجسمه باستاني برنزي متعلق به تمدن بين النهرين
که به صورت قاچاق به مصر منتقل شده بود، توسط مقامات مصري به عراق برگردانده شد.
به گزارش ميراث آريا، سخنگوي سازمان آثار باستاني مصر گفت: اين مجسمه طي مراسمي مخصوص در سفارت عراق در قاهره به مقامات عراق تحويل داده شد.
عبدالعزيز الطالقاني افزود: بازگرداندن آثار باستاني به معني رضايت و تمايل دولت مصر براي کمک در برگردانده شدن آثار باستاني به سرقت رفته عراق طي چند سال گذشته است.به گفته مقامات عراقي، هنوز به صورت دقيق مشخص نشده که اين مجسمه برنزي در زمان حمله نيروهاي امريکايي به اين کشور ربوده شده يا پيش از آن توسط قاچاقچيان بومي از کشور خارج شده است.
کارشناسان عراقي عنوان کرده اند ،علاوه بر آثاري که در هنگام حمله نيروهاي اشغالگر از موزههاي عراق خارج شده اند
هزاران شي باستاني ديگر نيز در حفاريهاي غيرقانوني کشف و به کشورهاي ديگر قاچاق شدند.
10 گور خمره اشکاني در 3 کيلومتري خليج فارس کشف شد
10 گورخمره اشکاني در محوطه نخل ابراهيمي کشف شد. اين محوطه در 3 کيلومتري خليج فارس واقع شده است و از آن به عنوان اقتدار ملي ايرانيان در خليج فارس ياد ميشود. باستانشناسان در اين محوطه دژي اشکاني را يافتند که وظيفه نگهباني از تنگه هرمز را داشته است.
طي انجام دومين فصل کاوش در محوطه باستاني نخل ابراهيمي، در 3 کيلومتري خليج فارس و نزديک تنگه هرمز، 10 گور خمره اشکاني کشف شد. پيش از اين 95 درصد اين گورستان اشکاني توسط قاچاقچيان تخريب شده است.
"سيامک سرلک"، سرپرست کاوشهاي باستانشناسي در نخل ابراهيمي دراينباره گفت: «دومين فصل کاوشهاي باستان شناسي در محوطه نخل ابراهيمي در دو بخش گورستان و دژ اشکاني آغاز شد. ابتدا گورستان اين محوطه مورد کاوش قرار گرفت که 10 گور خمره اشکاني در اين فصل کشف شد.»
به گفته وي حفاريهاي غير مجاز طي 30 تا 40 سال گذشته باعث تخريب 95 درصد اين گورستان شده و با وجود آنکه پيدا کردن گورهاي سالم و دست نخورده در نخل ابراهيمي کار دشواري است، اما تا کنون 17 گور طي دو فصل (7 گور فصل اول و 10 گور در فصل دوم) کشف شده است.
به علت نبود عوارض زمين شناختي، بادهاي موسمي باعث آشکار شدن قبور مي شوند که همين امر نيز سبب شده است تا غارت گران اموال فرهنگي، دست به غارت اين قبور بزنند.
در ميان گورهاي کشف شده يک گور به صورت چالهاي و جنيني تدفين شده است که به کودکي کم سن و سال تعلق دارد.
سرلک دراينباره گفت: «طي دو سال کاوش تمامي گورهاي بدست آمده به صورت گورخمره بود و به همين علت مشخص شد که آداب تدفين مردم اين منطقه به صورت گورخمرهاي بوده است. اما کشف يک کودک که به صورت جنيني و چالهاي تدفين شده است، تعجب هيات باستانشناسي را برانگيخته است.»
سرلک همچنين افزود: «اشياء بدست آمده از اين گورها بيشتر زيورآلاتي بوده است که با استفاده از سنگ صابون ساخته شدهاند. همچنين برخي قبور فاقد اشياء بودهاند که در مقايسهاي با گورهاي پر از اشياء ميتوان وضعيت اجتماعي و نظام طبقاتي در دوره اشکاني را به اين وسيله مورد بررسي قرار داد.»
سرلک همچنين درباره کاوشهاي باستانشناسي در دژ اشکاني نخل ابراهيمي گفت: «دژ اشکاني بخش کوچکي از شهر اشکاني نخل ابراهيمي را شامل ميشود. طي بررسيهاي باستانشناسي شهر اشکاني، محوطهاي به وسعت 100 هکتار را شامل ميشده است.» در حال حاضر هيات باستانشناسي جبهه شمالي دژ را کاوش ميکند، و طي 12 روز 150 متر از آن از زير خاک بيرون آورده است.
سرلک گفت: «تا کنون سه فضاي معماري مورد شناسايي قرار گرفته است که يکي از اين فضاها اطاقي به وسعت 21 در 4 متر است.»
وي با بيان اينکه بخشي از اين محوطه به علت ساخت استخرهاي پرورش ميگو از بين رفته است گفت: «اين استخرها که حدود 300 در 100 متر و ارتفاع 10 متر ساخته شدهاند، به بخشهايي از حريم دژ و شهر اشکاني وارد شده و حتي باعث تخريب عرصه اين محوطه باستاني نيز شدهاند.» مطالعات باستانشناسي نشان ميدهد که در دوره اشکاني آب خليج فارس تا نزديکي اين شهر جلو آمده بود و به همين علت، اين دژ اشکاني نگهبان تنگه هرمز نيز بوده است.وجود اين دژ بزرگ اشکاني و نگهباني آن از تنگه هرمز که تنها راه ورود به خليج فارس محسوب ميشود، نشان دهنده آن است که ايرانيان در دوره اشکاني نيز بر خليج فارس سلطه داشتهاند.
همچنين شواهد نشان ميدهد که مردم اين شهر به تجارت دريايي مشغول بوده و از اين طريق کسب درآمد ميکردند.
نمايشگاه "برگزيده نسخ خطي ايراني" در 10 كشور جهان
برگزار ميشود
نمايشگاه "برگزيده نسخ خطي ايراني" شامل تصاويري از گزيده نفايس خطي موجود در كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران براي نخستين بار و به مناسبت ايام سي امين سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي همزمان در 10 كشور برگزار ميشود.
در اين نمايشگاهها كه با همكاري سازمان اسناد وكتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران ، ستاد بزرگداشت سي امين سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي ( سيمرغ )
و سفارتخانه هاي جمهوري اسلامي ايران در كشورهاي اتريش ، تركيه ، جمهوري قزاقستان ، استراليا ، چين ، عمان ، لبنان ،
جمهوري بلاروس ، واتيكان و جمهوري چك و در راستاي توافق های انجام شده در جريان ديدارها و سفرهاي علي اكبر اشعري مشاور فرهنگي رئيس جمهوري و رئيس سازمان اسناد و كتابخانه ملي به اين كشورها برگزار شد ، براي نخستين بار اين تصاوير از نسخه هاي خطي كشورمان رونمايي خواهد شد .
40 تصوير به نمايش در آمده در اين نمايشگاه ها كه از جمله آنها ميتوان بخشهايي از نسخه هاي خطي ديوان حافظ شيرازي ، سعدي ، مثنوي معنوي ، ذخيره خوارزمشاهي و مينياتورهايي از استاد بهزاد و نقاشي نام جلاله الله اثر استاد محمد احصايي را نام برد ، پس از اتمام برگزاري نمايشگاه به كتابخانه هاي
ملي كشورهاي ميزبان نمايشگاه اهدا
خواهد شد .
به منظور برگزاري نمايشگاه "برگزيده نسخ خطي ايراني "براي نخستين بار از نسخ خطي نفيس موجود در كتابخانه ملي كشورمان بر اساس آخرين استانداردهاي بين المللي تصوير برداري شد كه قرار است ضمن ادامه اين طرح تصاوير بدست آمده در قالب هاي مختلف منتشر شوند.
افتتاح مرکز مطالعات باستان شناسي زير آب کشور در جزيره هرمز
معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي استان هرمزگان خبر داد:در ايام دهه فجر مرکز مطالعات باستان شناسي زير آب کشور در جزيره هرمز افتتاح مي شود.
عباس نوروزي،معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان هرمزگان با اعلام خبر فوق به ميراث آريا گفت:افتتاح اين مرکز مطالعات در جزيره هرمز در دهمين گردهمايي باستان شناسي پيشنهاد داده شد.
وي افزود: تجهيزات غواصي و اطلاعاتي از فعاليت هاي باستان شناسي انجام شده در درياي عمان و خليج فارس جمع آوري خواهد شد.
نوروزي خاطرنشان کرد: همچنين پژوهشکده باستان شناسي با انتخاب مدير براي اين مرکز بر پژوهش هاي
زير آب و ديگر برنامه هاي مرکز مطالعات باستان شناسي زير آب کشور نظارت خواهد داشت.
معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان هرمزگان در خصوص اهداف اين مرکز گفت: محوريت فعاليت هاي مرکز مطالعات باستان شناسي زير آب کشور بر خليج فارس و سواحل آن متمرکز است. وي تصريح کرد: اين مرکز در بناي تاريخي مدرسه شريعتي راه اندازي خواهد شد که اعتباري براي مرمت اين مدرسه تاريخي درخواست شده است.
فهرست مکان رويدادهاي تاريخي اعلام شد
فهرست آثار ثبت شده مکانها و رويدادهاي تاريخي در فهرست آثارملي ايران اعلام شد.
به گزارش ميراث آريا تاکنون 11 اثر به عنوان مکان رويداد تاريخي در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.
براساس اين گزارش ميدان شهدا واقع در شهر تهران به شماره 24384 ،نخستين اثري است که در اين فهرست ثبت شده است. همچنين چهارراه هفتم محرم واقع در شهر اصفهان به شماره 24385، چهارراه شهدا واقع در شهرستان يزد به شماره 24386 از ديگر آثاري هستند که در فهرست مکان رويدادهاي تاريخي ثبت شده اند.
ميدان شهدا واقع در شهر ساري به شماره 24387، چهارراه آيت اله نجفي واقع در شهر همدان به شماره 24388، مسجد امين در کردستان به شماره 24389 از ديگر آثاري هستند که در اين فهرست ثبت شده اند.
بنابراين گزارش خيابان تربيت و محوطه جلوي مسجد قزلي تبريز به شماره 24390و خيابان شريعتي محوطه جلوي مسجد جامع کرمان به شماره 24391 نيز در اين فهرست ثبت شده اند. اين گزارش حاکي است که منزل آيت اله بروجردي قم به شماره 24392، ميدان 15خرداد کاشان به شماره 24393 و ميدان دهم دي مشهد به شماره 24394 جزو يازده اثري هستند که در فهرست مکان رويدادهاي تاريخي ثبت شده اند.
بافت تاريخي شهر، بستر حوادث انقلاب بوده است
بررسي و تحليل مستندات مكان - رويدادهاي انقلاب در سراسر كشور نشان داده است كه مساجد و بافت تاريخي شهرها نقاط عطف شهري در شكل گيري بسياري از حوادث روزهاي انقلاب بوده اند.
رويدادهاي انقلاب در سراسر كشور نشان داده است كه مساجد و بافت تاريخي شهرها نقاط عطف شهري در شكل گيري بسياري از حوادث روزهاي انقلاب بوده اند.
"فريبرز دولت آبادي "،معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي ، گردشگري كشور با بيان اين مطلب ادامه داد :«اين نقاط عطف به عنوان مكان - رويدادها كه نقاط عطف شهري به شمار مي روند بايد در فهرست آثار ملي جاي گرفته و طراحي شهري بر اساس آنها انجام شود .»
به گفته وي حوزه تحولات اجتماعي معمولا در مراكز شهرها رخ مي دهد و مراكز شهرها در ايران بافت تاريخي آنها به شمار مي رود كه بايد به بهترين شكل حفاظت شود .
دولت آبادي با بيان اينكه بررسي فهرست مكان -
رويدادهاي ارسالي از سراسر ايران حاكي از آن است كه مساجد از جمله بناهاي تاثيرگذار در شكل گيري حوادث مهم انقلاب هستند ، افزود:« مساجد وفضاهاي پيرامون آن در حوزه شهري نقش بسيار مهمي را ايفا مي كنند وهويت شهري بر اساس آن شكل مي گيرد.»
معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي ، گردشگري كشور با تاكيد بر اهميت مكان - رويدادها ، گفت :
« مسئولان شهري بايد در طراحي و گسترش و توسعه شهر مكان - رويدادها را لحاظ كنند تا بر اساس آن هويت تاريخي واجتماعي ما در گذر زمان وباافزايش ساخت و سازها از بين نرود.»
ارسال پرونده بقعه شيخ صفيالدين اردبيلي به يونسکو
رئيس سازمان ميرات فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان اردبيل گفت: پرونده بقعه شيخ صفيالدين اردبيلي براي ثبت در آثار جهاني به يونسکو ارسال شد.
به گزارش ميراث آريا مسعود علويان صدر اظهار داشت:پرونده بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي پس از سالها کار تخصصي توسط کارشناسان اين سازمان و نيز ثبت و تائيد در سازمان مرکزي کشور به يونسکو ارسال شد.
وي عنوان کرد: اين پرونده شامل اسناد و مدارک بازسازي و مرمت بقعه شيخ صفي از دوره هاي گذشته تا دوره معاصر و نيز مدارک مربوط به توسعه حريم بقعه بوده که پس از جمعآوري و ترجمه ارسال شده است.
علويان صدر ابراز داشت: بقعه شيخ صفي به همراه مجموعه تاريخي بازار تبريز امسال نامزد ثبت در آثار جهاني بودند که با توجه به اهميت تاثيرگذاري آن، اين بناي ارزشمند در اولويت سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري، کشور براي ثبت در آثار جهاني قرار گرفت.
ايران و آلمان تقسيمات شهري گوهرتپه را مطالعه ميکنند
باستانشناسان ايراني و آلماني تقسيمات شهري گوهرتپه، نخستين شهر پيش از تاريخي استان مازندران را که تا کنون کشف شده مورد مطالعه قرار ميدهند. پيش از اين ، محل مراکز حکومتي و مذهبي شهر به صورت مطالعات توپوگرافي و سفال شناسايي شده بود.
هيات باستانشناسي گوهر تپه مازندران قصد دارد در فصل جديد کاوش در اين محوطه پيش از تاريخي که شهري 5 هزار ساله را در خود مدفون کرده، چگونگي تقسيمات شهري و شکلگيري نخستين مراکز حکومتي را در 5 هزار سال پيش مورد مطالعه قرار دهند.
"علي ماهفروزي"، سرپرست کاوشهاي باستانشناسي گوهرتپه مازندران دراينباره گفت: «در فصل گذشته حدود و اندازه شهر را بدست آورديم و معلوم شد که پهناي اين شهر پيش از تاريخي چه اندازه بوده است. در اين فصل کاوش قصد داريم چگونگي شکلگيري تقسيمات شهري و مراکز حکومتي را مورد مطالعه قرار دهيم.»
وي با بيان اين موضوع که بخشي از مراکز حکومتي و مذهبي شهر شناسايي شده است، افزود: «بر اساس مطالعات توپوگرافي و لنداسکيپ (منظر طبيعي تپه) ميتوان محل مراکز حکومتي و مذهبي را شناسايي کرد. در اين ميان سفالهاي سطحي نيز ميتوانند کمک زيادي داشته باشند. اما آنچه مهم است کاوش و شناسايي لايههاي زيرين خاک بوده که در نهايت منجر به شناسايي دقيق اين مراکز ميشود.»
به گفته ماهفروزي شناسايي اين مراکز امکان شناخت چگونگي شکلگيري تقسيمات شهري را نيز مهيا ميکند. همچنين به اين وسيله نظام طبقاتي حاکم در اين شهر را که در 5 هزار سال پيش وجود داشته ميتوان مطالعه کرد.
ماهفروزي با بيان اين مطلب که باستانشناساني از دانشگاه مونيخ آلمان در اين فصل کاوش به صورت هيات مشترک همکاري خواهند داشت،گفت: « طي تفاهمنامهاي كه با دانشگاه مونيخ آلمان شکل گرفته است ،هيات مشترك بخشي از مطالعات و آزمايشاتي که امکان آن در ايران وجود ندارد را با هزينه دانشگاه مونيخ انجام ميدهد.»
اين مطالعات شامل آزمايشات پيشرفته روي اشياء و مواد فرهنگي بدست آمده از کاوش بوده که به لحاظ هزينه و امکانات در ايران انجام ناپذير است.
ماهفروزي همچنين درباره گورستان گوهر تپه مازندران گفت: «تا کنون بيشتر قبور کشف شده در گوهرتپه متعلق به هزاره اول پيش از ميلاد و دوره عصر آهن است. اين درحالي است که در لايههاي معماري اين تپه ما با يک شهر پيش از تاريخي با قدمت 5 هزار سال مواجهيم.
از آنجايي که از ميان قبور يافت شده تنها 6 قبر متعلق به دوره پيش از تاريخي بوده و اين 6 قبر نيز در کف خانهها يافت شده است، به درستي نميدانيم که آيا در گوهرتپه و دوره سکونت پيش از تاريخي آن، تدفينها در گورستان انجام ميگرفته يا در کف خانهها بوده است.» گوهرتپه، مهمترين محوطه باستاني کشف شده در استان مازندران است. که 50 هکتار وسعت دارد و دور تا دور آن را زمينهاي کشاورزي فرا گرفته است.
گاهي کشت و زرع اين زمينها باعث تخريب لايههاي باستاني تپه ميشود و به همين علت سازمان ميراث فرهنگي استان مازندران قصد آزاد سازي حريم تپه را داشته است. اين در حالي است که تا امروز اين کار به انجام
نرسيده است.
مالكيت خانه قاجاري آدران در ابهام
خانه قاجاري روستاي آدران كه در رباط كريم قرار دارد ، سالهاست به دلايل نامشخص بدون استفاده رها شده است. كارشناسان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران تا كنون نتوانستهاند به منظور بررسي و جمع آوري اطلاعات وارد اين خانه شوند.بسياري از اهالي روستاي آدران معترضند که چرا تا كنون از سوي مسئولان مربوطه اقدامي براي شناسايي و بررسي اين خانه نشده است. اين خانه مي تواند تبديل به خانه فرهنگ شود.كارشناسان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران درباره اين كه چرا اقدامي نميشود، پاسخ ميدهند :« بارها تلاش كردهاند كه درباره اين خانه اطلاعاتي كسب كنند . اما از آنجا كه مالك اين خانه مشخص نيست تا كنون نتوانستهاند وارد آن شوند.»
"علي رضا حسين آبادي "، رييس دفتر ميراث فرهنگي و گردشگري رباط كريم، يكي از مسئولاني است كه براي بررسي اين خانه تلاش بسيار كرده اما تا كنون موفق نشده وارد اين خانه شود.
وي ميگويد :« اطلاعات كافي درباره معماري ، قدمت و اهميت اين خانه تاريخي وجود ندارد به همين دليل سازمان ميراث فرهنگي تهران تا كنون نتوانسته اقدامي براي ثبت اين اثر ديرينه انجام دهد.»
حسين آبادي ادامه ميدهد:« نبود امكانات ، بودجه كافي و نيروی انساني مورد نياز در دفتر رباط كريم باعث شده است كه بسياري از پيگيريها ناقص بماند. هنوز نميدانيم اين خانه متعلق به كدام ارگان يا بنيادي است . برخي ميگويند بنياد مستضعفان و تعدادي معتقدند بنياد امام يا بنياد ايثارگران . اما تا كنون اين امر مشخص نشده است.» در حال حاضر كسي ساكن اين خانه نيست .قديميها روايت ميكنند اين خانه متعلق به يكي از خانهاي دوره قاجار بوده است اما جوانترها اطلاعاتي درباره اين خانه ندارند.
حسين آبادي ميگويد :« به هرحال اين خانه در فهرست آثار شهرستان رباط كريم قرار دارد و ماموران ميراث مرتب به آن سركشي مي كنند .
اما هنوز موفق نشدهاند بدانند اين خانه متعلق به كدام بنياد است.»
به نظر ميرسد اين خانه تاريخي بايد بدون كاربري مناسب آن به تدريج با عوامل طبيعي چون باد و باران نابود شود. "كريمي "،مسئول فروش بنياد ميكند:« بايد پلاك و اطلاعات اين خانه به ما اعلام شود و اگر سازماني بخواهد اين بنا را بخرد بايد با ما هماهنگ كند.»
وي اطلاعات بيشتري درباره اين خانه و حتي مالكيت آن نميدهد. خانه قاجاري آدران در كنار قلعه قديمي و امامزاده ابوطالب مي تواند تبديل به روستايي براي جلب گردشگر شود . اما تا كنون اقدامي از سوي مسئولان مربوطه در اين زمينه انجام نشده است.
احداث موزه شاملو منوط به اخذ مجوز از ميراث فرهنگي است
"احمد شاملو" نيازمند اخذ مجوز احداث موزه از اداره ميراث فرهنگي و گردشگري كرج است. "رحمان مخاطب"، مديركل سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كرج از طرح احداث خانه - موزه احمد شاملو استقبال ميكند و ميگويد:« راهاندازي موزه مشاهير ميتواند براي ثبت نام وخاطره مشاهير ايراني موثر باشد. دوستداران احمد شاملو نيز بر اساس بخشنامههاي احداث موزه حتي به شكل خصوصي بايد مراتب امر را به ميراث فرهنگي اطلاع دهند تا ما نيز در جريان كار باشيم.» وي در پاسخ به اينكه ميراث فرهنگي كرج در چه حوزه هايي
ميتواند در راه اندازي موزه شاملو كمك كند، ميگويد:« ارايه مشاورههاي كارشناسي از سوي اداره كل با هدف بررسي اشيا و فضاي موزهاي در نظر گرفته شده از جمله برنامههاي در اولويت اين اداره كل خواهد بود.»به گفته وي، اخذ مجوز از ميراث فرهنگي براي راه اندازي موزه موجب خواهد شد تا هيچ حاشيهاي در راه اندازي اين خانه - موزه
وجود نداشته باشد. وي همچنين در پاسخ به اينكه آيا تا كنون اين اداره كل براي ثبت خانه احمد شاملو در كرج اقدامي انجام داده است يا خير ، ميگويد:« برنامهاي براي ثبت خانه نداريم اما سال گذشته همسر و دختر آقاي شاملو به سازمان آمدند كه گويا خانم ايشان موافق ثبت خانه و دخترشان مخالف بودند اما آنها اداره را ترك كردند و ديگر هم به ميراث فرهنگي مراجعه نكردند در هر صورت اگر خانواده شاملو درخواست كنند ، شرايط ثبت خانه را بررسي خواهيم كرد اما درغير اينصورت اين برنامه در دستور كار ما نيست.» تمامي وسايل شخصي متعلق به خانه احمد شاملو چندي پيش توسط پسرش سياوش شاملو به تهران منتقل شد. پسر شاملو اين اشيا را بر اساس مزايدهاي مالك شده است و دوستداران شاملو نيز در شرايطي كه بخش عمده وسايل اين شاعر ديگر در خانه او نيست تصميم دارند با اشيا و وسايل به يادگار مانده از اين شاعر معاصر در محل خانه وي، خانه - موزه احمد شاملو را راه اندازي كنند .
اتاق فکر موزهها تشکيل شد
براساس هماهنگيهاي انجام شده با همکاري معاونت فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري اتاق فکر يا کميته همانديشي موزهها تشکيل شد.
مديرکل امور موزههاي سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري در گفتگو با ميراث آريا ضمن بيان اين مطلب افزود: تشکيل اتاق فکر يا کميته همانديشي موزهها به منظور بهره بردن از نظرات افرادي است که براي اعتلاي فرهنگ موزهاي تلاش ميکنند .محمد حسين فرمهيني فراهاني در ادامه خاطرنشان کرد: بديهي است هنگامي استفاده از ظرفيتهاي موزهاي شکوفا خواهد شد که ما بتوانيم افراد را در امور يا زندگي موزهها دخيل کنيم.به گفته اين دکتراي تاريخ اتاق فکر به دنبال دستيابي به راهکارهاي اجرايي ، به منظور جذب بيشتر بازديدکنندگان و آراستن موزهها به گونهاي است که مورد استقبال بيشتر مخاطبان قرار گيرد.مديرکل امور موزههاي سازمان ميراث فرهنگي در پايان تأکيد کرد: اين همانديشي باعث ميشود از فرصت استفاده مطلوبتر برده و از دوباره کاري فکري و اجرايي پرهيز کنيم.
تمامي سنگ فرش قديمي ميدان حسن آباد تخريب شد
تصاوير حيوانات 3000 ساله روي صخره گرانيتي
مسجد جامع صدرآباد ندوشن ثبت ملي شد
کاوش ششمين چاه باستاني تخت جمشيد به فصل بعدي موکول شد
آغاز عمليات کاوش در ششمين چاه باستاني تختجمشيد به پس از پايان فصل سرما و اواخر زمستان يا اوايل فروردين ماه سال آينده موکول شد.
سرپرست کاوش چاههاي باستاني تختجمشيد در گفتگو با ميراث آريا ضمن بيان اين مطلب افزود: چند روز پيش در نزديکي محل کاوش چاه هاي باستاني ششمين چاه باستاني تخت جمشيد شناسايي شد که کاوش آن به فصل بعدي کاوش موکول شد.
افشين يزداني در ادامه خاطرنشان کرد: در فصل بعدي کاوش همراهي گروه مرمت و نيز تحليل داده ها و بررسي نتايج کاوش در دستور کار قرار خواهد گرفت.
به گفته اين باستان شناس: عمق چاههاي آن زمان در حدود پنج تا پنج و نيم متر از سطح آب زيرزميني بوده که به لحاظ تاريخي تاحدي باستان شناسان يقين پيدا کردهاند که اين چاهها با شروع ساخت و سازهاي تخت جمشيد و متناسب با نياز افراد ساخته شده بودند.
وي با اشاره به کشف ظروف سفالي نخودي، خاکستري و نارنجي رنگ اظهار داشت: بررسي ساييدگي اين ظروف نشان ميدهد که اين ظروف به مدت طولاني استفاده شدهاند.
اين باستانشناس اضافه کرد: همچنين براساس شواهد بدست آمده سه عدد پارچ در سه اندازه يافت شد که ميتواند مقياس حجمي را براي ما مشخص کند.
وي ادامه داد: همچنين دو نمونه قمقمه کشف شد که بيش از نه و نيم ليتر آب را در خود جاي ميدادند البته يکي از قمقمههاي کشف شده بر روي اسب بسته ميشده است.
سرپرست کاوش چاههاي باستاني تختجمشيد تاکيد کرد: در چاه شماره دو مشاهده شد که چاه از روي عمد به وسيله آوار ساختماني مانند سنگهاي صيقلي، آجر، ظروف خمره اي غذايي و استخوانهاي بزرگ حيواني تخريب و در حقيقت بسته شده بود که احتمالاً توسط ساکنان محل يا دشمنان هنگام جنگ پر شده بوده است.
مرمت بناي "زيج منيژه" از سر گرفته مي شود
پس از اتمام عمليات کاوش هاي باستان شناسي
در زيچ منيژه،مرمت اين بناي تاريخي در ادامه عمليات مرمتي گذشته از سر گرفته مي شود.
يوسف مرادي، مدير پايگاه ميراث فرهنگي محور کرمانشاه-قصر شيرين با بيان مطلب فوق گفت: کاوش هاي باستان شناسي که براي نخستين بار در راستاي اهداف حفاظتي و مرمتي در اين بنا انجام شد تا دو هفته ديگر به پايان مي رسد.
وي افزود: مرمت قسمت هايي از اين بنا بدون انجام کاوش هاي باستان شناسي ممکن نبود که پس از انجام اين عمليات مرمت بناي زيچ منيژه از سر گرفته مي شود.
مرادي خاطر نشان کرد:زيج منيژه که به اواخر دوره ساساني تعلق دارد در حال حاضر نسبتاً سالم است، اين بناي ارزشمند تاريخي که با مصالح سنگ و گچ ساخته شده داراي پلاني مستطيل شکل است و يک تالار مرکزي دارد که در اطراف اين تالار يک راهرو نسبتاً وسيع وجود دارد که از طريق آن به فضاي مسکوني وارد مي شده اند . مدير پايگاه ميراث فرهنگي،محور ساساني کرمانشاه - قصر شيرين با بيان اينکه اين بناي تاريخي نسبتا سالم است،افزود: بخش هاي تخريب شده بنا همچون طاق ها،ديوارها،در گاه ها مرمت شده است و مرمت مابقي اين بناي تاريخي با توجه به ميزان اعتبارهای دريافت شده انجام مي شود.
زيج منيژه يا قلعه منيژه در مسير جاده اصلي کرمانشاه به سرپل ذهاب ودر قسمت پايين دست طاق گرا وکوه عظيم پاطاق ودر نزديک کل داود (گور دخمه ) قرار دارد که در روزگار آباداني، قلعه به شکل مربع که هر ضلع آن در ابعاد 70 در50 متر مربع بوده احداث شده و در ميانه اين قلعه، ساختمان مربع شکل ديگري که احتمالاً ارگ قلعه بوده به ابعاد 48 در 48 متر ساخته شده که هنوز بقاياي آن را مي توان دريافت که در هر ضلع قلعه تعداد 30 حجره وجود داشته و حجره ها داراي طاق گهواره اي شکلبوده اند که هم اکنون چند حجره نسبتاً سالم باقي
مانده است.
برگزاري مراسم احياي مکتب نقاشي قزوين
معاونت صنايع دستي و هنرهاي سنتي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان قزوين اقدام به برگزاري مکتب نقاشي قزوين کرده است. معاون صنايع دستي و هنرهاي سنتي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان قزوين با بيان اين مطلب به ميراث آريا،گفت: معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي استان قزوين در راستاي اهداف سازمان ميراث فرهنگي،
صنايع دستي و گردشگري استان و به منظور حفظ و احياي مکتب فراموش شده هنر نقاشي مکتب قزوين اقدام به برگزاري اين مراسم کرده است .حميد رضا قاسمي افزود: در اين مراسم رجبي استاد اين رشته کارگاه علمي و تخصصي نقاشي ايراني را با اهداف ياد شده برگزار ميکند . وي تصريح کرد: اين کارگاه با حضور مربيان و هنر آموختگان برتر مراکز آموزشي زیر پوشش معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي استان قزوين برگزار ميشود . قاسمي اضافه کرد: مباحث اين کارگاه شامل مباحث نظري ، پژوهش ، تحقيق و بررسي در سبکها و مکتبهاي مختلف نقاشي به ويژه مکتب قزوين است .وي ادامه داد: از ديگر اهداف مد نظر، ايجاد اين کارگاه تخصصي اعتبار سطح کيفي هنر ارزنده نگارگري و توجه به پيشينه ديرين آن درقزوين است .قاسمي خاطر نشان کرد: با توجه به اينکه يکي از مهمترين اهداف سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان حفظ هنرهاي فراموش شده و توسعه و ترويج آنها است برپايي و راهاندازي کارگاههاي علمي و تخصصي در هنرهاي سنتي و صنايع دستي از مهمترين برنامههاي معاونت استان قزوين است که راهاندازي مکتب يادشده به عنوان نخستين گام در اين راه است .
کشف قديميترين شهر صنعتي انگلستان
به گفته محققان بريتانيايي، بررسيهاي باستانشناسي نشان داده است که نواحي مسکوني مناطق جنوبي اين کشور، بيش از 2000 سال پيش، از مناطق اصلي صنعتي و تجاري اين کشور به شمار ميرفتهاند.به گزارش ميراث آريا ، کشف آثاري همچون سکههاي متعدد با قدمتهاي گوناگون، پاروهاي چوبي کشتيهاي کوچک بازرگاني و چندين شي ديگر در کاوشهاي باستانشناسان و سابقه تاريخي آنها به سده اول پيش از ميلاد مسيح، نشان از حضور شهري متمدن در جنوب انگلستان ميداد. فيليپ کرامي، سرپرست گروه باستانشناسي و مدير شوراي باستانشناسي شهر باستاني کلچستر انگلستان، محل کشف اين آثار، گفت: علاوه بر چنين آثاري، اشيايي دستبند گونه که براي مهار و بستن زندانيان بوده نيز در اکتشافهای اخير به دست آمده که يقينا هنگام جابهجايي زندانيان از زنداني به زندان ديگر مورد استفاده قرار ميگرفتهاند.وي افزود: کشف اين آثار نشان ميدهد که آثار شهرنشيني و توسعه کارگاه هاي صنعتي در اين منطقه در سده اول قبل از ميلاد آغاز شده اند، اگر چه هنوز دلايل مستدلي براي اثبات اين فرضيه وجود ندارد.کارشناسان در گذشته معتقد بودند که شهر کلچستر، در قرن اول ميلادي به وجود آمده ولي اکتشافهای اخير باستانشناسان زمان آغاز تمدن اين شهر را در دوراني پيش از ميلاد مسيح به ثبت رساندند.
باران، نقشهاي سنگي هزار ساله پرو را شست
موسسه ميراث ملي پرو از تخريب نقش و نگارههاي بياباني باستاني منطقه کوهستاني نازکا، به دست بارش باراني مهيب خبر داد.به گزارش ميراث آريا، اين نقش و نگارهها که قدمتي بالغ بر يک هزار سال دارند با خاکهاي رس بياباني ساخته شده و به اشکال گوناگون کشيده بودهاند. ماريو اولاچيا، رئيس موسسه ميراث ملي پرو گفت: خسارات وارده ناچيز بوده و تنها سه انگشت از نقش دستي که در ميان ساير شکلها قرار داشت به وسيله آب باران شسته شدهاند. ولي گروه هاي مربوطه درصدد احيا و مرمت دوباره آن با استفاده از مصالحي هستند که به دست بوميان اين منطقه مورد استفاده قرار گرفته بودند. وي افزود: آب و هواي خشک و وحشي منطقه نازکا پرو از هزار سال پيش تاکنون خطوط اسرارآميز زيادي از نقشهاي به جاي مانده از بوميان اين منطقه را در خود حفظ کرده است، خطوطي که به شکل حيوانات و يا ديگر اشکال بودهاند. اين منطقه که به راحتي از هوا قابل ديدن است يکي از پرجاذبهترين اماکن طبيعي و گردشگري پرو به شمار ميرود که در سال 1944 در فهرست ميراث جهاني يونسکو به ثبت رسيده است.
مرمت آتشکده قلعه داور کرمانشاه رو به اتمام است
مدير پايگاه محور تاريخي کرمانشاه ـ قصر شيرين گفت:مرمت آتشکده قلعه داور در مجوعه تاريخي قلعه يزد گرد استان کرمانشاه رو به اتمام است.يوسف مرادي، مدير پايگاه محور تاريخي کرمانشاه ـ قصر شيرين با بيان مطلب فوق به ميراث آريا گفت: مرمت اين اثر تاريخي متعلق به دوران ساساني که از اوايل آذرماه سال جاري آغاز شده بود تا دو هفته آينده به اتمام ميرسد. وي با اشاره به جنگي بودن اين منطقه گفت:تخريب ها و ساخت و سازهاي بي رويه اي در اين بنا صورت گرفت که در اين فصل از مرمت عمليات پاکسازي و خوانا سازي قلعه در حال انجام است. به گفته مرادي اين قلعه پيش از انقلاب توسط هيئت کانادايي حفاري شده بود که با توجه به عمليات خواناسازي انجام شده از سوي پايگاه متوجه شديم اين آتشکده خيلي بزرگتر از آن چيزي است که هيئت کانادايي به آن پي برده بودند. خاطرنشان مي شود؛قلعه داور در داخل روستاي بان گمبد قرار دارد . کاوش هاي باستان شناختي نشان داد که اين بنا آتشکده اي از دوره ساساني بوده و در اوايل اسلام با الحاق فضاهايي به آن تبديل به کارگاه شيشه گري شده است .
مشابه مرمت آرامگاه کوروش در اکروپوليس انجام شده است
عمليات مرمت انجام شده در آرامگاه کوروش نه تنها روشي منسوخ نيست بلکه هم اکنون در محوطههاي تاريخي يونان اجرا ميشود .
رييس بنياد پژوهشي پارسه- پاسارگاد در نشست پرسش و پاسخ با موضوع روند مرمت آرامگاه کوروش ضمن بيان اين مطلب افزود: استفاده از انواع داربستها، تهيه تصوير از دورههاي مختلف مرمت، استفاده از فلز در فرآيند مرمت و بکاربردن سنگهاي جديد در نقاط خالي آرامگاه از جمله مواردي است که در مورد آرامگاه و نيز آکروپوليس يونان بکار برده شده است. طالبيان با اشاره به سفر کارشناسان بنياد پارسه - پاسارگاد به آکروپوليس يونان در دو سال پيش خاطر نشان کرد: بر اساس گزارشهاي موجود، با ارائه دليل و منطق، روشهاي مختلفي در مرمت آرامگاه کوروش بکار برده شده که ميتوان به روش فولادگذاري، يکي از روشهاي متداول مرمت سنگ اشاره کرد . به گفته اين مقام مسئول در بنياد پژوهشي پارسه -پاسارگاد، استفاده از چسب در اتصال قطعات، قالب گيري به منظور ساخت قسمتهاي جديد و کنار هم قرار گرفتن سنگهاي جديد در کنار سنگهاي قديمي از ديگر روشهاي مرمت در آرامگاه کوروش بوده است . وي با اشاره به اينکه براي کار گذاشتن فولادها و به منظور استحکام بخشي در بخشهاي لازم سوراخ گذاري ميشود، اظهار داشت: استفاده از روشهاي مختلف حجاري مانند دم چلچه اي، بکار بردن روش بادي و کاربرد متههاي بادي از جمله کم ضررترين روشهايي است که امروزه در دنيا رايج است . طالبيان همچنين به استفاده از برخي مواد بهينه شده و نزديک به مصالح آرامگاه مانند ملات شيره آهک اشاره کرد و گفت: استفاده از روشهاي معمول جهاني در چارچوب قوانين جهاني در دستور کار عمليات مرمتهاي ما قرار گرفته اما در مجموع اين عمليات را بسيار محافظه کارانه انجام داده ايم. وي در پايان تاکيد کرد: در اين عمليات از يک رشته دستگاهها و ابزارهایی استفاده شد که فقط در محوطههاي سنگي استفاده ميشوند البته اغلب اين ابزارها از قديم بوده و امروز به روز شده اند . در ادامه جلسه دولتآبادي معاون سازمانميراث فرهنگي کشورنیز گفت: با توجه به اين که آثار ثبت شده در ميراث جهاني در کشور ما وجود دارد علي القاعده براساس معيارهاي جهان حرکت ميکنيم. وي با اشاره به اين که يونسکو و ايکوموس را بابت اقدامات مرمتي قانع کردهايم، اظهار داشت: البته اين وظيفه ملي ما است اما بايد خود را بيش از يونسکو حساس دانسته و جلوتر پيش برويم. وي اضافه کرد: اگر ايکوموس ما را به رسميت شناخته اين موضوع به معناي اوج کار ما نيست چرا که بايد خود را در تمامي سطوح در معرض نقد قرار دهيم.
دولتآبادي:
بضاعت فني ما در حوضه مرمت سنگ در سطح جهاني قابل رقابت است
با توجه به تعاملات رسانهاي که در سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري وجود دارد از هرگونه نقد در هرحوضه سازمان ميراث فرهنگي کاملاً استقبال ميکنيم .
معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري در نشست پرسش و پاسخ در مورد مرمت آرامگاه کوروش با بيان اين مطلب افزود: فضاي رسانهاي که اخيراً در مورد آرامگاه کوروش رخ داد براي من بسيار عجيب بود. پس از ارسال خبري در مورد آرامگاه کوروش از سوي خبرگزاري مهر، متاسفانه پاسخهاي ما يعني همين گزارش رئيس بنياد پژوهشي پارسه پاسارگاد را منعکس نکردند. فريبرز دولتآبادي در ادامه خاطرنشان کرد: اين درحالي است که با تعدادي از کارشناسان اين حوضه مصاحبههايي انجام شده بود که در اين خبرگزاري منعکس نشده بود.از سوي ديگر امروز نيز اين خبرگزاري در خبري از بازگشتن داربست ها به آرامگاه کوروش خبر داده بود. وي با اشاره به اين که بنا به درخواست معاونت ميراث فرهنگي از بنياد پژوهشي پارسه پاسارگاد، داربست به منظور بازديد از اتمام عمليات مرمت بام آرامگاه برپا شده است اظهار داشت: اين بدعت خبرگزاري مهر نه تنها به موضوع ميراث فرهنگي کمک نميکند بلکه به ضرر ميراث فرهنگي نيز هست.
اين مقام مسئول در سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري اضافه کرد: قاطعانه ميگويم که بضاعت فني ما در حوضه مرمت و به ويژه سنگ در سطح جهاني قابل رقابت است بنابراين اصولاً کتمان بضاعت و زحمات کارشناسان و زحمتکشان پارسه پاسارگاد به نفع موضوع ميراث فرهنگي نيست. دولت آبادي با بيان اين که اين نوع رفتار رسانهاي بسيار بديع است تصريح کرد: شوراي راهبردي که براي پايگاههاي ثبت شده در ميراث جهاني از جمله سازوکارهاي سازمان ميراث فرهنگي
براي نظارت است که متخصص ترين افراد را در حوزه شيوههاي مرمت جذب ميکند از سوي ديگر هر گونه عمليات مرمتي در شوراي راهبردي تصويب ميشود.
وي ابراز عقيده کرد: هر قدر در يک فضاي مرمتي اجماع بيشتري صورت گيرد مرمت با پيشرفت بهتري پيش خواهد رفت، بنابراين بعيد به نطر ميرسد که ما براي نمونه در حوزه خشت و گل کارشناس مرمتي اين حوزه را بکار
نگرفته باشيم.
معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري خطاب به خبرنگاران گفت: شما به عنوان اصحاب رسانه هرچند اشراف به فضاي مرمت داريد، اما متخصص مرمت نيستيد. وي در ادامه گفت: از کساني که در مورد مرمت سنگ ادعا دارند دعوت ميکنيم تا در يک فضاي کارشناسي به گفتگو بنشينند که البته در مورد اين خبرگزاري اين اتفاق رخ نداد.
خورهه؛
شهر خورشيد
ساختار باستاني خورهه در روستاي زيبايي به اسم خورهه واقع شده است. از اين ساختار اکنون تنها دو ستون سنگي به ارتفاع 6 متر با سنگ بري هاي زيبا در بالاي آن باقي مانده است. به گفته باستان شناسان اين ساختار، خانه اي ييلاقي براي يکي از آزادان دوره اشکاني بوده است. در دوره ايلخانيان بر روي ويرانه ها
و خرابه هاي اين ساختار، گورستاني براي مسلمانان ساخته شده است. با حفاري هاي
انجام شده، ديگر ديوارها و كف اين بنا از دل خاك بيرون آورده تا خاطرات زيباي دو هزار و اندي
ساله اين ساختار، که در گذشته نيايشگاه و پرستشگاه تصور مي شد، دوباره زنده شود. براي حفاري بيشتر اسكلت هاي گورستان دوره ايلخاني (حدود 600 سال پيش) از اين ناحيه به گورستان مجاور منتقل مي شود تا ديگر زواياي تاريك اين ساختار شگرف روشن شود.
مجموعه معماري خورهه محلات که يک بناي اشکاني است 45 درجه به سمت شمال شرق منحرف شده و از اين جهت به چغازنبيل و معابد بزرگ ديگري چون اور و درگارا شباهت دارد. بررسي هاي باستان شناسان شباهت معماري اين مجموعه را با معماري بناي اشکاني ابوقبور بغداد نزديک مي داند. در کاوش هاي باستان شناسي تعداد زيادي سفال و خمره پيدا شده است. کشف سفال هاي کلينگي(جرينگي) که ظرافت خاصي دارند، اثبات مي کند که اين خانه يک عمارت اربابي بوده است. همچنين اين بررسي ها نشان مي دهد که اين عمارت با بناي اشکاني ابوقبور بغداد شباهت دارد. بررسي ها نشان مي دهد که ساکنان اين خانه، ساختمان را به قصد بازگشت ترک کرده اند. درب بنا با عجله و به وسيله سنگ و خمره هاي
شکسته مسدود شده است اما ساکنان آن هرگز به آن بازنگشته اند. بررسي ها نشان مي دهد اين بنا با انقراض سلسله اشکاني متروک شده است و در دوره ساساني، يک گروه صنعتگر بر کناره آن تأسيسات کارگاهي داير کرده اند. در دوره اسلامي به ويژه ايلخاني نيز سطح تپه گورستان شده است. در اين گورستان چند کتيبه پيدا شده است که يکي از آنها وقف نامه و ديگري گفتاري از حضرت پيامبر (ص) است.
در نزديکي اين ساختار بركه اي زيبا قرار دارد كه تصاوير کشتزارهاي آفتابگردان مجاور درون آب آن جلوه اي ديدني دارد. بركه اي كه از آب دو چشمه زير سطحي تغذيه مي شود نمك و املاح موجود در خاك جلوه هاي زيبايي در اطراف اين بركه ايجاد كرده است. ديدن گل هاي آفتابگردان اطراف و قدم زدن درون اين کشتزارها و عكاسي از آنها لذتي است فراموش نشدني.
درياچه آب شوره
در نزدکي آثار باستاني خورهه مربوط به دوران اشکاني، يک درياچه آب شور قرار دارد که مردم محلي به آن آب شوره مي گويند. در قديم در اين محل يک چشمه کوچک قرار داشت که از آن آب شور و تلخ به صورت فوران هاي
کوچک بيرون مي زد. آب اين چشمه با آب قناتي که در آن نزديکي است مخلوط مي شد و اين امر باعث شد بيشتر باغهايي که از آن قنات آبياري مي شدند خشک شوند. به اين دليل در حدود چهل و چند سال پيش کشاورزان و مردم خورهه تصميم گرفتند اين چشمه را خشک کنند.
سپس چندين کاميون خاک روي اين چشمه ريختند. اما پس از مدتي با توان بسيار بيشتر و مقدار آب خيلي زياد دوباره فوران نمود. در اينجا بود که براي مهار کردن اين آب محل چشمه خاکبرداري شد و به صورت يک درياچه کوچک و زيبا در آمد. اينک مقدار ورودي آب درياچه با مقدار خروجي آن در اثر تبخير برابر است و هيچ گونه آثار زيانباري براي کشاورزي و باغداري منطقه ندارد. در محيط اين درياچه تا کنون هيچ جانداري به چشم نخورده است.
کشف کوره آجرپزي
با قدمت بيش از 700 سال در گلستان
حفاريهاي غير مجاز در تپه روستاي ازدار تپه، منجر به کشف کوره آجرپزي با قدمت بيش از 700 سال شد.
سرپرست اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي وگردشگري شهرستان گنبد کاووس با اعلام اين مطلب گفت: پيرو گزارش مردمي مبني بر حفاري غير مجاز در تپه باستاني روستاي ازدار، پليس اطلاعات و امنيت عمومي گلستان ،يگان حفاظت ميراث فرهنگي، صنايع دستي وگردشگري شهرستان گنبد کاووس و اطلاعات نيروي انتظامي شهرستان آزاد شهر تحقيقات خود را در منطقه شروع کردند.قدرت شاکري افزود: کارشناسان اين اداره درمحل حفاري انجام شده موفق به شناسايي وکشف کوره آجرپزي شدند که قدمت آن به بيش از 700 سال مي رسد و متعلق به دوره اسلامي است. وي ادامه داد: ارتفاع اين کوره 180 سانتي متر، ضخامت ديواره آن 50 سانتي متر و عرض دريچه هاي هواکش 20 الي 25 سانتي متر است.
تاکنون عاملان حفاري غير مجاز شناسايي نشده اند.
کشف بیش از20 قلم شيء در بانه
22 قلم شيءتاريخي از منزل يکي از اهالي شهرستان بانه توسط يگان حفاظت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان کردستان کشف و ضبط شد .
سرپرست اداره ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري شهرستان بانه با بيان اين مطلب گفت: در شهرستان بانه از منزل يکي از اهالي بیش از 20 قلم شيء با ارزش تاريخي و فرهنگي کشف و ضبط شد .
آرمان وطن دوست افزود:اين اشيا شامل 10 عدد پلاکهاي کوچک فلزي و مفرغي ، مهره استوانهاي ، سوزن تدفيني ، مجسمه کوچک اسب ، مجسمه پرنده سنگي ، مجسمه سمور ، 2 عدد مهره گردنبند يکي سنگي و يکي پلاستيکي ، پلاک فلزي دوره پهلوي ، يک سکه عثماني و دو سکه خارجي اليزابت دوم بود .
وي تصريح کرد:اين اشيا در تاريخ 10 ديماه سالجاري از خانه اين فرد در شهرستان توسط يگان حفاظت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان کردستان کشف شد.وطن دوست اضافه کرد:بعد از تاييد تاريخي بودن اين اشيا ، اشياي کشف شده توسط کارشناسان سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان براي تشکيل پرونده جهت اعمال مجازاتهاي قانوني تحويل مراجع قضايي استان کردستان شد .
افزايش تعداد آثار تاريخي خوزستان در فهرست آثار ملي
سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان خوزستان در نظر دارد شمار آثار تاريخي و باستاني اين استان در فهرست آثار ملي را افزايش دهد.
سيد محسن حسيني سرپرست واحد پژوهشي اين سازمان گفت:براي افزايش تعداد آثار تاريخي اين استان در فهرست آثار ملي کشور ،قرار دادي با دانشگاه ها،
شرکت هاي داراي صلاحيت پژوهشي و باستان شناسي منعقد شده است.وي گفت: با توجه به تعداد بسيار زياد آثار تاريخي و باستاني در استان، سازمان ميراث فرهنگي با هدف اشتغالزايي کارشناسان باستانشناس بومي و رعايت اصل 44 و سرعت بخشيدن به روند تشکيل پرونده ثبتي آثار اقدام به اين کار کرده است.
بازار نايين شاهكار معماري قرن پنجم هجري است
رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري نايين گفت: بازار تاريخي نايين در دوره هاي مختلف شكل گرفته كه بناي اوليه آن متعلق به قرن پنجم هجري است كه بيشترين روند شكل گيري آن در دوره صفويه شكل گرفته است.
محمود مدنيان در گفتگو با خبرگزاری فارس در نايين افزود: پس از ورودي اصلي اين بازار، كاروانسرايي قرار داشته كه مسافران پس از ورود به شهر و بازار در اين كاروانسرا استراحت كرده و سپس به فعاليت و خريد در بازار مشغول مي شدند. وي اظهار داشت: اين بازار داراي دو چهار سوق بوده و حسينيه 40 دختران در ابتداي بازار به عنوان يكي از مراكز و محلات هفتگانه نايين قرار دارد.
مدنيان با تاكيد بر اينكه اين بازار به عنوان يكي از بهترين بازارهاي تاريخي ايران در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است، تصريح كرد: قلب تجاري بافت قديم نايين كه زماني مملو از تجار، كسبه، بازاريان، خريداران و فروشندگان بوده، اكنون هيچگونه صدايي از آن به گوش نمي رسد. وي افزود: مهمترين معبر اصلي و مركز تجاري شهر نايين در قديم بازار تاريخي نايين بوده كه از وسط بافت تاريخي نايين مي گذشته است.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري نايين اظهار داشت: بازار تاريخي نايين داراي دو كاروانسرا و بارانداز بوده كه كاروانسراي بزرگ آن درست پس از عبور از دروازه تاريخي چهل دختران در سمت راست بازار قرار داشته كه در حال حاضر فقط سردر ورودي آن باقي مانده است. شهرستان نايين يكي از شهرستان هاي ويژه گردشگري در 150 كيلومتري شهرستان اصفهان قرار دارد. وجود مسجد جامع يك هزار ساله و بافت هاي تاريخي، مذهبي گوناگون از ديگر ويژگي هاي اين شهرستان به شمار مي رود.
بهره برداري از 30 بناي تاريخي در قالب طرح پرديسان
از 30 بناي تاريخي فرهنگي در راستاي اجراي تکاليف قانوني برنامه چهارم توسعه و در قالب طرح پرديسان
بهره برداري شده است.
به گزارش آريا، در اسناد توسعه بخش ميراث فرهنگي و گردشگري قانون برنامه چهارم توسعه، بهره برداري از يکصد بناي تاريخي،فرهنگي قابل احيا با مشارکت بخش خصوصي در قالب طرح پرديسان پيش بيني
شده است.
سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري در راستاي اجراي اين تکليف اقدام به تشکيل زنجيره پرديس و شناسايي 140 بناي تاريخي فرهنگي جهت احيا با مشارکت بخش خصوصي کرده است.
از اين تعداد بناي شناسايي شده 10 بنا در سال 1384 ،
50 بنا در سال 1385 و 80 بنا در سال 1386 شناسايي شده است. از اين تعداد بناي شناسايي شده 30 بنا در سالهاي 1384 ،1385 و 1386 بهره برداري شده است که تعداد بناي بهره برداري شده در اين سالها به ترتيب 5،10 و 15 بنا بوده است.
عاج قديمي، نحوه تکامل ماموتهاي قاره آمريکا را نشان داد
ديرينهشناسان با کشف عاجي به جاي مانده از ماموتهاي اوليه جنوب آمريکا، يافتههاي جديدي از نحوه تکامل ماموتهاي پيگمي(کوتاه قد) به دست آوردند.
دانشمندان معتقدند اين عاج چهار فوتي متعلق به ماموتي 14 فوتي است که در حدود 20 هزار سال پيش در جزاير جنوب آمريکا زندگي مي کرده و با گذشت زمان به اندازه يک پوني(اسبک کوچک) درآمده است.
لوتوس ورمر، استاد دانشگاه کاليفرنيا گفت: اين يافته يکي از مهمترين يافتههايي است که تاکنون در اين منطقه يا جزيره سانتا کروز کشف شده است.
وي افزود: به احتمال فراوان اين عاجها متعلق به حيواني دريايي است، زيرا نميتوان وجود جانداري
خشکی زي با چنين جثهاي را در چنين جزيرهاي متصور شد.
جزيره سانتاکروز، يکي از هشت آبراه بزرگي است که در نواحي ساحلي جنوب کاليفرنيا قرار دارد.
آغاز مرمت قلعه کريشکي در استان فارس
قلعه تاريخي کريشکي در استان فارس که هم اکنون به عنوان يک موزه محلي مورد استفاده است، در يک طرح سه ماهه مورد مرمت و بازسازي قرار ميگيرد.
در فازدوم مرمت قلعه کريشکي لارستان، ادامه مرمت پشت بام در بخشهاي پناهگاه ، تعميرات داخلي اتاقها، ساماندهي کلي محوطه حياط، تعميرات استحکام بخشي برج گوشه شمال غرب ، تعميرات جان پناه پشت بام، تعميرات نماهاي داخلي رو به حياط و کاهگل در محل هاي
مورد نياز از جمله برنامه هايي است با اعتباري بيش از 500 ميليون ريال انجام خواهد شد.
قلعه کريشکي يکي از آثار تاريخي روستاي کريشکي شهرستان لارستان است که در سال 1260 هجري شمسي ( دوره قاجار ) ساخته شده است. اين اثر تاريخي که توسط مرحوم دلير قبل از فوت به اين سازمان اهداء شده با مساحت حدود يکهزار متر مربع و زيربناي حدود 1200 متر مربع با 22 اتاق و چهاربرج ديده باني که هريک به ارتفاع حدود 12 متر و با حصاري به ارتفاع 8 متر توسط حاج علي مسيح
بنا نهاده شده است .
اين قلعه که مالکيت خصوصي آن مربوط به آقاي دلير است پس از اهداء به سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري فارس در فاز اول برنامه هاي مرمتي، مورد مرمت و بازپيرايي قرار گرفت که احياء پوشش سقف ضلع شمال شرق، تعميرات ديوار جان پناه ضلع شرقي و تعميرات کاهگل در قسمت پائين ديوار هاي خارجي بنا از جمله اين اقدامات بوده است.
تعداد موزههاي کشور به 300 خواهد رسيد
تا پيش از سال 1384، تعداد موزههاي کشور 102 موزه بود که هم اکنون اين رقم به 180 موزه رسيده است.
مديرکل امور موزههاي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري در گفتگو با ميراث آريا، ضمن بيان اين مطلب افزود: بر اساس پيشبينيهاي صورت گرفته تا سال 1388تعداد موزههاي کشور به 300 موزه
خواهد رسيد.
محمد حسين فرمهيني فراهاني در ادامه خاطرنشان کرد: در بيست و دوم بهمن ماه و درنهايت تا پايان سال جاري موزههاي بسياري در استانهاي اصفهان، آذربايجان شرقي، گلستان، خراسان رضوي، اردبيل، فارس،
سيستان و بلوچستان، خوزستان و کرمانشاه گشايش مييابد.
به گفته اين مقام مسئول در سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، موزه ها نشاندهنده ريشه، هويت، فکر و سالها انديشيدن نياکان ما و در واقع موزه هويت ملي يک کشور هستند.
فراهاني اضافه کرد: سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري براي ارتقاي جايگاه موزهها در جامعه، بايد به موزه و موزهداري توجه بيشتري کند.
وي با اشاره به اين که يکي از وظايف موزه ايجاد بستر مناسب براي تحقيق و پژوهش است، اظهار داشت: يکي از بحثهاي موجود، استفاده منطقي و اساسي از موزهها است چراکه ما صاحب تمدني کهن و صاحب اشياي تاريخي بينظيري هستيم که همه نشانگر هويت، فرهنگ و هنر غني می باشد.
نخستين فصل کاوش در غار هجده هزار ساله گوميشان آغاز ميشود
براساس هماهنگيهاي صورت گرفته اواسط بهمن ماه سال جاري نخستين فصل کاوش پژوهشي در غار گوميشان واقع در شش کيلومتري شهرستان بهشهر استان مازندران آغاز ميشود.
سرپرست هيات کاوش در غار گوميشان بهشهر در گفتگو با ميراث آريا ضمن بيان اين مطلب افزود: براساس پيشبينيهاي صورت گرفته احتمالاً اواسط يا اواخر بهمن ماه سال جاري نخستين فصل کاوش پژوهشي در غار گوميشان با هدف مشخص کردن لايهها، گاه نگاري مطلق، مطالعه مواد فرهنگي و مقايسه آن با دو غار مهم و تاريخي هوتو و کمربند آغاز ميشود.
حامد وحدتي در ادامه خاطرنشان کرد: غار گوميشان يکي از مهمترين غارهاي مازندران است که براساس مطالعات انجام شده با همکاري چند باستانشناس آمريکايي حدود نه سال پيش و نيز براساس اطلاعات جمع آوري شده ازمصنوعات سنگي جلوي دهانه، متعلق به دوران ميان سنگي و نوسنگي، فرا پارينه سنگي (دوازده تا هجده هزار سال پيش) است که تاکنون هيچ عمليات کاوشي در آن صورت نگرفته است.
وي با اشاره به اين غار که به خط مستقيم کمتر از يک کيلومتر با دو غار هوتو و کمربند فاصله دارد اظهار داشت: غارهاي هوتو و کمربند از جمله غارهاي مربوط به دوره انتهايي پارينه سنگي(يازده تا دوازده هزارسال پيش) هستند که در سال 1950 توسط کارتن کن باستان شناس آمريکايي حفاري شدند.
به گفته اين باستانشناس متخصص دوره پارينه سنگي، پيش از اين عمليات لايهنگاري مختصري در غار گوميشان صورت گرفته بود اما هنوز نتيجه گاهنگاري مطلقي از اين غار در دست نيست.
اين دکتراي باستانشناسي با بيان اين که بيشتر آثار مربوط به اجتماعات غارنشين دوران پارينه سنگي در درون غارها وجود دارد اضافه کرد: از نظر اجتماعي نيز در انتهاي دوران جمعآوري قرار داشتند به طوري که هنوز معيشت عمده آنها روي شکار متمرکز بوده است. وي در پايان تاکيد کرد: براساس داده هاي
جمع آوري شده عمده شکار آنها فکهاي دريايي و ماهيهاي موجود در درياي خزر بوده اما آنان هنوز وارد مرحله کشاورزي نشده بودند.
توسعه شهري ازمير، با کشف آثار باستاني متوقف شد
کشف آثار جديدي از دست نوشتههاي يوناني و طرحهاي رومي در منطقه آگورا شهر ازمير ترکيه، ادامه فعاليتهاي شهرسازي و تخريبي شهرداري منطقه را متوقف کرد.
باستانشناسان اعلام کردند کشف سنگ نوشتههاي يوناني و طرحهاي ديواري رومي در ميدانهاي باستاني(آگورا) شهر، حاوي اطلاعات مهمي از نحوه زندگي روزانه ساکنان اين منطقه در گذشتههاي دور خواهد بود.
نقاشيهاي روي ديوار ميادين، تصاويري از کشتيها و چهره انسان را نشان ميدهد که به عقيده باستانشناسان حاوي اطلاعات مهمي از حمل و نقل دريايي منطقه، کشتي سازي و زندگي روزمره ساکنان اين شهر است.
کشف آثار ديگري همچون کانتينرهاي آب، جامها و ظروف خانگي متعدد در کاوشهاي اخير باستانشناسان نشان داد که اين ميادين محل مناسبي براي فعاليت کارگاههاي کوچک بوده و بيشتر داد و ستدها در اين محل انجام ميگرفته است.
کشف ساختار فاضلاب شهري در نزديکي ميادين نشان داد که اين مناطق مشکلي با دفع فاضلاب نداشته و همچنين وجود آب انبارهاي متعدد در اين منطقه نياز مبرم شهر به آب تميز را به ثبت رساند.
وجود چنين شواهدي در اين منطقه باستاني باعث شد تا شهرداري شهر ازمير با همکاري دانشکده باستانشناسي، آگوراها را به پارک تاريخي و باستانشناسي تبديل کنند.
لازم به ذکر است آگوراها در يونان باستان نام اماکني عمومي بوده است که محل رفت و آمد مردم به شمار ميرفته و فعاليتهاي سياسي، مذهبي و اقتصادي شهر در آن انجام ميشده است.
کشف دو جلد قرآن 152 ساله در شهر سقز کردستان
يگان حفاظت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان کردستان در نيمه نخست دي ماه سالجاري در شهرستان سقز دو جلد نسخه قرآن خطي کشف و ضبط کرد .
معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان کردستان با بيان اين مطلب گفت: هر دو جلد قرآن داراي اصالت و ارزش فوق العاده فرهنگي و تاريخي هستند.
اقبال عزيزي افزود: بنا بر متن وقفيه آن، در تاريخ 1277 هجري قمري وقف خانوادگي شخصي به نام استاد آقا باباي بزاز طهراني اصل شده است و حداقل 152 سال قدمت دارد .
وي تصريح کرد : با توجه به اين متن، وقف شده شامل 60 مجلد بوده و هر جلد در برگيرنده نصف جزء قرآن است بنابراين در حال حاضر از اين 60 جلد فقط 2 جلد آن موجود و 58 جلد ديگر مفقود است که احتمالا در صورت انجام تحقيقات بيشتر بتوان به آنها نيز دست يافت .
عزيزي اضافه کرد: در صورتي که ثابت شود افرادي که اين قرآنها از آنها کشف شده از نسل واقف اصلي قرآن نيستند، قطعاً اين قرآن ها از راههاي غير مجاز و خريد و فروش غير قانوني به دست آنها رسيده است و در اين صورت با آنها برخورد خواهد شد .
بقاياي کشتي پادشاهي استراليا از آب بيرون کشيده شد
محققان موزه ملي دريايي استراليا از کشف بقاياي کشتي غرق شدهاي خبر دادند که در اوايل قرن نوزدهم در سواحل شمالي اين کشور و بر اثر برخورد با صخرههاي مرجاني منطقه غرق شده بود.
به گزارش ميراث آريا ، اين کشتي بخشي از اموال دولتي کشور پادشاهي استراليا به شمار ميرفت که در سال 1820 ميلادي براي تهيه نقشهاي از سواحل شمالي اين کشور مورد استفاده قرار گرفته و پس از مدتي در ميان صخرههاي مرجاني گرفتار و غرق شد.
کارين هاستي، سخنگوي موزه ملي دريايي استراليا گفت: بقايايي از زنجير لنگر و ديگر بخشهاي به دست آمده حاکي از آن است که اين کشتي، همان کشتي بادباني است که به حوري دريايي مشهور بوده و براي انجام کارهاي نقشهبرداري مورد استفاده قرار ميگرفته است.
وي افزود: آثار به دست آمده از اين کشتي مطابقتهاي زيادي با اسناد و مدارکي دارد که در آرشيو دولتي موجود است.
کايرنهاستي تصريح کرد: طبق مدارک موجود، خدمه کشتي براي بيرون کشاندن آن از ميان صخرههاي مرجاني، لنگري را به انتهاي آن متصل کرده بودند که به نظر ميرسد بقاياي زنجير به دست آمده، متعلق به همان لنگر باشد.
آغازفعاليت 8 کارگاه مرمتي در استان فارس
سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان فارس از ابتداي بهمن ماه کارگاههاي مرمتي را در شهرستانهاي استان فعال ميکند.
مصيب اميري معاون ميراث فرهنگي اين سازمان گفت:اولين هدفي را که از مرمت و بازسازي آثار دنبال مي کنيم حفاظت و نگهداري آنها است که براساس اولويت بندي آثار تاريخي از جنبه هاي مختلف مانند شاخص بودن و ارزشمند بودن ، قدمت اثر ، ثبت اثر در فهرست آثار ملي و جهاني و اضطراري بودن، مرمت بنا با توجه به ميزان آسيب ديدگي مرمت صورت ميگيرد.
اميري افزود:پس از قرار گرفتن اثر تاريخي در فهرست طرح هاي مرمتي و تامين اعتبار لازم، برنامه هاي مرمت اثر مورد نظر توسط کارشناسان اين سازمان تهيه ميشود و سپس اين برنامهها طي جلساتي در شوراي فني سازمان و با حضور کارشناسان مطرح و به تصويب ميرسد .
وي ادامه داد:برنامه هاي تصويب شده در شوراي فني سازمان به امور قراردادها ارسال مي شود. تعيين پيمانکار واجد شرايط و متخصص در زمينه مرمت آثار تاريخي و آشنا به معماري سنتي يکي ديگر از حساسيت هاي موضوع است که از طريق فراخوان در جرايد و برگزاري مناقصه با همکاري امور قراردادها و در نتيجه تعيين پيمانکار واجد شرايط انجام ميشود.
زمان هخامنشيان سطح آبهاي زيرزميني بسيار بالاتر از امروز بود
عمق چاههاي يافت شده در نزديکي تختگاه تختجمشيد نشانگر آن است که در زمان هخامنشيان سطح آبهاي زيرزميني در سطحي بسيار بالاتر از امروز قرار داشتهاند. به گزارش ميراث آريا افشين يزداني، سرپرست کاوش چاه هاي باستاني در تخت جمشيد، اظهار داشت: در ابتدا به دليل نياز به ساخت سرويسهاي بهداشتي در بخش باختري تخت جمشيد مطالعه در اين بخش آغاز شد. وي افزود: در حين خاکبرداري و بررسي به چاه آب پر شده ای برخورد کردیم که حدود ده اثر سالم و ارزشمند سفالي هخامنشي در آن مدفون شده بود که احتمالاً مربوط به استفاده مردم شهر پارسه ميشوند. افشين يزداني گفت: با يافتن اين چاه از ساخت سرويس بهداشتي در اين منطقه به دليل تقدس آب از گذشته تاکنون صرفنظر شد. سرپرست کاوش چاههاي باستاني در تختجمشيد افزود: ايجاد ترانشههاي بعدي در اين محل به دليل لايهنگاري و تعيين استقرارها منجر به پيدايي اطلاعات باارزشي شد و تعداد ديگري چاه در کنار يکديگر در اين منطقه شناسايي شدند. يزداني با بيان اينکه چاهها در دوران هخامنشي و به احتمال فراوان در ابتداي ساخت تختگاه تختجمشيد حفر شده بودند افزود: دوران متروک و پر شدن آنها به طور دقيق مشخص نيست اگرچه گمان ميرود همزمان با افول هخامنشيان، استفاده از آنها متوقف شده باشد. اين چاههاي کنار هم به دليل نزديکي به تختگاه منحصر بفرد و حائز اهميت هستند. به گفته يزداني تاکنون سازه معماري مشخص مرتبط با دوره حفر چاهها در کنار آنها يافت نشده است و معلوم نيست که چاهها متعلق به خانه هايي در اين مکان بوده يا در فضاي باز قرار داشتهاند.يزداني در ادامه افزود: يکي از چاهها نيز به شکل قيفي با انتهايي با قطر اندک حفر شده است که احتمال ميرود براي ساخت آن از روشي خاص و متفاوت و يا شايد حتي از ابزار متهاي شکل استفاده کرده باشند.
شايان ذکر است که محوطه حاضر در 500 متري پلکان ورودي بزرگ تخت جمشيد واقع شده است.
بانک قديمي، مخفيگاه ملوانان فراري انگليسي
باستانشناسان انگليسي معتقدند، اتاق زيرزمين اسرار آميزي که در بافت قديمي شهر پورث موس کشف شده بخشي از يک بانک قديمي متعلق به قرنهاي هجدهم و نوزدهم ميلادي بوده است.به گزارش ميراث آريا، ساکنان اين منطقه معتقد بودند اين اتاق زيرزميني که بخشي از مجموعه هتل قديمي شهر نيز محسوب مي شده، محل فرار ملواناني بوده است که در زمان جنگ سال 1805 از آن استفاده ميکردند.جان پايک، عضو شوراي شهر پورث موس گفت: به نظر ميرسد اين بناي خشتي در قرن هجدهم يا نوزدهم ساخته شده و محل ذخيره سوخت، غذا و آشاميدني هتل جرج، يکي از هتلهاي قديمي شهر به شمار مي رفته و علاوه بر آن محل ذخيره اموال بانک شهر نيز بوده است.وي افزود: بررسيهاي بيشتر در اين منطقه مي تواند کمک مناسبي براي باستانشناسان به منظور درک بهتر روش زندگي مردم و چگونگي ساخت بناها در 300 سال گذشته باشد.باستانشناسان معتقدند، بررسيهاي کاملتر فرصت بهتري در اختيار آنها ميگذارد تا به جزئيات ناشناخته اين اتاق مخفي زيرزميني پيببرند.
ثبت جوشن قلعه شهرستان ورزقان در فهرست آثار ملي
نخل در عاشورا
ايجاد موزه آثار کاوشهاي باستان شناختي در خدا آفرين
نمايش تمدن شرق در موزه شيکاگو
انسانشناسان روسي به ايران ميآيند
سنگهاي نگهبان ، مکاني براي سرودهاي مذهبي
آيا گنبد سلطانيه در فهرست ميراث در خطر قرار ميگيرد؟
دبير کل کميسيون ملي يونسکو در ايران، گفت که اگر ساخت سازهاي اطراف گنبد سلطانيه که اين روزها اخبار آن به گوش ميرسد، خارج از ضوابط ميراث جهاني باشد و اين موضوع به تاييد کارشناسان يونسکو برسد، اين اثر راهي فهرست ميراث در خطر ميشود. گنبد سلطانيه هفتمين اثر ثبتي ايران در فهرست ميراث جهاني است که ارگ سلطانيه و منظر فرهنگي آن را دربر ميگيرد.
دبير کل کميسيون ملي يونسکو در ايران با انتقاد از ساخت و سازها در کنار گنبد سلطانيه اعلام کرد که در صورت بروز اشکال در پرونده و وضعيت گنبد سلطانيه، اين اثر ميراث جهاني از سوي يونسکو مورد تهديد قرار ميگيرد و وارد فهرست ميراث در خطر ميشود.
"محمد رضا سعيد آبادي"، دبير کل کميسيون ملي يونسکو در ايران، در اين باره گفت: «خبر ساخت و ساز بيش از 60 مغازه در عرصه شهر مدفون سلطانيه و در منظر فرهنگي گنبد جهاني سلطانيه به تازگي شنيده ميشود و در صورتي که کارشناسان پس از بررسي متوجه خطري از سوي اين ساخت و سازها براي منطقه گنبد سلطانيه شوند، اين اثر مورد تهديد يونسکو قرار گرفته و احتمال آن دارد که در فهرست ميراث در خطر قرار گيرد.»
شهر تاريخي سلطانيه به دوره ايلخاني مربوط ميشود و اکنون زير خاک مدفون است. گمانهزنيهاي باستان شناسي نشان ميدهد بقاياي اين شهر همراه آثار قابل توجهي در زير خاک مدفون مانده و ميتوانند مورد مطالعه قرار گيرند. سعيد آبادي همچنين به گفت: «نخست، سازمان ميراث فرهنگي به عنوان متولي امر حفاظت از آثار تاريخي کشور بايد در جريان قرار گيرد. از آنجايي که منطقه گنبد سلطانيه جزء آثار 9 گانه ايران در فهرست ميراث جهاني محسوب ميشود، نبايد به گونهاي عمل کرد که اين اثر در فهرست ميراث در خطر يونسکو قرار گيرد.»
وي در ادامه گفت: «من معتقدم که ميراث فرهنگي با توجه به دغدغههايي که دارد اجازه نميدهد اين
ساخت و سازها اتفاق بيافتد و به صورت يک کار کارشناسانه آن را پيش خواهد برد.»
اين در حالي است که چندي پيش ساخت و سازها با ريخته شدن آجرها در محوطه آغاز شده بود که سازمان ميراث فرهنگي مانع از انجام آن شد.
همچنين پيش از اين نيز بخشي از محوطه توسط لودرها گودبرداري شد که دوباره اين کار با مخالفت سازمان ميراث فرهنگي زنجان مواجه شد و در نهايت نيز گودبرداري دوباره پر شد.
چندي پيش نيز رئيس دفتر منطقهاي يونسکو در تهران درباره ساخت و سازهاي اخيرمنطقه ميراث جهاني گنبد سلطانيه، بر جلوگيري از تکرار تجربه تلخ ميدان نقش جهان اصفهان تاکيد کرد.
گنبد سلطانيه هفتمين اثر ثبتي ايران در فهرست ميراث جهاني است که ارگ سلطانيه و منظر فرهنگي آن را دربر ميگيرد.
بر اساس مصوبات دفتر ميراث جهاني يونسکو هرگونه تخطي در حريم درجه يک و منظر آسماني و فرهنگي آثار ثبتي ميتواند منجر به پيوستن يک اثر ميراث جهاني به فهرست ميراث در خطر شود.
آثار بهدست آمده از شهر سوخته ساماندهي ميشود
سفال، استخوانهاي حيواني، فلز، پارچه، دانه هاي گياهي و چوب از جمله آثار و مواد فرهنگي بهدست آمده از فصول متعدد کاوش در شهر سوخته محسوب ميشود که در دوازدهمين فصل کاوش اين محوطه باستاني مورد مطالعه، دستهبندي و ساماندهي قرار ميگيرند. تا کنون 12 گور در بخش گورستان شهر سوخته باز شده که از اين ميان يک گور با معماري مربع شکل براي نخستين بار پس از انقلاب در شهر سوخته ديده ميشود.
هيات باستان شناسي شهر سوخته قصد دارد در فصل جديد پژوهشهاي علمي، بخش زيادي از توان خود را صرف ساماندهي مواد فرهنگي بهدست آمده از فصلهاي پيشين کاوش کند. "سيد منصور سيد سجادي"، سرپرست کاوش هاي باستان شناسي شهر سوخته دراين باره گفت: «طي فصول گذشته کاوش، مواد فرهنگي زيادي جمع آوري شده كه شامل سفال، استخوان هاي حيواني، فلز، پارچه، دانه هاي گياهي و چوب بوده است و بايد ساماندهي شده و مورد مطالعه قرار گيرند.»وي افزود:« بر اين اساس امسال برنامه پژوهشي هيات باستان شناسي شامل دو بخش کاوش و ساماندهي اشياء تاريخي تقسيم بندي شده است.»
به گفته سرپرست کاوش هاي باستان شناسي شهر سوخته قرار است بانک اطلاعاتي جامع و کاملي درباره اين مواد فرهنگي جمع آوري شود و به اين ترتيب هر کدام از اين يافته ها در دو دسته اطلاعات جامع و تخصصي تقسيم بندي و دسته بندي ميشوند.
سجادي در توضيح اين مطلب گفت: «اطلاعات جامع شامل نوع مواد فرهنگي، مثلا سفال، اندازه آنها و اين که در چه لايهاي شناسايي شدند، ميشود و اطلاعات تخصصي نيز توسط متخصصان هر مواد فرهنگي تهيه ميشود که شامل اطلاعات تخصصي مربوط به سفال هاي شهر سوخته، پارچه ها، فلزها و غيره ميشود.»در اين فصل استخوانهاي جانوري جمع آوري شده از فصول پيش نيز مورد مطالعه قرار ميگيرد. اين مطالعات نشان ميدهد چه نوع پوشش جانوري در 5 هزار سال پيش در شرق فلات ايران وجود داشته است.
سرپرست کاوش هاي باستان شناسي شهر سوخته همچنين گفت: « نزديك به 75 درصد بودجه و اعتبار امسال را به ساماندهي اشياء اختصاص داديم و کاوشهاي باستان شناسي را محدود کرديم.»
سجادي درباره کاوش امسال گفت: «فضايي به وسعت 500 متر مربع براي کاوش اختصاص داده شده است. بر اين اساس سه گمانه باستان شناسي در گورستان، يک گمانه در بخش بناي يادماني، و يک گمانه جديد نيز در بخش مسکوني شرقي محوطه باز شده است.»وي همچنين گفت: «کاوش امسال را بسيار محدود انجام ميدهيم تا حجم اطلاعات بيش از اين نشود و بتوانيم تمام مواد فرهنگي موجود را ساماندهي کنيم.»تا کنون 12 گور در بخش گورستان شهر سوخته باز شده که از اين ميان يک گور با معماري مربع شکل براي نخستين بار پس از انقلاب در شهر سوخته ديده ميشود.
به گفته سجادي از آنجا که شهر سوخته يکي از ذخاير اطلاعاتي بزرگ پارچه، مربوط به 5 هزار سال پيش را در خود جاي داده است، يک کارشناس پارچه در حال مطالعه الياف و شيوه هاي
بافندگي پارچههاي بدست آمده است.»
دوازدهمين فصل از کاوشهاي باستان شناسي
شهر سوخته با بودجه از سوي استانداري سيستان و بلوچستان آغاز شده است.
شهر سوخته يکي از محوطههاي مهم و بزرگ باستاني کشور است که در 5 هزار سال پيش نبض تجارت بين المللي زمان خود بوده است. مردم اين شهر با آسياي مرکزي و بخشهاي شرق آسيا در ارتباط تجاري بودند.
ايجاد اکوموزه در ميمند
در پي بازديد از کوير شهداد مقدمات ايجاد اکوموزه در کوير شهداد فراهم ميشود.مدير کل امورموزه هاي سازمان ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري در گفتگو با ميراث آريا ضمن بيان اين مطلب افزود: براساس پيشبينيهاي صورت گرفته از محل اعتبارات سازمان ميراث فرهنگي اکوموزه کوير شهداد در کوير شهداد ايجاد خواهد شد.محمد حسين فراهاني در ادامه خاطرنشان کرد: همچنين مطالعات مقدماتي ساخت اکوموزه ميمند در حال انجام است.وي از دستورکار ايجاد اکوموزه در اردبيل خبر داد و اظهار داشت: هم اکنون عمليات مطالعات براي ساخت اکوموزه در جزيره قشم در حال انجام است.فراهاني با بيان اين که در حال حاضر قرارداد مطالعه براي ايجاد اکوموزه مازندران در حال انعقاد است تصريح کرد: هم اکنون با هماهنگي سازمان ميراث فرهنگي استان، کارشناسان در حال گذراندن دورههاي آموزشي ويژه اين اکوموزه هستند.وي با اشاره به اين که فاز اول و دوم اکوموزه گيلان در حال بهره برداري است تصريح کرد: هم اکنون مقدمات لازم براي ايجاد اکوموزه عشاير در استان فارس فراهم شده به طوري که قرارداد آغاز عمليات مطالعاتي منعقد شده است.
حمام قاجاري مصباح کرج استحکام بخشي شد
هم اکنون به کوشش کارشناسان فني سازمان ميراث فرهنگي شهرستان کرج استحکام بخشي حمام تاريخي مصباح شهرستان کرج در حال انجام است.معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي شهرستان کرج ضمن بيان اين مطلب افزود: در حال حاضر استحکام بخشي طاقها، پوششها ،ايزولاسيون، اصلاح کفها و آجر فرش حمام تاريخي مصباح کرج در حال انجام است.عبدالمجيد مقدسيان در ادامه خاطرنشان کرد: مرمت بند کشي، سبک سازي بار سقف، تعويض آجرهاي فرسوده، شستشوي ديوارها و زدودن لايههاي اندود داخل حمام جزء عملياتي بوده که در اين بنا انجام شده است.
معاون ميراث فرهنگي شهرستان کرج اضافه کرد: اين حمام فاقد تزئينات معماري، متعلق به اواسط دوره قاجاريه بوده و در محله مصباح يکي از محلات قديمي شهر کرج واقع است. وي با اشاره به اين که ورودي حمام با هشت پله به کف حمام در عمق سه و نيم متري مرتبط ميشود اظهار داشت: سربينه يا رختکن شامل يک گنبد مرکزي است که در دو طرف گنبد، چهار گنبد کوچکتر گره پوش مشاهده ميشود.به گفته اين مقام مسئول در سازمان ميراث فرهنگي شهرستان کرج: فضاهاي گرم خانه شامل محل نظافت خانه در جنوب با طاق گهوارهاي، شاه نشين در شمال خزينه با پوشش گهوارهاي است.
مقدسيان با بيان اين که در ساختمان حمام از آجرهاي ختايي و ملات گل آهک استفاده شده تأکيد کرد: داخل حمام نيز در گذشته از آهک بوده است.
اتمام هفتمين فصل مرمت قلعه فورگ
مدير پايگاه ميراث فرهنگي و گردشگري قلاع تاريخي خراسان جنوبي از اتمام هفتمين فصل مرمت قلعه فورگ به عنوان يکي از بزرگترين قلعه هاي تاريخي ايران خبر داد.
حسين کوهستاني مدير پايگاه ميراث فرهنگي و گردشگري قلاع تاريخي خراسان جنوبي با اعلام خبر فوق گفت: قلعه فورگ در شهرستان درميان در استان خراسان جنوبي قرار دارد و تاريخ ساخت آن به دوره نادرشاه افشار و حاکم محلي وي نسبت داده مي شود.وي افزود: عمليات مرمت اين قلعه تاريخي در راستاي طرح جامع گردشگري قلعه و روستاي فورگ در آبان ماه سال جاري به مدت يک ماه انجام شد که در اين فصل از مرمت پس از بررسي دقيق قلعه عمليات آوار برداري و مرمت حوض انبار قلعه واقع در کنار ورودي اصلي قلعه در قسمت شرقي،انجام شد. کوهستاني خاطرنشان کرد: طي آوار برداري اين حوض انبار کتيبه اي بر سطح ساروجي آب انبار قلعه بدست آمد که متن کتيبه بدين شرح است"عمل ابوسعيد گزيکي سنه 1217 ق" اين کتيبه نشان از تعميرات اوايل دوره قاجار بر روي قلعه مي باشد. مدير پايگاه ميراث فرهنگي و گردشگري قلاع تاريخي خراسان جنوبي اضافه کرد:همچنين پس از انجام پژوهش هاي مقدماتي قسمت هاي مرتبط با حوض انبار از جمله مسير آب رساني به قلعه مرمت شد. کوهستاني گفت:طي اين فصل مرمتي برخي از اتاق هاي قلعه فورگ مرمت و تثبيت شد.وي در پايان ابراز اميدواري کرد:با ادامه عمليات مرمت، قلعه فورگ به عنوان يکي از قلعه هاي شاخص ايران وضعيت درخور شايسته اي را پيدا کند.
پل بيستون
از زمان ساسانيان تا صفويان
فصل سوم کاوش در پل بيستون، واقع در شهرستان هرسين (استان کرمانشاه)، ادامه دارد.
"مژگان خانمرادي" سرپرست كاوش اين منطقه گفت:«کاوش در اين فصل نشان دهنده الحاقاتي وابسته به پل بوده است و ادامه کار در قسمت شرقي پل و مطالعات بعدي ميتواند به شناسايي ماهيت اين الحاقات ياري رساند.»در بخش جنوب شرقي پل دهانه ديگري نيز وجود داشته است.به گزارش روابط عمومي پژوهشکده باستان شناسي، خانمرادي تصريح کرد که اساس پل در زمان ساسانيان ريخته شده است ولي مانند فرهاد تراش، که در نزديکي پل بيستون است، ناتمام رها شده است.اين پل را خاندان محلي حسنويه، در قرن چهارم، تکميل کرده اند. در واقع پايه بلوک تراش خورده مربوط به دوران ساساني و تکميل آن در دوران حسنويه بوده است.در زمان ايلخانان نيز پل مرمت شد و در شمال شرقي پل،
کوره هاي آجرپزي و آهک پزي به منظور مرمت پل ايجاد شد تا توليد آجر در همين ناحيه انجام شود. کوره هاي مذکور در سال 81 يافت شدند. در زمان صفويان نيز تمهيداتي روي پل انجام شد و به همين دليل نام پل صفويه بر آن نهادند و در دوران پهلوي نيز مرمت هايي بر روي پل صورت گرفت.وي در ادامه افزود که "يوسف مرادي"، پيش از اين، دو فصل در پل بيستون کاوش انجام داده است.
آيا نورآباد راه شاهي تخت جمشيد به شوش بوده است؟
فاطمه رمضانزاده
هيأت مشترک باستانشناسي پژوهشکده باستان شناسي و دانشگاه سيدني نخستين مرحله از پژوهشهاي مشترک را در طول سالهاي 1381- 1383 در منطقه نور آباد ممسني فارس انجام داد. در اين راستا با عليرضا عسکري چاوردي، معاون پژوهشي پژوهشکده باستانشناسي و سرپرست ايراني اين هيات به گفت و گو نشستهايم که از نظرتان ميگذرد:
آقاي عسگري نتايج مراحل کاوش و بررسي در منطقه نورآباد ممسني را از ابتدا تاکنون توضيح دهيد:
- حاصل مرحله يکم، شناسايي 51 محوطه باستاني در دو دشت رستم يک و دو، لايهنگاري 25 متر نهشتههاي باستاني در تل نور آباد و نيز 16 متر در تل اسپيد بود. عمده يافتهها علاوه بر تاريخگذاري نسبي، با آزمايش راديو آکتيو ( 33 نمونه از تل اسپيد و 19 مورد تل نورآباد) تاريخگذاري مطلق شد. در نتيجه توالي استقراري مناسبي از سکونتهاي هزاره ششم پيش از ميلاد تا 50 ميلادي از مرحله يکم در آن منطقه بدست آمد.
در همين راستا، دومين مرحله از پژوهشهاي مشترک با ديدگاهي وسيعتر و نگرشي عميقتر در زمستان 1385 در منطقه نور آباد ممسني انجام شد. بخشي از اهداف در تداوم همان برنامه فصل يکم طرحريزي و بخش ديگر در روند نتايج مطالعات حاصل از آن مرحله، در اين فصل انجام شد. در اين مرحله عمده پژوهشها بر شناخت يکي از محوطههاي هخامنشي تمرکز يافت. اين محوطه با نامهاي محلي نظير قلعه کَلي و يا سُروان، جينجان شناخته شده است. محوطه قلعه کَلي سُروان در کوهپايه بخش غربي دشت رستم يک ( فهليان) واقع شده است. با کاوش اين محوطه چشمانداز وسيع و ديدگاهي نوين در ارتباط با مطالعات هخامنشي جنوب و جنوب غرب ايران طرح شد.
- آيا هرتسفلد نخستين بار اين محوطه را در سال 1924 بررسي و اين محوطه را به نام جين جان به ثبت رساند؟
بله در سال 1935 نيز اورل اشتاين از روستاهاي اين قسمت به نام جن جان نام برده و اشاره به وجود دو پايه ستون در ويرانههاي يک قلعه قديمي دارد. در سال 1959، هيات باستانشناسي ايراني و ژاپني چند گمانه آزمايشي در طي پنج روز در اين محوطه حفر کردند که بعداً نتايج آن را دانشگاه توکيو به نام سُروان منتشر کرد. در اين زمان که اين هيأت محوطه را کاوش کردند تمام آثار ويرانههاي قلعهاي که در سطح آن وجود داشت و هرتسفلد از آنها عکسبرداري کرده بود، از بين رفته بود. نخستين اثر مشهود در اين گمانه يک پايه ستون است به رنگ خاکستري با نقش شيارهاي هندسي نخلي شکل و مشبّک و گلهاي هشت پر که دور تا دور بخش بالاي پايه ستون را مزّين کرده است.. دومين پايه ستون خاکستري رنگ مزّين به نقوش هندسي گياهي به ويژه شيارهاي برگ نخلي و گلهاي هشت پَر بهم پيوسته در بخش بالاي پايه ستون است. اين پايه ستون نيز در بخش غربي گمانه واقع است. پيشتر هيات ژاپني هر دو اينها آن را گزارش کرده بود. هر دو پايه ستون مزين به نقوش هندسي و گياهي است. جنس و رنگ سنگ خاکستري مايل به سياه و سطح آن به خوبي پرداخت شده است.
- در نخستين مرحله سکونتگاهي به چه شواهدي برخورد کرديد؟
در نخستين مرحله سکونتي بنايي با ستونهاي رفيع وجود داشته که ضخامت پايه ستونهاي آن بيش از يک متر است. سبک پايه ستونها برابر سبک هنري به کار رفته در تخت جمشيد است. از نظر ابعاد، اين پايه ستونها با پايه ستونهاي تالار صد ستون تخت جمشيد قابل مقايسه است. پايه ستون مزيّن به گلهاي هشت پَر ( لوتوس) و شيارهاي برگ نخلي شکل است. رنگ پايه ستونها مشابه تختجمشيد به رنگ خاکستري است. در سه گمانه کاوش در اين محوطه، ساختارهاي معماري هم سطح با سطح سنگ فرش پايه ستونها در گمانه شماره يک بدست آمد. به همين دليل، با توجه به محدوده کاوش و يافتههاي بدست آمده به نظر ميرسد در اين محل بنايي ستوندار وجود داشته، اما وجود ظرفهاي ارزشمند سنگي در اين محوطه که با بهترين ظروف خزانه تخت جمشيد و مورد استفاده عالي رتبهگان درباري برابري ميکنند، پرسشهايي براي کارکرد اين محوطه مطرح ميکند آيا واقعاً بنابه گفته هردوت، راه شاهي در اين مسير وجود داشته؟ يا به نظر باستانشناساني چون هرتسفلد و اشتاين اين محوطه يکي از پايگاههاي راه شاهي در مسير تخت جمشيد به شوش بوده است.
- شواهد باستانشناسي به دست آمده براي چه مواردي مورد استفاده قرار ميگرفته است؟
با توجه به شواهد باستانشناسي به دست آمده از اين محوطه به نظر ميرسد اين مکان، محل نگهداري و به احتمال قوي مرکز توزيع مواد غذايي منطقه در اطراف و پيرامون اين محوطه بوده که نمايندگان و يا نايبان پادشاه و ناظران بر توزيع محصولات در اين مکان از ظروف ارزشمند و ظريف استفاده ميکردهاند و خرج و دخل بخشي از مواد مورد استفاده از يکي از همين طرق تامين و ثبت و ضبط ميشده است.اين محوطه در مسير جغرافيايي، بين شوش و تختجمشيد قرار دارد، اما کارکرد آن را بايد با توجه به کارکرد عناصر موجود در آن و کارکرد پتانسيلهاي زيستي موجود در محيط پيرامون آن بحث کرد.
- آيا در منابع ادبي آن دوره ، وجود چنين مکاني قيدا شده است؟
از منابع ادبي دوره هخامنشي، جشنهاي متعدد سلطنتي و برگزاري آنها در مکانهاي مختلف برداشت شده است ( توپلين 1998). وجود چنين مکانهاي در فارس و گل نبشتههاي تختجمشيد مورد تأييد است . پيش از اعضاي خانواده سلطنتي مثل همسر و پسر داريوش، گوبرياس، يکي از سرشناسان خانواده سلطنتي، فردي که در دستيابي داريوش به قدرت وي را همراهي کرد و بعد با دختر وي ازدواج کرد، جيره غذايي خود را در دو مکان دريافت ميکرد در Bessitme ,
در Lidima. جايي که اغلب باستانشناسان حدس ميزنند آنجا با منطقه برازجان مطابقت دارد همانگونه که والات ذکر کرده؛ اما ارفعي بيشتر با منطقه فهليان موافق است. اگرچه بسيار زود است که نامهاي ذکر شده در گل نبشتههاي تخت جمشيد با محوطه مکشوفه جين جان مورد بحث و يا نسبت دارد اما چنين مراکز توزيع محصولات و انبارهاي شاهانهاي به ويژه در منطقه فارس وجود داشته است. البته بايد توجه داشت که در نزديکي منطقه فهليان، منطقه برازجان ميتواند يکي از مهمترين مناطق مورد بحث براي بسياري از اشارههاي ذکر شده در گل نبشتههاي تخت جمشيد باشد.
-کاوشهاي باستانشناسي در اين محوطه چه پرسشهاي را مطرح کرده است؟
پايه ستونهاي هخامنشي، سطح سنگ فرش کشف شده، سازه عظيم لاشه سنگي، مطالعه يافتهها و کارکرد اين بناي بزرگ دوره هخامنشي و اينکه در دوره کدام يک از پادشاهان هخامنشي بنا شده و يا استفاده شده است بر ما معلوم نيست. هنوز نميدانيم اين بنا بخشي از همان شهر تاريخي نام برده شده « ليدوما» در الواح تاريخي تختجمشيد است يا خير؟ البته بايد اذعان کرد با توجه به وجود عناصر معماري پراکنده در اطراف اين محوطه و پايه ستون مکشوفه ديگر در نزديکي آن، ميتوان گفت در اين محل تنها يک بنا وجود نداشته است. به همين دليل شناخت هر چه بيشتر اين محوطه اطلاعات بينظيري از يکي از مهمترين مناطق حدفاصل شوش و تخت جمشيد در اين منطقه ارائه خواهد کرد.
نوشته4000 ساله، زبان منسوخ شده مقدونيه را آشکار کرد
باستانشناسان در يکي از شهرهاي مرکزي مقدونيه، موفق به کشف در پوشي سنگي از يک ظرف چهار هزار ساله شدند که آثاري از اولين خطوط به جاي مانده از اين تمدن بر روي آن به چشم ميخورد.
به گزارش ميراث آريا ، دوشکو آلکسوفسکي، خط شناس و رئيس آکادمي هنر سنگي مقدونيه گفت: اين اکتشاف را ميتوان اولين موفقيت باستانشناسان در به دست آوردن نشانههايي از اولين زبان رايج مردم منطقه ناميد، زباني که مدت زماني بسيار طولاني از منسوخ شدن آن ميگذرد.
وي افزود: اين سنگ نوشتهها بسيار نادر و کمياب بوده و حک شدن نام "وستا" الهه خانهداري يونان باستان روي آن نشان ميدهد که اين در پوش متعلق به ظرفهاي خانگي مردم مقدونيه باستان بوده است.
منطقهاي که اين اثر باستاني در آن به دست آمد، به دليل اقدامات امنيتي دولتي از کاوش در امان بوده از اين رو تا به امروز هيچ گونه عمليات اکتشافي چه به صورت قانوني چه غير قانوني در آن صورت نگرفته بود.
لازم به ذکر است کلمه حک شده بر روي اين در پوش"Bseta" است که بعدها با تغيير زبان مردم مقدونيه به "Vesta" تبديل شد.
بهره برداري از چهار بناي تاريخي شهرستان خواف
سرپرست معاونت ميراث فرهنگي، سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري خراسان رضوي از اتمام مرمت و بهره برداري چهار بناي تاريخي همزمان با سي امين سالگرد انقلاب اسلامي در شهرستان خواف خبر داد . به گزارش ميراث آريا به نقل از روابط عمومي اين سازمان محمود بختياري شهري ضمن اعلام خبر فوق افزود:با توجه به اتمام عمليات اجرايي چهار بناي تاريخي در شهرستان خواف حداکثر تا پايان دي ماه سال جاري عمليات حفاظت و مرمت آنها به پايان مي رسد و پيش بيني مي شود در ايام مبارک دهه فجر قابل بهره برداري باشند.
وي آب انبار مسجد خطيب ، آب انبار مسجد يخدان خواف و مسجد جامع سنگان را از جمله بناهاي مرمت شده قابل بهره برداري شهرستان خواف عنوان کرد.
مجيد حسيني کارشناس ناظر شهرستان خواف نيز شروع مرمت آب انبار مسجد خطيب و يخدان خواف را سال 86، آب انبار مسجد بلال خواف را سال 85 و مسجد جامع سنگان خواف را سال 84 عنوان کرد.
وي اعتبار اختصاص يافته جهت مرمت بناهاي فوق را يک ميليارد و شش ميليون ريال خواند و اظهار داشت : اين اعتبارات از اعتبارات استاني ، اضطراري و ملي هزينه شده است.
حسيني در ادامه خاطر نشان کرد : بناهاي مرمت شده شهرستان خواف قابل بهره برداري در امور فرهنگي از قبيل مسجد ، خبازي سنتي ، کتابخانه است.
نقشه حريم شهر کهن نيشابور تهيه ميشود
هم اکنون اطلاعات تاريخي و فرهنگي شهر کهن نيشابور در راستاي تهيه نقشه حريم اين سايت تاريخي توسط باستان شناسان تهيه شده است.
مدير کل دفتر حفظ و احياي بناها و محوطههاي تاريخي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري در گفتگو با ميراث آريا ضمن بيان اين مطلب افزود: در سال گذشته با اختصاص اعتباري به سازمان ميراث فرهنگي خراسان رضوي قرار شد پايگاه منطقه تاريخي نيشابور نقشهبرداري محدوده چهار هزار هکتاري نيشابور را انجام دهد.
سياوش صابري در ادامه خاطرنشان کرد: هم اکنون نقشه يک پنج هزارم و يک بيست و پنج هزارم تهيه شده است. به گفته اين مقام مسوول در سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري: اين نقشه موقعيت کلي آثار منطقه تاريخي، فرهنگي و طبيعي و منظر نيشابور را مشخص ميکند. وي در ادامه تاکيد کرد: طبيعي است توجه به قدمگاه، بافت تاريخي ديرباز، آثار تاريخي و گورستانهاي متعدد، محوطههاي باستاني پيش و پس از اسلام بايد روي نقشهها مشخص شوند.
وي با اشاره به اين که توجه ويژه نيز به منطقه شهر کهن چهار هزار هکتاري خواهيم داشت اظهار داشت: مدير پايگاه قول داده که تا پايان سال جاري نقشه حريم شهر کهن نيشابور را تهيه کند يعني حداقل از نظر فرهنگي، حريم شهر کهن توسط پايگاه مشخص ميشود.
صابري با بيان اين که در سال جاري مبلغي در حدود 90 ميليون تومان براي انجام مطالعات به پايگاه تاريخي نيشابور ارسال شد تصريح کرد: هم اکنون براي تهيه طرح مديريت منظر فرهنگي، استفاده از روشهاي رايج مانند دادههاي ماهوارهاي و سنجش از راه دور و نيز روشهاي ساده تر مانند استفاده از مشاوران حوزههاي برنامهريزي و شهرسازي براي ارائه طرحهاي آمايش به مديريت پايگاه پيشنهاد شده است.
مدير کل دفتر حفظ و احياي بناها و محوطههاي تاريخي اضافه کرد: با توجه به زمان هزينه کرد اعتبارات يعني 31/4/88 در اين زمان بخش نخست مطالعات بايد انجام شود که اميد است در اين راستا موضوع ثبت جهاني اين محوطه تاريخي نيز هر چه سريع تر تحقق يابد.
نقشه حريم شهر کهن نيشابور تهيه ميشود
هم اکنون اطلاعات تاريخي و فرهنگي شهر کهن نيشابور در راستاي تهيه نقشه حريم اين سايت تاريخي توسط باستان شناسان تهيه شده است.
مدير کل دفتر حفظ و احياي بناها و محوطههاي تاريخي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري در گفتگو با ميراث آريا ضمن بيان اين مطلب افزود: در سال گذشته با اختصاص اعتباري به سازمان ميراث فرهنگي خراسان رضوي قرار شد پايگاه منطقه تاريخي نيشابور نقشهبرداري محدوده چهار هزار هکتاري نيشابور را انجام دهد.
سياوش صابري در ادامه خاطرنشان کرد: هم اکنون نقشه يک پنج هزارم و يک بيست و پنج هزارم تهيه شده است. به گفته اين مقام مسوول در سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري: اين نقشه موقعيت کلي آثار منطقه تاريخي، فرهنگي و طبيعي و منظر نيشابور را مشخص ميکند. وي در ادامه تاکيد کرد: طبيعي است توجه به قدمگاه، بافت تاريخي ديرباز، آثار تاريخي و گورستانهاي متعدد، محوطههاي باستاني پيش و پس از اسلام بايد روي نقشهها مشخص شوند.
وي با اشاره به اين که توجه ويژه نيز به منطقه شهر کهن چهار هزار هکتاري خواهيم داشت اظهار داشت: مدير پايگاه قول داده که تا پايان سال جاري نقشه حريم شهر کهن نيشابور را تهيه کند يعني حداقل از نظر فرهنگي، حريم شهر کهن توسط پايگاه مشخص ميشود.
صابري با بيان اين که در سال جاري مبلغي در حدود 90 ميليون تومان براي انجام مطالعات به پايگاه تاريخي نيشابور ارسال شد تصريح کرد: هم اکنون براي تهيه طرح مديريت منظر فرهنگي، استفاده از روشهاي رايج مانند دادههاي ماهوارهاي و سنجش از راه دور و نيز روشهاي ساده تر مانند استفاده از مشاوران حوزههاي برنامهريزي و شهرسازي براي ارائه طرحهاي آمايش به مديريت پايگاه پيشنهاد شده است.
مدير کل دفتر حفظ و احياي بناها و محوطههاي تاريخي اضافه کرد: با توجه به زمان هزينه کرد اعتبارات يعني 31/4/88 در اين زمان بخش نخست مطالعات بايد انجام شود که اميد است در اين راستا موضوع ثبت جهاني اين محوطه تاريخي نيز هر چه سريع تر تحقق يابد.
ارگ بم زنده ميماند
پنج سال است که از زلزله بم ميگذرد و هنوز غبار فراموشي بر موج عظيم تالمات روحي مردم اين مرز و بوم ننشسته است. همچنان پيکر زخم خورده ارگ، پس از حادثهاي عظيم به حيات خويش ادامه ميدهد و چه زيبا زندگي در آن جريان دارد. بم شهري که در تاريخ چون نگيني ميدرخشد و ارگ بم که در دل ماجراها از سلحشوريها، بيمها، اميدها و مردانگيها يادمانها دارد، چون نخلي بيسر و سوخته همچنان ميايستد و ميماند.
اکنون که پنج سال از زلزله ميگذرد، کافي است نيمنگاهي به دستاوردها و البته از دست رفتهها داشته باشيم. از دست رفتگاني چون مهريار و شيرازي که نامشان بر بلنداي ارگ زينت بخش است و دست يافتههايي چون پيشرفت عظيم عمليات آوار برداري، فعاليت آزمايشگاه خشت، نتايج باستانشناسي، تدوين چشم اندازها و برنامه مديريتي دريافت گواهي ميراث جهاني و بسياري ديگر که مطمئنا" بيان تمام آن در اين مختصر نوشتار نميگنجد. گذشته چراغ راه آينده است و تجربه دستاورد پوياي گذشته. اکنون با کولهباري از تجربه بايد کوشيد تا فصل بزرگي از تاريخ اين خاک مقدس را رقم زنيم.
امروز به ارگ تاريخي بم مينگريم، طرحي که بيش از 600 نفر در آن دست به دست هم براي التيام بخشيدن به دردي بزرگ ميکوشند. اميدي را مييابيم که در تار و پود آن نهفته است و بم بر بام زمين ميماند. کهنترين آثار تمدن يافت شده در اطراف بم و در 30 کيلومتري آن واقع در دارستان و تل آتشين متعلق به حدود 9 هزار سال قبل است. براساس بررسيهاي باستانشناسي، اين آثار متعلق به هزارههاي هفتم تا نهم قبل از ميلاد مسيح است، بنابراين شروع زندگي در اين منطقه لااقل از حدود 9 هزار سال پيش شکل گرفته است، شهر بم به علت قرار گرفتن در مسير يکي از مهمترين شاهراههاي ارتباطي جهان، که بينالنهرين و تمدنهاي غربي را به سيستان و تمدنهاي دره سند
و هندوستان ارتباط ميداده و داراي اهميت راهبردی فراوان بودهاست. اين راه به علت ارتباط با هندوستان و بيشترين داد و ستد ادويه از اين طريق، به راه ادويه معروف بوده است.
شهر بم داراي 144 اثر تاريخي و دهها محوطه باستاني است و ارگ بم بزرگترين مجموعه خشتي جهان است که حدود 5 هزار سال قدمت دارد. اين بنا از دو بخش حاکمنشين و عامهنشين تشکيل شده و حدود 240 هزار متر مربع مساحت دارد. تا حدود 120 سال قبل زندگي در اين ارگ جريان داشته و حدود 50 سال قبل نيز به عنوان پادگان نظامي مورد استفاده قرار ميگرفته است. آب آشاميدني ساکنان ارگ از چاههايي که در حياط خانهها بوده تامين ميشده و باغات و کشاورزي مردم نيز در خارج از ارگ رونق داشته است. متاسفانه اين بنا نيز در زلزله پنجم دي ماه دچار آسيب شد و حدود 27 درصد کل ارگ و 28 درصد حصار بيروني آن فرو ريخت. سازمان ميراث فرهنگي نيز به منظور نجاتبخشي ميراث فرهنگي شهر بم از جمله ارگ تاريخي آن وارد عمل شد و با اقدامات اضطراري به تشکيل ستاد بحران و پايگاه مطالعه و نجاتبخشي در محل ارگ تاريخي بم پرداخت .
همزمان با اين اقدام کارگاه آواربرداري بناهاي شاخص ارگ از جمله سربازخانه، اصطبل، خانه سيستاني، تکيه، مسجد جامع، خانه ميرزا نعيم، دروازه اصلي و برج و باروهاي خارجي ارگ به طول 1830 متر تجهيز و راهاندازي شد.
از ديگر اقدامات مفيد و مهم صورت گرفته در راستاي حفاظت و معرفي اين بنا توسط سازمان ميراث فرهنگي، ميتوان به ثبت ارگ بم و منظر فرهنگي آن در فهرست آثار ثبتي در سازمان يونسکو اشاره کرد. در اين اقدام ارگ بم و منظر فرهنگي آن به عنوان هفتمين اثر ملي کشور در سازمان مذکور به ثبت رسيد که از افتخارات ايران اسلامي است . همچنين ميتوان به انجام چندين فصل مطالعات باستانشناسي، مردمشناسي، زمينشناسي و زيستشناسي با جمعآوري اسناد فني به منظور تهيه طرح سه بعدي مجازي ارگ و مرمت قسمتهايي از ارگ اشاره کرد. هم اکنون نيز کارشناسان داخلي و خارجي به طور مستقر در کارگاههاي ايجاد شده در ارگ قديم در حال فعاليت و انجام مطالعه و تحقيق پيرامون ارگ و روشهاي مقاومسازي ابنيه خشتي در برابر زلزله هستند .
منسوجات در ايران تنها در شهر سوخته يافت شد
منسوجات و بقاياي پارچه در ايران در هزاره سوم پيش از ميلاد به جز شهر سوخته در جاي ديگر يافت نشده است، بنابراين اين محوطه از اين لحاظ نيز منحصر بفرد است.
به نقل از روابط عمومي پژوهشکده باستان شناسي، هيئت مشترک ايراني و ايتاليايي به تازگي در شهر سوخته کار را از سر گرفتند.
به گفته سيد منصور سيد سجادي، سرپرست ايراني هيئت، به دليل تأخير در شروع کار سرعت بيشتري به عمليات بخشيده شده است.وي دو هدف عمده براي فعاليتهاي باستان شناسي در اين فصل را بر شمرد. به دليل حجم فراوان مواد مطالعاتي و فرهنگي در شهر سوخته، در فصل جاري اولويت به ساماندهي بايگاني مواد فرهنگي و مادي داده شده، که طي يازده فصل گذشته به دست آمده است.
سيد سجادي گفت: اين عمل از آن جهت حائز اهميت است که تقسيم بندي گونههاي مواد مختلف از جمله سفالها و بقاياي انساني و جانوري و گياهي و پارچه و منسوجات به شکل بانک اطلاعاتي بزرگي تشکيل و در اختيار پژوهشگران قرار گيرد.
وي اظهار داشت: اين کار پيش از اين نيز صورت گرفته بود ولي به دليل جايجايي محل اشياء نياز به ساماندهي مجدد احساس ميشد.سرپرست هيئت ايراني کاوش در شهر سوخته افزود: هدف دوم از مطالعات اين فصل کاوش در مقياس کوچکتر از سالهاي گذشته است و فعاليتها در سه کارگاه ادامه خواهد يافت. سيد سجادي هدف از مقياس کوچکتر کاوشها را تمرکز بر ساماندهي مواد دانست و متذکر شد: تداوم حفاريها در گورستان، بخش موسوم به بناهاي يادماني و در آثار معماري از جمله دستورالعملها در اين فصل است. همچنين کارگاهي در بخش مسکوني شرقي ايجاد
خواهد شد.
وي تأکيد کرد: منسوجات و بقاياي پارچه در ايران در هزاره سوم پيش از ميلاد به جز شهر سوخته در جاي ديگر يافت نشده است و نگهداري از اين مواد از اهميت ويژهاي برخوردار است. سيد منصور سيد سجادي يادآور شد؛ بقاياي استخوانهاي جانوري نيز بايد حفاظت شود تا پوشش جانوري در آن دوران با مطالعه اين بقايا مشخص شود.
مستندسازي آثار سنگي چهار محال و بختياري
آثار سنگي استان چهار محال و بختياري توسط سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان مستندسازي ميشود.
معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي
و گردشگري استان چهار محال و بختياري با بيان اين مطلب گفت: در حال حاضر تعدادي از محوطههاي سنگي توسط سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان مستندسازي شده است.
مژگان رياحي افزود:درصدد هستيم طي امسال مابقي آثار سنگي استان را نيز توسط اين معاونت مستندسازي کنيم.
وي تصريح کرد:از مهمترين محوطههاي سنگي که تاکنون در اين استان مستندسازي شده است ميتوان به محوطه هفشجان اشاره کرد .
رياحي ادامه داد:در حال حاضر مستندسازي دو محوطه ديگر نيز توسط معاونت ميراث فرهنگي استان در دست اقدام است.
کاوش در گورستان گروي آغاز شد
فصل اول کاوش در گورستان گروي در استان هرمزگان آغاز شده است.
به گزارش ميراث آريا به نقل از روابط عمومي پژوهشکده باستان شناسي سرپرست هيئت کاوش از آغاز فصل اول کاوش در گورستان گروي واقع در بخش مرکزي شهرستان رودان خبر داد.
عباس نوروزي، اعلام کرد: کاوش نجات بخشي در گورستان گروي به تازگي آغاز شده است. اين محوطه حدود صد هکتار وسعت دارد و در سال 85 در برنامه بررسي به سرپرستي سيامک سرلک شناسايي شد.
نوروزي افزود: گورستان گروي به دور از آبادي و در محلي صعب العبور قرار دارد و از سوي قاچاقچيان آسيب فراوان ديده است. با اين حال گورهاي سالم از سوي هيئت شناسايي و به زودي کاوش آنها آغاز
خواهد ميشود.
سرپرست هيئت تصريح کرد: هدف از اين کاوش شناسايي تا آثار درون گورها، دوره و روش تدفين در آنها است و احتمال ميرود گورها متعلق به دوران ساساني تا هخامنشي باشند.
اشياء موزه آيينه خانه بجنورد ساماندهي ميشود
طرح ساماندهي اشياء موجود در موزه آيينه خانه مفخم بزودي انجام ميشود.به گزارش ميراث آريا به نقل از روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي وگردشگري خراسان شمالي،اشياء موجود در موزه آيينه خانه مخفم تا پايان سال ساماندهي خواهد شد. علي کاظمي، رييس سازمان ميراث فرهنگي خراسان شمالي در اين خصوص گفت:اشياء موزه شامل 1500 شي از کاوش هاي باستان شناسي تپه قلعه خان،شهر بلقيس، تپه معصوم زاده، اشيا توقيفي واهدايي است.
وي گفت: مبلغ صدميليون ريال از محل اعتبارات ملي به طرح ساماندهي موزه اختصاص يافته است. کاظمي در رابطه با نحوه اجراي طرح گفت: در اين طرح اشياء موزه صاحب شناسنامه شده و ضمن عکسبرداري ، برچسب گذاري بر روي آنها الصاق خواهد شد واطلاعات موزه مکانیزه ميشود. وي افزود اين طرح به دو صورت اطلاعاتي وکالبدي انجام ميشود.کاظمي در ادامه به مشکلات موزه پرداخت ويادآور شد: نبود مخزن مناسب براي نگهداري اشياء از مهمترين مشکلات موزه است .
بقعه چهل دختران اثر ملي شد
بقعه چهل دختران روستاي توران پشت به شماره ثبتي 23151 به ثبت ملي رسيد. قدمت بقعه چهل دختران به قرن ششم هجري قمري بر ميگردد و اين بقعه بنايي سنگي و هشت ضلعي است که روي تپه اي واقع شده و نماي آن از سنگ است. سنگ هاي
به کار رفته در ساخت اين بنا در اصطلاح "باد بر" ناميده ميشوند. چهار بناي تاريخي چهل دختران، شيخ جنيد، بقعه سيد گل سرخ و پيرمراد در کنار هم قرار گرفته و داراي گنبدهاي منحصر به فرد می باشند و فرم مخروطي گنبد شيخ جنيد شبيه به گنبد سنگي ابرکوه است.از ديگر آثار باستاني اين روستا مي توان قدمگاه منسوب به امام رضا (ع)، آسياب آبي، چشمه آب گاز دار، قلعه جن، محل سکونت ميراب
120 ساله و غارهاي تاريخي را نام برد. روستاي توران پشت در فاصله 60 کيلومتري جنوب شرق شهرستان تفت قرار دارد و قدمت اين روستا را به توران دخت ساساني نسبت داده اند .
اين روستا داراي قبرستاني است که در ارتفاع بلندتري از سطح روستا قرار گرفته و به دو قسمت قديم(قبرهاي قرن 5 و 6 هجري قمري ) و جديد تقسيم ميشود.
تبلور میراث فرهنگی در فرهنگ جامعه
اردشیر اروجی
زیستن طولانی در مكان جغرافیایی مشخص باعث ارایه فرضیات توسط نخبگان جامعه برای تعامل با محیط می شود و این فرضیات در صحنه عمل به تجربه در می آیند و منجر به ارایه نظریاتی می شوند كه دانش را تولید می كنند. این دانش در ذهن خودآگاه جای گرفته و عموما ثبت، ضبط و مكتوب می شود كه هر لحظه در معرض خطر از بین رفتن و نابودی قرار دارد. این انبوه دانش، در ذهن ناخودآگاه تبدیل به دانایی و از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود و هر چند ممكن است در اثر نامساعد شدن شرایط محیطی بروز بیرونی آن متوقف شود، ولی به صورتی در می آید كه از بین رفتنی نیست و به محض مساعد شدن شرایط، رشد می كند، شكوفه می دهد و به بار می نشیند. مانند ویژگی هایی كه از مادر به فرزند منتقل می شود
و بیانگر چه كسی بودن و كجایی بودن فرد است. بنابراین فرهنگ انتقال دهنده انبوه تجربیات محك خورده و تبدیل به دانایی شده، به آیندگان است. با این توضیح هر چند ممكن است كالبد بناهای تاریخی تخریب شوند ولی صورت معنایی آنها در فرهنگ جامعه باقی می ماند و به آیندگان منتقل می شود، كما این كه حكیم ابوالقاسم فردوسی فرموده اند:
بناهای آباد گردد خراب
ز باران و از تابش آفتاب
پی افكندم از نظم كاخی بلند
كه از باد و باران نیابد گزند
از طرف دیگر آثار تاریخی دارای كالبد و معنا یا تصویری در ذهن هستند. اهمیت آثار تاریخی قبل از كالبد یا صورت (سوژه) بیشتر به لحاظ معنا (ابژه) است. اگر كالبد مهم است به لحاظ آنست كه شهادت بر آن معنا (ابژه) می دهد. در این جا لازم است برای روشن شدن مطلب از مثالی استفاده شود:
حالت اول: غریبه ای را تصور كنید كه بدون اطلاع از سابقه دروازه دولت، وارد شهر تهران
می شود و با راننده تاكسی آشنا به سوابق محل به دروازه دولت می رود. حالت دوم: شهروند تهرانی آشنا به سوابق تاریخی شهر را تصور كنید كه با تاكسی ناآشنا با سوابق تهران می خواهد به دروازه دولت برود. اولی نمی تواند تصور كند به كجا
می خواهد برود ولی هدایت گر می داند، بنابراین به محض رسیدن به مقصد، آن شهروند دچار حیرانی
می شود، چون اثری از دروازه در آنجا نمی بیند، هر چند همه می گویند آنجا دروازه دولت است. دومی می داند به كجا می خواهد برود ولی هدایتگر تصویری از سابقه تاریخی دروازه دولت ندارد، بنابراین نمی تواند شهروند را به مقصد برساند.
پس كسی كه سابقه تاریخی خود را فراموش كند ذهن خود را از اطلاعات نسبت به سوابق موضوع تهی كرده و دچار نسیان گردیده و به حیرانی و بی هویتی
رسیده است. او نمی داند چرا فضا این گونه هست و نمی تواند هدایتگر باشد و افراد ناآشنا را به سر منزل مقصود برساند. پس لازم است هدایتگر بیشتر از همه، فرهنگ جامعه را بشناسد تا بتواند راهنمای كسانی كه تصوری از مقصد دارند، ولی
نمی دانند كجاست و كسانی كه نام مقصد را می دانند
ولی تصوری از آن ندارند باشد و آنها را به سر منزل مقصود برساند. به نظر می رسد روشنفكران از همه بیشتر چنین وظیفه ای را بر عهده دارند. بنابراین هر چند كالبد بعضی آثار تاریخی را تخریب كرده اند (مانند حمام خسرو آقا) ولی در فرهنگ ایرانی و در حاملان این فرهنگ آثار تاریخی هرگز فراموش نخواهند شد. بسیار نادان هستند كسانی كه فكر می كنند با از بین بردن كالبد اثر تاریخی می توانند آن را نابود كنند و به فراموشی بسپارند، اینان غافل هستند كه دانایی نسبت به آثار تاریخی در ذهن ناخودآگاه و فرهنگ جامعه از بین رفتنی نیست بلكه نادانی آنها در فرهنگ جامعه ثبت خواهد شد. میراث فرهنگی در فرهنگ آن قدر اهمیت دارد كه می تواند باعث بازسازی كالبدی اثر از بین رفته نه تنها در دنیای ذهن بلكه در دنیای واقع شود. بنابراین آماده كردن شرایط مساعد برای رشد و توسعه میراث فرهنگی در فرهنگ از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. در این صورت فرهنگ جامعه ضامن حفاظت، مرمت، احیا و بازسازی میراث فرهنگی خواهد بود و ارتقا، و توسعه میراث فرهنگی در فرهنگ جامعه از طریق برگزاری همایش های علمی- فرهنگی، تدوین مقالات، انتشار نشریات، كتب و نهایتا حمایت از اندیشمندان فرهنگی دلسوز قابل حصول است، این گونه است كه میراث فرهنگی در جوامع با فرهنگ غنی و پویا به نحو احسن مورد حفاظت و بهره برداری قرار می گیرد.
طراحی شهری از منظر میراث فرهنگی
از منظر میراث فرهنگی فقط كالبد شهر مورد توجه قرار نمی گیرد، بلكه به شهروندان نیز اندیشیده
می شود. در این دیدگاه شهروندان انسان هایی با ویژگی های خاصی هستند كه با مطالعه سابقه تاریخی آنها قابل شناسایی می باشند. آنها از گذشته های
دور تجارب ارزشمندی راجع به چگونه زیستن دارند كه چون راز زندگی آنها است به راحتی آن را در اختیار همه قرار نمی دهند، بلكه طراحان با پژوهش های
مناسب بر روی آثار تاریخی - فرهنگی شهر باید گذشته آنها را شناخته تا بر اساس آن آینده مناسب شهر را پیش بینی نمایند. طراحان ما باید بدانند شهرهای ما محل زندگی شهروندانی است كه به هر طریقی كه به خواهند، نمی توانند به آنها شكل بدهند، آنها نیازمند اتصال به گذشته تاریخی خود هستند تا با احساس شادابی و سرزنده بودن آینده خود را بهتر از گذشته بسازند، چرا كه وقتی ملتی گذشته خود را فراموش كرد لاجرم یك بار دیگر باید آن را تجربه نماید. به همین علت است كه شناسایی میراث نامحسوس (معنوی) شهروندان شامل نتایج حاصل از پژوهش های مردم شناسی، زبان و گویش، هنرهای سنتی، ابنیه و بافت و
باستان شناسی برای استفاده در سیاستگذاری،
برنامه ریزی، تصمیم گیری فعالیت های شهر و دستیابی به راه حل های بهینه و باصرفه ضروری
می باشد. از منظر میراث فرهنگی، سیر تطور هر پدیده ای از گذشته تا به امروز در ابعاد مادی و معنوی مورد توجه قرار می گیرد تا بر اساس اطلاع از فرآیند تاریخی آن و نیازها و امكانات امروز حركت آینده ترسیم شود تا پیش بینی ها معقول باشد و محقق گردد.
همچنین از این منظر، ویژگی ها و استعدادهای تاریخی - فرهنگی شهرهای مختلف كه در حقیقت مزیت های تاریخی - فرهنگی آن شهرها هستند به عنوان بهترین منابع محلی جهت ایفای نقش شهروندان در توسعه پایدار و دستیابی به راه حل های بهینه و به صرفه باید مورد توجه قرار گیرند.
با توجه به نكات فوق الذكر ضروری است موارد زیر در متن شرح خدمات طرح های شهری مورد توجه قرار گیرد:
۱. تدوین راهبردهای توسعه شهر بر اساس مطالعات تاریخی - فرهنگی و طبیعی منطقه
۲. شناخت ساختار تاریخی - فرهنگی و خوانا نمودن وجوه مختلف میراث فرهنگی هر یك از مناطق شهر
۳. شناخت مزیت های تاریخی - فرهنگی شهر با استفاده از پژوهش های تاریخی - فرهنگی انجام شده به منظور هویت یابی و ارایه سنبل معرفی شهر و شناخت نحوه تعامل شهروندان با عوامل محیطی خاص آن شهر، برای دستیابی به راه حل های
بهینه و بصرفه.
۴. شناخت میراث نامحسوس (معنوی) شهروندان از طریق پژوهش های باستان شناسی، مردم شناسی، هنرهای سنتی، ابنیه و بافت، زبان و گویش برای استفاده در سیاستگذاری، برنامه ریزی، تصمیم گیری فعالیت های شهری
۵. تعیین محدوده آثار تاریخی - فرهنگی واقع در هر یك از مناطق شهر و ارایه ضوابط ساخت و ساز در اطراف این محدوده ها
۶. تعیین كاربری مناسب برای ابنیه تاریخی قابل احیا و ضوابط و معیارهای لازم برای مرمت، احیا و بازسازی ابنیه و بافت های تاریخی - فرهنگی طبق ضوابط سازمان میراث فرهنگی كشور
۷. تعیین معیارهای لازم برای سامان دهی معرفی تپه ها و محوطه های تاریخی واقع در محدوده شهرها طبق ضوابط سازمان میراث فرهنگی كشور
۸. تعیین ضوابط و معیارهای لازم برای ایجاد انواع موزه ها در مناطق مختلف شهر
۹. تعیین الگوهای معماری و شهرسازی اماكن مسكونی و عمومی برگرفته از مطالعات
تاریخی شهر
۱۰. تعیین روش های معرفی و شناساندن آثار تاریخی - فرهنگی واقع در مناطق شهر
۱۱. ارایه راهكارهای مناسب جهت مشاركت مردم و جذب سرمایه گذاری در زمینه احیا و بازسازی ابنیه و بافت های تاریخی جهت معرفی بهتر میراث فرهنگی شهر
۱۲. بررسی و اصلاح قوانین موجود و وضع قوانین جدید برای تسریع در مرمت، احیا، مقاوم سازی و بازسازی ابنیه و بافت های تاریخی - فرهنگی
قناتهاي کرمان در آستانه ثبت جهاني
ثبت جهاني قناتهاي استان کرمان از سوي معاونت ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان پيگيري ميشود.محسن موحدي،معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان کرمان با بيان مطلب فوق به ميراث آريا گفت:معاون استاندار،شهردار،رئيس سازمان ميراث فرهنگي، رئيس سازمان بهسازي و نوسازي يزد و همچنين مسئولان مرکز بين المللي حفاظت از قنات ها طي سفر به کرمان از قناتهاي جوپار و بافت قديم کرمان بازديد کردند. وي با اشاره به ديدار اين مسئولان با رئيس سازمان ميراث فرهنگي استان کرمان و ديگر مسئولان استان گفت:طي جلساتي به تبادل نظر در خصوص نحوه حفاظت از مواريث فرهنگي،مرمت بناها و بافت هاي تاريخي پرداخته شد.موحدي با بيان اينکه در صدد ثبت قناتها هستيم، گفت:در همين راستا فهرستي از قنات هاي داراي ارزش تهيه و به دفتر بين المللي حفاظت از قنات ها در يزد ارسال خواهيم کرد.
كشف جمجمهاي با مغز سالم درون آن به قدمت 2 هزار سال
باستانشناسان بريتانيايي در شمال اين كشور موفق به كشف جمجمهاي شدند كه مغز درون آن به طرز شگفتانگيزي سالم مانده است. به گزارش فارس، دانشمندان اعلام كردند كه قدمت اين جمجمه حدود 2000 سال است و قديمي ترين جمجمهاي است كه تاكنون در بريتانيا كشف شده است. ريچارد هال، مدير بنياد باستانشناسي يورك اعلام كرد كه اين جمجمه متعلق به دوران قبل از حمله روم به بریتانيا بوده كه در جريان حفاري در دانشگاه يورك در شمال انگلستان در درون يك ظرف گلي يافته شده است.
در ابتدا فرد يابنده جمجمه متوجه مي شود كه چيزي درون آن تكان مي خورد و با نگاه كردن از قاعده جمجمه متوجه وجود جسمي زردرنگ در درون آن مي شود. اسكن هاي انجام شده دربيمارستان دانشگاه يورك نيز وجود مغز را تأييد كرد.
هال افزود: "هنوز مشخص نيست چه مقدار از مغز سالم مانده است، اما بخشي از آن تا كنون شناسايي شده و براي رسيدن به اطلاعات بيشتر نيازمند تحقيقات بيشتري هستيم." وي با بيان اينكه چرايي دفن شدن اين جمجمه جدا از بدن يك سؤال بزرگ است، قرباني كردن انسان و يا انجام تشريفات مذهبي را از دلايل احتمالي اين كار عنوان كرد. سونيا او كنور از باستانشناسان دانشگاه بردفورد در شمال انگلستان كه در كار كشف و خارج سازي اين جمجمه همكاري داشته است
مي گويد كه باقي ماندن مغز با زوال كليه بافتهاي نرم ديگر به شدت نادر است. وي گفت:"اين كشف از اين نظر جالب توجه است كه مغز تا حد بسيار زيادي سالم مانده است و اين قديمي ترين
جمجمه كشف شده در بريتانيا و يكي از قديمي ترين نمونه ها در جهان است.
" كريس گوردون استاد باستانشناسي دانشگاه آكسفورد در مورد اين كشف ميگويد :"كشف اين مغز
نمي تواند كمك زيادي به كشف بافتهاي عصبي كند؛ چرا كه مغز انسان در طول 2000 سال گذشته تغييرات چنداني نداشته است. " وي با تأييد بر اينكه اين قديميترين مغز يافته شده در بريتانياست اعلام كرد كه قديمي ترين نمونه مغز كشف شده در جهان متعلق به 8 هزار سال پيش است كه در سال 1986 در جريان كشف يك گور دسته جمعي در فلوريداي آمريكا كشف شده بود.
نمايش اسرار زندگي و مرگ مصر باستان در موزه بوستون
مقامات موزه بوستون با برگزاري نمايشگاهي منحصر به فرد، با انجام سفري تخيلي در مقبرههاي مصريان باستان، بازديدکنندگان را به کشف اسرار زندگي، مرگ و زندگي پس از مرگ آنها ترغيب ميکنند.
اين نمايشگاه "قبرهاي ابدي با نگاهي به زندگي پس از مرگ مصريان" نام داشته و به بررسي فرهنگ مصريان باستان از وراي آداب و مراسم کفن و دفن آنها ميپردازد.ويکتور رابينوويچ، رئيس موزه تمدن بوستون گفت: مصريان باستان مرگ را پايان زندگي نميدانستند بلکه آنرا آغازي بر زندگي دوباره جسم و روح خود قلمداد ميکردند. از اينرو اجساد خود را موميايي کرده، پيامهايي بر روي قبرها نوشته و اتاقها را با لوازم مورد نياز زندگي پر ميکردند.وي با اشاره به تمدن استثنايي مصريان در هزاران سال پيش افزود: هدف ما از برپايي چنين نمايشگاهي شناساندن فرهنگ ، نحوه زندگي و عقايد مصريان باستان به مردم بوده است.در اين نمايشگاه بيش از 200 اثر به دست آمده از اهرام ثلاثه مصر همچون تابوتها، طلسم ها، سلاح ها و اسباب و اثاثيههايي که در مقبرههاي فراعنه قرار داشته و به نوعي بيانگر زندگي پس از مرگ بوده اند در معرض نمايش قرار گرفتند.
تاريخ زندگي انسانهاي غارنشين تغيير کرد
يک گروه پژوهشي از دانشگاه تورنتو کانادا به تازگي در غاري در آفريقاي جنوبي موفق به کشف آثاري از انسانهاي غارنشيني شدند که زمان زندگي انسانها در غارها را هزاران سال پيشتر از فرضيات قبلي نشان ميدهد. اين آثار که بسيار شبيه ابزارآلات سنگي هستنددر حالي پيدا شدند که در رسوب کف غار مدفون شده بودند.مايکل کازان،استاد ديرينهشناسي داشنگاه تورنتو گفت: اين ابزارآلات قدمتي نزديک به دو ميليون سال داشته و نشان ميدهند که اولين حضور انسانهاي اوليه در غارها به چنين زماني بر ميگردد.وي افزود: اين بدان معني است که انسانهاي نخستين، عمدا غارها را براي زندگي و سکونت برگزيده بودند.دانشمندان اميدوارند، با انجام بررسيهاي بيشتر در اين غار که واندرورک(wonderwork) ناميده ميشود اطلاعات جامعتري از نحوه زندگي انسانهاي غارنشين به دست آورند.
شب يلدا، پايههاي استوار چيستي و هويت ايراني ما است
جشنها و آئينها به خصوص جشنها و مراسم شب يلدا، يکي از پايههاي استوار چيستي و هويت ايراني ما است.
به نقل از روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري ميرجلالالدين کزازي با اشاره به ضرورت ثبت ملي مراسم و آئينهاي شب يلدا گفت: ثبت مراسم شب يلدا در فهرست آثار ملي از سوي سازمان ميراث فرهنگي، يکي از اساسيترين امور است، چرا که ايرانيان از هزارههاي گذشته به پاسداشت اين مراسم همت گماردهاند، اما براي اينکه جوانان ايراني يا مردمان ديگر سرزمينها با اين جشن و آئين آشنا شوند بايد به ساير رسانهها اين جشن را شناساند و گسترش داد.
کزازي با اشاره به نقش رسانههاي گروهي در شناساندن شب يلدا به جهانيان تصريح کرد: کاري که رسانههاي گروهي بايد انجام دهند اين است که اين جشن و آئين را به شيوههاي گوناگون در ميان مردم تبليغ کنند.
وي افزود: شب يلدا يکي از جشنها و آئينهاي کهن ايراني را آشکار مي کند. آن هم اين است که در اين شب، عطر مهر که دين آوري از روزگار اشکاني بوده به جهان آمده است. از سوي ديگر اين دين اور که ميترا يا مهر ناميده مي شده با خورشيد در آميخته است. شب يلدا بدين سان به يکي از شبهاي آئيني در تاريخ و فرهنگ ايران دگرگون شده است. در اين شب، ايرانيان خورشيد و روشنايي را گرامي ميدارند، زيرا شب يلدا درازترين شب سال است پس نياز به دميدن خورشيد در چنين شبي بيش از ديگر شبهاي سال آزموده و احساس ميشود.
کزازي ادامه داد: از اين روي ايرانيان، خواني ويژه ميگستردهاند و بر آن خوان که نمادهايي از مهر يا خورشيد را در خود دارد، مينشستهاند و ميکوشيدند شب را زنده بدارند و تا زمان دميدن خورشيد در آن شب بيدار بمانند.
وي تأکيد کرد: اين جشن و آئين از ايران به روم باستان برده شده است روميان مهرپرست نيز 25 دسامبر را جشن ميگرفتند پس از اينکه روميان به آئين ترسايي گرويدند اين شب، شب زادن عيسي مسيح شمرده شده است.
کزازي گفت: يکي از کهنترين جشنها و آئينهاي ايراني جشن شب يلداست. يلدا واژهاي آرامي به معناي زادن با ميلاد که واژهاي تازه می باشد هم ريشه است.
وي با اشاره به ثبت ملي شب يلدا افزود: بي هيچ گمان براي اينکه اين جشنها و آئينها همچنان پايدار بماند، اگر مانند يادگاريهاي معنوي ثبت شود و از پشتيباني نهادي فرهنگي مانند يونسکو نيز برخوردار باشد در ماندگاري آنها و شناساندنشان به جهانيان بسيار ميتواند سودمند و کارساز باشد.
کزازي افزود: از ديدگاهشماري آئيني، جشن و آئين شب يلدا را ميتوان با جشن و آئين نوروز سنجيد که بزرگترين جشن فراگير ايرانيان است. براي اينکه جشن نوروز هم جشني است که در آن فرارسيدن روزگار روشني و گرما بزرگ داشته ميشود در جشن يلدا هم بدين سان که گفته شد نياز به روشنايي خورشيد و گرما يکي از انگيزههاي برگزاري اين جشن است.
وي با اشاره به پاسداشت شب يلدا به عنوان آئيني ايراني خاطرنشان کرد: ما هنگامي ميتوانيم خود را چونان ايرانيان بشناسيم و بزرگ بدانيم و به ايراني بودن خود سرافرازيم که با پيشينه فرهنگي و تاريخي ايران که گران سنگ است و ديرينه و مايه سرافرازي، به نيکي آشنا باشيم. در اين روزگار بيش از هر زماني نيازمنديم که ايراني بمانيم و راه ايراني ماندن اين است که آنچه شالوده فرهنگ و پايههاي چيستي و هستي تاريخي و نهادين و منش ما است چونان ايرانيان بزرگ بداريم و ارج بنهيم و اين کاري است که بايسته روزگار ما است و ما از انجام دادن آن ناگزير هستيم.
وي با اشاره به هويت ايرانيان گفت: آنچه به ما هويت ايراني مي بخشد همين جشنها و آئينهاي ايراني است. اگر اينها در ميان مردم زنده بماند کارمايه نيروهاي رواني و اجتماعي خواهد بود، ما را به خود باوري خواهد رساند و نيروهاي نهفته درون ما را شکوفا خواهد کرد و به ياري اين نيروها ميتوانيم آن درخشش و شکوه فرهنگي را که در گذشته برخوردار بودهايم ديگر بار در جهان به دست آوريم.
ابراز رضايت نمايندگان يونسکو از عمليات مرمت آرامگاه کوروش
در طول 44 سال اخير عمليات مرمت و بازسازي مجموعههاي هخامنشي براساس موازين کنوانسيونها و معاهدات بين المللي صورت گرفته است.
مجري طرحهاي مرمت بازسازي بناهاي تاريخي در بنياد پژوهشي پارسه_ پاسارگاد در گفتگو با ميراث آريا ضمن بيان اين مطلب افزود: براساس گزارشها و شواهد موجود، عمليات و مرمت و بازسازي آرامگاه کوروش بسيار دقيق و کارشناسانه و با ارائه اسناد و مدارک مستدل و فني انجام شده است.
حسن راه ساز در ادامه خاطرنشان کرد: طراحي و بازسازي هر عنصر معماري در مجموعههاي هخامنشي براساس نياز و ضعف فرسايش و شدت آسيب ديدگي استاتيکي آن عنصر معماري طراحي و برنامهريزي ميشود.
مشاور عالي گروه حفاظت و مرمت بنياد پژوهشي پارسه_ پاسارگاد با بيان اين که به نظر ميرسد اخبار منتشره در اين زمينه، راديوهاي بيگانه را نيز تغذيه ميکند تصريح کرد: ادعاي اخير يکي از خبرگزاريها مبني بر عدم اجراي دقيق و کارشناسي عمليات مرمت سقف آرامگاه کوروش براساس اظهارات مغرضانه فردي صورت گرفته که نه کارشناس فني بوده و نه در حوزه مرمت تخصص دارد.
راه ساز با اشاره به اين که طرح مرمت و بازسازي اين گونه بناهاي تاريخي به ويژه آرامگاه کوروش از پيش طراحي ميشوند اظهار داشت: يکي از کامل ترين مستند نگاريها و ريزنگاريهاي انجام شده در مورد طرح مرمت و بازسازي آرامگاه کوروش صورت گرفته است.
سرپرست گروه مرمتي آرامگاه کوروش از بازديد رضايت بخش نمايندگان يونسکو از اتمام طرح مرمت آرامگاه خبرداد اضافه کرد: طرح بازسازي آرامگاه کوروش در سال 87 طراحي و پيش از اجرا در شوراي عالي راهبردي به تصويب رسيد .
بنابراين گزارش حسن راه ساز تنها کارشناس ابنيه تاريخي است که در طول 44 سال اخير در مجموعه پارسه_ پاسارگاد فعاليت کرده است.
وي در سالهاي پيش از انقلاب به مدت
سه سال، دوره هاي کارشناسي مرمت را در شهر فلورانس ايتاليا گذرانده است. وي پس از انقلاب در طراحي، برنامهريزي و هدايت مرمت تمامي بناهاي سنگي کشور نيز نظارت داشته است.
اشياء رامهرمز پرده از راز زندگي شتورنهونته برداشت
شواهد باستان شناسي بدست آمده از مقبره دو شاهزاده ايلامي در رامهرمز خوزستان نشان ميدهد، "شترونهونته" پسر "ايندده" هيچ ارتباطي به "شتروک نهونته" ندارد و پيش از اين همواره اين دو نام به يک شاه اطلاق مي شده است. احتمالا "شترونهونته" جزء آخرين شاهک هاي ايلامي است.
"آرمان شيشه گر"، سرپرست هيات باستان شناسي
در رامهرمز خوزستان، در اين باره گفت: «آرامگاه رامهرمز يک سازه سنگي مدفون در زير زمين بوده که دو تابوت مفرغي در آن قرار گرفته است. در اين دو تابوت دو زن 17 ساله و 30 تا 35 ساله مدفون بوده است. خط نوشته هاي کشف شده در اين آرامگاه آنها را به يکي از شاه هاي ايلامي به نام شتورنهونته پسر ايندده مربوط ميکند.»
وي افزود: «يک بار ديگر نيز ما با اين نام آشنا شده ايم و آن را در کتيبه حني در ايذه ديدهايم. تا
سال هاي اخير تصور ميشد که شتورنهونته پسر ايندده همان شتروک نهونته معروف ايلامي است، اما
يافته هاي باستان شناسي نشان مي دهد اين طور نيست.»
شواهد باستان شناسي و زبان شناسي انجام گرفته نشان ميدهد، اين شتورنهونته با آن شتروک نهونته اشتباه گرفته شده است.
اين شواهد حاکي از آن است که شتورنهونته يک فرد ديگري بوده و تاريخ گذاري کتيبه حني نيز به شتروک نهونته ربطي ندارد و به شتورنهونته مربوط ميشود.
شتروک نهونته يکي از شاهان ايلامي است و همواره نام شتورنهونته و شتروک نهونته به يک فرد اطلاق ميشده که شواهد بدست آمده از آرامگاه رامهرمز نشانگر اين اشتباه است.
شترونهونته بلافاصله پيش از هخامنشيان به قدرت رسيده است و حتي تشابه زيادي ميان آثار گورهاي رامهرمز و آثار دوره هخامنشي وجود دارد.
اين آثار نشان ميدهد در عين حالي که هخامنشيان به قدرت رسيدهاند هنوز شاهان ايلامي در مناطق کوچکي قدرت داشته اند و اينطور نبوده که آشوربانيپال همه ايلاميان را نابود کرده باشد.
تاريخ گذاري انجام گرفته دوره حکومت شتورنهونته را ميان سالها 585 تا 539 پيش از ميلاد نشان ميدهد. اين در حالي است که دوره حکومت شتروک نهونته در سال 699 به پايان مي رسد و ما در اينجا با بيش از 100 سال اختلاف روبرو هستيم.
آرامگاههاي يافت شده به دوره ايلام نو، مرحله 3 B محل روستاي جوبجي، رامهرمز در استان خوزستان مربوط ميشود و کشف آن نيز به صورت اتفاقي بر اثر عمليات عمراني اتفاق افتاده است، اما پس از آن کاوش هاي علمي انجام گرفت.
بر اساس مطالعات خط نوشته ها اسم هاي زنانه نيز شناسايي شده است که يکي از آن ها "لعرنه" و ديگر اني نومه نام دارد.
شيشه گر در مورد اهميت دوران زندگي شتورنهونته گفت: «کسي که در آرامگاه همسر يا دخترش اين مقدار شي باارزش ديده مي شود، نشان مي دهد که در مقام هاي اجتماعي بالايي بوده و احتمالا بخش کوچکي از سرزمين ايران را اداره مي کرده است.»
اين شاهک هاي پاياني ايلامي از شوش به سمت هاي شرقي رفتند و در آنجا حکومت هاي محلي ايجاد کردند. به نظر مي رسد که در کنار هخامنشي ها در صلح زندگي کرده و به مرور محو شده اند. از آنجايي که هخامنشيان به شدت از ايلامي ها تاثير گرفته اند نشان دهنده زندگي توام با صلح بوده است.
مرمت بخشهايي از بناي تاريخي زربفت
سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان فارس به منظور حفظ واحياء بناهاي تاريخي، فرهنگي استان اقدام به مرمت خانه تاريخي زربفت در شيراز کرد.
خاکبرداري روي پشت بام تا رسيدن به سطح تيرهاي چوبي، تعويض تيرهاي چوبي شکسته شده و فرسوده، نصب مجدد تيرهاي چوبي سالم ، تخته کوبي بر روي تيرهاي چوبي ازجمله اقدامات مرمتي است.که در طول مدت 15 روز انجام شد.
تعميرات اساسي پشت بام ،تعويض عايق کاري، تعمير و تقويت پي بخش خارجي ديوار ضلع شرقي، تعميرات آجرکاري و بندکشي در محلهاي مورد نياز نيز از جمله اقداماتي است که پيگيري ميشود.
منزل تاريخي زربفت در محله بازارچه فيل شيراز واقع شده که به دليل دارا بودن ويژگيهاي خاص معماري و المانهاي تزييني در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است. وجود اتاقهاي سه دري
و پنج دري ، هشتي ورودي با سقف کاربندي از ويژگيهاي بارز اين بنا محسوب مي شود.
گفتني است اين اثر تاريخي به جا مانده از دوره قاجار در تاريخ10/2/82 با شماره ثبتي 8672 در فهرست آثار ملي ايران قرار گرفته و تحت نظارت سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري فارس قرار دارد.
كشف لايههاي تاريخي صدر اسلام در محوطه باستاني شهرک فيروزه
باستان شناسان محوطه باستاني مجاور شهرک فيروزه شهرستان نيشابور در استان خراسان رضوي را لايه نگاري ميكنند. "محمود بختياري شهري"، سرپرست هيئت بررسي، اعلام کرد که تا کنون لايههاي تاريخي و صدر اسلام در انجام مطالعات نمايان شد.به گفته بختياري شهري، قسمت اعظم محوطه در زير مناطق مسکوني و فضاي شهري قرار دارد.
به گزارش روابط عمومي پژوهشکده باستان شناسي،لايههاي مذکور که زير لايه اي آبرفتي دشت نيشابور پنهان بوده است، به طور اتفاقي بر اثر خاکبرداري جهت احداث آپارتمان هاي مسکوني آشکار شد و به زودي تعيين عرصه و پيشنهاد حريم در آن صورت خواهد گرفت.اين شهرک در حاشيه شمالي جاده کمربندي نيشابور به سبزوار و در حدود پنج کيلومتري شمال غرب شهر کهن نيشابور قرار دارد.
کشف گورستاني باستاني در سوريه
باستان شناسان با کشف منطقه اي گورستاني در مرکز صحراي سوريه، اطلاعات جديدي از نحوه زندگي و مرگ ساکنان منطقه در قرن نوزدهم قبل از ميلاد به دست آوردند.
به گزارش ميراث آريا، اين منطقه گورستاني که در نزديکي دهکده کويري پالميرا، واقع در 125 مايلي شمال شرق دمشق قرار دارد، داراي حداقل 30 تپه گورستاني است.
دانيل بوناکوسي، سرپرست گروه کاوش از دانشگاه اودين ايتاليا که قدمت اين گورستان را متعلق به نيمه دوم هزاره سوم پيش از ميلاد مي داند گفت: اين اولين مدرکي است که نشان مي دهد منطقه اي در بخش نيمه بياباني خارجي دهکده کويري پالميرا در اوايل عصر برنز داراي سکنه بوده است.
وي افزود: بررسي هاي بعدي در اين منطقه گورستاني بدون شک اطلاعات بيشتري از اين منطقه را در اختيار ما قرار خواهد داد.
اين گروه باستان شناسي که کار خود را از سال 1999 با کشف مجموعه مسکوني بزرگ به نام کاخ سلطنتي آغاز کرده بود، سال جاري موفق به کشف مجموعه اي بزرگتر به نام کاخ شرقي شد.
بوناکوسي تصريح کرد: اين مجموعه عظيم نه به دليل شکل و ساختار خود که شامل بيش از 25 اتاق و يک محوطه وسيع است، بلکه به دليل زمان و دوره ساخت خود اهميتي استثنايي دارد.به گفته باستان شناسان، تا کنون هيچ بنايي، چنين بزرگ در منطقه کانتا که بيش از 500 سال مورد استفاده قرار گرفته باشد، کشف نشده بود. منطقه اي که زماني به عنوان يکي از مهمترين شهرهاي تجاري جهان محسوب مي شد.
کشف قبر سربازان يونان باستان در جنوب ايتاليا
باستان شناسان ايتاليايي از کشف گورستاني در منطقه يوناني نشين و باستاني هيمرای ايتاليا خبر دادند، که به احتمال زياد متعلق به سربازاني است که در جنگ معروف قرطاجنه(Carthaginians) در سال 480 پيش از ميلاد کشته شده بودند.
اين منطقه که درهنگام احداث راه آهن در جزيره سيسیل کشف شد، مشتمل بر 10 هزار قبر بوده که در برخي از آنها کوزه هايي معروف به تابوت کودک ديده شده است.استفانو واسالو، سرپرست گروه باستان شناسي گفت: به احتمال زياد اين منطقه يکي از بزرگترين مناطق گورستاني يونانيان در جزيره سيسیل به شمار مي رود.
وي افزود: بقايايي از بناهاي منطقه باستاني هيمرا چندي پيش در اين منطقه يافت شده و مورد مطالعه قرار گرفته بودند، از اينرو انتظار کشف منطقه اي گورستاني نه به اين وسعت در اين منطقه را داشتيم.
باستان شناسان اعلام کردند، هر قبر دسته جمعي شامل 15 تا 25 جسد از مردان بالغ و سالم است که به دليل وجود جراحاتي مرده اند. جراحاتي همچون شکستگي جمجمه يا وجود نشانه هايي از اصابت سرنيزه به بدن هاي آنها بر اثر جنگ به وجود آمده بودند.
واسالو تصريح کرد: به احتمال فراوان اين اجساد متعلق به سربازاني است که بنابر نوشته هاي هرودوت، مورخ يونان باستان، در جنگ معروف قرطاجنه در سال 480 پيش از ميلاد مسيح کشته شده بودند، ولي هنوز وسعت اين قبرستان و تعداد دقيق قبرهاي داخل آن به درستي مشخص نشده است.
تهيه پرونده ثبتي 50 اثر طبيعي در استان يزد
پرونده ثبتي 50 اثر طبيعي در استان يزد توسط سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان تهيه شده است.معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي
و گردشگري استان يزد با بيان اين مطلب گفت: تهيه پرونده ثبتي 50 اثر طبيعي نظير غار نباتي ندوشن، غار شکفت يزدان مهريز، خانه خداي هرات، چنار روستاي اسلاميه، برخي از روستاهاي ييلاقي استان نظير قطرم و باجگان در شهرستان بافق و روستاي انجيرآوند در شهرستان اردکان نيز در دست اقدام است.
علي اصغر صمدياني افزود: پرونده ثبتي آثار طبيعي استان شامل کوه ريگ مهريز، کوه ارنان مهريز، سرو منگ آباد
مهريز، چنار کرخنگان ، برفخانه طزرجان و نهر مسيح سرچشمه خاتم آماده شده که براي ثبت ملي به مرکز ثبت آثار در تهران ارسال شد.وي تصريح کرد : اميدواريم با ثبت اين آثار در استان يزد بر تعداد آثار طبيعي ثبت شده استان افزوده شود.
كشف جسد دختر موميايي شده در اصفهان
فرمانده نيروي انتظامي استان مركزي از كشف جسد دختر 10 ساله موميايي شده با قدمت حدودا 4500 سال در اصفهان خبر داد.به گزارش فارس، حيدري اظهار داشت: با تلاش پليس اطلاعات نيروي انتظامي استان مركزي و همكاري پليس اصفهان، يك جـسد موميايي شده متعلق به يك دختر 10 ساله در شهر اصفهان كشف و ضبط شد.وي با بيان اينكه كشف جسد موميايي شده واقعي در كشور طي چند قرن اخير يك پـديده نادر است، تصريح كرد: پليـس اطلاعات نيروي انتظامي استان مركزي با كسـب اطـلاعـاتي مبني بـر اينكه عدهاي قاچاقچي در شهرهاي اراك و اصفهان قصد فروش يك جسد موميايي شده به قيمت 3 ميليارد و 500 ميليون تومان به يكي از كشور هاي خارجي را دارند، رسيدگي به موضوع را در دستور كار خود قرار دادند. فرمانده نيروي انتظامي استان مركزي خاطرنشان كرد: پليس اطلاعات استان مركزي در مدت زماني كوتاه اعضاي باند را شناسايي و با خريد صوري در بيـن اعـضاي باند نفوذ كـــرده است.حيدري تصريح كرد: با نفوذ عوامل انتظامي در بين اعضاي باند و شناسايي متهمان كه دو نفر از آنها اهل اراك و دو نفر ديگر اهل اصفهان بودند، محل نگهداري جسد در شهر اصفهان شناسايي شد كه روز دوشنبه با نيابت قضايي پليس اصفهان جـسد كشف و متهمان دستگير و به پليس اطلاعات استان مركزي دلالت داده شدند. فرمانده نيروي انتظامي استان مركزي با بيان اينكه به گفته متهمان، اين جسد در يكي از تپههاي جيرفت كرمان كشف شده است، اضافه كرد: هم اكنون كارشناسان در حال تعيين قدمت اين جسد هستند.
دژ اشکاني نخل ابراهيمي، نشانه اقتدار ملي ايرانيان در خليج فارس
کاوشهاي باستانشناسي در محوطه باستاني نخل ابراهيمي منجر به کشف دژي متعلق به دوره اشکاني شد که به گفته باستان شناسان در دهمين کنگره باستان شناسي کشور، اين دژ نشان اقتدار ملي ايرانيان بر خليج فارس بوده است.
"سيامک سرلک"، سرپرست هيات کاوش محوطه باستاني نخل ابراهيمي (مغ بريمي) در دهمين کنگره باستان شناسي کشور که در بندرعباس برگزار ميشود در اين باره گفت: «مدتهاست که تلاش زيادي براي جعل نام خليج فارس مي شود که مي تواند ابعاد گسترده اي از نظر سياسي و اقتصادي و فرهنگي داشته باشد. کاوش هاي نخل ابراهيمي گواهي بر اقتدار ملي ايرانيان در خليج فارس است.»
وي در ادامه گفت: «اسناد زيادي براي نشان دادن حاکميت ايرانيان در خليج فارس وجود دارد که بر همين اساس طرح کاوش محوطه نخل ابراهيمي در سال 1386 به همت پژوهشکده باستان شناسي و مسئولان استان هرمزگان به انجام رسيد.»
سرلک گفت: «ما در اين طرح پژوهشي به دنبال توالي فرهنگ ها از دوران پيش از تاريخي تا دوره هاي متمادي بوديم. پيش از اين به همت آذرنوش طرح بررسي و شناسايي منطقه ميناب به انجام رسيد و سپس به همت فاضلي محوطه نخل ابراهيمي براي کاوش انتخاب شد.»
به گفته سرلک اين محوطه باستاني داراي دو بخش استقراري و گورستاني است که گورستان آن طي يک دهه اخير به شدت غارت شده است. اما در بخش استقراري آن يک دژ عظيم مدفون مانده که هسته اصلي محوطه را تشکيل مي دهد. البته بخش هايي از اين محوطه استقراري نيز توسط درياچه ميگو از بين رفته است.
وسعت بقاياي دژ يک و نيم هکتار است و شواهد باستان شناسي نشان مي دهد که محوطه نخل ابراهيمي در بازرگاني خليج فارس نقش نظارتي کامل داشته است.
سرلک درباره اتفاقات رخ داده در محوطه گفت: «به رغم حراست و فعالیت مسئولان يگان پاسدار استان، به دليل وسعت زياد استان و کمبود امکانات لازم از قبيل امکانات مالي و نيروي کافي، عده اي سعي در تخريب عمدي شواهد و مدارک مستند نام خليج فارس در حاشيه اين درياي بزرگ ميکنند.»
به علت نبود عوارض زمين شناختي، بادهاي موسمي باعث آشکار شدن قبور مي شوند که همين امر نيز سبب شده است تا غارت گران اموال فرهنگي، دست به غارت اين قبور بزنند.
سرلک گفت: «نخستين اقدام انجام گرفته انجام مطالعات آرکئوژئوفيزيک منطقه بود.
3 هکتار از محوطه به اين شکل توسط مهندس بابک امين پور بررسي و پلان مستطيل شکل دژ آشکار شد.» با انجام مطالعات باستان شناسي آثار دژ مشخص شد. اين دژ در جبهه شمالي 160 متر و در جبهه غربي 140 متر وسعت دارد. از ملات خشت در ساخت آن استفاده شده است. خشت ها به صورت روش قفل و بست، راست و خفته به هم متصل شده اند.
از درون اين دژ اشياء منقول بدست آمد که شامل مهرهاي عقيق و گردنبند مي شود.
سرلک گفت: «اين دژ بر اساس مطالعات دقيق و آزمايشات تاريخ گذاري، به حدود2100 سال قبل باز مي گردد و به اين ترتيب متعلق به دوره اشکاني است.»
به گفته سرلک در حالي که بيشتر تدفين ها به شدت تخريب شده اند اما هيات با استفاده از مطالعات آرکئوژئوفيزيک موفق به شناسايي 7 تدفين شد. اين تدفين ها خمره اي هستند و انواع مختلف دارند اما غير از يک تدفين که با نيم خمره اي مسدود شده بود، بقيه تدفين ها به صورت درباز بودند.
وي از کشف يک تدفين که به همراه حيوان قرباني انجام شده بود خبر داد و آن را يکي از تدفين هاي ويژه اين فصل کاوش دانست.
همچنين هيات باستان شناسي موفق به کشف 4 گونه سفال اصلي شدند که عبارتند از سفال خاکستري، سياه، نخودي و لعاب دار.
"غار بوف" استقرار پارينه سنگي در دشت رستم
غار بوف داراي 4 لايه اصلي است که به تدريج قطر لايه ها از سطح به عمق ضخامت بيشتري مي يابد. 5 نمونه نتايج تاريخ نگاري حاصل از آزمايش کربن 14 نشان ميدهد که قديمي ترين دوره استقراري در غار به زماني حدود 36 هزار سال پيش باز مي گردد.
دهمين کنگره باستان شناسي کشور امسال با هدف ارائه گزارشهاي باستان شناسي سال 1386، چهارشنبه 20 آذر در بندرعباس آغاز شد.
در اين کنگره باستان شناساني که در سال 1386 فعاليتهاي باستان شناسي داشتند، گزارش هاي خود را ارائه كردند.
متن زيرگزارشی است كه در اين همايش از سوي پنج باستان شناس در مورد "غار بوف" ارايه شده است.اين گزارش نتايج مقدماتي بررسي هاي پارينه سنگي و انجام کاوش غار بوف در منطقه دشت رستم استان فارس را ارايه مي دهد. از جمله اهداف فعاليت هاي باستان شناسي دوران پارينه سنگي در اين منطقه، تبيين و نمونه سازي پراکندگي استقرارهاي پارينه سنگي در دشت رستمِ استان فارس، تبيين، توضيح و مقايسه فرهنگ هاي اواخر دوران پارينه سنگي در جنوب غرب زاگرس و همچنين شناسايي منابع مختلف زيست بوم در منطقه است.منطقه مطالعاتي دشت رستم در جنوب و جنوب غرب کوهستان زاگرس، شمال غرب استان فارس و در فاصله ي 100 کيلومتري به خط مستقيم از خليج فارس قرار گرفته است. با توجه به شرايط خاص جغرافيايي، اين منطقه بارها مورد توجه باستان شناسان قرار گرفته است. به صورتي که تاريخچه اين تحقيقات به اواسط قرن نوزدهم بر ميگردد. باستان شناساني نظير ( بارون بود ) ، (هرتز فيلد )، ( سر اولر اشتاين )،
و گيرشمن بتدريج از منطقه ديدن کرده اند و گزارش هايي تهيه نموده اند. مرحله بعدي مطالعات باستان شناسي در اين منطقه در طول ساليان اخير، فصل تازه اي را در منطقه دشت رستم و نور آباد ممسني گشوده است. پژوهشکده باستان شناسي کشور و دانشگاه سيدني از کشور استراليا پژوهش هاي دامنه داري را که عموما بر محيط هاي هولوسن متمرکز بوده به انجام رسانيده است که نتايج ارزشمندي را در طول چند سال اخير در بر داشته است.
در شهريور ماه 1385 نيز هيات مشترک پژوهشکده باستان شناسي و دانشگاه توبينگن آلمان انجام بررسي هاي باستان شناسي با هدف شناسايي و ثبت محوطه هاي پارينه سنگي و همچنين تعريف برنامه دراز مدت پژوهش در زمينه تحولات فرهنگي اواخر دوره پليستوسن را آغاز نمود. دشت رستم با ارتفاع 790 تا 850 متر از سطح دريا، يکي از گذرگاه هاي مهم طبيعي بين منطقه دشت خوزستان و میانرودان[بين النهرين]
با مناطق داخلي کوهستان زاگرس و به ويژه دشتهاي کازرون، مرودشت و ارسنجان محسوب ميشود. رودخانه دايمي فهليان چندين چشمه بزرگ و دو رودخانه فصلي شيو و سولک از جمله منابع آب منطقه هستند. اين حوضه توسط گذرگاه باريکي به نام يقه سنگر، دشت رستم را به دو بخش دشت شرقي و غربي تقسيم کرده است. طول اين دشت بالغ بر 30 کيلومتر و عرض آن در بيشترين محل، 8 کيلومتر است. گذرگاه يقه سنگر نيز در کم عرض ترين بخش حدود 300 متر است. منابع دايمي آب، وجود سنگ چخماق محلي، تشکيل تعداد فراوان غار و پناهگاه صخره اي
و خاک حاصلخيز از ويژگي هاي بارز دشت رستم محسوب ميشود.
در اين پژوهش اعضاي باستان شناسي هيات به سه گروه تقسيم شده بودند: گروه بررسي ،
گروه کاوش و گروه آزمايشگاهي.
بررسي هاي ما در منطقه عموما بر غار ها و پناه گاه هاي صخره اي متمرکز بود. اين مکانها در درون ساختار کارستي کوهستان هاي منطقه و عموما در درون درزها و شکاف هاي گسلي تشکيل شده اند. ما در بررسي هاي خود علاوه بر ثبت تمامي غارها و پناهگاه هاي صخره اي که داراي مواد فرهنگي بودند، غارها و پناهگاه هاي صخره اي بدون مواد فرهنگي را نيز به منظور شناسايي محوطه هايي که احتمال استفاده انسان اوليه از آنها بوده است ثبت کرده ايم.
از تعداد 146 محوطه ثبت شده، 90 مکان پناهگاه صخره اي، 40 مورد غار، 16 محوطه باز بوده است. از ويژگي هاي بارز محوطه هاي باز کشف شده در منطقه؛ کشف تعداد فراواني هاون سنگي است. اين محوطه ها عموما در کنار سراب هاي منطقه تشکيل شده اند. بر اساس گونه شناسي دست افزارهاي سنگي به دست آمده از محوطه هاي بررسي شده، چهار دوره فرهنگي پارينه سنگي قديم، مياني، جديد و نهايتا فراپارينه سنگي تاريخ گذاري شده است. از اين ميان 86 مورد مربوط به دوران پارينه سنگي جديد و فراپارينه سنگي، 6 مورد پارينه سنگي مياني و 1 مورد نيز پارينه سنگي قديم بوده است.محوطه باز توج يکي از نمونه محوطه هاي
باز با هاون سنگي ثابت است. اين محوطه در گذرگاه يقه سنگر قرار دارد.
به هنگام بررسي هاي سال 1385، يکي از غارهاي منطقه براي انجام کاوش و ارايه تاريخ نگاري براي محوطه ها و مواد حاصل از بررسي، انتخاب گرديد. اين غار به واسطه اينکه در هنگام بررسي يک بوف در آن مي زيست، غار بوف ناميده شد. اين محوطه در ميان يک گذرگاه راهبردی که دشت رستم 1 و 2 را به هم متصل مي کند، قرار گرفته است.
غار بوف در سمت دامنه شمالي کوهستان زرد با شيب دامنه 30 درجه در فاصله 150 متري از رودخانه فصلي سولک قرار دارد.
اين غار با مساحت 88 متر مربع داراي دهانه ای
به سمت شمال و شمال غرب است. طي دو فصل کاوش به منظور رسيدن به گاهنگاري پارينه سنگي در منطقه، گمانه هايي، مجموعا به ابعاد دو در نُه متر در ميانه ي آن ايجاد گرديد.
تراکم فراوان داده هاي فرهنگي که عموماً شامل دست افزارهاي سنگي و استخوان سبب گرديد که براي جمع آوري کليه مواد از روش سرند آبي استفاده گردد. پس از خشک کردن نهشته ها، داده هاي باستاني به دقت از ميان رسوبات جمع آوري و در بانک اطلاعاتي ثبت گرديد.
غار بوف داراي 4 لايه اصلي است که به تدريج قطر لايه ها از سطح به عمق ضخامت بيشتري مي يابد. اين چهار لايه به دو دوره هولوسن و پليوستوسن تقسيم گرديده است. نهشته هاي دوره هولوسن داراي ضخامتي به عمق 80 سانتيمتر و پليوستوسن به ضخامت 130 سانتيمتر است که کاوش به جز بخش کوچکي در انتهاي غار، به سنگ بستر نرسيده است. 5 نمونه نتايج تاريخ نگاري حاصل از آزمايش کربن 14 نشان مي دهد که قديمي ترين
دوره استقراري در غار به زماني حدود 36 هزار سال پيش باز مي گردد.
درفهرستی نمونه هاي تاريخ گذاري شده
در غار بوف نشان داده مي شود. سه نمونه از آنها که از ميان بقاياي گياهي تهيه شده به هنگام سرند آبي نهشته ها انتخاب شده اند، زماني بين 31 تا 36 هزار سال پيش را ارايه
مي کند. تعداد 8 نمونه ديگر نيز در حال حاضر براي تاريخ نگاري به آزمايشگاه دانشگاه لايب نيتز سپرده شده اند. در طول دو فصل کاوش غار بوف حدود 40000 دست افزار سنگي و مقادير متنابهي استخوان، بقاياي گياهي و زيورآلات پارينه سنگي ساخته شده بر صدف به دست آمد.
در جدول دوم فهرست مواد به دست آمده در کاوش غار بوف به تفکيک لايه ها
مشاهده مي شود. اين مواد پس از مطالعه در سال 1386، اکنون در محل گنجينه ايران باستان نگهداري مي شوند.
هيات مشترک پژوهشکده باستان شناسي
کشور و دانشگاه توبينگن در نظردارد با گسترش دامنه بررسي هاي خود در حوضه دشت رستم و دره هاي اطراف آن، تصوير بهتري از نمونه استقراري منطقه جنوب غرب کوهستان زاگرس به دست آورد. همچنين با ادامه کاوش در غار بوف وضعيت لايه نگاري بخش هاي عميق تر
غار را روشن شده و به ارايه گاهنگاري دوره پارينه سنگي در منطقه دست می يابد. ضمنا تمامي اطلاعات به دست آمده اعم از بررسي و کاوش در بانک اطلاعاتي ثبت و ضبط گرديده به نحوي که در آينده اين اطلاعات به راحتي قابل استفاده براي پژوهشگران باشد.
باستانشناسي ايران بومي نيست
توانايي ما در حوزه باستانشناسي کلي است و تخصصي رشد پيدا نکرده است.
عمران گاراژيان در حاشيه دهمين گردهمايي بين المللي باستانشناسي ايران در خصوص وضعيت باستانشناسي ايران گفت: باستانشناسي ما آنقدر تخصصي است که با ساخت اجتماعي نميتواند ارتباط مستقيم بر قرار کند.
وي در ادامه با بيان اينکه دانش باستانشناسي در يک رشته از کشورهاي دنيا بومي شده است افزود: اين دانش در ايران هنوز بومي نشده است يعني در دنيا دانش باستانشناسي ايراني را نميشناسيم و اين رويکرد در يک حوزه محدود و مختصر در ايران باقي مانده است.
گاراژيان با بيان اينکه باستانشناسي ايران هنوز ارتباط خود را با بيرون باز نکرده است افزود: اين انزوا هميشه به ضرر باستانشناسي بوده است و علت آن را بايد در نبود متخصصان ميان رشتهاي بومي و نبرد خود باوري در اين زمينه عنوان کرد.
اين دکتراي باستانشناس با بيان اينکه باستانشناسي در ايران يک دانش وارداتي است يادآور شد: اين دانش وارداتي با بوم فرهنگي ما ارتباط بر قرار نکرده و به همين علت کاربردي نشده است، يعني محصول به صورت منحصر در هويتسازي باقي مانده و اين کاربردي نيست.
گاراژيان با بيان اينکه لازم است نسل جديد باستانشناس ها به گونهاي تربيت شوند که باستانشناسي را تنها در حوزه تاريخ نبيند، افزود: براي اين کار بهتر است يک رشته
آموزشهاي بين رشتهاي را در آموزش باستانشناسي وارد کنيم که در ارتباط با زندگي جاري مردم کاربرد داشته باشند.
وي خاطرنشان کرد: باستانشناسي پيش از آنکه روشهايي مربوط به گذشته باشد روشهايي متناسب با مواد فرهنگي ما است، يعني روشهايي که از طريق تخمين، ارزيابي و مطالعه روي مواد در ارتباط با مسائل فرهنگي انسان ثبت اطلاعات ميکند.
اين استاد دانشگاه در خاتمه گفت: از آنجایيکه باستانشناسي روي بازماندههاي انساني کار ميکند بنابراين رشتهاي انسانيتر از باستانشناسي در حوزه علوم انساني پيدا نميشود.
شواهدي از زندگي انسان دوران نوسنگي در کلاردشت کشف شد
باستان شناسان با کشف يک اجاق در عمق حدود 5 متري زمين در غار راشک 3 کلاردشت، موفق به کشف سفالهايي شدند که احتمالا به دوران نوسنگي مربوط ميشود.
در پي کاوشهاي باستان شناسي در غار راشک 3 در کلاردشت، شواهدي از زندگي انسان دوران نوسنگي بدست آمد. باستان شناسان به منظور ثبت دقيق دوران شناسايي شده، مواد فرهنگي اين کاوش را به وسيله آزمايشات مختلف تاريخ گذاري ميکنند.
"حامد وحدتي"، سرپرست هيات کاوش در غار راشک 3، در اين باره گفت: «کاوشهاي باستان شناسي در غار راشک 3، در کلاردشت منجر به کشف يک اجاق در عمق حدود 5 متري زمين شد. سفالهاي جمع آوري شده از روي اجاق شباهت زيادي به سفال هاي دوران نوسنگي دارد که اين موضوع اکنون در دست بررسي است.»
وي در توضيح کاوش انجام گرفته گفت: «حدود 40 سال پيش آقای نگهبان منطقه را مورد بررسي و شناسايي قرار داد که منجر به شناسايي تعدادي محوطه باستاني و 3 پناهگاه انساني شد که با عنوان راشک يک تا 3 نام گذاري شد. در همان زمان آقای نگهبان از اهميت غار راشک 3 که از بقيه پناهگاه ها بزرگتر بود سخن گفته بود.»
بر اساس يافتههاي آقای نگهبان و همچنين بررسي و شناسايي دوباره منطقه در سال هاي 85 و 86 کار کاوش در غار راشک 3 آغاز شد.
وحدتي در اين باره گفت: «اين غار پيش از اين توسط اهالي روستاي منطقه مسدود شده بود و از آن به عنوان آغل استفاده ميشده است. البته اين موضوع که فضولات حيواني را به همراه داشت کمک بيشتري به حفظ لايههاي فرهنگي آن کرد.»
وي در ادامه گفت: «کاوش را با يک گمانه دو در يک، بيرون غار آغاز کرديم که اطلاعاتي بدست آمد اما کافي نبود. به همين علت ادامه کار را به داخل غار کشانديم و يک گمانه دو در يک و سپس دو در دو باز کرديم که منجر به کشف اجاق شد.»
به گفته وي آنچه در کشف اين اجاق اهميت دارد، وجود 20 سانت خاکستر روي آن است که نشان از توالي استقرار در اين غار دارد.
سرپرست هيات کاوش در غار راشک 3 افزود:« سفالهاي بدست آمده از روي اجاق را به "کريس تورنتون" که متخصص سفال دوره نوسنگي است نشان داديم.
در اين بخش از مطالعه، تطبيقي ميان سفال هاي غار راشک 3 با سفالهاي بدست آمده از دوره نوسنگي سفال دارد که با درياي خزر مقايسه شد و احتمال نوسنگي بودن آنها به وجود آمد.»
وي تاکيد کرد که هنوز هيچ تاريخگذاري خاصي روي اين سفال ها انجام نگرفته است و به منظور تاريخگذاري دقيق، سفال ها در دانشگاه آکسفورد مورد مطالعه قرار گرفته است.
وحدتي در ادامه افزود: «در کنار اين سفالها، تعدادي سفال دوره کلکلوتيک نيز کشف شد. همچنين از اين کاوشها استخوانهاي حيواني نيز بدست آمد که توسط آقای بلوچ مورد مطالعه قرار گرفته اند.»
به گفته وي رسوبات بدست آمده از اين کاوش نيز در دانشگاه تهران مورد مطالعه هستند و در حال حاضر يک تيم کامل براي مطالعه تمامي مواد فرهنگي بدست آمده از اين کاوش تشکيل شده است.
کلاردشت يکي از محوطههاي مهم باستاني کشور است که در استان مازنداران واقع شده و تا کنون شواهد زيادي از زندگي انسان در آن کشف شده است.
باستانشناسان جوان را دست کم نگيريم
تصور اينکه باستانشناسان خارجي به صرف خارجي بودن بيشتر از ما ميفهمند تصور غلطي است.
آرمان شيشهگر باستانشناس سازمان ميراثفرهنگي، صنايعدستي و گردشگري در حاشيه دهمين همايش بينالمللي باستانشناسي ايران کمبود امکانات آزمايش کربن 14 را يکي از ضعفهاي عمده باستانشناسي کشور عنوان کرد و افزود: ما در داخل سازمان ميراثفرهنگي چنين امکاناتي را نداريم و به ناچار بايد به بيرون از سازمان متکي شويم که اين مقرون به صرفه نيست. وي به ضرورت وجود زبانشناس ميان رشتهاي در طرحهاي باستانشناختي تأکيد کرد و گفت: از آنجاییکه در خواندن يک کتيبه بين زبانشناسان مختلف اختلاف نظر وجود دارد لذا بهتر است متخصصان اين رشته هرچه بيشتر جذب سازمان ميراثفرهنگي شوند تا مشکلات ما در اين حوزه کمتر شود.
شيشهگر نبود انسان باستانشناس را در سازمان ميراثفرهنگي، صنايعدستي و گردشگري مشکل ديگري عنوان کرد و افزود: در شاخه انسانشناسي ما فقط يک نفر را در کل سازمان داشتيم که بازنشسته شد و متأسفانه با بازنشسته نيز نميتوان قرارداد بست و اگر يک منطقه ديگري نياز به انسانشناس داشته باشد نميدانيم واقعاً چه کنيم. وي با اشاره به اينکه در حوزه باستانشناسي از ابتدا پيشبيني بسياري از ميان رشتهايها نشده بود گفت: از آنجایيکه بسياري از کاوشهاي باستانشناسي ما قبل از انقلاب به صورت مشترک با هيأتهاي خارجي انجام ميشد و باستانشناسان خارج از کشور خيلي از اين کارهاي ميان رشتهاي را انجام ميدادند لذا ضرورت ميان رشتهايها چندان احساس نميشد.
شيشهگر نقطه ضعف باستانشناسي ايران در مقابل ساير کشورهاي خارجي را نداشتن ابزار کار دانست و گفت: ما از نظر فکري کمتر از خارجيها نيستيم و باستانشناسان جوان با استعدادي داريم که لازم است موررد حمايت بيشتري قرار بگيرند و بيشتر باور شوند.
وي با تأکيد بر اينکه باستانشناسان جوان ميتوانند جايگزين همکاران خارجي خود شوند، خاطر نشان کرد: هيچ اشکالي ندارد که باستانشناسان خارجي در کنار باستانشناسان داخلي کار کنند اما از آنجایيکه نيروهاي خارجي چندان با فرهنگ بومي مردم ايران آشنا نيستند زمان زيادي ميبرد تا نسبت به خردهفرهنگها آشنايي پيدا کنند در حاليکه باستانشناسان ايراني اين آشنايي را از قبل دارند و اين امر در پژوهشهاي باستانشناسي تأثير زيادي ميگذارد. اين استاد دانشگاه اظهار کرد: توسعه باستانشناسي کشور از سوي ديگر به اعتبار کافي براي کاوشهاي سالانه، ارائه مجوز و استخدام باستانشناسان جوان توسط سازمان ميراثفرهنگي بستگي دارد.
وي در پايان خاطر نشان کرد: باستانشناسان خارجي وقتي با استعدادهاي جوانان ما در حوزه باستانشناسي آشنا ميشوند به بسياري از آنها بورس تحصيل در خارج از کشور ميدهند که اين امر خود بيانگر استعداد باستانشناسان جوان ايراني است.
پروژههاي ارباب ، رعيتي بيانگر شکاف طبقاتي گذشتگان
رئيس پژوهشکده باستانشناسي گفت: طرح هاي ارباب رعيتي يکي از با ارزشترين و مهمترين طرح هاي باستانشناسي ايران است.
حسن فاضلينشلي در حاشيه دهمين گردهمايي بينالمللي باستانشناسي ايران در خصوص طرح مطالعه روستاهاي ارباب - رعيتي در دشت تهران با بيان اينکه اين طرح يک طرح مردم - باستانشناسي است افزود: متاسفانه تا به حال برنامهاي براي حفظ ميراثروستايي فلات مرکزي ايران که از همه ابعاد اجتماعي، فرهنگي و سنن برخوردار است نداشتهايم.
وي با اشاره به اينکه سبک زندگي ارباب - رعيتي که از زمان هخامنشيان تا سال 1340 هجري شمسي به ارث رسيده است حدود سههزار سال قدمت دارد؛ گفت: لازم است اين ساختار اجتماعي که بيانگر چند هزار سال تداوم استقرار انساني است حفظ شود تا نسل جديد و نسلهاي آينده بتوانند با زندگي نياکان خود آشنا شوند.
فاضلي نشلي با بيان اينکه ما در دوره تاريخي بيشتر به دنبال بناهاي بزرگ و حاکمنشين بودهايم اظهار داشت: متأسفانه اين امر سبب شده بود ما از زندگي مردم عادي اطلاعات چنداني نداشته باشيم، لذا اين طرح پژوهشي بهترين فرصت است تا ما با شکافطبقاتي، ساختار فرهنگي و آداب و سنن طبقات اجتماعي در دورههاي مختلف تاريخي آشنا شويم. رئيس پژوهشکده باستانشناسي مطالعه روي ساختار اجتماعي گذشتگان، تأثير گروههاي مختلف اجتماعي روي بافت معماري، نوع کشاورزي و اينچنين پرسشهاي مشابه را از ديگر اهداف اين طرح پژوهشي عنوان کرد و گفت: رسيدن به پاسخ اين پرسشها به ما کمک خواهد کرد تا درک جامعتري نسبت به گذشته داشته باشيم و ارزيابيهاي ما از اعتبار علمي بيشتري برخوردار باشند. وي در خاتمه با اشاره به اينکه اين طرح مطالعاتي از سال 85 آغاز شده است؛ افزود: نتايج حاصل از اين طرح مطالعاتي که روي استقرارهاي انساني در هزاران سال پيش انجام ميشود قابل تعميم به بسياري از محوطههاي اسلامي که همين ويژگي را دارند خواهد بود و به باستانشناسان کمک ميکند پيش از هرگونه کاوش تا حدودي نسبت به عملکرد فضاي معماري محوطه مورد نظر آگاهي پيدا کنند.
«شمی» قديميترين نيايشگاه دودمان پارتييا اليماييد باستان
سراورل استين siraurel-stein انگليسي كه در سال 1314 هجري شمسي آثار تاريخي "شمي" ايذه را مورد بررسي و حفاری قرار داده و كم و كيف اين كاوشها را به رشته تحرير درآورده، كه خلاصه آن چنين است:« 30 سال پيش توسط مردم محل كه مشغول پيكني ساختمان مسكوني بودند به مجسمهاي برنزي تمام قد كه فاقد دو دست بود به طور اتفاقي برخورد نمودند.
وي قامت اين مجسمه را 1 فوت و 5 اينچ و عرض آن را 2 فوت و 5 اينچ ذكر كرده است.
همچنين به هنگام حفاري يك مجسمه كوچك به طول نيممتر، در حالي كه پاافزاري چكمه گونه در پاها و طناب و يا شالي بر دوش كه دست خود را به آن گرفته بود، از زير خاك بيرون آمد.
همچنين دو سر انسان از سنگ مرمر، كه به نظر ميرسيد يكي از آنها يوناني که شايد سر آفروديتا باشد و ديگري پارتي است .
در ادامه اين كاوشها دو دست از سنگ مرمر يافت گرديد يكي از آنها كوچكتر و شايد از آن كودكي باشد. ضمنا دو قطعه سنگ مربع مستطيل شكل به دست آمد كه جاي پاي مجسمه روي آنها مشهود بود .
استين محل حفاري شده را در پلات فرم و يا قسمتی به عرض 29 فوت و 6 اينچ و طول 30 فوت و 6 اينچ در حالي كه گرداگردش را هم تراشههايي كه به منظور گمانه زني حفر كرده بودند نيز بيان كرده است .
در اين عمليات علاوه بر اشياي باستاني سنگهاي بسيار زياد و آجرهايي كه ضخامت آنها معادل چهار آجر معمولي بود از زير خاك بيرون آورده شدند .
تراكم آجرها به حدي بود كه كوره آجرپزي را تداعي مي كرد همچنين به راه آب آجري بزرگي نيز اشاره نموده است در آن حوالي گورستاني وسيع مانند گورستانهاي دوره ساساني آشكار شد كه به نظر ميرسيد از مدتي پيش به منظور يافتن اشياي باستاني آنها را مورد تعرض قرار داده بودند.
در محل كاوشها و بر سطح زمين لايهاي قرمز رنگ و به ضخامت 2 سانتيمتر (همرنگ تالار صدستون تختجشميد و شوش) نيز مشهود بود .
استين اعتقاد داشت كه اولين لايه ساختمان موجود ممكن است متعلق به دودمان ساساني باشد . اما سطح زيرين آن قطعا از قدمت بيشتري برخوردار بوده و مربوط به دوره اشكاني است و اشياء زياد شكسته شده و مجسمههاي خرد شده مانند، بازو،پنجه، انگشت،آهن و ظروف سفالي، شمعدان، ميخهاي تزئيني گلي يا فلزي رنگي، خنجر ولگام اسب و صورتهايي از آهن و مفرغ اشاره دارد كه در آن محل پيدا شدهاند.
استين با حدس غالب ميگويد: اين مكان بايد بتخانه باشد زيرا بعد از آكندر بيشتر آداب و عادات ايرانيها با يونانيها مخلوط گرديده و ايرانيها به تقليد از يونانيها،به اصنام احترام ميگذارند و اين بتخانه را بايد با همكاري هم ساخته باشند. ولي در زمان ساسانيان به آتش كشيده و خراب شده است .
پيرامون اين بتخانه شهركي مسكوني بنا گرديده و مردم به نيت تبرك در آن خانه سكونت داشتند .
اين فرضيه را ميتوان از وجود گورستانهاي اطراف به درستي استنباط كرد و اين اولين باري است كه بتخانهاي با اين عظمت در شمي يافت شده است .
پيرامون محل را تا شعاع، معين ظاهراً حصاري در برگرفته بود كه قسمتهايي از آن تا زمان حضور هيئت مذكور باقي مانده و در وسط بنا قبري و پلكاني از آجر بسيار زيبا از زير خاك سربرآورده بود. آثار تاريخي شمي كه خود به تنهايي موزهاي است از تمدن كمياب دودمان پارتي، اين آثار در درهاي خشك و در دامنه شمالي كوه بيلوا قرار گرفته است غناي اشياي برنزي، سنگي، مخصوصا مجسمهها و قطعات ساير ملزومات حكايت از آن دارد كه شمي در زمان اشكانيان از موقعيت و جايگاه بسيار رفيعي برخوردار است.
مهمترين اين اشيا مجسمهاي است برنزي با قامتي به ارتفاع 94/1 متر كه يك دست آن مفقود گرديده و هم اكنون در موزه ملي تهران نگهداري ميشود، با اين توصيف نوع لباس حالت سبيل و ريش، موهاي پرپشت در حالي كه نواري پهن روي آنها بسته شده -كه شايد ديهيم شاهي باشد- و نگاره از مقابل بنابراين همه مختصات همانند مردان اشكاني است .
همچنين مجسمه برنزي ديگري به دست آمد كه دامن آن به سبك تن پوش يوناني و شلواري همچون پارتها برتن داشت .
سراورل استين انگليسي كه خود كاوشهاي اين محل را برعهده داشته چندين مجسمه قطعات برنزي زيادي را به دست آورده است، از جمله سرمجسمهاي كوچك به سبك يونان باستان و همانند سر مرمرين.
"رب النوع آفروديت" كه پيش از آن در ناحيه پارس يافت شده بود. در ادامه كاوشها بقاياي معبدي مستطيل شكل به ابعاد 14× 23 متر سربرآورده و با توجه به قطعات شكسته مجسمهها و ديگر وسايل و ابزار معلوم شد كه اين معبد بر اثر آتشسوزي تخريب گرديده بود و متحمل است كه اين اتفاق در عصر ساسانيان به وقوع پيوسته باشد زيرا در آن زمان حضور موبد بزرگ "كرتير" بر تخت سلطنت سايه افكنده بود و با پيروان اديان برخورد جدي ميشد و معابد آنان نيز تخريب ميگرديد.
ميان اين معبد قربانگاهي كه با آجر احداث گرديده بود نمايان گرديد. همچنين وجود 12 پايه سنگي نشانگر آن است كه در زمان شكوفايي معبد 12 مجسمه روي آنها استوار بوده است.
در اين سلسله كاوشها، يك مسجمه كوچك و سر يك مجسمه شكسته شده ديگر كه به آنتوكوس چهارم و به دودمان سلوكي نسبت داده شده به دست آمد.
همچنين در قبري كه احتمالاً از آن زني بوده، مقداري صدف منقوش يافت شد كه شايد روي جعبهاي زنانه تزئين شده بودند مضافا ضمن وجود ديواري حجيم در شرق معبد در آن حوالي كه گورستاني از دوره پارتي نيز كشف شد.
البته دستاوردهاي اين كاوشها (شمي) مربوط به قرن اول يا دوم پيش از ميلاد و متعلق به دوره اشكانيان است .
علي اكبر سرفراز و بهمن فيروزمندي در مورد آثار تاريخي شمي و كشف مجسمه برنزي از آن محل مينويسند:«... در بختياري ناحيه مالمير خوزستان (ايذه) مجسمه برنزي از ناحيه اي به نام شمي به دست آمده است كه در موزه ايران باستان تهران نگهداري ميشود و نمونهاي از كارهاي زيباي اين عصر (اشكاني) به حساب ميآيد و احتمالاً متعلق به حدود سال 50 قبل از ميلاد تا 100ميلادي است.
اين مجسمه برنزي كه از آن يكي از بزرگان محلي بوده است او را در جامعه اشكاني نشان
مي دهد. وي طوقي بر گردن دارد و ديهيم كه بر سر اوست تقليدي از ديهيم شاهان اشكاني است1.
(ديتر امان) شمي را معبدي بزرگ از دودمان پارتها دانسته كه متاثر از معماري يوناني و اشكاني است و مينويسد: «طبق نظريه اشتاين (1969،ص141) معبد مقدس پارتها (شالي) با نشانههايي از معماري يوناني در كوهستانهاي شمال غربي مالمير قرار دارد. به گمان اشتاين شامي به اقامتگاه تابستاني پارتها گفته ميشد.2
پی نویس:
1 - باستانشناسي و هنر دوران تاريخي، ماد، هخامنشي، اشكاني، ساساني تاليف علي اكبرسرفراز و بهمن پيروزمندي، انتشارات مارليك ،
1385 صفحه 213 و 214
2 - بختياريها عشاير كوهنشين ايراني در پويه تاريخ، ديتر امان ص 58
نمايش94 شيء يافت شده از تپه جوبجي در موزه مردمشناسي خليج فارس
با پايان يافتن عمليات نجات بخشي و مرمت بخشي از مجموعه اشياء يافت شده از محوطه تاريخي جوبجي در رامهرمز از سوي بخش مرمت موزه ملي ايران، 94 قطعه از اين مجموعه همزمان با برپايي دهمين گردهمايي باستانشناسي در موزه مردم شناسي خليج فارس به نمايش در ميآيد.
آرمان شيشهگر سرپرست هيئت باستانشناسي تپه تاريخي جوبجي با اعلام اين خبر گفت: بيش از نيمي از 600 قلم شيء انتقالي به موزه ملي شامل حلقههاي طلايي منسوب به حلقههاي قدرت، انواع پولک، دگمه، مهره و آويز، پيکرکهاي انساني، دستبند، مهرهايي از جنس عقيق، کاسه و ظروفي از جنس مفرغ، نقره و سفال می باشد که از سوي کارشناسان پرتلاش بخش مرمت موزه ملي مورد نجات بخشي و مرمت قرار گرفته است. به گفته وي 60 قلم شيء طلايي و 34 شيء مفرغي، نقره اي، سفالي و سنگي براي نمايش در بندرعباس انتخاب شده است.
مهناز گرجي مسئول بخش مرمت موزه ملي در خصوص مرمت اين اشياء گفت: عمليات نجات بخشي و مرمت اين اشياء از بهمن ماه سال گذشته آغاز شده و هنوز ادامه دارد.
به گفته وي از مجموعه ياد شده، آثار زرين به طور کامل مورد رسيدگي حفاظتي قرار گرفته و اشياء فلزي نقره اي و مفرغي نيز که به دليل شرايط نامساعد خاک دچار خوردگي و به واسطه رسوبات موجود کاملاً بهم چسبيده شده بودند نجات بخشي و مرمت شدهاند.
در بهار سال 1386 به طور اتفاقي، آرامگاهي مربوط به دوره عيلام نو در روستاي جوبجي رامهرمز کشف شد. آرمان شيشه گر سرپرست هيئت باستانشناسي تپه، اين کشف را يکي از بزرگترين دستاوردهاي باستانشناسي تمدن عيلام و ايران اعلام کرد.
وي با تأکيد بر اينکه يافتن هر نشانهاي از تمدن عيلام، حلقههاي ناشناخته اين حوزه عظيم تمدني را کاملتر ميکند و اين آرامگاه از اين نظر حائز اهميت است، گفت: گور نهادهها معرف مسائل مالي، سياسي و اجتماعي آن دوران و حکومت عيلام در سالهاي پاياني اقتدار عيلاميها در دشت خوزستان به شمار ميرود.
به گفته شيشهگر، با تداوم اجراي امور حفاظتي و مرمتي مجموعه آثار فلزي نکات بارزي از فناوري فلزکاري دوره ياد شده مشخص شده و از سوي ديگر بواسطه آشکار شدن جزيياتي ويژه از برخي از اين اشياء، زمينه مطالعات اعتقادي و آييني مردم آن دوره نيز فراهم شده است.
طراحي بناي يادمان مکتب شيراز
طراحي بناي يادمان مکتب شيراز توسط سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان فارس آغاز شده است.
معاون فرهنگي و ارتباطات سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان فارس با بيان اين مطلب گفت: اين طراحي در راستاي معرفي و شناساندن علوم مکتب شيراز و انديشمنداني است که در به وجود آوردن اين مکتب نقش آفرين
بودهاند .امير سوداگران افزود: اين حجم معماري در اين يادمان با استفاده از مطالعات و پژوهشهايي که طي دو سال گذشته با همکاري فرهنگستان هنر جمهوري اسلامي ايران صورت گرفته است به گونهاي طراحي ميشود که هويتدهنده مکتب شيراز باشد .وي تصريح کرد: نخبگان اين مکتب با توجه به علوم مرتبط با آن در قسمتهاي مختلف اين يادمان معرفي ميشوند.
سوداگران اضافه کرد: عمليات اجرايي يادمان مکتب شيراز با انجام تمامي مراحل قانوني و تصويب طرح در هفته شيرازآغاز شد.
ثبت3 اثر تاريخي ايلام در فهرست آثار ملي
مسئول ثبت آثار تاريخي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان ايلام از ثبت سه اثر تاريخي در فهرست آثار ملي خبر داد.رويا ارجمندي مسئول ثبت آثار تاريخي سازمان ميراث فرهنگي، ،صنايع دستي و گردشگري استان ايلام با اعلام خبر فوق گفت: محوطه کله چوب شيروان و چرداول،محوطه سالارخان دره شهر و چمرگاه دهلران در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده اند.
وي با اشاره به 539 اثر تاريخي ثبت شده در فهرست آثار ملي،
گفت: با ثبت اين سه اثر و يک اثر معنوي در حال حاضر 543 اثر ثبت شده تاريخي در استان وجود دارد.مسئول ثبت آثار تاريخي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان ايلام در پايان خاطرنشان کرد: آثار تاريخي ثبت شده شامل تپه ها،بناها و محوطه هاي تاريخي است.
حفاظت کتيبه بيستون در دستور کار قرار گرفت
به منظور مصون ماندن کتيبه بيستون از آسيب هاي طبيعي موجود در منطقه، عمليات حفاظت و مرمت آن در دستور کار پايگاه ميراث فرهنگي بيستون قرار گرفت.
داود دانشيان، مدير پايگاه ميراث فرهنگي بيستون با بيان مطلب فوق گفت:با توجه به اينکه کتيبه در معرض آسيب هاي طبيعي،نفوذ آب، يخبندان و مواد شيميايي کارخانه هاي اطراف قرار گرفته است در صدد حفاظت و مرمت کتيبه هستيم.
وي با اشاره به بازديد کارشناس يونسکو از اين اثر تاريخي گفت: پس از بازديد اقداماتي مانند خبررسانی، پايش و همچنين نمونه برداري از کتيبه از هفته گذشته آغاز شده است که پس از تحليل و مطالعات، اقدامات حفاظتي و مرمتي لازم در اين کتيبه مشخص مي شود.دانشيان به اقداماتي که از سوي يونسکو آغاز شده است اشاره کرد و افزود:با اتمام اقدامات حفاظتي، عمليات مرمتي را به منظور رفع نگراني دوستداران ميراث فرهنگي و افزايش عمر کتيبه انجام خواهيم داد.
آذرنوش، احياء کننده اقتدار ملّي ايران در حوزه باستان شناسي
جامعه علمي کشور، در غم از دست دادن انديشمندي والا مقام، پژوهشگري ارجمند و يکي از صاحب نامترين باستان شناسان و ايرانشناسان جهان به سوگ نشسته است.
افسوس که فقدان اين چهره علمي و نامدار تاريخ و فرهنگ ايران باور کردني نيست، اما بايد پذيرفت که تنها اوست که حيّ و قيّوم است. استاد مسعود آذرنوش پس از يک عمر تلاش، همانند شمعي به تاريخ و تمدن ايران روشني بخشيد و عاشقانه سوخت.
به راستي حسرت از دست دادن استاد مسعود آذرنوش، اگرچه براي خانواده محترم، دوستان و آشنايان عزيز و محترم ايشان بسيار سخت است اما بيش از آن براي جامعه باستان شناسي کشور و دانشجويان ايشان مصيبتي است بزرگ.
کمتر اين چنين چهره هاي شاخص و ماندگاري در هر نسل شکل مي گيرد و به سختي شرايط متعددي فراهم مي شود تا يک نفر آنگونه که شايسته است زندگي کند و در عمر خود برکات معنوي پر شماري براي همروزگاران خود بجاي گذارد.
مسعود آذرنوش، اگرچه از بدنه سازمان ميراث فرهنگي بود اما ايشان خود، ميراثي بزرگ و ماندگار به حساب می آمد. مسعود آذرنوش همچون شعله اي آسماني باستان شناسي ايران را روشن ساخت و خود سوخت. او زندگي خود را فداي باستان شناسي کرد.
مسعود آذرنوش يک نفر نبود، مسعود هزار نفر بود، او علاوه بر تسلط به چندين زبان بين المللي، بهترين و شيواترين متن هاي فارسي را مي نگاشت. وي، نه تنها عضو شوراي سردبيري دهها مجله و ويراستار بسياري از متون بود بلکه خود نويسنده و پژوهشگري توانا و دانشمند بود. وي نه تنها بهترين شيوه هاي کاوش در فعاليت هاي ميداني را اجرا مي کرد بلکه گزارش ها و مقالات علمي ايشان به زبانهاي مختلف زبانزد بود.
آذرنوش در همه چيز امين بود. وي هم در حوزه علم و هم در نگاهداشت و پاسباني از ميراث تاريخي کشور امين بود. در چندين سال تصدي بر حوزه مديريت باستان شناسي کشور هيچ کس خطايي از وي نديد. در روزگار وي، حوزه هاي ايرانشناسي دنيا بخاطر تلاش هاي ايشان در فراهم کردن زمينه تحقيق و پژوهش براي بسياري از باستان شناسان داخلي و خارجي، شکو فا شد. در دوران تدريس ايشان در دانشگاه و هم در دوران مديريت وي، نسل جديدي از باستان شناسان شکل گرفتند که عميقاً از نظر علمي امين و از نظر اعتقاد به وطن ثابت قدم بودند. آذرنوش بهترين سربازان و حافظان عاشق وطن را پرورش داد. آذرنوش ديگر يک تن نيست، او در اين خاک ريشه دوانيده و اگرچه در تاسف و تالم ازدست دادن گوهره پاک پيکره او بايد گفت:
از شمار دو چشم يک تن کم
و ز شمار خرد هزاران تن بيش
اما، اين بار حقيقت وجود وي متفاوت از گذشته، در دل خاک ريشه خواهد زد و شکوفا خواهد شد. او صدها دانشجو پرورش داده است و کارهاي زيربنايي که انجام داد نظير موارد زیر براي هميشه جاويد خواهد بود.
1. ايحاد ساختماني بزرگ و باشکوه براي ساختمان اداري باستان شناسي کشور.
2. تاسيس کتابخانه تخصصي باستان شناسي در مرکز باستان شناسي که اميدواريم به حرمت شکوه اين چهره ماندگار باستان شناسي، نام آن بزرگمرد بر اين کتابخانه جاويد و کتابخانه به نام اعلاي ايشان مزين شود.
3. ايجاد گروه هاي کاوش مشترک باستان شناسي که در اين چارچوب نسل جوان ايران با شخصيت بسيار والاتر از پيش در مقابل مهمترين استادان دانشگاههاي خارج از کشور قرار گرفت و در چارچوب برنامه وي بود که امروز بيش از 20 نفر باستان شناس در دانشگاههاي خارج از کشور با امکانات و بورس هيات هاي خارجي در حال تحصيل هستند.
4. زنده ياد آذرنوش براي نخستين بار، بهترين روش ها و علمي ترين شيوه هاي کاوش و بررسي باستان شناسي را دهه 1370 در کشور در دانشگاه ها پايه ريزي کرد.
5. در دوران مديريتي وي، باستان شناسي ايران شکوفا شد و شخصيت گرفت. چاپ و انتشار دهها جلد گزارش، برگزاري چندين همايش بزرگ بين المللي و فراهم کردن زمينه پژوهش در بدنه سازمان ميراث فرهنگي همه در چارچوب تفکر نظام مند ايشان طرح ريزي و اجراء شد.
6. براي نخستين بار موضوع کاوش هاي نجات بخشي به ويژه در سد سيوند را ايشان پايه گذاري کرد و خوشبختانه از قِبل فکر ايشان امروز صدها محوطه باستاني در کشور در حال کاوش است و در اين چارچوب، بيش از صدها دانشجو و کارشناس در حال تحقيق و پژوهش هستند.
دکتر آذرنوش منبع خير و برکت بود.
7. در دوران تصدي ايشان بر دستگاه باستان شناسي کشور بود که هيات وزيران قانون مطالعات باستان شناسي را در تمام طرح هاي عمراني به تصويب رساند. وي با ارتباط خوب و سازنده اي که داشت، مسئولين محترم وقت سازمان و مقامات مسئول را به خوبي با باستان شناسي و اهميت آن آشنا ساخت.
8. در زمان تصدي ايشان، رشد مقالات علمي، چاپ و انتشار گزارش هاي باستان شناسي ايران در خارج از کشور اوج گرفت و ايران در حوزه باستان شناسي رشد قابل ملاحظه اي بدست آورد.
9. از همه والاتر اینکه استاد آذرنوش يک متخصص تاريخ و فرهنگ دوره ساساني در ايران بود که ايشان 40 مقاله به زبان هاي مختلف منتشر کرد و کتابي جامع از هنر دوره ساساني در خارج از کشور به چاپ رساند. افسوس، اميد بسيار داشت تا آن کتاب را به فارسي برگرداند.
حضور مسعود آذنوش در دهه 1370 در دانشگاه و هم در دهه 1380 در مديريت اجرايي باستان شناسي کشور، تحولي بزرگ در باستان شناسي ايران بود. به راستي وي
باستان شناسي ايران را در علم و عمل احياء کرد. در پشت چهره جدي و پرتلاش و مشتاق وي قلبي مهربان و رئوف وجود داشت که تنها افرادي اين قلب مهربان و انسانيت اين مرد بزرگ را درک
مي کردند که از نزديک با وي آشنا بودند.
اقتدار آذرنوش، زبانزد همه بود، اقتدار وي اقتداري ملي بود. علم، مردانگي و انسانيت وي شاخص روح بلند ايراني بود و شخصيت
استاد ، همانند شخصيت قهرمانان ايراني در شاهنامه افسانه اي و تکرار ناپذير است.
مقاله هاي متعدد و کتاب هاي ارزشمند وي به زبان هاي انگليسي و فرانسه، آلماني همه نشان دهنده دانش والاي اين مرد بزرگ است. هيچ ادعا نداشت و تمام کارهايش بر اساس قانون و ضابطه بود. هيچ وقت، غيبت نکرد و هيچ زمان به انساني بي حرمتي نکرد. هميشه مي گفت:
وطن را در نظر بگيريد هر کار که به نفع کشور بود انجام دهيد. اگر وطن نگه داشته شود ما مي توانيم وجود داشته باشيم.
آري، دکتر مسعود آذرنوش اگر سخت گيري مي کرد براي اين بود که وي تماميت مملکت و آينده را در نظر مي گرفت و کوته بين نبود.
براي نزديکترين افراد به خودش بسيار بيشتر از ديگران سخت مي گرفت و اگر مي دانست فردي لياقت و شايستگي انجام امور را دارد براي موفقيت وي بي نهايت تلاش مي کرد.
استاد آذرنوش براي نسل جوان کشور،سرمشقی مناسب بود که شخصيت علمي نسل هاي پيشين و نسل امروز جامعه را بهم پيوند زده بود. بسيار خوشحال بود اگر مي دانست يک نفر ايراني پيشرفتي در کار دارد. به راستي، تمام آرزو و اميد دکتر آذرنوش پيشرفت جوانان باستان شناس ايراني بود. افسوس باد خزان، آذرنوش بزرگوار را زود از ما گرفت.
حيف که قامت استوار، روح مردانه، انساني و آن همه جبروت در زير خاک بخفت. افسوس، بهترين گل باستان شناسي کشور گلچين شد.
يادش گرامي و روحش جاودان باد.
تپه ميل
ناگفتههايش را واگويه كرد
قائم مقام سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري کشور در بازديد اخير خود از اثر تاريخي تپه ميل (کيلومتر 25 جاده تهران- ورامين) تبديل آن محل را به پايگاه ميراث فرهنگي مورد تائيد قرار داد.
استان تهران فاقد پايگاه ميراث فرهنگي است و تپه ميل ميتواند سرآغازي خوب براي گسترش فعاليتهاي باستانشناسي و گردشگري در اين استان باشد.
تپه ميل داراي منظر تاريخي و طبيعي زيبائي است، محوطه آنجا بيش از 70 هکتار وسعت دارد و کاوشهاي باستانشناسي سالهاي گذشته در تپه ميل ناتمام مانده و هنوز از لحاظ تاريخي ناگفتههاي زيادي دارد.
باستان شناسان و مستشرقان ايراني و خارجي، تپه ميل را آتشکده معرفي کرده بودند، اما کاوشهاي سالهاي اخير توسط فيروزه شيباني (کارشناس باستانشناسي) موجب تقويت فرضيات جديدي شد و قراين و شواهد معماري نشان داد که مجموعه معماري آنجا بايستي به کاخ يا استراحتگاهي متعلق به سالهاي اوليه ظهور اسلام در سرزمين ايران
مربوط باشد.
از لحاظ معماري، نکات مبهمي پيرامون انتقال سنتها و شيوههاي معماري از دوره ساساني به دوره اسلام وجود دارد و تپه ميل بنا به اعتقاد کاوشگر آنجا بهترين نقطهاي است که ميتواند وضعيت دوران را پيش ما روشن کند مشروط به آنکه کاوشهاي ناتمام به نقطه کمال برسد.
برخي معتقدند، موقعيت طبيعي حول و حوش تپه ميل و وجود نيزارهاي متراکم در منطقه احتمال وجود يک شکارگاه سلطنتي پايان دوره ساساني و اوايل اسلام را در آنجا تقويت ميکند و بناي تاريخي تپه ميل در اصل ممکن است يک کاخ شکار (خورنق) بوده باشد، زيرا تاسيساتي که تاکنون از زير خاک خارج شده از لحاظ طراحی معماري با تأسيسات آتشکدهها و مراکز مذهبي دوره ساساني که تاکنون شناخته شده همخواني ندارد.
همچنين از لحاظ گردشگري، تپه ميل ميتواند نقطه عزيمت يا مبدأ يک مسير گردشگري بسيار جذاب قلمداد شود. مسيري يک روزه که از چشمه علي ري و برج طغرل شروع ميشود و پس از ديدار گردشگران از تپه ميل و يادمانهاي درون شهر ورامين به مجموعه افسون کننده قصر بهرام در 60 کيلومتري حاشيه کوير ورامين ختم ميشود.
ايجاد يک چايخانه نوین با سرويسهاي بهداشتي در تپه ميل ميتواند محلي براي صرف صبحانه گردشگران و آغاز حرکت به سوي ورامين و قصر بهرام باشد، گردشگري باستانشناسي هم ظرفيت ديگر تپه ميل است، اينجا نزديکترين نقطه به تهران است که توريستها ميتوانند فعاليتهاي باستانشناسان و مرمتگران را ولو براي چند سال محدود به چشم خود ببينند.
سازمان میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری استان تهران با آغاز فعاليت در تپه ميل، ويترين زيبا و پرجاذبهاي را به نمايش خواهد گذاشت و خلأ وجود يک نقطه گردشگري با طبيعتي زيبا و سحرانگيز را در بيرون از غوغاي دود و آهن تهران پرخواهد کرد.
کشف کارخانه ساخت چراغ نفتي روم باستان
محققان ايتاليايي از کشف کارگاه ساخت چراغهاي نفتي باستاني خبر دادند که محصولات آن، خانه هاي اين کشور در زمان امپراتوري روم را روشن ميساخته است.
اين کارگاه که در شهر مودنا(Modena)، در منطقه شمالي ايتاليا قرار دارد، هنگام ساخت منطقهاي مسکوني در کنار ديوارهاي قديمي شهر نمايان شد.
دوناتو لاباتو، سرپرست گروه اکتشاف گفت: طي عمليات اکتشاف مقادير بسياري از تکههاي ظروف سفالي همچون، گلدان و بطري به همراه خشتهاي گلي ديواره انبار به دست آمد، اما بيشتر آنها را چراغهاي نفتي تشکيل ميدادند که نام سازندههايشان برروي آنها حک شده بود.
کارخانههاي لامپ سازي ، يکي از اولين کارخانههاي توليدي دوران امپراتوري روم به شمار ميرود که اجناس را با برند مخصوص سازندگان آنها روانه بازار سه قاره ميکرده است.
لاباتو افزود: تمام کورههاي سفال پزي اين کارخانه درمحوطه بيروني ساختمان قرار گرفته بودند تا منجر به آتش گرفتن احتمالي داخل کارگاه و از بين رفتن اشيا داخل آن نشوند.
لازم به ذکر است علاوه بر چراغهاي نفتي آثار ديگري همچون مجسمه هرکول و 14 گلوله سربي که درزمان نبرد موتينا در سال 43 قبل از ميلاد مورد استفاده قرار گرفته بودند نيز به چشم می خورد.
ميبد و قديمي ترين يخچال استان يزد
يخچال خشتي شهرستان ميبد قديميترين يخچال استان يزد محسوب ميشود كه همچنان استوار و پا برجا مانده است. قدمت اين يخچال به دوارن صفويه بر مي گردد و در داخل شهر ميبد و در کنار راه کاروانسرا به چاپارخانه قرار دارد.
انباشتن يخ در مخزن و پوشاندن سطح يخ از پوشال و کاه از کاربرد يخچال در فصل زمستان است و استفاده از يخ هاي انباشته براي آشاميدن و استفاده از آن در تابستان از کاربرد اصلي يخچال است.
يخچال ميبد از خشت و گل ساخته شده و ديواره هاي سايه دار، حوض يخبند، مخزن يخچال و گنبد چهار قسمت اصلي يخچال است.
حوض يخچال ميبد گلي و کم عمق بوده و مخزن آن قيفي شکل است و در زمين رسي سختي کنده شده است. قطر دهانه و گودي آن به ترتيب 13 و 6 متر است.
بيشتر يخچال هاي استان در شهرستان ابرکوه وجود دارد که ميتوان يخچال هاي برزن ، فتح آباد، هگ و آقا را نام برد. نظير يخچال ميبد در بندر آباد صدوق نيز وجود دارد.
آذرگان خجسته
آتر اوستايي و پهلوي يا آذر پارسي نو نام فرشتهي نگهبان آتش است. آتش يکي از چهار عنصر بنيادين و پاک نزد ايرانيان بوده است، از اين روي جشن آذرگان را در ماه آذر، روز آذر[ نهمین روز]
برگزار ميکردند. آذر فرشتهي ويژهي همهي آتشها است و از احترام ويژهاي در سنجش به ديگر عنصرهابرخوردار است، به ديگر سخن جشن آذرگان، يکي ديگر از جشنهاي آتش ايرانيان در گرامي داشت اين عنصر و فرشتهي آن است.
از آنجا که آتش بهترين و کارسازترين عنصر پاک کننده و همچنين گرما زا است، ايرانيان باستان آن را نماد پاکي و روشنايي ميدانستند. از اين روي نياکان ما آتش را به نمايندگي "پاکي و روشنايي روان" همچون درفشي در آتشکدهها نگه ميداشتند و هرگز آتش پرست نبودهاند! ولي برخي از روي رشک و کينه و برخي بدون بررسي، ناآگاهانه ساليان دراز به نياکان ما بر چسب آتش پرستي زدهاند. وانگهي نماد روشنايي در ديگر کيشها از همين نماد آتش و روشنايي اهورايي زرتشت گرفته شده است، همانند روشن کردن شمع در نيايشگاههاي ديگر دينها، که بازتاب و برگرفته از همين آتش، آتشکدههاي ايراني است. همانگونه که گفته شد، نزد ايرانيان جشن آذرگان همچون جشن نوروز و مهرگان از جايگاه ويژهاي برخوردار بود و بر آن ارج بسيار مينهادند. زرتشتيان امروز،به سان نیاکان خویش، در اين روز با جامهي آراسته و پاک به آدريانها ميروند و آدريانها را آراسته و آذين بندي ميکنند و در آن جايگاه مقدس آيين ويژهاي براي جشن برگزار ميکنند. نخست با خواندن آتش نيايش بخشي از اوستا اهورامزدا را سپاس گفته و پس از نيايش به شادي و شادماني ميپردازند.در گذشته،در جشنهاي آتش مردم روي بام خانهها آتش افروخته و آن روز را با شادي و شادماني و پايکوبي و نيايش و فرآوري خوراکهاي ويژه و آفرينگان خواني
جشن ميگرفتند. براستي چه فرهنگ زيبا، آشتي جو و بي همتايي بود که در آن همواره جشن و شادي برگزار ميشد و سوگ، اندوه و سياهي در آن جايگاهي نداشت. همچنين پاکي و پاکيزگي و از آن ميان پيرايش موي و چيدن ناخن را در اين روز نيک ميدانستند و بر اين باور بودند که در اين روز مشاوره و رايزني دربارهي دشواريها به فرجام خوبی ميانجامد.
مهر نماز مهمترين داده فرهنگي تاق تويله تاکنون
از مهمترين دادههاي فرهنگي که متعلق به دوره بعد از متروک شدن تاق تويله است به دست آمدن مهر نماز به همراه انگشتر نقرهاي بدون سنگ است که در ميان ابتداي ورود به ايوان اصلي بنا قرار داشته است. مسئول باستانشناسي پايگاه آياپير در نشست باستانشناسي شهر تاريخي- فرهنگي آياپير در خصوص سومين فصل کاوشهاي باستانشناسي تاق تويله ايذه گفت: تاق تويله در جنوب غربي شهرستان ايذه و در ابتداي راه جاده آسفالته شهرستان ايذه به روستاي پيان واقع است. مهدي فرجي در ادامه گفت: سومين فصل کاوشهاي باستانشناسي سال 85-84 به سرپرستي جعفر مهرکيان با هدف خواناسازي پلان شمال شرقي، شرق و جنوب شرقي بناي يادماني تاق تويله انجام و در پايان گستردهاي با بيش از 1400 متر مربع کاوش شد. وي افزود: همزمان با کاوش قسمتهاي پديدار شده به حفاظت، استحکام بخشي و مرمت با استفاده از مصالح بوم آورد چون گچ سنتي و سنگهاي لاشه آهکي که از بدنه اصلي بر اثر گذر زمان فرسايش و از محل اوليه خود جدا شده بودند، اقدام شد.فرجي با بيان اينکه تاق تويله که هنوز کاربرد آن نامعلوم است داراي دو دوره اصلي معماري و يکي از بناهاي منحصر به فرد، ويژه منطقه کوهستاني بختياري در دوره ايلخاني -
تيموري است تصريح کرد: اين بنا در زمان فرمانروايي اتابکان بزرگ در منطقه بختياري نشين ايذه مقر و پايتخت اتابکان لر بزرگ با استفاده از لاشه سنگ آهکي گچ محلي نيم کوب ساخته شده است.وي در توضيح ويژگيهاي معماري اين بنا گفت: اين بنا داراي ميان سراي اصلي با پلان هشت گوش و فضاهاي متعددي در اطراف با طرحهاي هندسي متنوع چهار گوش، شش گوش و هشت گوش بوده که روي هر يک از آنها، گنبدي ساخته شده بود. فرجي در خصوص تزئينات اين بنا گفت: تزئينات عمده بنا شامل کاشيهاي معرق هفت رنگ دوره تيموري، آرايه گچبري به شکل مقرنس رنگ شده و آجرهاي تزئيني چند گوش است مسئول باستانشناسي پايگاه آياپير افزود: آنچه تاکنون براي باستانشناسان هنوز لاينحل مانده، وروديهاي متعدد در اطراف بنا است که هويت و کاربرد اصلي بنا را با سؤال مواجه کرده است. وي با بيان اينکه در دوره تيموري ساکنان تاق تويله بنا به دلايلي نامعلوم آنجا را ترک کرده و ديوارههاي آن را تيغه کرده اند ، به اميد آنکه در آينده بازگشته و از آنجا استفاده کنند گفت: آنچه مسلم است اين که ساکنان اصلي سازندگان آن هيچ وقت به آنجا باز نگشته و طي چندين سال بعد عدهاي از فضاهاي متعدد آن به عنوان سرپناه استفاده کرده اند. فرجي اظهار کرد: آثار مادي اين انسانها به صورت شکستههاي چينيهاي سلادون سبز رنگ و ظروف سفالين براي پخت و پز، در کنار بقاياي اجاق به دست آمده که در بيشتر فضاهاي بنا نيز ديده شده است.
مسئول باستانشناسي پايگاه آياپير گفت: شواهد نشان ميدهد قبل از وقوع زلزله مهيب بنا تقريبا سالم بوده و بر اثر زلزلهاي شديد ويران شده است. فرجي يادآور شد: در دورههاي بعد کوچگران با استفاده از فضاهاي باقي مانده و سنگهاي حاصل از ويراني بنا با ايجاد فضاهاي موقت به عنوان پناهگاه استفاده کردند.
وي در خصوص مواد فرهنگي به دست آمده در اين فضا گفت: ظروف پخت و پز قرمز ماسل به رنگ قهوهاي سوخته با فرم ديگچههاي سفالي که سطح آنها صيقل شده و چينيهاي آبي و سفيد از جمله مواد فرهنگي به دست آمده از اين فضا است. فرجي با اشاره به اينکه يکي از مهمترين داده فرهنگي که متعلق به دوره بعد از متروک شدن اين بنا است به دست آمدن مهر نماز به همراه انگشتری نقرهاي بدون سنگ است تصريح کرد: اين اشيا در ميان ابتداي ورود به ايوان اصلي بنا قرار داشته که در اين محل با استفاده از سنگ لاشه به صورت خشکه چين پناهگاهي موقت توسط چوپانان و عشاير ايجاد شده است.
مسعود آذرنوش دارفاني را وداع گفت
مسعود آذرنوش،باستان شناس ، استاد ، پژوهشگر و رئيس پيشين پژوهشکده باستان شناسي روز پنجشنبه، به علت سکته قلبي در سن 63 سالگي در گذشت.
وي از استادان و پژوهشگران سرشناس باستان شناسي بود که چند سال نيز رياست پژوهشکده باستان شناسي را برعهده داشت.وي علاوه بر تدريس در دانشگاه و پژوهشهاي ميداني به عنوان مشاور با پژوهشگاه سازمان ميراث فرهنگي نيز همکاري داشت و تأليفات متعددي به زبان فارسي و انگليسي و فرانسه از وي برجا مانده است .
عليرضا قلينژاد مدير پايگاه شهر تاريخي شيراز و مدير کل دفتر حفاظت از بافتهاي تاريخي ،فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري درباره فوت مسعود آذرنوش اظهار داشت : ما در حوزه باستانشناسي بزرگان زيادي داريم و بزرگان زيادي را نيز ازدست دادهايم، اما دراين ميان آذرنوش از سايرين متمايز بود.وي تصريح کرد: نگاه علمي و تخصصي وي در موضوعات، صحبت ها و اقدامات ايشان به خوبي قابل مشاهده است. قلينژاد خاطر نشان کرد : ايشان چهره تماماً علمي در حوزه باستانشناسي کشور و شاخصه اين حوزه بود که فقدان حضور ايشان ضايعه جبران ناپذيري است. مدير کل دفتر حفاظت از بافتهاي تاريخي ،فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري در ادامه اين ضايعه جبران ناپذير را به جامعه باستانشناسي کشور تسليت گفت. خاطر نشان ميشود؛ مراسم تشييع و خاکسپاري مسعود آذرنوش يکشنبه دهم آذرماه ساعت 9 صبح از مقابل پژوهشکده باستانشناسي برگزار ميشود.
بناي قاجاري امير ارشد ورزقان در دست مرمت است
خانه امير ارشد از بناهاي دوره قاجار شهرستان ورزقان، از سال 77 تا کنون به شکل نا پيوسته مورد مرمت قرار گرفته است. به نقل از روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري آذربايجان شرقي اين بنا که 9 سال قبل با شماره 2522 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده، به تقريب داراي 40 متر طول، 20 متر عرض، 6 متر ارتفاع و وسعت تقريبي 1100 متر است و در فرم اعياني ساخته شده است.مرمت اين بنا که در حدود 80 درصد دچار تخريب شده بود، ازسال 77 و با بازسازي بال جنوب غربي و مرمت ديوارهاي فوقاني و بازسازي سقف شيرواني سالن اصلي آغاز شده و همچنان ادامه دارد.
اين بنا در گذشته کاربري مسکوني داشته تا اينکه توسط امير ارشد از وراث مرحوم امير ارشد، سازنده بنا به منظور مرمت و اختصاص به يکي از کاربري هاي مورد نياز به سازمان ميراث فرهنگي استان اعطا شده است و اين سازمان در تلاش است با پايان مرمت و بازسازي، کاربري بنا را به فرهنگي و هنري تبديل کند تا ضمن به جريان افتادن مجدد زندگي در بنا و ديدن يکي از آثار زيباي منطقه، امکان فعاليت فرهنگي براي مردم منطقه فراهم شود.
130 اثر تاريخي فارس در فهرست آثار ملي ايران قرار گرفت
از 203 اثر فرستاده شده استان فارس جهت ثبت در فهرست آثار ملي ايران 130 اثر تاريخي ، فرهنگي در فهرست آثار ملي ثبت شد.
به نقل از روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري فارس اين آثار در شهرستان هاي پاسارگاد، لارستان، خرم بيد، استهبان، سپيدان، مرودشت، فسا و بوانات واقع شده است و از جمله آنها مي توان به مسجد جامع کهنه ، تنب آتشکده ،حمام قطب آباد ، بقعه سيد تاج الدين،حمام حسن آباد ، کاروانسراي معتمد ، بقاياي قلعه شاه نشين ، مسجد شيخ ابي اسحاق ، بقاياي کاخ رحمت آباد ، محوطه شهر قديمي و کاروانسراي شاه عباسي در شهرستان لارستان ، آسياب هاي
مرغک اشاره کرد.
ثبت آثار تاريخي در فهرست آثار ملي به منظور جلوگيري از دخل و تصرف اشخاص حقيقي و حقوقي در آثار است و آثار تاريخي پس از ثبت به طور قانوني تحت حفاظت و حمايت سازمان ميراث فرهنگي قرار مي گيرند و طبق قانون 558 لغايت 569 از کتاب قانون مجازاتهاي اسلامي هرگونه اقدام و عملياتي که منجر به تخريب يا تغيير هويت اثر شود ممنوع بوده است.
استان فارس درسال گذشته با ثبت 2131 اثر تاريخي رتبه نخست در سطح کشور را کسب کرد که اين تعداد آثار ثبت شده هم اکنون به 2261 اثر افزايش يافته است.
DNA ماموت باستاني رمزگشايي شد
دانشمندان معتقدند با رمز گشايي کاملDNA ماموت پشمي، توانايي شبيهسازي کردن آنرا طي يک تا دو دهه آينده خواهند داشت.
اين طرح که نزديک يک ميليون دلار هزينه در بر داشته است، بر روي موهاي يخ زده ماموتي انجام گرفت که در حدود 10 هزار سال قبل به دليل آغاز عصر يخبندان منقرض شده بود.
ديرينهشناسان اعلام کردند، روشهاي پيشين که با استفاده از استخوانفسيل شده حيوانات انجام ميشد به دليل نفوذ باکتري، ويروس و ديگر انگلها به داخل استخوان کمک چنداني به شناسايي ژن حيوانات نميکرد ولي اين روش تا 80 درصد کامل بوده و بيشتر کدهاي شناسايي ژنوم ماموت را نشان داده است.
دانشمندان اميدوارند با استفاده از اين روش بتوانند DNA
حيواناتي که در حدود يکصد هزار سال پيش منقرض شده اند
را نيز شناسايي کرده و راهي براي شبيه سازي کردن آنها به وجود آورد.
ديرينه شناسان معتقدند، درصورت کامل کردن DNA اين موجود منقرض شده، راه شناسايي ديگر حيوانات همچون ببر دندان شمشيري و ماستادونها را براي زندگي دوباره برروي زمين باز خواهد کرد.
کشف نخستين شواهد خانواده هسته اي دوران پيش از تاريخ
با کشف اجساد خانوادگي متعلق به دوران پيش از تاريخ؛ قديميترين شواهد از وجود خانواده هستهاي در آلمان بدست آمد.
خبرگزاري ميراث فرهنگي- گردشگري- با تجريه DNA بدست آمده از استخوان و دندان هاي انساني در يک گور مربوط به دوره سنگ با 4600 سال، قدمت قديمي ترين شواهد از شکلگيري خانواده هسته اي به عنوان يک ساختار اجتماعي بدست آمد.
يافته اخير که از اجساد والدين و دو فرزند پسر آنها که همراه با هم دفن شده بودند؛ نشان ميدهد که اعضاي اين خانواده درپي يک کشمکش خشونتبار بر سر حاصلخيزترين اراضي کشاورزي واقع در اروپا درگذشته اند.
به گزارش گاردين؛ باستان شناساني که اقدام به بررسي استخوان هاي اين مردگان کرده اند؛ عقيده دارند که اين اجساد شواهد برجسته اي از يک تحول سازمان از زندگي جماعتي به زندگي اجتماعي با گروه هاي بزرگتر اجتماعي است و با مردمان متفاوت است. دکتر اليستر پيک؛ متخصص باستان شناسي دانشگاه بريستول و يکي از اعضاي گروه پژوهشي در اين زمينه معتقد است که بقاياي بدست آمده شواهدي ارائه ميدهد که مي تواند در فهم نحوه برآمدن و شکلگيري اجتماعاتي که بسيار پيشرفتهتر بودهاند؛ کمک کند. منطقه باستان شناسي که اين اجساد در آن بدست آمده در منطقه اي واقع در 120 مايلي جنوب غربي برلين قرار داد. در اين سايت درکنار برخي اجساد منفرد اجساد متعلق به 4 گروه انساني درکنار هم يافت شده که همه با هم در يک زمان مدفون شدهاند.
بنا به همين گزارش؛ گروه مدفون شده که همه با هم بدست آمدهاند بيانگر داستاني از يک مرگ خشونتبار است زيرا نوک پيکاني در يکي از اسکلتها وجود دارد. همچنين در برخي اسلکتهاي ديگر نيز آثاري از شکستگيهاي بهبود نيافته است که نشان ميدهد آسيبهاي وارده به فاصله زمان کوتاهي پيش از مرگ رخ داده است.دکتر پيک اظهار کرده است که صاحبان اين اجساد احتمالا در تلاش براي حفظ زمينهاي خود در رويارويي با مهاجمان جان خود را از دست داده اند.
وي درتوضيح بيشتر اين مطلب افزود:« اين منطقه ازحاصلخيزترين و بارورترين زمينهاي کشاورزي در سراسر اروپا محسوب مي شود. بنابراين اگر مردمي در تلاش براي يافتن مکاني جهت استقرار دائمي بوده اند طبيعتا بايد در جستجوي يافتن اين نوع زمين و با اين نوع خاک باشند و همين مسئله مي تواند عامل بروز چنين خشونت هايي در روابط انسان ها شود.»
دانشمندان با تجزيه و تحليل استخوانهاي بدست آمده دريافته اند که نحوه چيدمان اجساد در گور نشانگر يک گروه خانوادگي است. کودکاني که وابسته به بزرگسالان مشخصي بوده اند در همان گور نهاده شده اند درحاليکه رويشان به سوي آنهاست و کودکان بي ارتباط با بزرگسالان، پشت سر بزرگسالان دفن شده اند.
دکتر پيک عقيده دارد که اين موضوع بسيار مهمي است که علائمي از ارتباطهاي ژنتيک را به نحوي ارائه ميدهد. درحال حاضر شواهد بدست آمده، مستندسازي شده و توسط آکادمي ملي علوم مراحل علمي و پژوهشي لازم را از سرميگذراند.بنا به همين گزارش؛ گوراجساد مدفون به عنوان يک خانواده هسته اي ،کاملا از انواع بدست آمده معمولي مربوط به عصر نوسنگي، کاملا متفاوت است. به طور مشخص باستان شناسان تاکنون عموما گورهاي دسته جمعي متعددي مي يافتند که در آن صدها نفر با تفاوتهاي اندکي با هم به مدفون شده بودند.
گروه باستان شناسي فعال در اين محوطه همچنين با تجزيه و تحليل استرونتيوم
(عنصر سبک دو ظرفيتي) موجود در دندان اجساد بدست آمده، درصدد بررسي و کشف محل رشد و زندگي آنها هستند. زيرا ميزان ايزوتوپ استرونتيوم از اشکال مختلف اين ماده وابسته به رژيم غدايي فرد در دوران کودکي است و اين بازتابي از مکان و منطقه اي است که افراد در آن سکونت داشتهاند. نتايج بدست آمده از منحني استرونتيوم اجساد تاکنون حاکي از آن است که مردان و کودکان از مکاني درهمان نزديکي برآمدهاند اما زني که در ميان اجساد بدست آمده، در اصل از مردمان و سکنه نواحي دوردست به آن جا آمده است.دکتر پيک مي گويد:
« اين شواهد همچنين نشانهايي از يک جامعه پدرمحور است که در آنها خانواده خواه به دليل ايجاد اتحاد و همبستگي با همسايگان ،يابه دليل توالد همنژادها با دختراني خارج از دختران خاندان خود ازدواج ميکردهاند.»
عرصه و حريم جديد شوش تصويب ميشود
پايگاه ميراث فرهنگي شوش پس از بررسي مطالعه های انجام شده در خصوص تعيين عرصه و حريم شوش، عرصه و حريم جديدي را در جلسه اي که با حضور مسئولان سازمان ميراث فرهنگي استان خوزستان برگزار شد پيشنهاد داد. محمدرضا چيت ساز ،مدير پايگاه ميراث فرهنگي شوش با بيان مطلب فوق گفت: در اسفند ماه سال گذشته مجوز تعيين عرصه و حريم شوش داده شد و يک ماه بعد با اعزام هيأتي به سرپرستي محمد تقي عطايي به آن محل، عمليات تعيين عرصه شهر باستاني شوش آغاز و پس از دو ماه گزارش هاي مربوطه ارائه شد و مورد بررسي قرار گرفت.وي افزود: در اين جلسه در راستاي تعيين عرصه و حريم شوش پيشنهادي مبني بر حفظ آثار باستاني و محوطه تاريخي شوش ارائه شد و در آن بر تعامل مثبت و سازنده با زندگي شهري که در کنار اين محوطه باستاني قرار دارد تاکيد شد. چيت ساز گفت: اين پيشنهاد پس از بررسي و اعلام موافقت از سوي سازمان ميراث فرهنگي، اجرايي و به تصويب نهايي خواهد رسيد.
داربست گنبد سلطانيه بعد از نيم قرن باز شد
داربست گنبد سلطانيه بعد از نيم قرن با نصب نمادين آخرين کاشي توسط مشايي باز شد.
اسفنديار رحيم مشايي، معاون رئيس جمهور و رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري طي سفر خود به زنجان در محل مرمت گنبد سلطانيه حاضر شد و آخرين کاشي اين گنبد را به طور نمادين نصب کرد.
وي طي اين مراسم با اشاره به ويژگيهاي گنبد سلطانيه گفت: کاري که 50 سال متوقف شده بود با قرار دادن آخرين کاشي به صورت نمادين به پايان رسيد و با باز شدن داربست از امروز شاهد اين خواهيم بود که مردم از زيباييهاي اين گنبد فيروزهاي لذت ميبرند.
وي تصريح کرد: حفاظت از اين گنبد تاريخي به پايان نرسيده. اين کار يک امر تاريخي و فرهنگي است. وي با اشاره به ويژگيهاي اين گنبد يادآور شد، اين گنبد به عنوان هفتمين اثر تاريخي ايران به ثبت يونسکو رسيده است و در سطح جهاني از اهميت بسياري برخوردار است.
کشف ارابه برنزي 1800 ساله در بلغارستان
باستانشناسان بلغاري موفق به کشف ارابه برنزي نسبتاً سالمي شدند که قدمتي 1800 ساله داشته و متعلق به تراکيههايي است که در اين کشور زندگي ميکرده اند. باستانشناسان اعلام کردند اين ارابه چهارچرخ تزيين شده به جواهر آلات گران قيمت در نزديکي يکي از مقبرههاي اقوام تراکي اين کشور به دست آمده است.واسلين ايگناتوف، سرپرست تيم اکتشاف گفت: اين ارابه که در منطقهاي گورستاني يافت شده است به احتمال فراوان به يکي از اشراف زادگان
تراکي تعلق دارد که پس از مرگ به همراه داراييهايش دفن شده بود.وي افزود: علاوه بر خود ارابه، که با شکلهايي از موجودات افسانهاي تزيين شده بود،اشيا چوبي و چرمي ديگري نيز به دست آمد که مي تواند بخشهايي از افسار اسبهاي اين ارابه را تشکيل دهد.کارشناسان اعلام کرده اند در بلغارستان نزديک به 10 هزار تپه ساخته شده توسط اقوام تراکي وجود دارد که برخي از آنها را بناهاي تدفيني تشکيل داده ودر سراسر اين کشور پراکنده شده اند. تراکي ها
اقوامي بودند که در حدود 4000 سال قبل از ميلاد مسيح تا قرن ششم ميلادي در بلغارستان و بخشهايي از ترکيه، يونان، مقدونيه و روماني امروزي زندگي ميکرده و لي به دست اسلاوها از بين رفتند.
يخچال قاجاري شهرستان مراغه همچنان استوار است
يخچال مراديان که در دوره قاجار در شهرستان مراغه ساخته شده، همچنان استوار باقي مانده و با ثبت در فهرست آثار ملي کشور از مراقبتهاي ويژه اين سازمان برخودار خواهد شد.
به گزارش ميراث آريا به نقل از روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري آذربايجان شرقي،تراب محمدي،رئيس سازمان ميراث فرهنگي افزود:اهميت توجه و حراست از بناهاي تاريخي بر هيچ کس پوشيده نيست و سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري آذربايجان شرقي در جهت انجام رسالت خود مبني بر حفظ و نگهداري و معرفي آثار و بناهاي تاريخي، اقدام به ثبت اثر فرهنگي- تاريخي يخچال مراديان کرده است.رئيس سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري آذربايجان شرقي در مورد اين اثر گفت: يخچال مراديان از آثار تاريخي شهرستان مراغه است و با توجه به ويژگي هايي که دارد در فهرست آثار ملي ثبت شده است. وي تصريح کرد: اين يخچال حدود 210 متر مربع مساحت دارد و در دوران قاجار ساخته شده است. اين بنا به نام سازنده آن، مراديان نامگذاري شده و با توجه به اينکه مکاني جهت نگهداري يخ طبيعي بوده به يخچال مراديان مشهور گشته است. محمدي در مورد کاربري اين بنا در گذشته گفت: با توجه به محدوديت يخ در گذشته و عدم امکان ساخت آن، يخ در فصول سرد سال در اين مکان ساخته و انبار مي شد
تا در تابستان مورد استفاده قرار گيرد. وي افزود: اين بنا در حال حاضر توسط شهرداري مراغه و با نظارت سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي
و گردشگري آذربايجان شرقي در حال مرمت جزئي است و پيش از اين،پنجرههاي قديمي آن تعويض و ضلع شرقي بنا تماما به يخچال الحاق شده است. محمدي در پايان تاکيد کرد: اين بنا از تاريخ ثبت ضمن رعايت حقوق مالکانه، تحت نظارت و مراقبت اين سازمان بوده و هرگونه اقدام و عملياتي که منجر به تخريب يا تغيير هويت اثر شود ، ممنوع بوده و مرمت و بازسازي اثر صرفا با تاييد و نظارت اين سازمان ممکن است. يخچال مراديان به ابعاد تقريبي طول 29 متر، ارتفاع 7 متر ، عرض 9 متر و قطر 22 متر، در خيابان معلم شهرستان مراغه واقع شده و هم اکنون تحت مالکيت اداره اوقاف اين شهرستان است.اين يخچال به شماره 23042 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيد.
حفاظت اصولي بناي موسوم به مسجد در "دره شهر"
مدير پايگاه پژوهشي شهر تاريخي "دره شهر" از حفاظت اصولي و اساسي بناي موسوم به مسجد در سال جاري خبر داد. بهزاد فرياديان،مدير پايگاه پژوهشي شهر تاريخي "دره شهر" با بيان مطلب فوق گفت: تا کنون حفاظت موقت در اين بنا انجام شده است که در صدد هستيم در سال جاري حفاظت اصولي و اساسي در اين بنا انجام دهيم. فرياديان افزود: شواهد حاکي از آن است که اين بناي موسوم به مسجد متعلق به قرون اوليه اسلامي است. وي اضافه کرد:همچنين گچبري هايي با نقش گل و گياه و نقش محراب در اين بنا پيدا شده است ولي اين آثار در حدي نيست که مسجد بودن اين بنا را به طور کامل به تائيد برساند بنابراين بايد منتظر ماند تا طي کاوش هاي بعدي اطلاعات کامل تري بدست آيد. مدير پايگاه پژوهشي شهر تاريخي"دره شهر" در پايان خاطر نشان کرد: براي حفاظت اصولي و اساسي اين بنا 40 ميليون تومان اعتبار درخواست شده است. شهر باستاني"دره شهر" طي 9 فصل مورد حفاري قرار گرفته است که بناي موسوم به مسجد و خانه اربابي از جمله مهمترين بناهاي مکشوفه از اين شهر است.
فصل دوم کاوش تپه مهرعلي فارسي آغاز شد
فصل دوم کاوش تپه مهرعلي فارسي با همکاري سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان آغاز شد.
به نقل از روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري فارس، عزيزاله رضايي کارشناس باستان شناس کاوش نجات بخشي تپه مهر علي با بيان اين مطلب گفت: اين کاوش به دنبال آب گيري سد ملاصدرا در بخش شمالي استان فارس در مردادماه 1385 آغاز شد که تا پايان شهريور همان سال ادامه داشت. وي افزود: اين برنامه از طرف پژوهشکده باستان شناسي
و سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري به سرپرستي دکتر سرداري و عزيرالله رضايي کارشناس باستان شناسي اين سازمان آغاز شد که بعلت آب گرفتگي تپه کاوش در لايه هاي تحتاني در فصل اول غيرممکن شد .وي اضافه کرد : قسمت اعظم يافته ها در مطالعات حکايت از فرهنگ دوره باکون و لپوي مي کرد که مربوط به دوران توليد غذا و استقرار در روستاها بود که براي اولين بار درشمال استان فارس و در سرشاخه هاي
رود کُر در هزاره پنجم قبل از ميلاد اتفاق افتاد علاوه براين بدست آوردن اثر مهر و مهره هاي گلي کوچک حکايت از يک نظام اداري نيز مي کند که از مشخصه هاي يک ساختار و الگوي پيچيده اجتماعي است که به دنبال آن يک مرکز قدرتمند فعال و نيروي سياسي مي طلبد که به نظر مي رسد در هزاره پنجم قبل از ميلاد در تل مهر علي فارسي حاکم بوده است.
اين برنامه توسط علي رضا سرداري از پژوهشکده باستان شناسي شروع شده و تا به دست آمدن اطلاعات مورد نظر ادامه خواهد داشت. بنا به اظهار نظر عزيرالله رضايي کارشناس باستان شناس
هرچند مطالعه و يافته پاسخي درست به پرسش هاي
بنيادي مسائل انساني در دوره پيش از تاريخ بسيار سخت است در عين حال مطالعه و تفحص در گذشته وظيفه ما است تا از اين طريق بتوان مانع رشد کج فهمي ها شد.بنا به گفته رضايي اين تپه متعلق به دوره پيش از تاريخ و آغاز دوره نو سنگي است که مردمان اين منطقه براي اولين بار زندگي غار نشيني را رها کرده و وارد مرحله توليد غذا و استقرار در روستا ها مي شوند که در اين بررسي پيامدهاي روستانشيني، دگرگوني هاي اجتماعي و همينطور نقش رودخانه کُر در بوجود آمدن اين فرهنگ در شمال استان فارس مورد بررسي و مطالعه قرار خواهد گرفت.
ايجاد بارگاه در محوطه منار شمس تبريزي
در محوطه منار شمس تبريزي بارگاهي توسط سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان آذربايجان غربي و با همکاري پژوهشگاه ميراث فرهنگي در سال آينده ايجاد ميشود . معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان آذربايجان غربي با بيان اين مطلب گفت: آزادسازي منازل اطراف مناره شمس ، محوطهسازي وآماده سازي زمين هاي اين محدوده براي ايجاد بارگاه در محوطه منار شمس از مهمترين اقدامات سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان است. اسدالله عليزاده افزود:اين بارگاه نمادي از شمس تبريزي است و طرح آن توسط سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري آماده شده و سال آينده اجرايي ميشود.وي تصريح کرد:براي اين بارگاه ماکتي بزرگتر از حافظيه شيراز طراحي شده است و در نظر داريم در اين محوطه يک طرح ورودي مشابه دروازه قرآن شيراز ايجاد کنيم.در سه کيلومتري غرب مرکز شهرستان خوي، مابين منازل مردم ،مناري به بلندي 15 متر با 40 پله از سطح زمين وجود دارد که از شاخ قوچ آذربايجان تزيين شده است.محلهاي که منار در آن قرار دارد و خود منار به نام شمس تبريزي مريد و مراد مولانا مشهور است . مزار شمس تبريزي مرشد مولانا جلال الدين مولوي در جنب اين منار واقع شده است .
ایجاد موزه در محوطه باستاني هگمتانه
مديركل موزه هاي سازمان ميراث فرهنگي و صنايع دستي كشور گفت:« موزهها در هر منطقه نمايانگر هويت و ريشه هستند اما در همدان ما با فقر موزهاي مواجه هستيم و با توجه به اينكه استان تاريخي و فرهنگي همدان از تمدن كهن برخوردار می باشد نسبت به استانهاي اصفهان و فارس با فقر و كمبود موزه مواجه است .»
"محمد حسين فراهاني" گفت: « احداث موزه هاي متعدد در توسعه صنعت گردشگري و افزايش شمار گردشگران موثر است.»
وي وضعيت موزه هاي استان همدان را از نظر كيفيت و تجهيزات نامناسب ارزيابي كرد و افزود:« احداث، ساماندهي، استانداردسازي و تجهيز موزه در استان همدان ضروري است و در اين رابطه اقدامات موثري بايد صورت گيرد.»
مديركل موزه هاي سازمان ميراث فرهنگي و صنايع دستي كشور اظهار داشت : « تعداد موزه هاي
موجود در همدان ناچيز است و در کشور نيز از جايگاه مناسبي برخوردار نيست و براي جذب گردشگر بايد به موزه هاي همدان توجه ويژه شود.»
فراهاني همچنين روند اجراي موزه منطقه غرب كشور در همدان را كند ارزيابي كرد و افزود:« اين موزه متعلق به استان هاي غرب كشور است و روند اجرايي موزه غرب كشور بايد شتاب گيرد.» وي با بيان اينكه قرار است در برنامه پنجم توسعه بحث موزههاي منطقهاي به اتمام برسد، افزود:« در صورت همكاري استاندار همدان ميتوان موزه منطقهاي غرب كشور را تا پايان برنامه در همدان ساخت.»
مديركل موزه هاي سازمان ميراث فرهنگي و صنايع دستي كشور گفت: «اگر قرار است موزه منطقهاي غرب كشور در هگمتانه ودر كنار آثاراحداث شود، ميتوان با گسترش حفاري ها وكاوشها تپه هگمتانه را با تعريف مسيرهاي دسترسي به محل موزه تبديل كنيم، در حالي كه آثار تاريخي نيز به نحو احسن حفظ و نگهداري خواهد شد.»
فراهاني تصريح كرد:« در باغميوه همدان روند احداث موزه منطقهاي غرب كشور ممكن است به طول بينجامد ، نميتوانيم دست روي دست بگذاريم تا موقعيت نامناسب موزهاي همدان به همين صورت بماند.»
وي اضافه كرد: « مكان پيشين در نظر گرفته براي احداث موزه غرب كشور در جوار شهر باستاني هگمتانه درنظر گرفته شده بود كه هنوز ارزيابي هاي گروههای باستان شناسي براي احداث آن اعلام نشده است.»
مديركل موزه هاي سازمان ميراث فرهنگي و صنايع دستي كشور، احداث موزه غرب كشور را در محوطه باستاني هگمتانه مثبت ارزيابي كرد و گفت: «درصورت اعلام نظر توسط کارشناسان باستان شناس مبني بر وجود آثار تاريخي در محوطه درنظر گرفته شده، موزه منطقه غرب در مكان ديگري احداث مي شود.»
فراهاني اضافه كرد:« اين موزه طرحي فرا ملي و داراي امكانات بسيار وسيع است كه اشيا تخصصي تاريخي مربوط به مناطق غرب كشور در آن نگهداري ميشود.»
وي گفت: « تاكنون براي احداث موزه غرب كشور 10 ميليارد ريال اختصاص داده شده كه در صورت آغاز عمليات اجرايي 30 ميليارد ريال ديگر نيز تخصيص داده ميشود.»
مدير كل موزه هاي كشور همچنين گفت: « ايجاد موزه در محوطه باستاني هگمتانه براي حفاظت از حفاري ها و فضاي شناسايي شده ضروري است.»
فراهاني تعداد موزه هاي فعال در كشور را 186 موزه عنوان كرد و افزود: « يك ميليون و 700 هزار شي در اين موزه ها نگهداري ميشود و کار مطالعه و مکان يابي براي احداث 15 موزه منطقه اي در کشور در حال انجام است.»
وي همچنين از عمليات ساماندهي، تجهيز و مرمت 275 موزه در كشور خبر داد و افزود:
« اعتبار خوبي براي تجهيز موزه ها و نيز حفاظت الكترونيكي اختصاص داده
شده است.»
پرونده بقعه شيخ صفي و بازار تبريز در راه يونسکو
دو پرونده شيخ صفي الدين و بازار تبريز به صورت موازي در حال تکميل ميباشند و قبل از اول فوريه2008 به يونسکو ارسال خواهند شد. از جمله اقدامات صورت گرفته در اداره کل دفتر ثبت آثار تاريخي، فرهنگي و طبيعي در خصوص ميراث جهاني، تکميل پرونده ثبت جهاني بقعه شيخ صفي الدين
اردبيلي است که با تشکيل جلسات متعدد و بازديد ازمحل تا قبل از اول فوريه 2008 (13 بهمن 87) تکميل شده و به يونسکو ارسال خواهد شد. همچنين برگزاري جلسات متعدد در خصوص پرونده ثبت جهاني بازار تبريز، از ديگر اقدامات در اين اداره کل است که در نتيجه اين پرونده نيز به صورت موازي با پرونده بقعه شيخ صفي الدين اردبيلي تکميل و تا قبل از اول فوريه 2008 (13 بهمن 87) به يونسکو ارسال خواهد شد.براساس اين گزارش تشکيل شوراي عالي ثبت، برگزاري گردهمايي آموزشي با حضور باندارين و تانيگوچي رئيس دفتر منطقهاي يونسکو در تهران و ارسال رهنمودهاي علمي اجراي کنوانسيون ميراث جهاني به پايگاههاي ميراث فرهنگي و مسئولان ثبت استانها، از ديگر اقدامات اداره کل ثبت آثار تاريخي، فرهنگي و طبيعي در اين باره است. از سوي ديگر اجراي مصوبات اجلاسيههاي کميته ميراث جهاني توسط اين دفتر پيگيري شده و تعامل با مرکز ميراث جهاني يونسکو در خصوص تعديل برج جهان نما، بازسازي بم و ارائه گزارشهای درخواستي آن کميته به خوبي انجام شده است. همچنين تهيه پرونده ثبت جهاني کليساها و پيگيري امور مربوط به سفر کارشناس يونسکو در جريان بازديد از کليساها، تکميل پرونده کليساها و ارسال به يونسکو و در نهايت ثبت مجموعه کليساها بعنوان نهمين اثر کشورمان در فهرست ميراث جهاني حاصل فعاليتهاي اين اداره کل است.اين گزارش ميافزايد: تشکيل جلسات متعدد در خصوص تکميل و ارسال پرونده سازههاي آبي شوشتر، بازديد از محل، ارسال پرونده به يونسکو، پيگيري امور مربوط به سفر کارشناس ايکوموس براي بازديد از محل سازههاي آبي شوشتر در اين اداره کل انجام شده تا اين پرونده نيز سال 88 بعنوان دهمين اثر کشورمان در فهرست ميراث جهاني ثبت شود.
تقلبي بودن جسد موميايي در شهرستان دره شهر
رئيس سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان ايلام گفت:جسد موميايي که شايعه شده بود در شهرستان دره شهر از توابع استان ايلام پيدا شده است، تقلبي بود.فريدون محمدي،رئيس سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان ايلام با بيان مطلب فوق گفت:در مراغه قاچاقچیان جسدي را درست کردند که با توجه به قدمت استان ايلام و شهرستان دره شهر اين موميايي را به اين شهرستان نسبت دادهاند.وي افزود: اين قاچاقچيان درصدد فروش اين موميايي تقلبي منصوب به پادشاه هخامنشي با تعدادي اشياء عتيقه به مبلغ 50 ميليارد ريال بودند که توسط ماموران نيروي انتظامي دستگير شدند.محمدي افزود:تصوير اين موميايي بدلي چند وقت پيش از طريق بلوتوث در بين مردم پخش شده بود که پس از بررسي هاي به عمل آمده متوجه شديم که اين موميايي تقلبي است و پاسگاه انتظامي مراغه موفق به کشف و ضبط آن شد .
راهاندازي بانک سفال مجموعه ميراث جهاني تخت سليمان
راهاندازي و پژوهش بانک سفال مجموعه ميراث جهاني تخت سليمان، يکي از برنامههاي در حال انجام پايگاه مجموعه جهاني تخت سليمان در سال 87 است.سرپرست مجموعه ميراث جهاني تخت سليمان با بيان اين مطلب گفت: در حال حاضر بيش از 50 درصد از کار صورت گرفته است و بانک سفال را با سفالهايي که از قسمتهاي مختلف اين مجموعه جمعآوري شده راه اندازي ميکنيم . علي بيننده با بيان اينکه سفالهاي جمعآوري شده در فرمهاي مخصوص ثبت و ضبط ميشود ، افزود: وقتي سفالها را در گروههاي مختلف در بانک سفال قرار ميدهيم، نگهداري و دسترسي به آنها آسانتر ميشود .وي تصريح کرد: همچنين با راهاندازي اين بانک سفال ، سفالها کلاسهبندي و مرتب شده و اگر دنبال قطعهاي بگرديم سريعتر پيدا ميشود .خاطر نشان ميشود؛ در دامن سبز و وسيع دره ساروق در45 کیلومتری شمال شرقی شهرستان تکاب ، مجموعه تاريخي تخت سليمان واقع شده که يکي از نمادهاي باشکوه معماري ايراني است.اين بنا در سال 1382 در فهرست ميراث جهاني يونسکو به ثبت رسيد.
بازسازي سنگفرشهاي باغ فين کاشان
سنگفرشهاي باغ فين کاشان توسط اداره ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري شهرستان طي امسال بازسازي ميشود.کارشناس حوزه ميراث فرهنگي اداره ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري شهرستان کاشان با بيان اين مطلب گفت:اعتبار اختصاص يافته به عمليات مرمتي و بازسازي مجموعه باغ فين از محل اعتبارات ملي در حدود 500 ميليون ريال و استاني در حدود 300 ميلیون ريال است.سيد عباس مصطفوي افزود:ساماندهي فضاي سبز باغ فين نيز يکي ديگر از اقدامات اداره ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري شهرستان در اين اثر تاريخي است.وي تصريح کرد:براي مبازره بيولوژيکي با آفتهايي نظير قارچها و حشرات مثل موريانهها ساماندهي فضاي سبز باغ فين انجام ميشود.
کشف قبور 3500ساله در سنندج
قبور 3500 ساله، هنگام اجراي تعريض جاده دو بانده سنندج به حسن آباد در کنار شهرک زاگرس کشف شد.
به نقل از روابط عمومی سازمان میراث فرهنگی، صنايع دستي و گردشگري استان کردستان، آقبال عزيزي،سرپرست طرح گمانه زني در اين باره گفت:پس از اطلاع سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان از اين موضوع کارشناسان اين سازمان اقدام به کاوش اضطراري محل کردند.وي تاکيد کرد: اين محل در سالهاي گذشته به صورت پوشش جنگلي درختکاري شده و آثار سطح الارضي به هيج وجه بيانگر وجود قبرستان فوقاني نبود.سرپرست این طرح افزود: در پي انجام کاوش تاکنون 6 قبر توسط کارشناسان کاوش شد. اسکلت ها بصورت چمباتمه اي و طاقباز دفن شده اند که تعدادي از آنها توسط قطعه سنگهاي تخت پوشيده شده بودند.وي تصريح کرد: در کنار اجساد تعدادي ظروف سفالين ، دستبندهاي مفرغي، ظروف مفرغي و سرنيزه هاي مفرغي و آهني کشف شد که با توجه به داده هاي باستان شناسي تدفين در اين مکان مربوط به 3هزار تا 3 هزار و پانصد سال قبل است.
کاربرد روشهاي ژئوفيزيکي در باستانشناسي مقرون به صرفه است
آثار ملي يکي در ميان ثبت ميشوند
سازه هاي گلين ارگ بم حفاظت و مرمت ميشوند
ساخت زين و برگ اسب در ميراث ملي ثبت ميشود
کشف خمره سفالي در حوالي مشهد
ابرکوه ميزبان گردهمايي مکتب شيراز است
گذرهاي تاريخي شيراز شناسايي شده است
دستورالعمل جديد فيلمبرداري از اماکن تاريخي صادر شد
تأسيس کانون حقوقدانان ميراث بان به تائيد رسيد
شاهرود خاستگاه و مهد عرفان ايران
نقشه برداري سه بعدي از آتشکده آذرگشنسب
شهر تاريخي و فرهنگي شيراز بررسي ميشود
کشف مرتفع ترين محوطه باستاني پارينه سنگي خاورميانه در کوهرنگ
مرمت و خواناسازي شهر پانزدهم شوش
حفاظت از تونل قديمي در اطراف قلعه پرتغالي ها
تهيه طرح جامع مرمت ارگ بم
مرمت منزل شخصي آيت الله طالقاني در ساوجبلاغ
کشف پناهگاه رابينسون کروزوئه واقعي
مرمت کاخ هخامنشي آپاداناي شوش
دستگيري حفاران غيرمجاز اشياي عتيقه در شهرستان فراشبند
لباسهای محلی لرستان؛
جامانده در تاریخ این دیار
بررسي باستان شناسي شهرستان سقز و بانه
ثبت 543 اثر تاريخي استان ايلام در فهرست آثار ملي
شناسايي کهنترين سنگنگارههاي ايران در کردستان
باستان شناسان همچنان در جستجوي شهر هرمز اردشير هستند
رو نمايي از دونشان يونسکو
هنوز آثار قابل توجهي در محوطه زرگان كشف نشده است
سراب بيستون احيا ميشود
"گورستان مشاهير" ويرانهاي فراموش شده
تعرض به محوطه باستاني سيلک شدت گرفت
گنبد سلطانيه
جامه فيروزه اي بر تن کرد
مرزهاي ايران فرهنگي تا چين هم گسترش يافته است
آئين سوگواري در سرزمين آلامتو
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی