صفحه 8--23 فروردین 88
در صورت همكاري استان ها، تمام نقش برجسته هاي كشور در مدت چند سال مستندنگاري مي شوند
ایسنا: يك كارشناس ارشد باستان شناسي معتقد است: در صورت همكاري استان ها براي اسكن ليزري نقش هاي برجسته، در مدت سه يا چهار سال، تمام نقش برجسته هاي كشور را مي توان مستندنگاري كرد.
فريبا كريمي در گفتگو با ميراث فرهنگي در اين باره توضيح داد: اقداماتي كه تاكنون براي نقوش برجسته انجام شده اند، بيشتر اقدامات فوري و اضطراري بوده اند. به همين دليل، تلاش كرديم حركت جديدي را در اين باره آغاز كنيم و اين كار، از حدود پنج سال پيش آغاز شده است.
وي با اشاره به اينكه طرح در حوزه معاونت ميراث فرهنگي و دفتر كل حفظ و احياي آثار تاريخي انجام مي شود، بيان كرد: با توجه به كمبود امكاناتي كه در حوزه مرمت سنگ داريم، بهتر اين است كه مستندنگاري خوبي در نقش برجسته ها انجام شود و يكي از بهترين روش ها براي انجام اين كار، اسكن ليزري است كه خوشبختانه با تلاش هايي كه شد، يكي دو سال است كه اين مسئله جاي خود را پيدا كرده است.
او گفت: اين كار ابتدا از اشياي كوچك موزه ها و تعدادي از بناها و تزيينات آنها آغاز شد و از سال 1384 روي نقوش برجسته متمركز شديم. در اين راستا، بودجه اي به صورت ستادي تهيه شد تا كار سريع تر انجام شود. پس از آن نيز حدود 15 نقش برجسته مشخص شدند و در استان هاي كهگيلويه و بويراحمد، فارس و خوزستان اسكن ليزري آثار با هدايت ستاد انجام شد.
كريمي با اشاره به اين كه از تعداد آثار مشخص شده براي اسكن ليزري و مستندنگاري كه براساس اولويت نيز انتخاب شده بودند، سه اثر به طور كامل مستندنگاري شدند، ادامه داد: اين سه اثر شامل نقوشي از كول فرح و خنگ اژدر ايذه و نقش برجسته تنگ قنديل در استان فارس مي باشند كه مستندنگاري آنها با آخرين دقت و در حد ميلي متري انجام شده است.
وي با بيان اين كه از اين پس، ديگر اين امكان وجود ندارد كه بودجه ستادي در اختيار داشته باشيم و بايد حتماً بودجه به استانها داده شود، اظهار كرد: از استان ها مي خواهيم كه اين روند را پيگيري كنند، زيرا به اين ترتيب، همه نقوش برجسته كشور را در يك برنامه سه يا چهارساله مي توان اسكن كرد، بويژه اين كه اين اسكن ها به قدري ميلي متري انجام مي شوند كه حتی شايد اين آثار را بازسازي نيز بتوان كرد.
كريمي درباره حفاظت از اين نوع آثار، گفت: براي آثار ديگر، ايجاد پوشش حفاظتي شايد راحت تر باشد، ولي درباره نقوش برجسته، اين كار را نمي توان انجام داد. روشي كه براي اين آثار معقول است و به طور مشابه نيز در همه جاي دنيا اجرا مي شود، ايجاد سايت - موزه است، زيرا اين آثار با محيط اطراف خود معنا پيدا مي كنند.
براي اين منظور، يكي از مهمترين راهها اين است كه تا حد ممكن، آنها را در فضاي خود محدود كنيم و اجازه ندهيم، كارخانه ها و تأسيسات مربوط به فعاليت هاي انساني، در اطراف آنها باشند تا فضاي اين آثار به عنوان يك فضاي تاريخي، فرهنگي و تفريحي تعريف شود.
ساماندهي نسخه هاي خطي
حرم حضرت علي (ع) آغاز مي شود
میراث آریا: با هماهنگي پژوهشگاه ميراث فرهنگي به زودي يک گروه از کارشناسان نسخه هاي خطي براي ايجاد کارگاه مرمت به شهر نجف اشرف اعزام مي شوند.
رئيس پژوهشکده حفاظت و مرمت آثارتاريخي فرهنگي در گفتگو با ميراث آريا ضمن بيان اين مطلب افزود: با توجه به اين که ساماندهي و مرمت کتاب ها و نسخه هاي خطي موجود درحرم حضرت علي(ع) موضوع بسيار مهمي است به همين دليل با هماهنگي پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاريخي فرهنگي، دو دوره آموزشي براي کارشناسان نسخه هاي خطي حرم نجف اشرف در تهران برگزار شد.
عبدالرسول وطن دوست در ادامه خاطرنشان کرد: قرار بود يک ماه پيش، يک گروه از کارشناسان پژوهشکده به نجف اشرف اعزام شوند تا در آنجا قدم هاي اوليه و شالوده هاي ابتدايي ايجاد يک کارگاه مرمت را پايه ريزي کنند.
اين مقام مسئول در پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاريخي فرهنگي با اشاره به اين که در فاز نخست و درماه گذشته به دليل وجود پاره اي مشکلات اين اقدام مهم انجام نشد اظهارداشت: اميد است باهمکاري و هماهنگي پژوهشگاه و مقامات بلند پايه سازمان ميراث فرهنگي اين اقدام مهم هرچه سريع تر، انجام شود.
به گفته رئيس پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاريخي فرهنگي؛ هم اکنون در انبارهاي حرم حضرت علي (ع) تعداد زيادي سند و کتاب خطي قديمي در شرايط بسيار بدي قرار دارد که ساماندهي اين اسناد از اهميت ويژه اي برخوردار است.
وطن دوست نگهداري و ساماندهي اين اسناد را يک وظيفه جهاني دانست و تأکيد کرد: آنقدر اين اسناد و کتاب هاي خطي نامنظم و نامرتب ريخته شده و دسته بندي نشده اند که نمي توان دوره هاي تاريخي آنها را
مشخص کرد.
وي در پايان تصريح کرد: در قدم نخست بايد تعداد بسيار زيادي از سند ها و کتاب هاي خطي موجود در اين انبارها، دسته بندي و ثبت شوند که يقيناً اين عمليات به سال ها وقت نياز دارد.
در مسير تخت جمشيد به شوش، پنج پايه ستون هخامنشي كشف شد
ایسنا: مدير اداره ميراث فرهنگي و گردشگري شهرستان رامهرمز از كشف پنج پايه ستون متعلق به دوره هخامنشي در اين شهرستان خبر داد. نسرين غزنوي اظهار داشت: چندی پيش، در بررسي هاي يگان حفاظت ميراث فرهنگي پنج پايه ستون متعلق به دوره هخامنشي در منطقه شيفه در رامهرمز كشف شدند. وي ادامه داد: در فاصله 50 متري اين پايه ستون ها سه تپه باستاني با آثار پراكنده سفالين روي آنها پيدا شدند. غزنوي با اشاره به نياز منطقه به كاوش ها و تحقيقات بيشتر، گفت: طبق نظر كارشناسان، به احتمال زياد اين مسير راه اتصال تخت جمشيد (پارسه) به شوش بوده است. مدير اداره ميراث فرهنگي و گردشگري رامهرمز بيان كرد: اين پايه ستون ها حدود شش سال پيش به دليل عمليات راه سازي تخريب و در كنار جاده پراكنده شده بودند و از آن زمان تا كنون هيچ گزارشي از وجود آنها داده نشده بود.
آثار ايراني در قطر چكش حراج مي خورند
ایسنا: آثار تاريخي ايراني از جمله يك رداي زيبا، حدود دو هفته ديگر در شعبه دوحه ساتبي حراج مي شوند.
به نقل از سايت خليج تايمز كه در كشور قطر فعاليت مي كند، مؤسسه حراجي ساتبي اعلام كرد: «در نخستین مراسم حراج خود در منطقه خاورميانه كه در شعبه جديد اين مؤسسه در دوحه كشور قطر دیگر چندی برگزار خواهد شد، صدها اثر تاريخي از هنرمندان مناطق شمال آفريقا، خاورميانه و ايران به حراج گذاشته مي شوند و از ميان آنها مي توان به يك اثر هنري شاخص از دوره صفوي اشاره كرد.»
ادوارد گيبس مدير مركز خاورميانه اي ساتبي در دوحه - در اين باره از اعلام تعداد دقيق آثار هنري كه قرار است، به حراج گذاشته شوند و مدت زمان حراج خودداري كرد.
طبق اعلام او، شيء تاريخي دوره صفوي، يك رداي بزرگ مخمل ابريشمي زيباست كه تصوير دو زن درحال شكار روي آن ديده مي شود. اين ردا توسط درباريان بلندمرتبه استفاده مي شده است و از آن مي توان به عنوان يكي از زيباترين آثار هنري باقي مانده از دوره صفوي و زيباترين اثر تاريخي بافندگان هنرمند ايراني در صدها سال قبل نام برد. اين ردا از سال ها پيش، در يك مجموعه خصوصي نگهداري مي شده است و مدتي پيش براي فروش در اختيار مؤسسه ساتبي قرار گرفت. ديگر اثر تاريخي كه قرار است در شعبه دوحه ساتبي حراج شود، يك جام شيشه اي زيبا، منقوش به تصاوير زيباي رنگي برجسته از اواسط دوره اسلامي (قرن دهم) است كه فقط پنج نمونه از آن در موزه هاي جهان نگهداري مي شوند. البته كارشناسان مؤسسه ساتبي هنوز نتوانسته اند، محل ساخت اين جام زيبا را مشخص كنند. سومين اثر تاريخي كه گيبس حاضر به معرفي آن شده است، يك كاسه زيباي مرصع ساخته شده از طلا و نقره است كه در دوره مملوك در قرن 18 ميلادي در شمال آفريقا ساخته شده است و احتمالاً به مبلغي بين 250 تا 300هزار دلار به فروش خواهد رفت.
كشف ابزار اصلاح صورت با نيم ميليون سال قدمت
ایسنا: تيغه اي سنگي كه هزاران سال پيش براي اصلاح صورت مورد استفاده انسان هاي نخستين بوده است، در كنيا كشف شد.
تعدادي از ديرين شناسان دانشگاه ايلينويز ايالت شيكاگو در آمريكا كه از سال ها پيش در قاره آفريقا مشغول به كاوش اند، اعلام كردند كه موفق به كشف قديمي ترين ابزار اصلاح صورت با قدمتي نزديك به نيم ميليون سال در محوطه اي تاريخي در منطقه باسين كشور كنيا شده اند.
باستان شناسان در جريان اين كشف تاريخي، موفق به پيدا كردن تعدادي تيغه سنگي شدند كه روي يكي از آنها چند تار مو كشف شد. به همين دليل، ديرين شناسان اين تيغه هاي سنگي را نخستين ابزارهاي اصلاح صورت مي دانند كه هزاران سال پيش توسط انسان هاي نخستين مورد استفاده بوده اند. پيش از كشف اخير، قديمي ترين تيغه سنگي كشف شده در جهان، از يكي از محوطه هاي تاريخي منطقه خاورميانه به دست آمده بود. در سال هاي گذشته نيز تيغه سنگي ديگري با 300 هزار سال قدمت در محوطه اي تاريخي در هلند كشف شد.
ديرين شناسان براساس اين كشف و ديگر مطالعات خود، محل زندگي نخستين انسان ها را قاره آفريقا دانسته اند و بر اين باورند كه نخستين انسان ها حدود 600 هزار سال پيش در قاره آفريقا و احتمالاً در كشور كنيا فعلي زندگي مي كردند.
لامپ هاي پنج هزار ساله مصر باستان نمايش داده مي شوند
ایسنا: كمتر از يك ماه ديگر، چهار لامپ پنج هزار ساله از تمدن مصر باستان در آمريكا به نمايش درمي آيند.
مسئولان موزه هنر هالي فورد (Hallie Ford) در آمريكا از نمايش دادن چند لامپ چندهزار ساله از 14 مارس در اين موزه خبر دادند كه در سال هاي دور، در منطقه خاورميانه فعلي ساخته شده اند.
اين آثار تاريخي زيبا كه تا به حال نمونه هاي كمي از آنها يافت شده است، توسط مردم تمدن مصر باستان با تأثير پذيري از هنر تمدن رم باستان ساخته گردیده و از يك مجموعه خصوصي به امانت گرفته شده اند. اين آثار از جنس سفال اند و قسمت بالايي آنها به شكل دهان بازشده يك ماهي و قسمت پاييني به شكل صورت يك پسربچه است. مصريان باستان اين لامپ ها را كه چهار عدد از آنها قرار است، در اين نمايشگاه به نمايش درآيند، با روغن پر و از آنها براي روشن كردن خانه هاي خود در حدود پنج هزار سال پيش استفاده مي كردند.
اين لامپ ها از هزاران سال پيش در مصر باستان با شكل هاي گوناگون ساخته مي شدند و تزيينات آنها براساس بهايي كه برايشان پرداخت مي شده، متفاوت بوده است.
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی