صنايعدستي در موزههاي اختصاصي راحتتر نفس ميکشد
سياه چادر نماد زندگي چند هزار ساله عشاير
فارس در تکميل بانک صنايع دستي پيشرو است
پيگيري توزيع سهام عدالت به صنعتگران از سازمان خصوصي سازي
طرحها و فناوريهاي نو
در توليد فرش حمايت ميشوند
گليم بافي ايل قشقايي، ماندگار شد
افزايش 14 درصدي ارز آوري صادرات گليم و زيلوي کشور
ثبت سفال و سراميک لالجين در فهرست ملي
گنجههايي که بي قفل ماندهاند
اصالت فرش ترکمن با رنگرزي گياهي ماندگار است
آغاز شمارش معکوس انتخاب
سه صنعتگر برتر روستايي
پرش صنايعدستي ايران از سکوي 22 ميليون دلاري صادرات
رکوردهاي بانک جامع صنايعدستي به 3 هزار و 800 رسيد
گليم بافي در خانه ترويج صنايعدستي فارس رونق گرفت
صنايعدستي ايران بيش از
16 ميليون دلار ارز آوري داشت
جوانان، تغيير کاربري نمد را ميپسندند
همدان؛ ميزبان نمايشگاه سراسري تخصصي صنايعدستي ميشود
تغيير کاربري به دل خريداران صنايعدستي نشست
خريد اينترنتي صنايعدستي، راهي براي
کاهش هزينهها
سوخته کاري آيات قرآن به زبان چيني
بر روي چوب
احياي رشته منسوخ شده
شيشه گري سنتي در گلستان
فروش 250 ميليون توماني نمايشگاه آثار برگزيده صنايعدستي ايران
« تنداربافي» هم چنان در ميان اقوام بختياري پابرجا است
اسناد صنايعدستي کشور
در مرکز ديجيتالي گردهم ميآيند
شهرت جهاني فرش کردستان
تغيير کاربري، شعر بافي را از فراموشي نجات داد
هر شهرستان، يک نمايشگاه صنايع دستي
هنرمندان بايد در قالب شخصيتهاي حقوقي گردهم آيند
گيوهدوزي سنجان ثبت ملي شد
نمونه بازبافي شده قالي ارزشمند «کراکوي» رونمايي مي شود
کميته خريد
اقلام صنايعدستي کشور تشکيل شد
ايرانيان در حفظ ميراث فرهنگي و هويت اسلامي زبانزد هستند
جمع آوري مليلههاي چينی از فروشگاههاي صنايعدستي
استقلال اقتصادي زنان عشاير با صنايعدستي محقق ميشود
زين سـازي
ترکـــمن درمسـير فرامـوشي
تأمين کارگاههاي سنجش آزمون مهارت توسط معاونت صنايعدستي
تجهيز کارگاههاي صنايعدستي، 400 ميليون تومان اعتبار گرفت
آثار موزهاي «رشتي دوزي» در آلمان
نگهداري ميشود
صنايعدستي را به مادران بازگردانيم
برپايي کارگاه به آموزي
رودوزي هاي سنتي
درخشش هنر سفالگري در کارگاه هنري خورشيد
هنرمند زنجاني
مخترع 2 اثر شاخص صنايعدستي
بامبوي گيلان در نمايشگاه ملي صنايعدستي بافته ميشود
رئيس مرکز ملي فرش:
براي بيمه هنرمندان ، نيازمند اعتبار 500 ميليارد تومانی هستيم
حکاک سنگهاي قيمتي به همايش 20 خرداد ميآيد
برگزاري نخستين کارگاه آموزشي مرمت تزئينات وابسته به معماري
به مناسبت روز جهاني صنايعدستي؛
نمونه سازي و نوآوري در صنايعدستي تخصصي بررسي ميشود
نقطه تا گره فرش به نمايش گذاشته شد
سوزندوزي به جمع دورههاي آموزشي فرهنگسراي کار ميپيوندد
تابلو فرش خطبه حضرت زهرا (س) بافته ميشود
برگزاري نخستين نمايشگاه طراحي لباسهاي سنتي اسلامي در بيرجند
يونسکو،شانگهاي را " شهر طرحها"
نام گذاري کرد
هيأت مؤسس اتحاديه صادرکنندگان صنايعدستي تشکيل ميشود
نشست تخصصي، ثبت ميراث و مالکيت معنوي صنايعدستي
سوزن دوزي بلوچ؛ هنري در آستانه فراموشي
سکوتش را نکن باور
رونمايي از طراحي بسته بندي 33 محصول صنايعدستي کشور
صنايعدستي در توسعه پايدار کشور تأثير فرهنگي دارد
امروز خون تازهاي در رگ خوشنويسي ايران ميجوشد
کارگاههاي فرش دستباف، استاندارد ISO ميگيرند
ايجاد 550 هزار شغل در عرصه صنايعدستي تا پايان برنامه پنجم
نمونه سازي 7 محصول صنايعدستي کشور، رونمايي ميشود
نقاشي روي شيشه، هنوز هم ناشناخته است
نصب ويترينهاي صنايعدستي در بيمارستانهاي سراسر کشور
زنگ نجات صنايعدستي نواخته شد
دستگاههاي دولتي
خريد اقلام صنايعدستي را جديتر بگيرند
افزايش 2 درصدي نرخ مشوقهاي صادراتي اقلام صنايعدستي
ظرفيتهاي معرق ساقه گندم ناشناخته است
خلق آثار صلح جويانه هنرمند پيشکسوت نازک بري فلز
درخشش نقاشيهاي پشت شيشه بانوان در هفته ميراث
روند افزايشي صادرات فرش دستباف تداوم دارد
گواهي مهارت سازمان فني و حرفهاي، ارزش بين المللي دارد
چهارمين روز از هفته
ميراث فرهنگي به نام صنايعدستي شد
رونمایی کتاب بانک جامع اطلاعات صنايعدستي ايران به زبان انگليسي
همه چیز درباره سنگهای قیمتی و نیمه قیمتی
سايه چتر بيمه بر سر 200 هزار هنرمند صنايع دستي و قاليباف
خريداري شاخصترين آثار کشور در روز جهاني صنايعدستي
معرفي برترين فرش هاي دستباف
فراغت زنان عشاير، لبريز از جلوههاي صنايعدستي است
عضويت تمامي تشکلهاي غير دولتي در شرکت توسعه صنايعدستي
تقدير از 30 هنرمند شاخص در روز جهاني صنايعدستي
ابلاغ اعتبارات تجهيز کارگاههاي صنايعدستي کشور با رويکرد ويژه
صنايع دستي و نبود شناخت نياز بازار
سهم طلا و جواهر از صادرات غير نفتي کشور صفر است
به همه بافندگان فرش دستباف خانگي بيمه كامل درماني تعلق ميگيرد
صنايعدستي عشاير، رو به فراموشي ميرود
نگاه صرف صنعتي، دليل مهجوريت سنگهاي قيمتي است
برنامهريزي براي برگزاري 375 دوره آموزشي در استان مرکزي
با تصميم سازمان يونسکو؛
زري بافي و مخمل بافي، تا سال 2014 به زندگي باز ميگردند
دومين نمايشگاه طلا، جواهر و سنگهاي قيمتي برگزار ميشود
صنايعدستي در 107 بناي تاريخي کشور جا خوش ميکند
تقدير از پيشکسوتان سفالگري در روز جهاني صنايعدستي
«جونکو تانيگوچي» موافقت کرد؛
آموزش صنايعدستي ايران در ميان 5 کشور آسياي ميانه
ثبت يکصد هزار مجوز سه گانه در بانک جامع صنايعدستي کشور
ثبت سوابق صادراتي 260 هنرمند صنايعدستي کشور
ابزار و تجهيزات توليد صنايعدستي کشور، بهينه سازي ميشود
7 هزار و 600 هنرمند صنايعدستي تسهيلات بانکي گرفتند
رکورد 84 هزار کارت شناسايي در بانک صنايعدستي ثبت شد
پاسداري «يونسکو» از دانش سنتي پارچههاي مخمل و زربفت
دستورالعمل اجراي بيمه شاغلان صنايعدستي کشور ارسال شد
هنرمندان صنايعدستي ،راهي برنامههاي جهاني ميشوند
لباس محلي ايران، چشم گردشگران را خيره کرد
فرشهاي کهن ايراني در ژاپن به نمايش در ميآيند
نقش بي بديل صنايع دستي در زندگي روستائيان
کتابهاي آموزشي «آموزش و پرورش»، رنگ صنايعدستي ميگيرد
بيماران رواني
با سفال «هنر درماني» ميشوند
آموزش مجازي برای73 رشته صنايعدستي
صنايعدستي ايران، رکورد
145 ميليون دلار صادرات را شکست
آموزش صنايعدستي به بانوان
در انتظار اعتبار يک ميليارد توماني
هنر کهن دست ايرانيان سر به مهر نميماند
بازديد کارشناسي از 70 کارگاه صنايعدستي سراسر کشور
عناوين 27 رشته براي ثبت ملي صنايعدستي پذيرفته شد
استقرار 85 ويترين صنايعدستي در ادارات و سازمانهاي دولتي
شکست آثار شيشهاي در جابه جايي به صفر ميرسد
چين بازار قلمزني اصفهان را کساد کرد
گرد فراموشي از نقاشي قهوه خانهاي پاک شد
50 خانه ترويج روستايي صنايعدستي آماده بهره برداري ميشود
4 طرح اقتصادي صنايعدستي تسهيلات حمايتي گرفت
300 باجه فروش اقلام صنايعدستي کشور ،راه اندازي شد
صنايعدستي در انتظار فرداهاي روشن ميماند
راه اندازي نمايشگاههاي دائمي آثار برگزيده صنايعدستي معاصر
صنعت فرش به صنايعدستي پيوست
نصب ويترين صنايعدستي کشور در سازمان اقتصادي کوثر
خريداران صنايعدستي به بسته بندي اهميت ميدهند
صنايعدستي معاصر نياز به حمايت بيشتري دارد
کمبود موزههاي صنايعدستي در کشور احساس ميشود
فرآوري سنگهاي قيمتي از صنايع و معادن جدا شد
صنايعدستي در ايام نوروز بر تخت سليمان مينشيند
امکان بهره مندي هنرمندان صنايعدستي از طرح تکريم پيشکسوتان
عبور ارز آوري زيور آلات سنتي ايران از مرز 110 ميليون دلار
گلابتون سازي اصفهان به زندگي بازگشت
هنرمندان برتر صنايعدستي به نمايشگاههاي خارجي راه مييابند
محصولات، آثار و شيوههاي توليد صنايعدستي ثبت ميشود
ورود کارتهاي هديه صنايعدستي به ساختار بانکي کشور
سفال را به خانههايمان بازگردانيم
تزئين روي شن هنري ناشناخته در ميان ايرانيان است
هنرمندان صنايعدستي نگران هزينههاي پستي نباشند
همکاري صنايع دستي و آموزش و پرورش استثنايي
فيروزه تراشي از زيبا ترين و مرغوبترين فيروزه جهان
روحي تازه در صنايع دستي چشمههاي بهشتي دميده شد
اختصاص نيم درصد از تملک دارايي دستگاهها به صنايع دستي
نپال ،رقيب هنر نمدمالي ايران شده است
قلمزني روي چوب را هنرمندان خريداري ميکنند
صنايعدستي ايران در دل بازارچه دائمي قطر مينشيند
رشتههاي کاربردي صنايع دستي آموزش داده ميشود
تشکلهاي مردمي بازار فروش صنايعدستي را داغ کرد
آموزش فرش ايراني به راهنمايان تورهاي گردشگري کشور
24 هزار مجوز سه گانه صنايع دستي در کشور صادر شد
بر اساس الگوهاي پوشاک اقوام ايراني؛
طرح ملي لباس در حال تهيه است
راه اندازي تالار بورس کالاهاي صنايعدستي ايران
دانش حرف اول را در ايجاد شرکت سرمایه گذاری توسعه صنايعدستي ميزند
سوزن دوزان بر وسعت تاريخ هنر سوزن ميزنند
راهيابي هنرمندان ايراني به نمايشگاه صنايعدستي آلماتي
هنرمندان نبايد از بسته بندي صحيح غافل شوند
نظارت بر فعاليت بيش از 2 هزار کارگاه صنايعدستي کشور
هنرمندان جوان نيازمند حمايتهاي بيشتري هستند
ظرفيت و توان بخش غير دولتي صنايعدستي افزايش مييابد
اختصاص تسهيلات ويژه به مشاغل خانگي صنايعدستي
حصيربافي از ديروز تا امروز
پاپيه ماشه از ذهن ايرانيان پاک ميشود
فروشندگان قدم در راه توسعه توليد صنايعدستي ميگذارند
حضور در نمايشگاه خارجي نيازمند حمايت مالي است
بازارهاي فرانسه چشم انتظار کاشي هفت رنگ يزد
معافيت بيمه کارگاههاي کوچک صنايعدستي تا سقف 5 نفر
اعتبار 260 ميليون توماني براي تجهيز کارگاه هاي 12 استان
ثبت بیش از 78 هزار رکورد
کارت شناسايي در بانک صنايعدستي
احرامي بافي فراموش نميشود
گرد آوری بانک اطلاعاتی هنرمندان شاخص صنايعدستي کشور
اشتغال زنان در صنايعدستي براي نظام اهميت دارد
بازرگانان فرش دستباف ايران تسهيلات ويژه ميگيرند
25 پروژه کلان صنايعدستي کشور گشايش مييابد
اروسي ؛ اوج هنر چوب و شيشه
طرح اصيل گچمه کهگيلويه وبویر احمد به خانهها بر ميگردد
چيدمان داخلي هتلهاي کشور رنگ صنايعدستي ميگيرد
نگارگري کرمانشاه روزگار روشني دارد
صنايعدستي کشور با ضعف مستند سازي روبرو است
معرق کاران براي دل خود بر چوب نقش ميزنند
مشابه قديمي ترين ساز جهان در قزوين رونمايي شد
اعزام هيأت فرش ايران به4 نمايشگاه بين المللي
حضور هنرمندان کاشيکار در نمايشگاه هنرهاي اسلامي کويت
نمايش مينياتور و منبت در نمايشگاه جوانان ايران و لبنان
توليدکننده گليم شريکي پيچ:
سليقه بازار را نميشناسيم
دايره المعارف صنايعدستي ايران به تاجيکستان سفر کرد
برترينهاي صنايعدستي ايران در ژاپن به نمايش در ميآيد
صنايع دستي يکي از ارکان توسعه پايدار است
همجوشي شيشه به حق خود نرسيده است
فروش نمايشگاههاي صنايعدستي در پاييز اوج گرفت
تراش و ساخت سنگهاي قيمتي از ظرفيت بالاي اشتغال زايي برخوردار است
گردشگران بهترين خريداران حکاکي روي فلز هستند
اختصاص بالاترين سهم صادراتي به مصنوعات چوبي ايران
اتمام مطالعات ميداني نمونه سازي3 محصول صنايعدستي
فروش صنايعدستي خارجي در تمامي اماکن تاريخي ممنوع شد
آغاز عمليات زير ساختي بازارچههاي صنايعدستي فارس
ارايه طرحهاي جديد و نوين در صنايع دستي
بامبو، عامل رونق صنایع دستی
هنرمندان صنايعدستي کشور صاحب يک سقف ميشوند
برپايي کارگاههاي صنايعدستي در خانه زنان بي سرپرست
افزايش 7 درصدي صادرات فرش دستباف ايران
ارائه طرحهاي برتر حوزه هنرهاي سنتي کشور
درخشش صنايع دستي فارس در بوشهر
همه هنرمندان صنايعدستي به نمايشگاهها راه نمييابند
صنايعدستي راه ورود بخش خصوصي را هموار ميکند
موزههاي کشور به بازارهاي فرهنگي صنايعدستي مجهز ميشوند
همايش ملي مالکيت فکري ميزبان صنايعدستي
از سال آينده؛
آموزشگاههاي چند منظوره هم صنايعدستي آموزش ميدهند
صنايعدستي کشورمان راهي سفارت ايران در تايلند ميشود
چشم نوازي سوغات کشور در نمايشگاه شيراز
واسطه دلش به حال هنرمند نميسوزد
فرانسويها نگارگري ايران را بيش از ما ميشناسند
بافتههاي داري، پيشتاز صدور مجوزهاي صنايعدستي
صنايعدستي ايران ميتواند در جهان اول باشد
صنايعدستي ايران در آسيا بيشترين خريداران را داشت
نقش دستها در دل کوير
معرفی ميراث جهاني ايران، با مولاژهاي صنايعدستي
حضور صنايعدستي ايران در تمامي نمايشگاههاي آسيا و اقيانوسيه
معرفي شخصيتهاي برجسته صنايعدستي به موزه مفاخر
صادرات وسايل چوبي و مبلمان ايران 182 درصد رشد کرد
اهداي جوايز به برگزيدگان جشنواره ملي گره زرين
ترجمه دايره المعارف صنايعدستي ايران به زبان سيريليک
صنايعدستي در دل ميراث جهاني ايران جاي ميگيرد
صنايع دستي شيراز
هنرمندان بالاي پنجاه سال صنايع دستي به بيمه اميدوار باشند
صنايع دستي در مناطق گردشگري صاحب بازارچه مي شود
صنايعدستي غير ايراني بايد از سد يونسکو عبور کنند
انجمن هنرهاي آسياي ميانه از صنايعدستي ايران حمايت ميکند
توسعه و رونق صنايعدستي لوايح قانوني ميخواهد
ارزش وزني صادرات فرش دستباف کاهش يافت
گره زرين از فرشبافان کشور تقدير مي کند
نگاهي به وضعيت صادرات صنايع دستي ايران
صنايع دستي؛ تلفيقي از هنر و صنعت
طرح هاي ويژه به کمک فرش دستباف ايران
زنداني ها در مالزي صنايع دستي توليد مي كنند
خاتم، در پله نخست صادرات صنايع دستي ايران
صنايع دستي نيازمند سرمايه گذاري کلان نيست
کاربردي شدن صنايع دستي درآمدزايي به همراه دارد
صنايع دستي استان بوشهر
آزاد بودن راه ورود صنايع دستي خارجي فعاليت در رشته هاي بومي را مشكل كرده است
صنايع دستي همدان
ریشه ده یک دوزی به هخامنشیان می رسد
صنايعدستي راهکار مناسبي براي فقرزدايي است
صنايعدستي دست به دامان زنان
ماراتن هنرهاي سنتي و صنايعدستي برندهاي نداشت
ترمه چيست؟
ايرانيان در گوشه و کنار دنيا آموزش صنايع دستي مي بينند
رسانه ها فرهنگسازي صنايع دستي را جلو مي اندازند
نبود سرمايه گذار مشکلات صنايع دستي را افزايش مي دهد
سرمايه ايرانيان خارج از کشور به پاي صنايع دستي ريخته مي شود
طرحهاي دولت براي حمايت از صنايعدستي سرعت گيرد
کاربرد و زيبايي ، راز ماندگاري رودوزيهاي سنتي
نگارگري شأن هنرهاي سنتي ايران است
شناخت مردم از سازهاي سنتي کافي نيست
حضور قويتر صنايعدستي در هفتههاي فرهنگي خارج از کشور
تهيه دايره المعارف مرجع هنرهاي سنتي و صنايع دستي
آيا صنايع دستي از هنرهاي سنتي پيشي مي گيرد؟
هنرمندان منتظر تسهيلات ارزان قيمت بانک کشاورزي باشند
96 درصد محصولات صنايع دستي بسته بندي ندارند
جلوه بي بديل صنايع دستي در زادگاه لسان الغيب
نگاهها به صنايع دستي هنوز هم جدي نيست
بيمه هنرمندان صنايع دستي معطل مانده است
مشکلات مجوزهاي آموزشي صنايع دستي رنگ قانون مي گيرد
شروع ماراتن شهرک هاي صنايع دستي براي رسيدن به خط پايان
ظرفيت بناهاي تاريخي در خدمت صنايع دستي است
جاجيم بافي در فارس آموزش داده شد
سفال کلپورگان خفته در آغوش زنان بلوچ
فوت و فن شيشه گري را فقط استاد ميداند
صنايعدستي راه فرار از بحران اقتصادي جهان را ميشناسد
حيات صنايعدستي با توسعه بازار گره خورد
مطالعه شهرک و بازارچه 9 استان به معاونت صنايعدستي رسيد
مسيرهاي پرتردد فضاي مناسب نمايشگاه صنايعدستي است
صنايع دستي ايران در قلمرو زنان
مجلس جايگاه حقيقي هنرهاي سنتي را قضاوت ميکند
مدير کل حفظ و احياء هنرهاي سنتي:
طرح توانمند سازي بانوان صنايعدستي کشور آماده است
کارگاههاي خانگي صنايعدستي هويت دار ميشوند
چرا خاتم شیراز بهترین است
بيمه قاليبافان و صنعتگران در انتظار اعتبار است
آفريقايي ها، مشتري تازه صنايع دستي ايراني شدند
زنان شاغل صنايع دستي را جدي بگيريم
فرآوري سنگ هاي قيمتي به دست معاونت صنايع دستي مي افتد
پخش آثار يک دقيقه اي صنايع دستي در ويدئو خانگي
اعتبارات و مشکلات صنايع دستي همسو نيست
صنايع دستي به سمت و سوي استاندارد سازي مي رود
صنايع دستي اسلامي، منبع جديد درآمد مردم يك شهر در چين
صنايع دستي صاحب فصل ويژه اي در کتاب گمرک مي شود
نماینده مشهد وکلات در مجلس:
تمام خانه هايمان را کارگاه صنايع دستي کنيم
صنايع دستي ايران مهمان دائمي کشورهاي مختلف مي شود
نقاشي قهوه خانه اي با باورهاي ملي گره خورده است
عبور گروه صنايع دستي ايران از مرزها
از موزه هاي مجازي صنايع دستي چه خبر؟
صنايع دستي بازار همسايه هاي شمالي را اشباع مي کند
تزيين 5 درصد بناي ساختمان هاي کشور با صنايع دستي
طرح هاي پژوهشي صنايع دستي روي زمين نمي ماند
رشد يک درصدي ارزش دلاري صادرات فرش دستباف ايران
هنرهايي که در کوير زنده مي شوند
اعطاي دوباره وام توسط بنگاه هاي زودبازده پس از دوسال توقف
ورود کالاهاي خارجي راه صنايع دستي را بسته است
صنايع دستي ايران را از مخاطرات اقتصادي دنيا دور مي کند
صنايع دستي نيازمند تغيير نگاههاي کاربردي است
گليم و زيلو رتبه اول صادرات صنايع دستي ايران را دارد
طرح هاي زيورآلات سنتي ايران قابل کپي برداري نيست
نقاشي روي چرم مشکل مواد اوليه دارد
شخصيت هاي برجسته موضوع اصلی پیکره تراشان
مواد اوليه گرگور بافي را چيني ها توليد مي کنند
صنايع دستي در ميان 24 عنوان تمبر جاي گرفت
تجهيز موزه هاي صنايع دستي با حمايت معاونت فرهنگي
طرح هاي غربي، تولید زرين فام را کم فروغ کرد
ماشته بافي دست بافته کهن لرستان
خاتم ايران رقيب ندارد
ساز سنتي سنتور دست به دامان چين شد
بازار خارجي صنايع دستي تحت تأثير طرح هاي تقلبي است
ويتنام كيف هاي صنايع دستي را جايگزين توليدات پلاستيكي مي كند
ضعف تبليغات هنرهاي سنتي را به فراموشي سپرده است
تلفيق هنرهاي مختلف بر جذابيت آثار صنايع دستي مي افزايد
صنايع دستي، کشور را از بيگانگان بي نياز مي کند
حمايت نكردن بخش دولتي مهمترين مشكل صنايع دستي است
انواع چرم و کاربرد آنها
آثار فاخر هنرمندان برتر صنایع دستی کشور ثبت می شود
خريداران صنايع دستي به ارزاني محصولات مي انديشند
هنرهاي سنتي به محتواي کتاب هاي درسي وارد مي شود
فرش تبريز، سفير فرهنگي ايران در جهان است
قلمکارهاي تقلبي جذابيت بيشتري براي خريداران دارند
تجارت الكترونيك راهكاري براي توسعه صنايع دستي
صنايع دستي سدي محکم در برابر بيگانگان است
معاونت هنرهاي سنتي سه فيلم برتر را برگزيد
آن همه زيبايي به يک باره محو مي شد
ايران به سمت سفارش پذيري حرکت مي کند
جهله، شاخص ترين و زيبا ترين سفالينه ايران
هنرستان هاي صنايع دستي
در سراسر کشور ايجاد مي شود
تدوين احکام حمايت از صنايعدستي عشايري در برنامه پنج ساله پنجم
ملاير قطب منبت غرب کشور است
حمايت سازمان ميراث فرهنگي از ايجاد بازارهاي دائمي صنايع دستي
بيمه، بهترين محفل براي حمايت از صنايعدستي
نمايشگاههاي سراسري فروش صنايعدستي را رونق ميبخشد
هنر چاپ کلاقه اي
دبيرخانه تخصصي صنايعدستي ايران به کشورهاي مختلف ميرود
بيش از370 هزار کارت شناسايي قاليبافي صادر شد
گشایش نمايشگاه هنرجويان صنايع دستي در ني ريز
حضور اقليتها در نمايشگاههاي صنايعدستي بيشتر شود
برگزاري 9 نمايشگاه سراسري بازرگاني صنايعدستي
صنايع دستي نام و نشان جهاني مي خواهد
آسيب شناسي و بررسي علل رکود صنايع دستي از ياد رفته
صنايع دستي زمينه ساز مهاجرت معکوس است
نهضت فکري، فرهنگي در انتظار صنايع دستي است
تنها بازماندگان رويگري و مسگري در رامهرمزند
جايگاه حقوقي آموزشکده هاي صنايع دستي مشخص مي شود
صادرات زيراندازهاي ترکمن به آلمان و ساحل عاج آفريقا
سر فصل دروس فني و حرفه اي رنگ صنايع دستي مي گيرد
زيلوي يزد جامانده از زير اندازهاي سنتي
فاطمه رنجبر*
زيلو بافي يکي از هنرهاي با ارزش بوده که نشان از دقت نظر و نگاه ظريف وزيبا پسند ايرانيان دارد. اين که اين هنر نخست از کدام نقطه از ايران بزرگ برخاسته به درستي نمي توان مشخص کرد؛ چرا که تاريخ دقيقی وجود ندارد و منابع مکتوب نيز داراي آن چنان اطلاعاتي نيستند که بتوان از روي آنها سوابق تاريخي زيلو را بررسي کرد.
در منابع تاريخي موجود نيز مشخصاً به زيلو پرداخته نشده و تنها هر کجا نامي از بنايي خاصه مساجد بوده در توصيف موقعيت و دارايي هاي آن مسجد نامي از زيلو نيز به ميان آمده است؛ با توجه به اينکه اين نوشتارها نيز اطلاعات کمي از زيلوهاي بعد از اسلام به دست مي دهند و مطلبي درباره ويژگي هاي اين هنر در قبل از اسلام ندارند.
درباره چگونگي شکل گيري اين هنر برخي نيز بر اين نظرند که زيلوبافي متأثر از حصيربافي و مرحله تکامل يافته حصيربافي است و برخي نيز واژه زيلو ( zillu ) را در فرهنگ غرب برخاسته از همين هنر حصيربافي مي دانند و معتقدند که اين واژه از فرهنگ ايران به غرب راه يافته و نتيجه آنکه چون زيلو شباهت بسياري به حصيربافي دارد، بدين نام شهره شده است.
زيلو که بافت آن در استان يزد و خاصه در شهري چون ميبد از جايگاهي والا برخوردار بوده است، از قديمي ترين محصولات صنايع دستي استان به شمار مي رود، به طوري که در ميبد قدمت آن به پيش از اسلام مي رسد و حتي عقيده بر اين است که زيلو از ابداعات آن خطه بوده و گسترش بافت آن به وسيله استادکاران ميبدي صورت گرفته است.
زيلو فرش دشتهاي کوير، داراي ظاهري ساده، خنک و با دوام است که ميتواند طراوت شنهاي کوير را در شبهاي تابستان به تن آدميان گرما زده بنشاند و خستگي روز را از تن آنها بيرون کند.
خاستگاه اين فرش و مرکز گسترش آن در ميبد بوده، اگر چه بايد دانست که استادکاران ميبد دير زماني است که با زيلوبافي آشنايي دارند و قطعاً در شيوه بافت و نقوش آن دخل و تصرفاتي کرده اند، ذکر اين نکته که ميبد خاستگاه هنر و صنعت زيلوبافي بوده و زيلو بافان ميبد آن را به ديگر شهرها برده و گسترش داده اند، خالي از اغراق نيست.
اگر چه ذکر اين نکته لازم است که آن چه از زيلوهاي قديمي در مساجد استان يزد مي توان يافت عمدتاً در کارگاه هاي زيلوبافان ميبد طراحي و اجرا شده است که برخي از اين زيلوها ثبت و ضبط تاريخي پيدا کرده و بسياري نيز به سبب بي توجهي از بين رفته اند.
هنر زيلوبافي در منطقه ميبد رو به احياء است و با کمک بخش خصوصي کارگاه آموزشي زيلوبافي با هدف توليد و آموزش کارآموزان در شهرستان ميبد راهاندازي شده است.
اين رشتهاز صنعت، به دليل ويژگيخاص کاربري، عدم وابستگي به فناوري خارج، اشتغال زايي و رابطه با صنعت جهانگردي از جايگاه ويژهاي برخوردار است.
زيلوبافان ميبدي اين صنعت را از ابداعات اجداد خود ميدانند و از گذشته روستاها و شهرهاياين منطقه مرکز زيلوبافان ايراني بوده و اينک نيز کارگاههاي زيلوبافي در اين شهرستان داير و فعال است.
نفيسترين زيلوي ميبد نيز متعلق به قرن ۱۲ه.ق است که بر روي آن ۲۴سجاده طراحي شده و در حاشيه آن نام واقف و تاريخ ۱۱۸۸هجري قمري نقش بستهاست.
از ديگر زيلوهاي قديمي و بينظير بافت ميبد ميتوان به زيلوي مسجد جامع هفتادر در عقدا مربوط به قرن ۱۱ه.ق، زيلوي آويخته در مسجد امير چخماق يزد مربوط به قرن ۱۳ه.ق و زيلوهاي کهنه مسجد رکن آباد ميبد اشاره کرد.
مواد اوليه:
نخ پنبه که به عنوان ماده اوليه و پايه توليد زيلوست در گذشته به کمک چرخ هاي نخ ريسي در محل توليد مي شد. پنبه را بعد از ريسيدن به کلاف مي کردند و براي تار و پود زيلو به کار مي بردند. اين نخ در اصطلاح محلي هري يا «نخ رسمي »
نام داشت زيلويي که با نخ رسمي بافته مي شد، داراي استحکام زيادي بود و ظرافت آن نيز به کيفيت مرحله نخ ريسي و البته دقت در بافت بستگي داشت.
رنگ و بافت:
ساير فرش هاي توليد شده در ايران از تنوع رنگي کمي برخوردار است. اگر چه تعداد رنگ هايي که به طور مجزا در زيلوها به کار مي رفته قابل توجه است، هر فرش به تنهايي معمولاًً داراي دو رنگ بوده است؛ مانند سبز، نارنجي، آبي، سفيد، قهوه اي، سفيد، زرشکي، سفيد و گلي، آبي.
اين سادگي و بي پيرايگي باعث شده است که زيلو با معماري مکاني که مفروش کرده هماهنگ شود. خلاصه زيلوهاي مسجدي که رنگ آبي و سفيد آن تطبيقي کامل با رنگ کاشي هاي فيروزه اي و رنگ آجر کاري ها و گچ بري ها داشته است.
بسياري از نقوش زيلو نيز متأثر از نقش هاي آجرکاريها و کاشي کاريهاي مساجد بوده است.
رنگ هاي به کار رفته در زيلو نيز همانند ساير مواد آن در منطقه تهيه مي شده است. ماده اوليه آن رنگ ها عموماً روناس (براي رنگ هاي طيف قرمز )، نيل (براي رنگ هاي طيف آبي)، و پوست گردو (براي رنگ هاي طيف قهوه اي) بود.
اين رنگ ها که منشأ گياهي داشت، ثابت بود و در مقابل نور خورشيد و شستشو مقاومت بسياري از خود نشان مي داد.
چنان که اشاره شد زيلوهاي قديمي متأسفانه در بدترين شرايط ممکن نگهداري شده اند؛ با اين وجود پس از گذشت چند قرن رنگ خود را همچنان حفظ کرده اند.
زيلوها از نظر کاربرد و رنگ به طور کلي به سه گروه تقسيم مي شوند:
1 - زيلوهايي که با رنگ آبي و سفيد بافته مي شود و مختص مساجد و اماکن متبرکه است.
2 - زيلوهاي جوهري که با رنگ آبي و گليبافته مي شود و براي مصارف خانگي کاربرد دارد. اين نوع زيلو نسبتاً ارزان قيمت است.
3 - زيلوهاي نفتال که با رنگ سبز و گلي بافته مي شود و مرغوب ترين نوع زيلوست.
ذکر اين نکته نيز خالي از لطف نيست که اگر روزي از روي زيلوي ميبد فرشي صنعتي ساخته شود که چند صد سال کار کند و با عرضه به جهانيان ميليونها دلار در آمد براي کشور عايد شود نبايد شگفت زده شد زيرا الياف اکروليک و پلي استر براي مبتلايان به اگزماي پوستي مضر است بنابراین مفروشات طبيعي مانند "زيلو" بهترين مفروشات براي اين بيماران است.
*کارشناس اداره کل حفظ و احياء
منبع: میراث آریا
صنايعدستي به ساختار آموزش الکترونيک کشور وارد ميشود
ميراث آريا: معاون فناوري ارتباطات و اطلاعات آموزشي وزارت آموزش و پرورش بر همکاري در بخش آموزش الکترونيک رشتههاي صنايعدستي با معاونت هنرهاي سنتي کشور تأکيد کرد.
حميد رضا کفاش با بيان اين مطلب گفت: يکي از مهمترين رسالتهاي معاونت فناوري ارتباطات و اطلاعات آموزشي وزارت آموزش و پرورش کشور آموزش به شکل الکترونيک است.
وي با اشاره به اينکه در بخش آموزش الکترونيک اين معاونت در دو شبکه ملي مدارس و رشد به خوبي فعاليت ميکند، اظهار داشت: خوشبختانه با فعاليت موفقي که در اين دو شبکه داشتهايم تجربيات ارزندهاي به دست آوردهايم که ميتواند در اختيار بخش صنايعدستي کشور قرار گيرد.
اين مقام مسئول ادامه داد: معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي نيز از سال گذشته آموزش الکترونيک صنايعدستي خود را آغاز کرده که ميتواند با اين همکاري زمينه تازهاي از آموزش را تجربه کند.
معاون فناوري ارتباطات و اطلاعات آموزشي اين وزارتخانه تصريح کرد: با تأمين زير ساختهاي اين بخش آموزش الکترونيک صنايعدستي ميتواند به عنوان يک شاخه اصلي تعريف شود.
کفاش با بيان اينکه بنياد ICDL و سواد رسانهاي کشور در اختيار وزارت آموزش و پرورش است، گفت: آموزشهاي اين بخش در 149 کشور جهان داراي اعتبار است.
وي در ادامه اظهار داشت: اين مرکز آمادگي کامل را براي ورود آموزشهاي صنايعدستي به اين ساختار را دارد و اين به معناي يک اتفاق خوب براي بخش هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور است.
معاون فناوري ارتباطات و اطلاعات آموزشي وزارت آموزش و پرورش افزود: اين مرکز بيش از 40 هزار عکس آموزش و بيش از 30 ميليون نشريه رشد را در آرشيو خود دارد که به معناي برخورداري از يک رسانه قوي جهت همکاريهاي مشترک است.
حميد رضا کفاش افزود: نشريه رشد يک رسانه مکتوب مناسب براي معرفي و ترويج فرهنگ هنرهاي سنتي و صنايعدستي خواهد بود که ميتواند توسط متوليان اين بخش مورد توجه قرار گيرد.
وي در ادامه اظهار داشت: براي اضافه کردن بخش هنر به اين نشريه کارشناسان هنرهاي سنتي و صنايعدستي بررسيهاي لازم را انجام دهند و نتايج را براي عملي شدن اين راهکار اعلام کنند.
فراخوان مقالات نشست WCC به مجامع علمي کشور ميرود
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي از ارسال فراخوان مقالات نشست منطقهاي شوراي جهاني صنايعدستي به تمامي مجامع علمي داخل کشور خبر داد.
ساسان قاسمي، با بيان اين مطلب گفت: معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور اقدام به ارسال فراخوان عمومي براي بخش مقالات نشست منطقهاي شوراي جهاني صنايعدستي کرده است.
وي ادامه داد: نظر به برگزاري سي و دومين نشست منطقهاي شوراي جهاني صنايع دستي (WCC) آسيا و اقيانوسيه در همدان و نامگذاري سال جاري با عنوان رنگرزي طبيعي، همايش بين المللي رنگ در فرهنگ در حاشيه اين نشست برگزار ميشود.
مدير کل توسعه و ترويج اين معاونت با اشاره به اينکه بررسي نقش رنگ گياهي در صنايعدستي به ويژه زيراندازها اولين محور همايش منطقهاي شوراي جهاني صنايعدستي اعلام شده است، اظهار داشت: بررسي نقش رنگ هاي گياهي در توليد پارچههاي دستباف سنتي، ارزيابي نقش رنگ در نگارگري، طراحي سنتي و مينياتور ايراني و بررسي نقش رنگ در لعاب يا پوشش ظروف صنايعدستي همانند سفال، سراميک و کاشيهاي هفت رنگ از ديگر محورهاي اين همايش است.
قاسمي تصريح کرد: بر اساس فراخوان ارسال شده همايش منطقهاي شوراي جهاني صنايعدستي و هنرهاي سنتي در 10 محور مختلف ترسيم شده است.
وي با بيان اينکه بررسي نقش رنگ در زيباييهاي معماري سنتي و کاشيکاري ايراني نيز مورد توجه اين همايش است، گفت: مطالعات مقايسهاي و تطبيقي در حوزه معناشناسي رنگ در فرهنگ آسيا و اقيانوسيه و رنگ در مسير راه ابريشم نيز ميتواند موضوع مقالات اين همايش قرار گيرد.
اين مقام مسئول در ادامه اظهار داشت: مقالات ارسالي بايد داراي چکيده، خلاصه، واژگان کليدي، مقدمه، متن و نتيجه گيري باشد.
وي با تأکيد بر اينکه متن مقالات و خلاصه بايد تحت برنامه نرم افزاري Word Office تهيه و ترجيحاً به پست الکترونيکي همايش ارسال شود، افزود: هزينه اقامت و اسکان تمامي افرادي که مقالات آنان پذيرفته شود تأمين ميشود.
ساسان قاسمي اضافه کرد: حق بهره برداري از مقالات با حفظ نام نگارندگان براي اداره کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي به منظور چاپ کتاب مجموعه مقالات محفوظ است.
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي خاطرنشان کرد: علاقه مندان تا 10 مردادماه براي ارسال چکيده مقالات خود فرصت دارند ضمن اينکه زمان اعلام نتايج داوري خلاصه مقالات 17 مردادماه و مهلت ارسال اصل مقالات نيز 31 همين ماه اعلام شده است.
وي ياد آور شد: معاونت هنرهاي سنتي براي تمامي دانشگاههاي مرتبط، پژوهشکدههاي سازمان ميراث فرهنگي اين فراخوان را ارسال کرده است. همچنين زمان اعلام نتيجه داوري اصل مقالات نيز 21 شهريور ماه خواهد بود.
قاسمي افزود: علاقه مندان به کسب اطلاعات بيشتر ميتوانند مطالب خود را به دبيرخانه همايش به آدرس تهران، ضلع شمال شرقي ميدان وليعصر، ساختمان معاونت هنرهاي سنتي وصنايع دستي، اداره کل توسعه و ترويج مراجعه و يا با پست الکترونيکي همايش wcc.2009@hotmail.com و يا سايت الکترونيکي همايش:http://www.hamedan-wcc.ir
تماس حاصل کنند.
تفکيک وظايف حاکميتي از تصدي گري صادرات صنايعدستي
میراث آریا: با تدوين برنامه راهبرد توسعه صادرات صنايعدستي، وظايف حاکميتي از تصدي گري در زمينه صادرات اين محصولات تفکيک ميشود.
تدوين برنامه راهبردی توسعه صادرات صنايعدستي در دستور کار معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي با همکاري سازمان توسعه و تجارت کشور قرار دارد.
بنابراين گزارش براي اين برنامه اهداف مختلفي تعريف شده که تفکيک وظايف حاکميتي از تصدي گري در بخش صادرات صنايعدستي از جمله اين اهداف است.
با آغاز فعاليت دولت نهم معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي تصدي گري خود را در بخشهاي عرضه، فروش و صادرات اقلام صنايعدستي به حداقل رسانده است.
اين گزارش حاکي از آن است که اين معاونت با توجه به اهداف خود نظارت حاکميتي خود را در بخش صادرات صنايعدستي حفظ کرده است اما تصدي گري در اين حوزه نخواهد داشت.
همچنين ترسيم و تجلي ديدگاهي جامع، علمي و عملي در زمينه صادرات صنايعدستي در قالب راهبرد اجرايي و توسعهاي از ديگر اهداف اين طرح خواهد بود.
برنامه راهبردی توسعه صادرات صنايعدستي يک راهنماي عملي صادرات صنايعدستي را براي افزايش کارآيي و اثر بخشي صادر کنندگان فعال ارائه ميدهد.
بر پايه اين گزارش تدوين اين راهبرد، توصيههاي سياستي و فهرست فرازها و اصول برنامه و راهکارهاي عملي مربوط به آن را نيز پيش روي صادر کنندگان قرار ميدهد.
طراحي و تهيه ساختار مديريت جامع توسعه صادرات صنايعدستي در بازارهاي هدف و طراحي و تهيه ساختار نظارت کنترل و اصلاحات نيز به واسطه اين طرح عملي ميشود.
جدول برنامه ريزي اين طرح وارد فاز اجرايي شده و اولين و يکي از مهمترين بندهاي آن که انتخاب مشاور براي تدوين برنامه بلند مدت و راهبرد توسعه صادرات صنايعدستي است، عملياتي شده است.
آموزش صنايعدستي به کودکان نهادينه ميشود
تعامل ميان معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي و وزارت آموزش و پرورش کشور فاصله ميان نسلها را کاهش ميدهد.
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي در گفتمان هفتم هنرهاي سنتي، صنايعدستي و رسانه ضمن بيان اين مطلب گفت: اداره کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي نزديکترين زمينههاي همکاري را با وزارت آموزش و پرورش کشور دارد.
ساسان قاسمي ادامه داد: دغدغه آموزش مهمترين وجه فعاليتهاي هر دو حوزه است که تا امروز به خوبي رسالت آن را انجام دادهاند.
وي با اشاره به اينکه آموزش رشتههاي صنايعدستي توسط اين معاونت در سطوح مختلف پيگيري ميشود، اظهار داشت: يکي از مهمترين موضوعاتي که اين معاونت علاقه مند به اجرايي شدن آن است بحث آموزش در سنين کودکي است.
مدير کل توسعه و ترويج اين معاونت تصريح کرد: تعامل ميان معاونت هنرهاي سنتي و وزارت آموزش و پرورش به منظور ايجاد انگيزه براي خانوادهها در راستاي آغاز اين فعاليت اهميت دارد.
قاسمي با بيان اينکه يکي از موضوعات مورد توجه اين اداره کل کاهش فاصله ميان نسلها از طريق هنرهاي سنتي و صنايعدستي است، افزود: تعامل آموزشي که ميان اين دو حوزه ايجاد ميشود در کاهش اين فاصله موثر است.
وي به برگزاري دومين جشنواره فيلم و عکس هنرهاي سنتي در سال جاري اشاره کرد و افزود: آموزش و پرورش متولي برگزاري 39 دوره جشنواره فيلم رشد است و تجربيات متوليان در برپايي دومين جشنواره هنرهاي فيلم و عکس هنرهاي سنتي اهميت زيادي دارد.
مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني اين معاونت نيز با تأکيد بر جايگاه هنرهاي سنتي در کشور گفت: معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي به خوبي به پايگاه هنرهاي سنتي در کنار صنايعدستي توجه کرده و مرز بنديهايي نيز انجام داده است.
مهدي کيايي در ادامه اظهار داشت: با توجه به ارتزاق 15 ميليون نفر به طور تقريبي از صنايعدستي اما توجهات به اين بخش در زمينه اقتصادي و اجتماعي کمرنگ است.
وي اضافه کرد: در حال حاضر بيش از 20 هزار کارگاه هنرهاي سنتي و صنايعدستي در کشور فعاليت ميکند که بخش مهمي از استعداد و نيروي انساني کشورمان به حساب ميآيند. اين مقام مسئول ياد آور شد: گام اول در باور جايگاه مهم هنرهاي سنتي و صنايعدستي توسط آموزش و پرورش شکل ميگيرد که تعامل ميان دو بخش آغاز اين باور پذيري است.
جشنواره فيلم رشد انتظار صنايعدستي را ميکشد
میراث آریا: آموزش غير رسمي رشتههاي صنايعدستي و هنرهاي سنتي در ميان دانش آموزان تأثير گذاري مناسبتري به همراه خواهد داشت.
معاون فناوري ارتباطات و اطلاعات آموزشي وزارت آموزش و پرورش با حضور در هفتمين گفتمان هنرهاي سنتي، صنايعدستي و رسانه با بيان اين مطلب گفت: آموزش داراي دو بخش رسمي و غير رسمي است که تجربه به خوبي موفقيت آموزش غير رسمي در ميان دانش آموزان را ثابت کرده است.
کفاش ادامه داد: ورود هنرهاي سنتي و صنايعدستي به کتابهاي درسي تنها آموزش عمومي اين رشتهها را در بر ميگيرد و شايد تأثير گذاري چنداني نداشته باشد.
وي تصريح کرد: معاونت فناوري ارتباطات و اطلاعات آموزشي اين وزارتخانه پيشنهاد ميکند جهت گيري آموزش به دانش آموزان را به سمت آموزشهاي غير رسمي در فضاي متفاوت با محيط مدرسه حرکت دهيم.
اين مقام مسئول با اشاره به اينکه معاونت آمادگي خود را براي ورود صنايعدستي به کتابهاي درسي اعلام ميکند، اظهار داشت: کميته برنامه درسي ملي از دو سال پيش فعال شده و ميتوان با حضور کارشناسان حوزه هنرهاي سنتي نسبت به اجرايي شدن اين مهم برنامه ريزي کرد.
کفاش افزود: در بخش آموزش الکترونيک صنايعدستي با توجه به استعدادهایي که اين معاونت در اختيار دارد ميتوانيم همکاري گستردهاي داشته باشيم.
معاون فناوري ارتباطات و اطلاعات آموزشي وزارت آموزش و پرورش با تأکيد بر اينکه يکي از مناسبترين زمينهها براي همکاري مشترک جشنواره فيلم رشد است، ادامه داد: اين جشنواره در سال جاري سي و نهمين دوره خود را پشت سر ميگذارد.
وي در ادامه اظهار داشت: باتوجه به بين المللي برگزار شدن جشنواره فيلم رشد 50 کشور جهان هر ساله در آن شرکت ميکنند.
کفاش اضافه کرد: جشنواره فيلم رشد قديمي ترين جشنواره بين المللي کشور است که ميتواند زمينه مناسبي براي همکاري و همراهي دو معاونت باشد.
دبير جشنواره فيلم رشد با اشاره به تشکيل کميته مشترک براي بررسي حضور صنايعدستي در اين جشنواره، تصريح کرد: معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي ميتواند در گروه داوري اين جشنواره، بخش جوايز و فيلمهاي شرکت کننده حضور موفق داشته باشد.وي خاطرنشان کرد: معاونت فناوري ارتباطات و اطلاعات آموزشي آمادگي خود را براي بررسي حضور صنايعدستي در جشنواره چهلم نيز اعلام ميکند.
برپايي کارگاه زنده اجرايي و پژوهشي صنايعدستي در 13 استان
میراث آریا: دبير جلسات گفتمان هنرهاي سنتي و رسانه از طراحي کارگاه زنده اجرايي و پژوهشي صنايعدستي و هنرهاي سنتي در 13 استان کشور خبر داد.
داوود سماواتي يار، با بيان اين مطلب گفت: در حوزه رسانه و ورود هنرهاي سنتي و صنايعدستي به اين بخش در سال جاري برنامههاي مختلفي در دست اجرا قرار گرفته است.
وي با اشاره به اينکه برپايي کارگاه زنده اجرايي و پژوهشي صنايعدستي با هدف آشنايي فيلم سازان و عکاسان با هنرهاي سنتي و صنايعدستي است، اظهار داشت: با توجه به اهميت سرمايه گذاري در بخش فيلم و عکس هنرهاي سنتي و صنايعدستي اين اقدام صورت اجرايي به خود ميگيرد.
دبير دومين جشنواره فيلم و عکس صنايعدستي ادامه داد: با توجه به برپايي اين جشنواره در سال جاري کمبود فيلم و عکس با موضوع هنرهاي سنتي و صنايعدستي احساس ميشود.
سماواتي يار تصريح کرد: معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي در تلاش است که نگاه فيلمسازان را بيش از پيش متوجه اين بخش از فرهنگ و هويت کشور کند.
وي در ادامه اظهار داشت: برپايي کارگاه زنده اجرايي و پژوهشي صنايعدستي به معناي سفر فيلمسازان و عکاسان به استانهاي مشخص براي شرکت در کارگاههاي زنده اجرايي مباحث تئوريک صنايعدستي در حوزه فيلم و فيلمسازي خواهد بود. دبير گفتمان هنرهاي سنتي و رسانه با بيان اينکه هنرمندان عرصه فيلم با حضور در اين نشستها به خوبي با موضوعات صنايعدستي در حوزه فيلم سازي آشنا ميشوند، گفت: اين هنرمندان در فاصله سه روزه بايد کار اجرايي هم انجام دهند.
داوود سماواتي يار اضافه کرد: در اين فاصله سه روزه يک فيلم کوتاه با موضوع هنرهاي سنتي و صنايعدستي ساخته ميشود.وي همچنين از آغاز تهيه آرشيو صدا و تصوير 50 سال اخير عرصه هنرهاي سنتي خبر داد و گفت: فعاليت مربوط به جمع آوري منابع اين آرشيو از مدتي پيش آغاز شده و با توجه به اهميت کار با سرعت خوبي دنبال ميشود.
اين تهيه کننده خاطرنشان کرد: براي تهيه اين آرشيو سعي در جمع آوري صدا و تصاوير موجود صنايعدستي از 50 سال گذشته تا کنون را داريم.
صنايع دستي به مثابه رسانه
خبرگزاري ميراث فرهنگي گردشگري محمدرضا اصلاني، تهيه کننده، فيلمساز و منتقد سينما اظهار داشت: صنايع دستي اين نيست که عدهاي مردم روستايي، يا سنتي، استاد کار و غير استادکار، چيزي با دستهاي خود مي سازند، بلکه، اين است که اين دستها حافظان فرهنگاند و فرهنگ را به کالا تبديل ميکنند و نظم نمادين حافظه قومي ما را در جامعه روزمره، حاضر ميسازند.
از اين وجه، صنايع دستي ما، نه توليدي روستايي، نه توليدي سنتي و نه توليدي بازمانده از دورانهاي معروف به قرون وسطي است، بلكه صنايع دستي ما شيوه نگاهي به جهان و نوعي جهان بيني است که ريشه در ذات تاريخي - فرهنگي ما دارد و در منظومه کيهان شناخت حکمت متأله، فلسفه وجودي، زيبايي شناسي وحداني، نماد شناسي و اسطوره شناسي، قرار دارد.
ضرورت کاربردي صنايع دستي ما را در سه وجه فرهنگي - تاريخي، اجتماعي و اقتصادي ميتوان ديد نخست آنکه :
ملت ما از نخستين يکجانشينان جهانند و باستانشناسي نوين، به تدريج به اين باور مي رسد، که کاشت، خاصه گندم، ابزار سازي کاربردي از براي زندگي توليدگر انسان يکجانشين، يعني نخستين ابزارهاي فناوری، از هوش کاشف اين ملت به جهان عرضه شده است.
از جمله: اهلي کردن حيوانات، خاصه گاو و اسب، بافت پارچه و فرش، سازه هاي اوليه معماري، و مهم تر چرخ سفالگري، ذوب آهن و ترکيبات فلزي - مفرغ - و هم اينکه کهن ترين قطعه شيشه، از اين سرزمين به دست آمده... و ديگرهاي ديگر... که اين همه، ساز و کار فناوری جهان است و ابزار و بنياد تحول جهان از جامعه بدوي به جامعه مدني.
اين مدنيت و مدنيت آفريني را که اصل بنيادين جامعه ماست، اين صنايع و ابزارها، هنوز در خود به عنوان حافظه تاريخي حمل مي کنند، که مي بايد گفت نگرش کيهان شناخت يک ملت را در خود حمل مي کنند.
جام هاي سفالين شوش، از هزاره هاي قبل از ميلاد، به نازکي پوست آهو و صافي شيشه، در شکل و نقوش خود، حاوي نظم نمادين کيهان شناخت است. موج هاي آب با قوس فلکي شاخ و شکم کشيده و تراش يافته و به نهايت يک گرافيک نوین رسيده از بُزان، صورت مثالي گردونه خورشيد، يعني هيات نمادين کل جهان در حرکت است که نشان از رابطه نمادين بين عناصر طبيعت و عناصر ساخت دست انسان دارد. چنان که چون اين جام ها بر روي چرخ سفالگري بگردند، اين موج ها به حرکت در مي آيند. اين بُزان مي دوند و جهان حرکت مند در اين جام ها وجه صوري - نمادين مي يابند.
حرکت اصل تصور مثالي قوم ماست. چنانکه سرانجام در نظريه ملاصدار، تبييني خردورز مي يابد و او حرکت را جوهر وجود اعلام مي کند اين امر به وجه ملموس تر در جام سفالين شهر سوخته به ديد ميآيد.
اين پيوند نمادين چند هزار ساله در صنايع دستي ما چه در قالي - فرش چه در بافت و نقوش پارچه ها در سفال هاي نيشابور از قرن سوم تا نهم چه در مفرغ هاي لرستان چه در صورت کهکشاني معرق هاي سفال و چوب، حامل صورت هاي مثالي - آرکي تايپ - قومي ماست.
از اين وجه ميتوان به کاربرد اجتماعي صنايع دستي اشاره کرد که ضرورت اجتماعي آن را مي توان در حضور ملي ملت ما در جهان تک ساحتي شده در جهاني شدن در سايه قدرت هاي سياسي - اقتصادي جهاني ديد و نيز در حاضر شدن حافظه قومي ما در زندگي روزمره اجتماعي و اتصال انسان امروزه به امر تاريخي خود که انسان به تعبيري خود امر تاريخي است و نيزخود آگاه کردن حضور ملي در جامعه و ايجاد شناسنامهاي که خود، بازدارنده اغتشاش اخلاقي و آييني جامعه است. از اين وجه، صنايع دستي ما رسانهاي است که به دائم در روزمره، پيام فرهنگ ما را در مفهوم آييني متألّه خود و بازنمود مي دهد اشاعه مي دهد و همچون اذان، سخن گوي فرهنگ ما است و همچون يک راديوي گوشه قهوه خانه يا آشپزخانه درخانه روشن است در سخن پراکني، در ذکر و ياد آنچه ما خوديم در نظم نمادين خود.
از وجه اقتصادي؛ با بحران اقتصادي جهان صنعتي در اين دوره نظريه هاي اقتصادي به اين رسيده اند که ساز و کار اقتصاد کلان، با ادوار بحراني خود، همواره جهان را به بحران مي کشد و نيز با ساز و کار پيچيده استثمار فراگير، به آهنگ رشد انحصاري مي تواند رسيد و در مقابل آن اقتصاد خرد با مجتمعات کارگاهي رشد اشتغال زاي انساني را به صورتي گسترش مي دهد که از چرخه بحران ادواري اقتصادي کلان برکنار باشد. صنايع دستي ما، مي تواند در جهان بحران زده امروز سرمشق و نقش اقتصاد خرد را به عهده گيرد و کارگاه هاي کوچک خلاقه با بيش از دويست رشته و حرفه توليدي مي تواند جانشين انواع کار باشد که به بيکاري پنهان موصوف است و از وجوه فرساينده جامعه ما است. در مقابل صنايع دستي را در اين وجوه مي توان ديد:
1 - اقتصاد خرد کارگاهي در صنايع دستي، بي ارتباطي مکانيکي مراکز بزرگ صنعتي را مي تواند جبران کرد و رابطه انساني بين کارگزاري وجوه مختلف توليد را فراهم آورد.
2 - اين صنايع در جهت اکوسيستم عمل مي کند و خاصه مخرب محيط زيست نيست بلكه برخاسته از آن و مکمل آن است.
3 - قدرت اشتغال زايي اين صنايع در گسترش کارگاه هاي کوچک، مي تواند مشکل اشتغال را در برابر ازدياد جمعيت و نيز جابجايي جمعيت از خورده شهرها به کلان شهر معتدل کند و نيز ساز و کار مکمل توليد کشاورزي باشد و اقتصاد کشاورزي را پاسداري و حمايت کند.
4 - در برابر صنايع و اقتصاد کلان که اکنون اقتصاد خرد را به حوزه کشورهاي در حال رشد رانده و خود در پي توليد بازار است، بازار گستردهاي براي توليد صنايع دستي بازگشوده مي تواند بود و به ساز و کار گسترش يابنده اي از صادرات مي توان دست يابيد.
5 - با اين کالا کشورما ديگر صادرکننده کالاي صنعتي همه جهاني نيست، بلکه صادرکننده کالاي ملي است.
6 - اين کالا همراه فورم، نقش، کاربرد و حضور نمادهاي قومي، صادرکننده يا رسانهآي خواهد بود، براي فرهنگ يک ملت در مقابل فرهنگ تک ساحتي جهاني و صنايع دستي ما، خود به مثابه يک رسانه ملي عمل خواهد کرد که در درون يک نظم اقتصاد نوين، نيز اقتصاد ما را از وابسته بودن به منابع خام، چون نفت، گاز و مس به حضور فعال نمادين اقتصادي - فرهنگي در جهان بدل تواند کرد.
اکنون مي گوييم، صنايع دستي ما به عنوان رسانه سخنگوي اقتصاد - فرهنگ ساز و کار مدنيت ما در جهان خواهد بود.
اين همه در صورتي است که برنامه ريزي تخصصي و همه جانبه اي صورت گيرد که با بينشي جامع به فرهنگ - اقتصاد صنعتي، به عنوان اقتصاد خرد نگريسته شود، و اين برنامه انگيزه نهضتي عمومي و فراگير، همه نهادهاي ملي ما شود تا کارکرد هماهنگ همه نهادها بتواند يک نهضت ملي را در شکل دادن به اقتصادي ملي، که به مثابه رسانه همگي تواند بود، برسازد ؛
در اين نهضت عام به اين مباحث به وجه اجمالي مي تواند نظر شود.
1 - حذف ساز و کارهاي بازدارنده، از جمله رقيب هاي صنعتي خورده پا، از براي صنايع دستي.
2 - ارتقاي فنون اين صنايع و بازگرداندن آنها به اصالت هاي فرهنگي - فني در مثل: حذف رنگ لاکي و سرد کردن و تک فام کردن فرش هاي قم، نائين و حتي تبريز، در واقع نوعي نگرش کيهان شناخت را حذف کرده و نيزباعث شکست اين فرش ها در اعتبار جهاني شده است.
3 - نقش فعال رسانه هاي عمومي چه رسانه هاي تصويري چه رسانه هاي کلامي در تبيين، تبليغ، نقد و نظر و عرضه راهکارهاي تخصصي و جهت دادن افکار عمومي جامعه، براي کاربرد اين صنايع به عنوان يک عنصر متفاخر در نهادهاي خانواده و هنرهاي نوین و کارکرد آن در حوزه هاي بصري جامعه.
4 - برنامه ريزي کلان از براي ايجاد يک نظام اقتصادي در حوزه اقتصاد کلان مملکت.
اميدوارم اين نگرش جديد و پويا که توسط مديران با هوش سازمان صنايع دستي پديد آمده اين روز و اين تاريخ را به آغاز نهضتي براي اقصاد خرد ما برپايه اقتصاد صنايع دستي اعلام کند و طرح ريزد و راهگشاي يک اقتصاد فرهنگي از براي اين ملک اهورايي باشد.
توليد صنايع دستي از آشغال در اندونزي
با ايجاد كارگاههايي در اندونزي، با استفاده از آشغال، صنايع دستي توليد و به ديگر كشورها صادر ميشود.
به گزارش ايسنا، در روزهايي كه در بيشتر كشورهاي جهان، توليدكنندگان صنايع دستي با كاهش تقاضا براي توليدات خود يا افزايش قيمت مواد اوليه مواجه هستند، توليدكنندگان صنايع دستي در كشور اندونزي، بويژه شهر جاكارتا ـ پايتخت اين كشور ـ براي كاهش هزينه و ايجاد نوآوري در توليدات خود، اقدام به توليد وسايلي با استفاده از آشغال و اشياي دورانداختني كردهاند. اين امر به نوبه خود موجب ايجاد نوع جديدي از توليدات صنايع دستي اندونزي شده است.
در اين راستا، برخي توليدكنندگان صنايع دستي اندونزي با استفاده از ظرفهاي كهنه، تكههاي پارچه، بطريهاي پلاستيكي و برگهاي درختان، بويژه برگ درخت بامبو، اشياي مختلف را توليد و آنها را بهطور زيبايي رنگآميزي ميكنند. يكي از پرطرفدارترين اين آثار، گلدانهاي زيبايي هستند كه در انواع و قيمتهاي مختلف به فروش ميرسند.
اكنون در مناطق گوناگون اندونزي، كارگاههاي فراواني براي توليد صنايع دستي با استفاده از آشغال ايجاد شدهاند كه در يكي از آنها كه 20 كارگر دارد، در طول روز، دهها نوع از اين گونه جديد صنايع دستي توليد ميشوند و در شهرهاي مختلف اندونزي به فروش ميرسند يا به ديگر كشورهاي جهان، از جمله آمريكا و اروپا صادر ميشوند.
نظارت بر ساخت و فروش اشياء مشابه و بدل صنايعدستي
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي از نظارت بر ساخت و فروش اشياء مشابه و بدل آثار فرهنگي و تاريخي کشور خبر داد.
ساسان قاسمي، با بيان اين مطلب گفت: طبق نامهاي که از سوي مدير کل امور مجلس و مشاور رييس سازمان ميراث فرهنگي به اين معاونت ارسال شده است اين موضوع يکي از مصوبات مجلس شوراي اسلامي است.
وي ادامه داد: تصويب اين قانون با انجام مراحل مختلف در مجلس شوراي اسلامي انجام شده و يکي از مصوباتي است که در صورت تخلف از آن مجازات کيفري به دنبال خواهد داشت.
اين مقام مسئول با اشاره به اينکه طبق اين مصوبه در بحث مشابه سازي و نمونه سازي محصولات صنايعدستي شاهد اتفاقات تازهاي خواهيم بود، گفت: مشابه سازي آثار تاريخي صنايعدستي يکي از موضوعاتي است که هنرمندان در توليد محصولاتشان به آن توجه ميکنند.
قاسمي تصريح کرد: موضوع نمونه سازي محصولات صنايعدستي را نميتوان حذف کرد و بسيار مورد توجه هنرمندان و صنعتگران صنايعدستي است.
وي با بيان اينکه نمونه و مشابه سازي آثار تاريخي و فرهنگي به معناي ساخت آثار شبيه توليدات اصيل است، گفت: اين موضوع مشکلات مختلفي را در بخش خروج اين آثار به وجود ميآورد که با اين راهکار قابل حل است.
مدير کل توسعه و ترويج اين معاونت در ادامه اظهار داشت: علاقه گردشگران به ديدن آثار صنايعدستي مشابه با آثار تاريخي و فرهنگي موضوعي است که به اهميت تصميم گرفته شده ميافزايد.
ساسان قاسمي با تأکيد بر اينکه طبق اين قانون هنرمندان در خلق آثار خود بايد نشاني از توليد جديد داشته باشد، افزود:بايد با علامت يا نشان جديد بودن اثر خلق شده به خريدار آثار ثابت شود.
وي اضافه کرد: همچنين نشاني از سازنده اثر نيز بايد بر روي محصول توليد شده به نمايش گذاشته شود.
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي افزود: بر اساس مصوبه قانوني موجود هر گونه تخلف در اين زمينه برخورد نيروهاي قضايي و انتظامي را به همراه خواهد داشت.
قاسمي خاطرنشان کرد: اين اقدام ميتواند هر گونه خريد و فروش توليدات را با عنوان اصيل به حداقل برساند.
وي ياد آور شد: اداره کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي طبق بخشنامهاي اين موضوع را به معاونتهاي استاني ابلاغ کرده است.
چاپ کتاب صنايع دستي فارس به دو زبان
کتاب صنايع دستي فارس به دو زبان فارسي و انگليسي توسط معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان به چاپ رسيد.
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي،
صنايع دستي و گردشگري استان فارس با بيان اين مطلب گفت: اين کتاب به دو زبان در تيراژ 2 هزار نسخه به منظور معرفي رشته هاي فعال، نيمه فعال و منسوخ شده صنايع دستي استان چاپ شده است.
حبيب شهبازي افزود: اين کتاب با عنوان" نقش دست گذري بر صنايع دستي فارس" براي اولين بار به چاپ رسيده است.
وي ادامه داد: چاپ چنين کتاب جامع و کاملي در سال 1387
توسط معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان
ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان فارس را مي توان از گام هاي مؤثر و مفيد فرهنگي در اين حوزه دانست. شهبازي خاطرنشان کرد: اين اقدام در معرفي و ماندگار شدن رشته هاي صنايع دستي و هنرهاي سنتي استان نقش مؤثري خواهد داشت.
آثار شاخص صنايعدستي توسط بانکها خريداري ميشود
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشورمان از تلاش اين معاونت براي حفظ داراييهاي ايرانيان در قالب خريد کالاهاي هنري خبر داد.
حسين هاتفي فارمد، با بيان اين مطلب گفت: حفظ دارايي مردم کشورمان در قالب کالاهاي هنري موضوعي است که معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي به صورت جدي دنبال ميکند.
وي با اشاره به اينکه در اقصي نقاط جهان تلاش براي حفظ گنجينههاي هنري و فرهنگي با سرعت بالايي در حال وقوع است، اظهار داشت: در ايران تا به حال تفکري براي حفظ آثار هنري به صورت جدي و پيگير وجود نداشته است.
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور ادامه داد: نقطه شروع اين اقدام فرهنگ سازي در ميان مردم وتلاش براي ايجاد انديشه حفظ آثار هنري صنايعدستي است که در حال حاضر از ارزش قابل توجهي برخوردارند.
هاتفي در ادامه اظهار داشت: آنچه که امروز در موزههاي صنايعدستي نگهداري ميشود آثار معاصر هستند و با توجه به هزينههاي بالاي توليد مجدد آنها ديگر امکان خلق اثري مشابه به وجود نيايد.
وي تصريح کرد: حفظ دارايي مردم کشورمان در قالب آثار هنري زمينه ساز دسترسي به کالاهايي است که ممکن است توليد آنها بار ديگر امکان پذير نباشد.
اين مقام مسئول با بيان اينکه صحبتهاي مقدماتي با بانکهايي که امکان خريد اين آثار را دارند صورت گرفته است، گفت: سعي داريم از طريق بانکها آثار هنري را خريداري و زمينه مناسبي براي حفظ آنها فراهم کنيم.
حسين هاتفي فارمد اضافه کرد: خريداري اين آثار در آينده امکان دسترسي به مخازن فرهنگي و هنري را در بخش هنرهاي سنتي و صنايعدستي راحت تر ميکند.
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور خاطرنشان کرد: سرمايه گذاري بانکها براي خريداري آثار هنري کمک شايان توجهي به هنرمندان و توليد کنندگان شاخص صنايعدستي و هنرهاي سنتي کشورمان ميکند.
رکورد کارگاههاي توليدي صنايعدستي به 5 هزار رسيد
مدير کل حفظ و احياء معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي از ثبت بيش از 4 هزار و 800 رکورد پروانه توليد کارگاهي صنايعدستي در بانک جامع اطلاعاتي کشور خبر داد.
يحيي رحمتي، با بيان اين مطلب گفت: اين تعداد از آغاز فعاليت بانک جامع اطلاعات صنايعدستي تا خردادماه سال جاري در اين بانک به ثبت رسيده است.
وي ادامه داد: پروانه توليد کارگاهي مربوط به صدور مجوزهايي است که براي بخش کارگاههاي صنايعدستي و شروع کار توليد آنها صادر شده است.
مدير کل حفظ و احياء اين معاونت با اشاره به اينکه بانک جامع اطلاعات صنايعدستي با همکاري معاونتهاي صنايعدستي استاني در حال تکميل شدن است، اظهار داشت: اطلاعاتي که در بانک اطلاعاتي صنايعدستي موجود است در طول زمان توسط اين معاونتها وارد شده است.
رحمتي تصريح کرد: بيشترين ورود اطلاعات را در بخش پروانه توليد کارگاهي مربوط به استان اصفهان با يک هزار و 125رکورد داشته است.
وي در ادامه اظهار داشت: همچنين استان تهران نيز با ثبت يک هزار و 41 رکورد در بخش پروانه توليد کارگاهي صنايعدستي پيشتاز است.
اين مقام مسئول با بيان اينکه کمترين ميزان رکورد ثبت شده در اين بخش مربوط به استان کرمان با يک رکورد است، گفت: استانهاي لرستان، کردستان و خراسان رضوي هيچ رکوردي را در اين بخش ثبت نکردهاند.
مدير کل حفظ و احياء اين معاونت اضافه کرد: استانهاي کشور در بخش مجوزهاي سه گانه صنايعدستي و هنرهاي سنتي تا پايان خردادماه سال جاري 92 هزار و 966 رکورد را ثبت کردهاند.
يحيي رحمتي خاطرنشان کرد: 30 استان کشور با ورود اطلاعات خود در اين بانک اطلاعات جامعي از بخش هنرهاي سنتي و صنايعدستي ارائه ميکنند.
وي ياد آور شد: بيشترين ورود اطلاعات از آغاز فعاليت اين بانک مربوط به استان بوشهر با 12 هزار و 974 رکورد است.
جاي طرح ها و نقوش سنتي صنايع دستي خالي است
صنايع دستي و هنرهاي سنتي نماد فرهنگي هر کشور و معرف آن به ساير کشورهاي جهان خواهد بود.
نماينده اروميه در مجلس شوراي اسلامي ضمن بيان اين مطلب گفت: صنايع دستي يکي از مشاغلي است که در کشور ما با حداقل سرمايه راه اندازي مي شود.
سيد سلمان ذاکر ادامه داد: در تما م شهرها و روستاهاي ما زنان، مردان و جوانان با صنايع دستي آشنا هستند و در توليد اين محصولات دست دارند و حمايت از آن موجب اشتغالزايي زيادي می شود.
وي در رابطه با تصويب طرح بيمه قاليبافان گفت: با اين اقدام از اين به بعد قاليبافان مورد حمايت قرار مي گيرند و کار آنها نيز توسعه پيدا مي کند.
نايب رئيس کميسيون تحقيق، صنايع دستي را نماد فرهنگي هر کشور و معرف آن به ساير کشورها عنوان کرد و اظهار داشت: کشورهاي زيادي خواهان صنايع دستي ايران هستند که ما مي توانيم با گسترش آنها بازارهاي خوبي را براي اين هنرمندان ايجاد کنيم.
نماينده اروميه قالي را يکي از صنايع دستي معروف اين شهر خواند و تصريح کرد : در اروميه از گذشته قالي هاي زيبا و خوش نقش و نگاري بافته مي شد که بعضي از بافندگان معاصر به نقوش آنها دسترسي ندارند.
ذاکر تصريح کرد: چه خوب است اين طرح ها و نقوش براي بافندگان ما تهيه شده تا بتوانيم باز هم در اروميه شهرهاي اصيل را به دنيا عرضه کنيم.
عضو کميسيون قضايي و حقوقي مجلس آموزش، تهيه مواد اوليه و ابزار را در تشويق هنرمندان صنايع دستي مهم دانست و گفت: نبود شرايط مناسب باعث شده برخي از اين صنعتگران زحمتکش دست از اين حرفه بردارند و ما اميدواريم با عملياتي شدن بيمه قاليبافان قسمت مهمي از اين مشکلات برطرف شود.
احياء رشته هاي صنايع دستي با بهره مندي از فناوري اطلاعات
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور بر استفاده از فناوريIT در پيشرفت فعاليت هاي هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور تأکيد کرد.
حسين هاتفي فارمد با بيان اين مطلب گفت: اينترنت و فناوری IT را بايد در خدمت هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور در آوريم. وي با اشاره به اينکه معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي در راستاي بهره مندي از اين فناوری گام هاي مؤثري برداشته است، اظهار داشت: تلاش ها براي بهره مندي از اين فناوری از سال گذشته با برنامه ريزي هاي اين معاونت آغاز شده است. معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي ادامه داد: آموزش مجازي رشته هاي صنايع دستي که از سال گذشته آغاز شده يکي از امکانات خوبي است که به واسطه بهره مندي از فناوري فناوري اطلاعات فراهم شده است.
هاتفي فارمد تصريح کرد: بسياري از استان هاي کشور با فراهم کردن امکان آموزش مجازي رشته هاي صنايع دستي بومي بر روي سايت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري خود دوره هاي آموزشي مجازي برگزار کردند.
وي با بيان اينکه همچنين در تعدادي از استان ها موفق به ايجاد موزه مجازي شديم، گفت: موزه هاي مجازي صنايع دستي امکان بهره مندي علاقه مندان را در اقصي نقاط جهان از تصاوير صنايع دستي فراهم مي کند.
حسين هاتفي فارمد در ادامه اظهار داشت: همچنين با تلاش هاي صورت گرفته امکان فروش مجازي صنايع دستي در قالب فروشگاه هاي مجازي نيز فراهم شده است که در جاي خود اقدامي کم نظير به حساب مي آيد.
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشورمان افزود: استفاده از اين فناوری به منظور احياء رشته هاي منسوخ شده و در حال منسوخ نيز در دستور کار قرار دارد.
وي خاطرنشان کرد: اين معاونت احياء 15 رشته صنايع دستي را در دستور کار خود قرار داده است که تا پايان سال جاري احياء 7 رشته به پايان مي رسد.
ايجاد شهرکها زمينه ساز احياء رشتههاي صنايعدستي است
راه اندازي شهرکهاي صنايعدستي يکي از اقدامات موثر براي احياي نقوش و طرحهاي فراموش شده هنرهاي سنتي و صنايعدستي است.
نماينده شهر بابک در مجلس شوراي اسلامي با بيان اين مطلب گفت: وجود شهرکها امکان معرفي رشتههاي صنايعدستي را در کنار ايجاد بازار فروش مناسب فراهم ميکند. حسيني قطب آبادي تنها راه قطع وابستگي به درآمد نفتي را توسعه گردشگري، ميراث فرهنگي و صنايعدستي دانست و گفت: اين سه حوزه با هم در ارتباط تنگاتنگ هستند و توجه به صنايعدستي دو بخش ديگر را نيز توسعه ميدهد.
وي با اشاره به قابليتهاي شهر بابک در توليد انواع محصولات صنايعدستي، تصريح کرد: شهر بابک در توليد انواع اقلام صنايعدستي چون سفال، صنايع چوبي، بافت قالي و قاليچه و تراش سنگهاي قيمتي فعال است.
عضو کميسيون صنايع و معادن تصريح کرد: با همکاري بخش خصوصي و حمايت از چند کارگاه قاليبافي تا حدي از منسوخ شدن اين هنر در منطقه جلوگيري کرديم و با همکاري معاونت صنايعدستي ساخت شهرک صنايعدستي را پيگيري ميکنيم.
حسيني قطب آبادي در ادامه اظهار داشت: تنها تکيه بر اقتصاد نفت زمينه پيشرفت کشور ما را فراهم نميکند بلکه کشور ما نيازمند بهره مندي از توانشهاي جديد است.
وي خاطرنشان کرد: در کشورهايي مانند هند و چين با وجود جمعيتزيادي که دارند و توسعه علم و فناوري، هنوز توليدات صنايعدستي رواج دارند و ما اميدورايم در کشور ما نيز اين اتفاق بيفتد.
70 ميليارد ريال تسهيلات به طرحهاي صنايعدستي اختصاص مييابد
معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور و صندوق مهر امام رضا(ع) تفاهم نامه مشترک امضاء کردند.
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي، با بيان اين مطلب گفت: اين تفاهم نامه با هدف ايجاد واحدهاي کسب و کار و حمايت از افراد واجد شرايط بيکار و اشتغال افراد صاحب هنرهاي سنتي و صنايعدستي به امضاء رسيد.
ساسان قاسمي با اشاره به اينکه تفاهم نامه مذکور به امضاء رييس سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري کشور و مدير عامل صندوق مهر امام رضا(ع) رسيده است، اظهار داشت: اعطاي تسهيلات اشتغالزا از محل اعتبارات صندوق و بانکها به متقاضيان واجد شرايط به منظور راه اندازي کسب و کار موضوع تفاهم نامه مذکور است.
وي ادامه داد: سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري طبق اين تفاهم نامه متعهد به همکاريهايي شده است که رعايت توزيع اعتبار اختصاصي هر استان و شهرستان و راهنمايي و بررسي انگيزه و توانايي متقاضيان از جمله تعهدات اين سازمان است.
اين مقام مسئول تصريح کرد: اين در حالي است که طرحهايي که از طرف سازمان ميراث فرهنگي جهت همکاري مشترک معرفي ميشوند بايد قابليت اجرايي داشته باشند ضمن اينکه مجريان طرح نيز بايد در زمان معرفي، اشتغال به تحصيل نداشته باشند. قاسمي با بيان اينکه الزام به عدم معرفي افراد دو شغله از سوي اين سازمان بايد مورد توجه قرار گيرد، گفت: متقاضيان بايد داراي مجوز فعاليت در زمينه صنايعدستي از سوي معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي باشند.
مدير کل توسعه و ترويج اين معاونت ادامه داد: نظارت کامل بر اجراي طرح پس از پرداخت تسهيلات به متقاضي و تهيه و ارسال گزارش مکتوب به صندوق مهر امام رضا نيز از سوي سازمان ميراث فرهنگي کشور اجرايي ميشود.
وي اضافه کرد: همچنين صندوق نيز طبق اين تفاهم نامه موظف به پرداخت اعتبار هفتاد ميليارد ريالي براي راه اندازي کسب و کار معرفي شده و نظارت بر ايجاد اشتغال پايدار واحدهاي کسب و کار پس از پرداخت تسهيلات ميشود.
ساسان قاسمي افزود: ارزيابي فني و اقتصادي لازم بر طرحهاي ارائه شده و در صورت موافقت، تأييد نهايي و تشکيل پرونده براي پرداخت تسهيلات بر عهده صندوق مهر امام رضا خواهد بود. وي خاطرنشان کرد: حداکثر پرداخت تسهيلات با توجه به ارزيابيها يکصد ميليون ريال خواهد بود ضمن اينکه طرحهايي که نياز به مجوز خاص از دستگاههاي مربوطه دارند با ارائه مجوز مربوطه قابل بررسي و پرداخت خواهند بود.
طراحي ساختار مديريت جامع صادرات صنايعدستي
مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني معاونت هنرهاي سنتي از تنظيم و ارائه سند راهبردي توسعه صادرات صنايعدستي ايران تا 6 ماه آينده خبر داد.
مهدي کيايي، با بيان اين مطلب گفت: نقش و اهميت صنايعدستي و هنرهاي سنتي و اعتماد به اين هنر - صنعت به عنوان موتور محرکه اقتصاد قابل توجه است.
وي ادامه داد: پس از عقد تفاهمنامه ميان معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي و سازمان توسعه و تجارت در آذرماه سال گذشته، گامي مثبت در راستاي رشد صادرات صنايعدستي و هم افزايي نيروها در خصوص ارتقاء سهم صادرات صنايعدستي ايران در بازارهاي خارجي برداشته شد.
مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني اين معاونت تصريح کرد: در راستاي اجرايي شدن بندهاي اين تفاهمنامه و پس از جلسات متعدد کارشناسانه و پيگيريهاي مداوم، خوشبختانه جدول برنامه ريزي اجراي آن تدوين و به امضاء رسيد.
کيايي با اشاره به اينکه جدول برنامه ريزي وارد مرحله اجرايي شده است، اظهار داشت: اولين و يکي از مهمترين بندهاي آن که انتخاب مشاور براي تدوين برنامه بلند مدت و راهبردي توسعه صادرات صنايعدستي است، عملياتي شده است.
وي اضافه کرد: مهمترين اهداف برنامه راهبردي توسعه صادرات صنايعدستي نيز تدوين شده است.
اين مقام مسئول با بيان اينکه نگرش علمي و کاربردي به توسعه صادرات توليدات صنايعدستي اولين هدف اين برنامه خواهد بود، گفت: اين در حالي است که طراحي و تهيه راهبردي اين برنامه به شکلي تنظيم ميشود که اهداف 20 ساله را دنبال کند.
مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني در ادامه اظهار داشت: همچنين برنامه راهبردي توسعه صادرات صنايعدستي طراحي و تهيه ساختار مديريت جامع توسعه صادرات صنايعدستي در بازارهاي هدف و طراحي ساختار نظارت و اصلاحات را نيز هدف خود قرار داده است.
مهدي کيايي افزود: همچنين راهنماي عملي صادرات صنايعدستي براي افزايش کارايي و اثربخشي صادرکنندگان فعال در کنار ترسيم و تجلي ديدگاهي جامع، علمي و عملي در زمينه صادرات صنايعدستي در قالب راهبردهاي اجرايي و توسعهاي نيز مد نظر است.
وي خاطرنشان کرد: تفکيک وظايف حاکميتي از تصدي گري در زمينه صادرات صنايعدستي و تدوين راهبردي توصيههاي سياستي و فهرست فرازها و اصول برنامه و راهکارهاي عملي مربوط به آن نيز مورد توجه است.
اعلام برنامه بازارچههاي موقت فروش تابستانه صنايعدستي
مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي از برگزاري بازارچههاي نوروزي صنايعدستي در تابستان سال جاري خبر داد.
مهدي کيايي، با بيان اين مطلب گفت: بازارچههاي موقت فروش اقلام صنايعدستي در تابستان 88 با توجه به افزايش حجم مسافر و گردشگر در هريک از استانهاي کشور برگزار ميشود.
وي ادامه داد: در همين راستا و به منظور حمايت از توليد کنندگان، بازارچههاي موقت فروش صنايعدستي به صورت متمرکز و سازمان يافته برگزار و هنرمندان و صنعتگران در اماکن قابليت دار هر استان نسبت به معرفي محصولات صنايعدستي اقدام کنند.
مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني اين معاونت با اشاره به اينکه اين بازارچهها با اهدافي چون آشنايي با هنرهاي سنتي و صنايعدستي هر استان، ساماندهي و سازماندهي هنرمندان، صنعتگران و تعاونيها، شرکتهاي دولتي و خصوصي راه اندازي ميشود، اظهار داشت: کمک به توسعه صنعت گردشگري و ايجاد پيوند ميان دو صنعت و بالا بردن ميزان آشنايي گردشگران تابستاني با فرهنگ و توليدات هر منطقه از ديگر اهداف برپايي این بازارچه است.
کيايي تصريح کرد: بر همين اساس برگزاري با شکوه تر اين بازارچهها، بررسي، کارشناسي و برنامه ريزيهاي لازم در اين زمينه صورت گرفت و دستور العمل آن تدوين و به استانها براي اجرا ابلاغ شد.
وي با بيان اينکه ايام تابستان به دلايلي چون مناسب بودن آب و هواي اکثر مناطق کشور، وجود فضاي سبز و طبيعت زيبا تعطيلي مدارس زمينه مناسبي را براي بازديد از جاذبههاي گردشگري فراهم ميکند، گفت: در چنين زماني ايجاد بازارچههاي صنايعدستي موجب تجديد ساختاري اقتصادي، اشتغالزايي، درآمد زايي، فقر زدايي و تجديد فرهنگ ملي و بومي فراموش شده خواهد شد. مهدي کيايي در ادامه اظهار داشت: برپايي بازارچههاي موقت عرضه و فروش صنايعدستي از جمله راهکارهاي موثري است که علاوه بر فرهنگ سازي، موجب تقويت زنجيره توليد و فروش و در نهايت ارتقاء مصرف صنايعدستي کشور شده است.
اين مقام مسئول اضافه کرد: اين موضوع ميتواند گامي موثر در تحکيم اقتصاد ملي و رونق گردشگري محسوب شود در همين راستا ميتوان به برپايي بازارچههاي موقت عرضه و فروش صنايعدستي در نوروز امسال اشاره کرد که در طول مدت 15 روز تعطيلات نوروزي در 319 منطقه، 2517 غرفه، 21 چادر عشايري و 10 آلاچيق برپا شد.
حمايت از بازار فروش توليد کنندگان خانگي صنايعدستي
با انعقاد تقاهمنامه همکاري ميان معاونت هنرهاي سنتي و وزارت کار و امور اجتماعي، توليد کنندگان خانگي صنايعدستي در زمينه عرضه و فروش محصولات صنايعدستي حمايت ميشوند.
مدير کل حفظ و احياء معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي، با بيان اين مطلب گفت: همانطور که قبل از اين نيز اشاره شد، معاونت هنرهاي سنتي و وزارت کار و امور اجتماعي به زودي تفاهمنامه همکاري امضاء ميکنند.
يحيي رحمتي ادامه داد: اين تفاهمنامه در راستاي گسترش و توسعه مشاغل خانگي و با هدف توزيع عادلانه فرصتهاي شغلي و کاهش بيکاري ميان طرفين منعقد ميشود.
وي با اشاره به اينکه معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي از مدتي پيش در ستاد هماهنگي مشاغل خانگي وزارت کار و امور اجتماعي حضور دارد، اظهار داشت: نمايندگاني از وزارت جهاد کشاورزي، صندوق مهر امام رضا(ع)، سازمان بهزيستي و کميته امداد امام خميني نيز در اين جلسات حضور دارند. مدير کل حفظ و احياء اين معاونت تصريح کرد: طبق پيش نويس اين تفاهمنامه معاونت هنرهاي سنتي خود را موظف به حمايت از کار آفرينان صنايعدستي خانگي در زمينههاي فروش و عرضه محصولات ميکند.
رحمتي با بيان اينکه ايجاد و توسعه شبکههاي توليد صنايعدستي براي ساماندهي مشاغل خانگي نيز مورد توجه قرار ميگيرد، گفت: ايجاد تسهيل گري و امکانات لازم در راستاي ارتقاء توانمندي شاغلان صنايعدستي نيز از وظايف اين معاونت خواهد بود. وي در ادامه اظهار داشت: همچنين با عقد تفاهمنامه همکاري ميان اين دو حوزه امکان حضور صنعتگران فعال در مشاغل خانگي صنايعدستي امکان حضور در نمايشگاههاي صنايعدستي به دست ميآورند.
اين مقام مسئول اضافه کرد: تفاهمنامه مشترک ميان معاونت هنرهاي سنتي و وزارت کار و امور اجتماعي به ارتقاء توانمنديهاي کار آفرينان در راستاي حفظ و احياء صنايعدستي نيز کمک ميکند.
300 هزار توليد کننده صنايعدستي شناسنامه دار ميشوند
مدير کل حفظ و احياء معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور از شناسايي هنرمندان فعال در کارگاههاي خانگي صنايعدستي سراسر کشور خبر داد. يحيي رحمتی، با بيان اين مطلب گفت: بخش مهمي از هنرمندان صنايعدستي در بخش خانگي فعاليت ميکنند و شناسايي آنها براي اين معاونت از اهميت زيادي برخوردار است.
وي با اشاره به اينکه شناسنامه دار کردن هنرمندان فعال در کارگاههاي خانگي صنايعدستي هدف اين شناسايي قرار گرفته است، اظهار داشت: 300 هزار هنرمند صنايعدستي فعال در کارگاههاي خانگي در طول سال جاري شناسنامه دار ميشوند.
مدير کل حفظ و احياء اين معاونت تصريح کرد: طرح شناسنامهدار کردن هنرمندان و صنعتگران صنايعدستي در واقع همان صدور کارت شناسايي خواهد بود.
رحمتي در ادامه گفت: صدور کارت شناسايي براي توليدکنندگان خانگي صنايعدستي چون صدور کارتهاي شناسايي کارگاههاي متمرکز توسط معاونتهاي هنرهاي سنتي و صنايعدستي استانها انجام ميشود.
اين مقام مسئول با بيان اينکه وضعيت هنرمندان و توليدکنندگان کارگاههاي خانگي با کارگاههاي رسمي تفاوتهاي قابل توجهي دارد، گفت: به دليل توجه خاص به هنرمنداني که در فضاي خانگي خود به توليد انواع محصولات صنايعدستي اشتغال دارند، صدور کارتهاي شناسايي با تعداد بيشتري در سال جاري دنبال ميشود.
وي افزود: روند صدور کارت شناسايي براي توليدکنندگان خانگي با نظارت دقيق کارشناسان استاني همراه خواهد بود که با بررسي درخواست اين هنرمندان مبني بر دريافت کارت شناسايي صورت ميگيرد.
يحيي رحمتي با تأکيد بر اينکه استانهاي سراسر کشور بنا بر استعدادي که دارند در راستاي شناسنامه دار کردن هنرمندان خانگي صنايعدستي اقدام ميکنند، افزود: بر همين اساس معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي استانها را به سه گروه تقسيم بندي کرده است.
مدير کل حفظ و احياء معاونت هنرهاي سنتي در ادامه اظهار داشت: استانها در اين تقسيم بندي بر اساس تعداد هنرمندانشان به سه دسته 15 هزار، 12 هزار و 10 هزار تفکيک شدهاند.
وي اضافه کرد: استانها بر اساس تعهدات موجود خود بايد نسبت به صدور کارت شناسايي صنعتگري اقدام کنند.
رحمتي خاطرنشان کرد: کارشناسان معاونتهاي هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور نيز نسبت به وضعيت صدور اقدام کرده و در نهايت گروه نظارت صحت اين کارتها را مورد بازبيني قرار ميدهد.
مرمت سراي فيل شيراز براي بازارچه صنايع دستي
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان فارس با بيان اين مطلب، گفت: اين اقدام از سوي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان فارس صورت گرفته است.
حبيب شهبازي افزود: مرمت سراي فيل بازار وکيل شيراز با مشارکت مالکان محل و موافقت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان براي استفاده از اين مکان براي بازارچه صنايع دستي انجام شده است.
وي تصريح کرد: در اين سرا بيش از 25 باب حجره وجود دارد که به منظور استفاده بازارچه دائمي صنايع دستي و هنرهاي سنتي فارس در نظر گرفته شده است.
شهبازي اضافه کرد: اميدواريم اين اقدام به معرفي صنايع دستي و فروش و عرضه اين صنايع در ميان گردشگران و بازديد کنندگان اين استان بينجامد.
ايجاد بانک جامع اطلاعات تصاوير و نقوش هنرهاي سنتي
اطلاعات مربوط به بانک جامع تصاوير و نقوش صنايعدستي تا پايان سال جاري جمع آوري ميشود.
تهيه بانک جامع اطلاعات تصاوير و نقوش صنايعدستي از جمله برنامههاي معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي در سال آینده است.
بنابراين گزارش معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي قصد دارد براي ايجاد اين بانک جامع در گام اول به جمع آوري اطلاعات مورد نياز از استانهاي مختلف بپردازد.
استانهاي سراسر کشور از ابتداي سال جاري تصاويري از نقوش سنتي و باستاني موجود در استان را بايد در اختيار معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور قرار دهند.
بانک جامع اطلاعات تصاوير و نقوش صنايعدستي با هدف جمع آوري نقوش باستاني و سنتي و به منظور بهره برداري هنرمندان از نقشها و طرحهاي سنتي براي خلق آثار جديد ايجاد ميشود.
اين گزارش حاکي از آن است که اين تصاوير امکان دسترسي پژوهشگران و هنرمندان را براي بهره برداري در بحثهاي پژوهشي فراهم ميکند.
معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور در سال جاري دستور العمل اجرايي شدن اين طرح را به معاونتهاي صنايعدستي استانها ارسال و تنها تا پايان سال جاري براي جمع آوري تصاوير به آنها مهلت داده است.
بر پايه اين گزارش نبود بانک جامع تصاوير در بخش هنرهاي سنتي و صنايعدستي از مدتها پيش به عنوان منبعي مناسب در خصوص نقوش و طرحهاي سنتي و باستاني صنايعدستي احساس ميشد.
تا به حال استانهاي خراسان جنوبي، خراسان رضوي، سيستان و بلوچستان، کرمانشاه، کرمان و يزد نسبت به ارسال تصاوير خود به اداره کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي اقدام کردهاند.
واگذاري آموزشهاي مهارتي صنايعدستي به موسسه ايرانيان
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي کشور از تلاش براي واگذاري بخشي از آموزشهاي مهارتي صنايعدستي به موسسه آموزشي و پژوهشي ايرانيان خبر داد. ساسان قاسمي، با بيان اين مطلب گفت: آموزشهاي مهارتي صنايعدستي شامل آموزشهاي عمومي است که در حال حاضر در استانهاي مختلف کشور اجرايي ميشود.
وي با اشاره به اينکه آموزش رشتههاي صنايعدستي در بخش دانشگاهي در سال گذشته به موسسه آموزشي و پژوهشي ايرانيان واگذار شده است، اظهار داشت: در حال حاضر بيش از 3 هزار و 500 دانشجوي رشتههاي هنرهاي سنتي توسط اين موسسه در مراکز 11 استان کشور آموزش ميبينند.
مدير کل توسعه و ترويج اين معاونت ادامه داد: اين موسسه بعد از ادغام سازمان صنايعدستي در سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري بخشي از فعاليت آموزشي سازمان را با هدف سرمايه گذاري در آموزش رشتههاي صنايعدستي، رشتههاي بومي و اشتغالزا دنبال ميکند.
قاسمي با بيان اينکه در نشست اخير اداره کل توسعه و ترويج و مدير عامل اين موسسه نسبت به همکاري در خصوص واگذاري آموزشهاي مهارتي مذاکراتي انجام شد، گفت: توافقات اوليه براي واگذاري اين بخش از آموزشهاي صنايعدستي به عمل آمد.
وي تصريح کرد: معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي تمامي اطلاعات را در زمينه وضعيت آموزشهاي مهارتي صنايعدستي کل کشور در اختيار اين موسسه قرار ميدهد.
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي در ادامه اظهار داشت: بررسي وضعيت آموزش رشتههاي صنايعدستي در حال حاضر و چگونگي استفاده از قابليتهاي موسسه آموزشي و پژوهشي ايرانيان در اين بخش در نشستهاي آینده مورد بررسي قرار ميگيرد.
ساسان قاسمي افزود: موسسه آموزشي و پژوهشي ايرانيان در زمينه آموزش در مراکز عالي دانشگاهي در بخش صنايعدستي تجربه خوبي دارد که ميتواند در زمينه آموزشهاي مهارتي مورد استفاده قرار بگيرد.
وي خاطرنشان کرد: معاونت هنرهاي سنتي و موسسه آموزشي و پژوهشي ايرانيان بر روي کليات همکاري به توافق رسيدهاند و در جلسات آینده جزييات موضوع را مورد بحث و بررسي قرار ميدهند.
ارزش افزوده صنايعدستي بيش از توليدات صنعتي است
عضو شوراي عالي صنايعدستي کشور ارزش يک تن صادرات صنايعدستي را معادل 23 هزار و 800 دلار تخمين زد. مهدي صحراييان با بيان اين مطلب گفت: بر خلاف آنچه به نظر ميرسد ارزش افزوده توليدات صنايعدستي و هنرهاي سنتي بسيار بالا است.
وي با اشاره به اينکه در حالي که به نظر نمي رسد اين توليدات در بخش صادرات امکان رقابت با توليدات صنعتي را نداشته باشند، اظهار داشت:برخلاف باور عموم ارزش يک تن صادرات توليدات صنايعدستي بيشتر از يک تن کالاي صنعتي است.
اين اقتصاد دان ادامه داد: بر اساس بر آوردهاي انجام شده ارزش يک تن صادرات کالاي صنعتي کشورمان 642 دلار محاسبه ميشود.
عضو شوراي عالي صنايعدستي تصريح کرد: اين در حالي است که آمار و ارقام حاکي از آن است که با يک تن صادرات توليدات صنايعدستي معادل 36 تن کالاي صنعتي ارزش افزوده خواهيم داشت
صحراييان با بيان اينکه با توجه به استعدادهايي که در بخش هنرهاي سنتي و صنايعدستي داشتهايم، توجه چنداني به آن نشده است، گفت: صادرات 100 دلار کالاي صنعتي بيش از 13 دلار ارزش افزوده به همراه نخواهد داشت.
وي در ادامه اظهار داشت: در طي 30 سال گذشته براي نخستين بار دولت نهم نگاه ويژهاي به هنرهاي سنتي و صنايعدستي داشته است.
اين استاد دانشگاه اضافه کرد: خوشبختانه تفکر نو گرايي دولت نهم زمينه ساز پيشرفتهايي در بخش صنايعدستي و هنرهاي سنتي در چهار سال گذشته شده است.
مهدي صحراييان ياد آور شد: جوي که در گذشته براي صنايعدستي کشور ايجاد شده بود اين بخش را محکوم به زوال کرده و اين در حالي است که در چهار سال اخير ما شاهد رشد و بالندگي صنايعدستي بوديم.
بانک جامع اطلاعات صنايعدستي تا پايان سال تکميل ميشود
تکميل بانک جامع اطلاعات صنايعدستي کشور در رأس برنامههاي اداره کل حفظ و احياء معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور قرار گرفت.
مدير کل حفظ و احياء معاونت هنرهاي سنتي، با بيان اين مطلب گفت: اداره کل حفظ و احياء برنامه يکساله خود را براي استانهاي سراسر کشور ارسال کرد.
يحيي رحمتي ادامه داد: با هماهنگي استانهاي سراسر کشور برنامه يکساله حوزه حفظ و احياء براي استانها تدوين و به صورت مکتوب ابلاغ شد.
وي با اشاره به اينکه تکميل بانک اطلاعات صنايعدستي در رأس برنامههاي اين اداره کل قرار ميگيرد، اظهار داشت: در حال حاضر بيش از 90 هزار رکورد مجوزهاي سه گانه در بانک جامع اطلاعات صنايعدستي به ثبت رسيده است.
مدير کل حفظ و احياء اين معاونت تصريح کرد: مجوزهاي سه گانه صنايعدستي شامل کارت شناسايي صنعتگري، پروانه توليد کارگاهي و جواز تأسيس است.
رحمتي با بيان اينکه تهيه و تدوين اطلس صنايعدستي نيز در دستور کار قرار گرفته است، گفت: در سال جاري تعدادي از استانها موظف به تهيه و تدوين اطلس صنايعدستي شدند.
وي در ادامه اظهار داشت: امسال همچنين مستند نگاري رشتههاي صنايعدستي نيز مورد توجه است و بر همين اساس انتظار ميرود تا پايان سال مستند نگاري 60 رشته به پايان ميرسد.
اين مقام مسئول افزود: اين در حالي است که احياء رشتههاي منسوخ شده با برنامه ريزي اصولي تري در سال جاري دنبال شده و به طور حتم 7 رشته تا پايان امسال احياء ميشود.
يحيي رحمتي اضافه کرد: تجهيز کارگاههاي هنرهاي سنتي در کنار استاندارد سازي رشتههاي توليدي نيز مورد توجه اين اداره کل خواهد بود.
وي خاطرنشان کرد: شناسنامه دار کردن کارگاههاي صنايعدستي و استاندارد سازي رشتههاي توليدي نيز از ديگر برنامههاي اداره کل حفظ و احياء در سال مالي 88 است.
فرش ايران ثبت بين المللي ميشود
رييس مرکز ملي فرش ايران از ثبت ملي و بين المللي فرش ايران به منظور جلوگيري از سرقت برند فرش ايراني خبر داد. به نقل از روابط عمومي مرکز ملي فرش ايران، رييس اين مرکز با بيان اين مطلب گفت: در اين زمينه مالکيت معنوي صنعتي فرش ايران ابتدا ثبت ملي ميشود و سپس به ثبت بين المللي خواهد رسيد.
مرتضي فرجي ادامه داد: مرکز ملي فرش ايران با اداره مالکيت صنعتي کشور در اين زمينه همکاري خود را آغاز کرده تا نخستين بار در اسپانيا، فرانسه و پرتغال فرش ايران با ثبت ملي ارايه شود.
وي از ثبت ملي فرش منطقه اصفهان خبر داد و گفت: با توجه به باز شدن مسير ثبت ملي فرش ايران تا چند ماه آينده، فرش مناطق ديگر ايران نيز به ثبت ملي و سپس به ثبت بين المللي خواهد رسيد.
فرجي از بازنگري در استانداردهاي فرش ايران براساس استانداردهاي جهاني خبر داد و افزود: اين استانداردها بر اساس بازارهاي جهاني تعيين مي شود و بخشي از آن اکنون بازنگري شده است.
رييس مرکز ملي فرش در ادامه اظهار داشت: فرش ايراني به دليل هنري بودن داراي نشاط و شادابي است و همواره مشتري و متقاضي خود را دارد و فرش ايراني نماد صلح و دوستي است.
اين مقام مسئول خاطرنشان کرد: شناسنامه فرش ايران به همراه ايران کد در زمينه صادرات اجرايي ميشود و فرشهاي صادراتي بايد داراي برچسب شناسنامه و ايران کد باشند.
صنايع دستي ايران در كارتون سيگار بسته بندي مي شود!
مراسمی به مناسبت بزرگداشت روز جهاني صنايع دستي با حضور جمعي از هنرمندان، اساتيد دانشگاه و صادر كنندگان صنايع دستي در سالن اجلاس سران كشورهاي اسلامي برگزار شد.
در اين مراسم هاتفي فارمد، معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي ضمن اشاره به رفع مشكلات صادرات صنايع دستي به عنوان راه كار اصلي افزايش تبليغات و بازاريابي، بيان کرد:«متاسفانه مسئله بسته بندي نامناسب صنايع دستي، يكي از مشكلات اين صنعت است. صنايع دستي ايران در نايلون يا در كارتون سيگار بسته بندي مي شود!»
وي افزود:« معاونت صنايع دستي مطالعه بسته بندي 30 قلم كالاي صنايع دستي را در دستور كار قرار داده است.»
هاتفي اظهار اميدواري کرد که اين مطالعات تا شش ماه نخست سال به پايان برسد و سرمايه گذاران زيادي را براي آن جذب كنيم.
معاون صنايع دستي در بخش ديگري از صحبتهاي خود از برگزاري مجمع منطقه اي شوراي جهاني صنايع دستي در مهرماه سال 88 خبر داد و بيان کرد:« ايران تا به حال دو بار ميزبان شوراي منطقه اي آسيا و اقيانوسيه شوراي جهاني صنايع دستي بوده و امسال نيز ميزباني سومين مجمع را پي گيري خواهيم کرد.»
حضور ايرانيان و NGO هاي صنايع دستي آن در شوراي منطقه اي صنايع دستي آسيا و اقيانوسيه بسيار كم رنگ بود. هاتفي با بيان اين مطلب ادامه داد که به رغم وجود صنايع دستي فراوان در ايران، متاسفانه تنها نماينده ايران در اين شورا، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري بود. اما كشور هند بيشترين اعضاي شورا را داشت.
معاون صنايع دستي خواستار عضويت هنرمندان و NGO هاي صنايع دستي در شوراي منطقه اي صنايع دستي آسيا و اقيانوسيه شد.
وي برپايي 14 نمايشگاه ملي، 200 نمايشگاه استاني و منطقه اي و 20 نمايشگاه خارجي در حوزه صنايع دستي، سرفصل هاي كاري معاونت صنايع دستي عنوان کرد و اظهار داشت:« در حوزه صادارت صنايع دستي دولت به طور كلي تصدي گري را در توليد و توزيع رها كرده و حمايت از توليد كنندگان را در دستور كار خود قرار داده است.»
بنابه گفته هاتفي؛ درآمد ايران از صادرات صنايع دستي و فرش از سال 1385 سير نزولي داشته، به طوري كه اين درآمد در سال 1385 از حدود 520 ميليون دلار در سال 1386 به 450ميليون دلار رسيده است. پايين بودن نرخ پايه صادراتي صنايع دستي يكي از عوامل سير نزولي درآمد صادرات صنايع دستي بوده است که ما با اصلاح نرخ پايه برخي از كالاها، توانستيم 495ميليون دلار درآمد از صادرات صنايع دستي و فرش كشور به دست آوريم.»
حسين هاتفي فارمد نرخ جوايز صادرات صنايع دستي در سال گذشته را با رشد قابل قبولي روبرو دانست و گفت:« اين رشد از 3 درصد به 5 درصد رسيده است. بنابراين در تلاش هستيم تا به منظور تشويق بيشتر صادر کنندگان اين سهم را به 7 درصد افزايش دهيم.»
رحیم مشایی بيان کرد: «متاسفانه به دليل زياد بودن هنرمندان و صنعت گران در كشور نتوانسته ايم تاكنون قدر شناسي مناسبي از آن ها داشته باشيم.»
او ادامه داد:« هنرهاي سنتي و صنايع دستي جرياني فراگير، علمي و اقتصادي است كه هر ايراني در تحقق اهداف بلند اين حوزه مي تواند تأثير گذار باشد. با استفاده از هنرهاي سنتي، انديشه هاي ايرانيان را مي توان تحليل و ايران را گلستان كرد.»
اسفنديار رحيم مشايي با تاکيد بر اينکه خوشبختانه حرکت خوبي در کشور براي احيا و توسعه صنايع دستي آغاز شده است ادامه داد: «مهمترين مشکل در اين بخش نبود ساختار پيشرفته از توليد تا عرضه اين محصولات است.»
وي در ادامه گفت:« مشکل صنايع دستي در اين بخش نبود امکان توليد انبوه است که با توليد هنرمندان و حمايت دولت قابل حل است.»
معاون رييس جمهور اظهار داشت:« مشكل امروز ايرانيان، آدمهای قدرت طلب و ستمكارند كه روزگار آنها از بستر ناسالم و از روي ستم مي گذرد و گسترش عدالت، بساط آنها را در معرض خطر قرار مي دهد. هجمه سنگيني كه امروز به ايرانيان وارد مي شود، به اين دليل است كه آنها مي دانند، ايرانيان مي توانند در بيداري جامعه جهاني، نقشي اساسي داشته باشند و جايي براي زورگويان
باقي نماند.»
ميناي نقاشي؛ اختراع خلاقانه ايرانيان
زمرد رحيمي
ميناي نقاشي يکي از صنايعدستي تزييني- کاربردي ايران است که در زير گروه صنايع فلزي به ثبت رسيده است.
اگرچه از هنر ميناکاري ايراني، قبل از قرن دهم هجري و دوره صفويه، نمونه هاي قابل ملاحظهاي به دست آمده ولي سابقه ميناکاري در ايران به هزاره دوم قبل از ميلاد ميرسد، اين هنر در ايران بنيان نهاده شده و سپس به ساير نقاط جهان راه يافته است.
قديميترين نمونههاي يافت شده ميناکاري، نشان دهنده اين ادعا است که ميناکاري نيز مانند بسياري از هنرهاي ديگر براي اولين بار در ايران پيدا شده و از ايران به ساير کشورها راه يافته است.
نمونه بازو بند طلا با تزيينات مينا از دوران هخامنشي به جا مانده که هم اکنون در موزه ويکتوريا آلبرت لندن نگهداري مي شود، ضمن اينکه در دوران مغول سبک جديدي در ميناکاري ايران به وجود آمده است.
در دوره صفويه زمينه هنر ميناکاري تغيير يافت، ظروف نقره در اين دوره با نقوش مينياتور و مجالس بزم، رزم، شکار و دربار تزيين يافته و نقوش اسليمي و ختايي نيز جايي در ميان نقوش فوق خودنمايي ميکردند.
هنر ميناکاري را ميتوان يکي از اختراعات خلاقانه ايرانيان دانست، زيرا زيبايي اين هنر، در مهارت هنرمند در مهار آتش، خاک، رنگ و لعاب است.
پروفسور پوپ در کتاب سيري در هنر ايران درباره ميناکاري چنين بيان کرده است: ميناکاري هنر درخشان آتش و خاک است با رنگهاي پخته و درخشان که سابقه آن به ۱۵۰۰ سال پيش از ميلاد ميرسد و ظهور آن بر روي فلز در طول سده ششم تا چهارم پيش از ميلاد و پس از سال ۵۰۰ پيش از ميلاد مشاهده ميشود.
هنر ميناکاري در ايران بيش از نقاط ديگر تجلي داشته و يکي از نمونههاي قديمي آن در عهد صفويه توسط شاردن جهانگرد فرانسه ذکر شده است که قطعه مينايي از کارهاي اصفهان بوده، مشتمل بر طرحي از پرندگان و حيوانات بر زمينه گل و بته به رنگ آبي کم رنگ ؛ سبز و زرد و قرمز بوده است.
در مورد سابقه هنر ميناکاري در ايران لئو برونستين و اروين مرگوليس Margulies Erwin يادآور شده اند که سابقه اين هنر در ايران به زمان اشکانيان و ساسانيان مي رسد ؛ ولي استفاده از آن در آغاز اسلام؛ تا پيش از حکومت ايلخان مسلمان مغول غازان خان ( ۶۹۴ تا ۷۰۳ هجري ) روشن نيست اين پادشاه در مدت کوتاهي به علم شيمي دست يافت و بر خلاف پيشينيان که مبالغ هنگفتي در راه پيدا کردن اکسير صرف ميکردند ترجيح داد که دانش و مساعي خود را صرف هنر ميناکاري نمايد.
ميناکاري را ميتوان يک هنر آزمايشگاهي دانست زيرا براي انجام اين کار، ضرورت دارد که هنرمند فعل و انفعالات شيميايي خاص را با دقت و با مهار آتش و حرارت صورت دهد ميناکاري در واقع هنر متصل ساختن يک سطح شيشه اي بر روي اجسام است براي ساختن پودر شفاف مينا از سيليکا (کوارتز يا شن) و پتاس (کربنات سديم)، استفاده مي کنند.
براي رنگ آميزي پودر اکسيدهاي فلزي ( با ماده اوليه سيليکوم - مينيوم - پتاسيم) به پودر شفاف لعاب مينا ( داراي اکسيد قلع ) اضافه مي کنند.
اشياء مينا به صورتهاي مختلف ديگر نيز ساخته مي شوند: ميناي نقاشي مشبک کد رشته ۱/۱۷، ميناي خانه بندي کد رشته ۱۸و ميناي مرصع کد ۱۹
طرز ساختن ميناي نقاشي
در مرحله اول، روي سطح شئ را با لعاب سفيد يک دست که به عنوان " لعاب آستر " مشهور است کاملاً ميپوشانند و سپس آن را در کوره مخصوص مينا با ۱۰۰۰ درجه سانيتگراد حرارت داده آن را ميپزند. پس از آنکه آن را از کوره در آورده و سرد شد مجدداً شئ را با لعاب مرغوبتري پوشانيده و مجدداً در کوره مي گذارند و اين بار با حرارت کمتري (حدود ۷۰۰ درجه ) آنرا مي پزند و در صورت لزوم براي بار سوم نيز اين عمل تکرار مي گردد.
اين مراحل را اصطلاحاً " سفيدکاري " مي نامند. در اين هنگام شيء براي نقاشي کردن روي آن آماده است و به سبب به کاربردن رنگهاي گوناگون در روي شئ آن را "رنگ آميزي هفت رنگ " مي نامند.
نقوشي که براي نقاشي مينا به کار مي برند اکثراً طرحهاي سنتي است و بستگي کامل به ذوق و سليقه هنرمند دارد نقوش مينايي عبارتند از: نقوش اسليمي، ختايي، گل و مرغ و انواع نقوش پرندگان و حيوانات. امروزه براي زير ساخت محصولات مينا از مس و گاهي نقره استفاده مي شود. مس مورد نظر بايد خالص، ناب و از انواع مرغوب باشد.
ابزار کار ميناکاري شامل: کوره، گيره، انبردست، دستگاه پرس، قلم مو و... مي باشد. موارد مصرف ميناي نقاشي شامل: لاله شعمدان، گلدان، قدح، زيورآلات، گلابپاش و... است. ضمن اينکه بر روي درها و چهل چراغ ها و ضريح اماکن متبرکه نيز ميناکاري مي شود.
اصفهان مهمترين مرکز ميناکاري ايران
مريم شيخ مهدي يکي از اساتيد اين هنر بسيار زيبا است وي در مصاحبه سال ۱۳۸۲ خود با خبرنامه فرهنگستان هنر شماره ۵۱ به اهميت قدمت و جايگاه والاي اين رشته پرداخته است و اشاره به اين مهم دارد که علاوه بر حمايت مسئولان نياز است اين رشته در سطح دانشگاههاي هنر به دانشجويان آموزش داده شود و تبليغات و توسعه در احياء گسترش اين هنر نقش مهمي ايفا خواهد کرد، براي بهبود کيفيت آن لازم است هنرجويان به صورت تخصصي با مفاهيم رنگ و طراحي و خلاقيتهاي هنري و روشهاي اين رشته آگاهي کامل بيابند.
بزرگترين استاد ميناکار اصفهان شکرالله صنيع زاده شناخته شده است که از خاندان نجف، نقاش معروف اصفهاني ( يک قرن پيش ) و نواده صنيع همايون است.
لازم است اشاره شود توسط کارشناسي اقدامات اوليه صورت پذيرفت و بوسيله معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي در ۲۰ خرداد ۸۷ يکي از آثار ارزشمند هنر مينا اثر استاد صنيع زاده به عنوان تمبر يادبود صنايع دستي ايران در سال ۸۷ چاپ و جزء افتخارات ملي ايران به ثبت رسيده است و اصل اين اثر در موزه هنرهاي سنتي و صنايع دستي تهران نگهداري مي شود.
از شاگردان بنام صنيع زاده که از استادان مشهور هستند بايد از غلامحسين فيض اللهي نام برد که نامبرده در زمينه طرح و آتشکاري که از عمده ترين صنعت ميناسازي است، تخصص دارد.
تهيه کنندگان ميناهاي متوسط براي عرضه کردن به مشترياني که کارهاي گران قيمت و ممتاز نميخواهند هم در اصفهان زيادند و در طول خيابان چهارباغ و اطراف ميدان نقش جهان عده زيادي از آنها به تهيه ميناهاي دست دوم و ارزان قيمت اشتغال دارند.
اين هنر با توجه به هويت فرهنگي، تاريخي در طبقه بندي کالاهاي ميراث فرهنگي با ارزش اقتصادي بالاتر قرار دارد.
اميد است اين هنر- صنعت را بتوان با امکانات و حمايت گسترده حفظ و احياء گردد تا رضايت علاقمندان و استادان و هنرمندان را جلب کند.
منبع: میراث آریا
گردشگران خارجي بايد وارد چرخه توليد صنايعدستي شوند
گردشگر خارجي تنها در صورت کسب تجربه فرهنگي، سفر به يک کشور را براي چندمين بار انتخاب ميکند.
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي با حضور در همايش نقش باز آموزي در توسعه گردشگري پايدار با بيان اين مطلب گفت: گردشگراني که از نقاط دور و نزديک به کشور ما سفر ميکنند بهره مندي از يک تجربه فرهنگي را هدف سفر خود قرار دادهاند.
ساسان قاسمي تصريح کرد: کسب تجربه فرهنگي به معناي آشنايي گردشگران با تاريخ و فرهنگ کشور ما و آنچه از آن به عنوان ميراث فرهنگي ما ياد ميشود در کنار بهره مندي عملي از داشتههاي هنري و فرهنگي کشورمان است.
وي با اشاره به اينکه حضور مستقيم گردشگران و تجربه عملي در بخشهايي که از آنها به عنوان عاملي در جذب گردشگران ياد ميشود آنها را به حضور مجدد در کشورمان رهنمون ميسازد، اظهار داشت: اين مسأله همچنين زمينه ساز حضور بيشتر گردشگران در کشورمان است.
مدير کل توسعه و ترويج اين معاونت ادامه داد: حضور گردشگر در هر کشوري در کنار کسب تجربه فرهنگي زمينه حضور دراز مدت آنها را فراهم ميکند. قاسمي با بيان اينکه کشوري که گردشگر بيشتري دارد از امنيت ملي بالاتري برخوردار است، گفت: ضمن اينکه حضور گردشگران خارجي و بهره مندي آنها از جاذبههاي گردشگري به معناي برخورداري کشور از امنيت خارجي است.
وي افزود: با توجه به موضوع اين همايش که به باز آموزي و آموزش مربوط ميشود به نظر ميرسد گردشگران خارجي بايد با موضوعاتي چون شناخت فولکلور و موسيقي سنتي، تاريخ هنر و هنرهاي سنتي و صنايعدستي آشنا شوند.
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي در ادامه اظهار داشت: اگر در حال حاضر به دنبال افزايش گردشگر و توسعه پايدار فرهنگ آن هستيم آموزش به گردشگران خارجي را در مباحث ياد شده بايد در دستور کار قرار دهيم.
ساسان قاسمي با تأکيد به اهميت نقش صنايعدستي و هنرهاي سنتي در جذب گردشگران افزود: تجربه عملي گردشگران در خلق يک اثر هنري، بازار فروش اين توليدات را در بخش گردشگران خارجي رونق ميبخشد.
وي خاطرنشان کرد: در حال حاضر يکي از مشکلات صنايعدستي در نظر گردشگران بالا بودن قيمت اين توليدات است که در صورتي اين تفکر اصلاح ميشود که آموزش صنايعدستي ببينند و با مراحل ساخت آشنا شوند.
قابليت هاي زنان در صنايع دستي مغفول مانده است
زنان با توجه به جايگاهي که در خانواده و جامعه دارند از ويژگي ها و هنرهاي خاصي برخوردارند ولي هنوز نتوانسته ايم از اين هنرها حمايت و پشتيباني کنيم.
به گزارش ميراث آريا، رئيس فراکسيون زنان ضمن بيان اين مطلب گفت: زنان در هنرهاي سنتي و صنايع دستي قابليت هاي زيادي دارند ولي متأسفانه قابليت هاي آنها در کشور مغفول مانده اند.
طيبه صفايي تنظيم و تدوين طرح ها و لوايح مرتبط با صنايع دستي زنان را در اين مسير موثر دانست و افزود: در گذشته برنامه هاي زيادي در بحث تقويت مشاغل زنان داشتيم تا زنان در هر موقعيتي که هستند بتوانند از هنرشان بهره برداري کنند.
وي با اشاره به حمايت فراکسيون زنان از اينگونه فعاليت ها تصريح کرد: مخاطب شناسي متناسب با جايگاه زنان در برنامه ريزي و طراحي به ما کمک مي کند تا بتوانيم زودتر به نتيجه برسيم.
نايب رئيس کميسيون آموزش و تحقيقات با تأکيد بر لزوم توجه بر ارزش هاي اسلامي در صنايع دستي بيان داشت: ما از سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري خواسته ايم که نقش اين هنرها در نهادينه کردن ارزش ها، باورها و فرهنگ ايراني- اسلامي به شکل خوبي برجسته و تبيين کند.
رئيس فراکسيون زنان، صنايع دستي را نه فقط يک شغل بلکه يک هنر ميراثي خواند و گفت: اين هنرها ميراث فرهنگي ما هستند که با خلوص، عشق درون و ظرافت آميخته و متبلور شده اند.
صفايي با تأکيد بر حمايت هاي مادي و معنوي از هنرمندان اين قشر تاکيد کرد: مجلس از ساير نهاد و ارگان ها استمداد مي طلبد که به توسعه اين هنرها همت گمارند و در رفع خلاءهاي قانوني، تسريع در تصويب لوايح و طرح ها نيز همکاري کنند.
تدوين اطلس صنايعدستي و هنرهاي سنتي همدان
معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي همدان برنامه جامعي را براي سال 88 در نظر گرفته که تهيه و تدوين اطلس صنايعدستي از جمله اين برنامهها است.
اطلس صنايعدستي و هنرهاي سنتي استان همدان اطلاعات جامعي را در خصوص وضعيت صنايعدستي استان ارائه ميدهد ضمن اينکه تهيه و تدوين اطلس صنايعدستي منوط به تأمين اعتبار مورد نياز در اين بخش است که هنوز تخصيص نيافته است.
معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي استان براي تعدادي از دستور العملهايي که در سال گذشته به دليل تعريف نشدن اعتبار مشخص، عملي نشد برنامه ريزي کرده است.
آموزش مجازي رشتههاي صنايعدستي بر روي سايت ميراث فرهنگي استان همدان و مستند نگاري سفال و منبت استان نيز از ديگر برنامههاي اين معاونت خواهد بود.
کارگاه آموزشي بازار يابي و بازارداري صنايعدستي در گيلان
معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي گيلان براي نخستين بار کارگاه علمي و آموزشي بازار يابي و بازار داري را در سطح اين استان برگزار ميکند.
نبود بازاريابي و بازار داري مناسب براي توليدات صنايعدستي مشکلات عديدهاي را براي هنرمندان هنرهاي سنتي و صنايعدستي استان پديد آورده است.
کارگاه آموزشي و علمي با حضور استادان دانشگاه و هنرمندان صنايعدستي برگزار ميشود که هنرمندان صنايعدستي ميتوانند از حضور استادان سرشناس کشور در بخش بازار يابي و بازار داري صنايعدستي بهره مند شوند.
چاپ کتاب صنايع دستي فارس به دو زبان
کتاب صنايع دستي فارس به دو زبان فارسي و انگليسي توسط معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان به چاپ رسيد.
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان فارس با بيان اين مطلب،گفت: اين کتاب به دو زبان در تيراژ 2 هزار نسخه به منظور معرفي رشتههاي فعال، نيمه فعال و منسوخ شده صنايع دستي استان چاپ شده است.
حبيب شهبازي افزود: اين کتاب با عنوان" نقش دست گذري بر صنايع دستي فارس" براي اولين بار به چاپ رسيده است.
وي ادامه داد: چاپ چنين کتاب جامع و کاملي در سال 1387 توسط معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان فارس را ميتوان از گامهاي مؤثر و مفيد فرهنگي در اين حوزه دانست.
شهبازي خاطرنشان کرد: اين اقدام در معرفي و ماندگار شدن رشتههاي صنايع دستي و هنرهاي سنتي استان نقش مؤثري خواهد داشت.
حمايت از صنعتگران صنايعدستي کافي نيست
به رغم تمام تلاشهاي سازمان گردشگري، ميراث فرهنگي و صنايعدستي اما حمايت از هنرمندان و صنعتگران صنايعدستي کافي نيست.
نماينده آزاد شهر در مجلس شوراي اسلامي ضمن بيان اين مطلب گفت: متأسفانه صنايعدستي تا به امروز جايگاه حقيقي خود را در کشور پيدا نکرده است.
مراد علي منصوري ادامه داد: البته از زماني که صنايعدستي با سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري ادغام شده وضعيت آن بهتر شده و متولي مشخصي براي صنايعدستي پيدا شده است. وي با بيان اينکه صنايعدستي در مراکز استانها و شهرستانها نسبت به گذشته بيشتر پيگيري ميشود گفت: هنرمندان صنايعدستي به روشهاي مختلف مانند اعطاي تسهيلات بانکي و بيمه حمايت ميشوند.
عضو کميسيون اجتماعي با اشاره به اينکه صنايعدستي جايگاه واقعي خود را پيدا نکرده است افزود: به عنوان نمونه گليم و پارچه بافي در حوزه انتخابيه من رواج دارد اما آنطور که بايد مورد توجه قرار نميگيرد.
نماينده آزاد شهر، تصريح کرد: سازمان ميراث فرهنگي بايد افراد با استعداد اين حوزه را شناسايي کرده و با آنها ارتباط برقرار کند.
حضور صنايع دستي در فضاهاي داخلي فيلم هاي سينمايي
هنرهاي سنتي و صنايع دستي مي تواند جايگاه مناسبي در فضاهاي داخلي فيلم هاي سينمايي کشور داشته باشد.
به گزارش ميراث آريا، معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشورمان در نشست انعقاد تفاهم نامه مشترک معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي و معاونت سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با بيان اين مطلب گفت: جاي صنايع دستي در فضاهاي داخلي فيلم هاي سينمايي خالي است و نمادهاي صنايع دستي مي توانند نمودهاي مناسبي در رسانه سينما داشته باشند.
حسين هاتفي فارمد ادامه داد: نمادهاي صنايع دستي مي تواند جايگزين نمادهايي باشند که سنخيت زيادي با فرهنگ و هنر ايراني ندارند.
وي با اشاره به اينکه معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي گام هاي اوليه را براي حضور هر چه بيشتر اين بخش در رسانه سينما برداشته است، اظهار داشت: اين معاونت با حضور در بخش اهدا جوايز جشنواره فيلم فجر نخستين حضور خود را جشن گرفت.
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي تصريح کرد: بر اساس برنامه ريزي هاي انجام شده سعي داريم در سال 88 حضور قوي تر صنايع دستي را در رسانه ها داشته باشيم.
هاتفي افزود: به نظر مي رسد با حضور مستمر صنايع دستي در رسانه ها از فراموشي اين رشته ها با وجود توانش هاي بالا در بخش اشتغالزايي و ارزش بالاي افزوده جلوگيري شود.
معاون سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز با اشاره به پيوند ديرينه هنرهاي سنتي و جدید گفت: پيوند ميان هنرهاي سنتي و جدید يکي از انگيزه ها و اهدافي است که معاونت سينمايي با انعقاد اين تفاهم نامه به دنبال آن است.
محمدرضا جعفري جلوه تصريح کرد: هنرهاي جديد و به ويژه سينما برگرفته از همه هنرهاي پيشين است که هنرهاي سنتي و صنايع دستي جزيي از آن به شمار مي رود.
وي در ادامه افزود: انسان ايراني محصول محيط ايراني و اسلامي است که بخش مهمي از اين محيط آميخته به هنرهاي سنتي و صنايع دستي است بنابراين اين بخش را در هيچ برهه تاريخي نمي توان حذف کرد.
معاون سينمايي وزارت ارشاد خاطرنشان کرد: نزديک شدن هر چه بيشتر صنايع دستي و رسانه سينما زمينه ساز يک اقتصاد مولد خواهد بود.
صنايع دستي فرهنگ و هنر کشور را صادر مي کند
راه اندازي شهرک ها و بازارچه هاي صنايع دستي در احياء رشته هاي منسوخ شده و در حال فراموشي صنايع دستي و هنرهاي سنتي موثر است.
به گزارش ميراث آريا، نماينده شهر بابک در مجلس شوراي اسلامي ضمن بيان اين مطلب افزود: سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري يکي از ارکان مهم اداره دولت محسوب مي شود.
مصطفي رضا حسيني قطب آبادي با اشاره به قابليت هاي شهر بابک در توليد صنايع دستي تصريح کرد: شهر بابک که قدمت آن به دوره ساسانيان مربوط مي شود در رابطه با توليد انواع صنايع دستي مانند فعال بوده که متاسفانه به فراموشي سپرده شده اند.
عضو کميسيون صنايع و معادن، راه اندازي شهرک هاي صنايع دستي را يکي از اقدامات مؤثر براي احياي نقوش و طرح هاي قالي شهر بابک خواند و اظهار داشت: با همکاري بخش خصوصي و حمايت از چند کارگاه قاليبافي تا حدي از منسوخ شدن اين هنر در منطقه جلوگيري کرديم و با همکاري معاونت صنايع دستي ساخت شهرک هاي صنايع دستي را دنبال کرديم که در مراحل پاياني است.
وي تنها راه قطع وابستگي به درآمد نفتي را توسعه گردشگري، ميراث فرهنگي و صنايع دستي دانست و گفت: اين سه حوزه با هم در ارتباط تنگاتنگ هستند و توجه به صنايع دستي دو بخش ديگر را نيز توسعه مي دهد.
حسيني قطب آبادي تاکيد کرد: در کشورهايي مانند هند و چين با وجود جمعيت هاي زيادي که دارند و توسعه علم و فناوری، هنوز توليدات صنايع دستي رواج دارند.
اين نماينده مجلس ادامه داد: چشم ما هميشه به نفت و نوسان قيمت آن است در صورتي که صنايع دستي صنعتي پاک و پايدار است که فرهنگ و هنر کشورمان را نيز صادر مي کند.
آمريکا و اروپا مشتريان پروپا قرص صنايعدستي ايران
معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي، کشورهاي اروپايي و آمريکايي را مهمترين بازارهاي هدف صادرات محصولات صنايعدستي اعلام کرد.
توليدات صنايعدستي کشورمان در طول سال گذشته بيشترين بازارها را در کشورهاي آلمان، ايتاليا، فرانسه، هلند، آمريکا و کانادا داشتهاند.
اين در حالي است که صنايعدستي ايران در آسيا و آفريقا نيز در طول سالهاي اخير با اقبال خوبي رورو بوده است.
در ميان کشورهاي آسيايي عربستان، امارات، کويت و لبنان و در آفريقا نيز تونس، مراکش و آفريقاي جنوبي بازار هدف محصولات صنايعدستي ايراني بودهاند.
ساماندهي وضعيت ابريشم کشهاي تربت حيدريه
وضعيت ابريشم کشهاي روستاي بايگ از توابع شهرستان تربت حيدريه توسط معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور ساماندهي ميشود.
در حال حاضر تعداد محدودي از کارگاههاي ابريشم کشي در اين روستا فعال هستند که متأسفانه به دليل نداشتن شرايط مساعد در حال از بين رفتن می باشند.
ابريشم کشي يکي از مراحل اوليه توليد نخ ابريشم است که البتهساماندهي اين بخش چندان به معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور مربوط نمي شود اما به واسطه اهميت آن در مراحل توليد بسياري از محصولات صنايعدستي مورد توجه قرار گرفته است.
رها کردن جريان فعاليت هنرمندان اين بخش مشکلات عديدهاي را چون گراني محصول تمام شده و نبود بازار فروش را پيش روي صنعتگران صنايعدستي قرار ميدهد.
ما را چه مي شود
مهناز وحيدي
وقتي سخن از تجليل و يادمان از هنرمندان به ميان مي آيد ذهن اغلب ما به سمت و سوي هنرمندان عرصه سينما و تئاتر مي رود. به راستي بايد گفت که ما در طول سال هاي گذشته تجليل از هنرمندان تنها عرصهاي که به فراموشي نسپرده ايم هنرمندان سينما و تئاتر بوده است.
البته بي شک جايگاه سينما گران و رسانه سينما در فرهنگ سازي ميان مردم به ويژه در دهههايي که به دليل ظهور انقلاب و جنگ تحميلي با مشکلات عديده اي روبرو بوده ايم را نبايد به فراموشي سپرد و به حق بايد گفت که تقدير از اين هنر پروران نيز شايسته پايگاه عظيم آنها در ميان مردم نبوده است.
در کنار همه اين مطالب شايد گفتن اين جمله که ما بيش از هنرمندانمان که خالق هنر بودهاند اثر خلق شده را ستايش کردهايم براي همگي ما تازگي داشته باشد.
همه از ديدن آثار هنري به ويژه آنهايي که با روح و روان ما ارتباط نزديکي داشتهاند لذت بردهايم، ديدن تکه ظرف سفالين و يا شيشه دست ساز در پشت شيشههاي ويترين يک موزه چقدر لذت بخش بوده است.
شايد اولين جملهاي که با خود تکرار کنيم اين باشد که ارزش اين آثار الان چقدر است و يا نمايانگر چه برهه اي از تاريخ است اما به راستي چه تعداد از ما به روحي که در اين آثار دميده شده و يا باورهايي که توسط هنرمند در آن به تصوير کشيده شده است فکر ميکنيم؟
بارها و بارها از بزرگان اهل هنر و به ويژه خالقان بزرگ هنرهاي سنتي و صنايعدستي شنيده ايم که يک هنرمند هرگز دو اثر با مواد مشابه را مانند هم خلق نميکند پس اين چه انديشهاي است که در هر اثر به يک شکل نمود مييابد.
به راستي ما را چه مي شود که به آثار موزه اي خود که روزگاري ابزار زندگي مردمان گذشته و صنايعدستي دوران خود به شمار مي رفتند، امروز افتخار مي کنيم اما به روح و انديشه هنرمندي که خالق آن بوده است کمتر ارج مينهيم.
آيا مي دانيد هنر تا زماني زنده است که هنرمند و دستان بينا و بي بديل آن وجود داشته باشند؟ آيا مي دانيد بسياري از رشته هاي صنايع دستي و هنرهاي سنتي که امروز تنها نامي از آن باقي مانده است تنها به دليل از ميان رفتن هنرمندان است؟
چشمانمان را باز کنيم، ما براي هنرمندانمان چه کرده ايم که آنها در پس سالها عشق خود را در ميان تار و پود گليم و قالي، نغمههاي قلم بر روي مس و آهنگ خوش طنين تراش منبت و معرق به ما هديه کنند؟
غير از اين نيست که گاه و بيگاه به تعريف و تمجيد از هنر آنها اکتفا کردهايم و فراموش کرده ايم که هنر با وجود هنرمند زنده است و بي وجود آنها ديگر اثري وجود ندارد که در فرداهاي دور فخر ما براي آيندگان باشد.
همه اينها را گفتيم چرا که در روزهاي گذشته اتفاق خوش يمني را در عرصه تجليل هنرمندان برتر و نمونه کشور شاهد بوديم، آييني که در کنار پاسداشت هنرمندان، انگيزه اي تازه را در کالبد هنر آنها دميد.
در جمع بيش از دو هزار هنرمند حاضر در همايش بزرگ روز جهاني صنايعدستي، هنرمنداني حاضر بودند که شايد در فرداها تکرار نشوند و تاريخ مانند آنها رابه خود نبيند، بزرگاني که نه از سختي روزگار بلکه به دليل کم توجهيها و نخواستنها گوشه نشين هنر خود شدهاند.
هنرمنداني که بايد زودتر از اينها به پاسداشت هنر بيکرانشان مورد ستايش قرار ميگرفتند و امروز بسياري از آنها عصا بر دست و کمر خم شده به اميد حفظ هنرشان نيازمند حمايت هستند.
اما حقيقت بي پايان اين است که ما ياد گرفتهايم از هنرمندان و بزرگان عرصه هنر خود زماني تجليل کنيم که مويي سپيد کردهاند، کمر خم کردهاند و شايد فرداهاي دور از آنها نباشد.
آيا ما جواني و پيشرفت هنرمندان خود را نميبينيم؟ و يا چشمان خود را بستهايم و نميخواهيم ببينيم که تنها حضور آنها تداوم هنرشان را به ارمغان مي آورد.
اي کاش هنرمندانمان را فراموش نکنيم و پاسداشت از هنر آنها و دستان توانمندشان را به زماني موکول نکنيم که اطرافيانشان نيز آنها را فراموش کرده باشند.
منبع: میراث آریا
صنايعدستي نيازمند نگاه ويژه و کاربردي دولت است
عضو شوراي عالي صنايعدستي خواستار نگاه کاربردي و ويژه دولت به بخش هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور شد.
ايرج افشار سيستاني ضمن بيان اين مطلب گفت: دولت در برنامه ريزيهاي خود به ويژه در بخش زير ساختها و احياي رشتههاي منسوخ شده صنايعدستي بايد نگاه ويژهاي به صنايعدستي و هنرهاي سنتي داشته باشد.
وي با اشاره به اينکه در سه سال گذشته با تلاش معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي گامهاي موثري به ويژه در زمينه زيرساختهاي صنايعدستي برداشته شده است، اظهار داشت: آنچه امروز نمايانگر پيشرفت بخش صنايعدستي کشور است در سه سال گذشته رخ داده است.
اين استاد دانشگاه ادامه داد: صنايعدستي و هنرهاي سنتي امروزه زينت بخش مراکز هنري جهان است و حتي به عنوان سمبل کشورهاي مختلف دست چين شده است.
عضو شوراي عالي صنايعدستي با بيان اينکه هنر ايران بيش از هنر ساير کشورها در عرصههاي جهاني نمود پيدا کرده است، گفت: تاريخ هنري جهان ثابت کرده است که هنر ايران بيش از کشورهاي ديگر ستايش شده است.
افشار سيستاني با تأکيد بر اينکه در طول تاريخ ايرانيان از نظر ديدگاههاي فرهنگي وهنري نيز پيش بودهاند، ادامه داد: مردم سرزمين ايران به واسطه ذوق وهنر خود هميشه فرهنگساز بودهاند و راويان خوبي براي هنر جهانيان به شمار رفتهاند.
وي در ادامه اظهار داشت: با وجود نقش موثري که ايرانيان در نوشتار تاريخ هنر داشتهاند اما برخي از شعبههاي جهاني که نگرشي جهان منزوي داشتهاند نمودهاي هنري و فرهنگي ما را به نام خويش در آوردهاند.
ايرج افشار سيستاني افزود: بخش مهمي از اين فراموشيها متوجه خودمان است که با ثبت نکردن تاريخ هنري کشورمان هنرهاي سنتي و صنايعدستي خود را به عنوان پرچمدار ساير هنرها به دست فراموشي سپرديم.
اين استاد دانشگاه تصريح کرد: برنامه ريزي، سازماندهي و حمايت از نيروهاي موجود در بخش هنرهاي سنتي و صنايعدستي دستاوردهاي زيادي چون گسترش صادرات غير نفتي، شناسايي فرهنگ پر مايه ايران، ايجاد کار و مبارزه با يورش فرهنگي را به همراه دارد.
بازارچه هاي صنايع دستي سر و سامان مي گيرد
طرح مطالعاتي بازارچههاي صنايعدستي 23 استان کشور تا پايان تيرماه سال جاري به اتمام ميرسد.
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور ضمن بيان اين مطلب گفت: مطالعه بازارچههاي صنايعدستي در 30 استان کشور از سال گذشته آغاز شده است.
حسين هاتفي فارمد ادامه داد: طرح مطالعه بازارچههاي صنايعدستي در 7 استان کشور در سال گذشته به پايان رسيد و در سال جاري طرح مطالعه مابقي بازارچهها را پيگيري ميکنيم.
وي با اشاره به اينکه بازارچههايي که در سال گذشته مراحل مطالعاتي خود را پشت سر گذاشتهاند در مراحل اجرايي کار خود هستند، اظهار داشت: با تعيين زمين اين بازارچهها مراحل کلنگ زني خود را نيز پشت سر گذاشتهاند.
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور تصريح کرد: طرح مطالعاتي بازارچههاي 23 استان کشور نيز با همکاري معاونتهاي استاني تا پايان تيرماه به اتمام ميرسد.
هاتفي فارمد با بيان اينکه در بخش راه اندازي شهرکهاي صنايعدستي نيز با حمايت مسئولان استاني کارها بسيار خوب پيش ميرود، گفت: خوشبختانه با توجه به ديدگاه خوبي که در سطح استانها نسبت به رونق بازار فروش توليدات صنايعدستي وجود دارد، جانمايي اين شهرکها بسيار مناسب صورت گرفته است.
وي در ادامه اظهار داشت: اغلب شهرکها و بازارچههاي تعريف شده صنايعدستي استان در داخل مراکز استانها در نظر گرفته شده ضمن اينکه تعدادي از بازارهاي قديمي موجود در شهرهاي مختلف کشور با مرمت در اختيار بخش هنرهاي سنتي و صنايعدستي قرار گرفتند.
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي افزود: کمبود بازارهاي تخصصي صنايعدستي براي مراجعه گردشگران و علاقه مندان به صنايعدستي کشور از مدتها پيش احساس ميشد و طرح راه اندازي بازارچهها و شهرکهاي صنايعدستي بر همين اساس شکل گرفت.
حسين هاتفي فارمد خاطرنشان کرد: در هفتههاي گذشته بيش از 10 مکان تاريخي کشور پس از مرمت به بازارچههاي دائمي صنايعدستي و هنرهاي سنتي به منظور رونق بازار عرضه و فروش صنايعدستي قرار گرفت.
مجازات زندان براي سازندگان اشياي بدلي
کليات لايحه نظارت بر ساخت و فروش اشيا مشابه و بدل آثار فرهنگي، تاريخي به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيد.
در صورت تصويب نهايي اين لايحه، ساخت نمونه تقلبي آثار فرهنگي تاريخي اعم از ايران و خارجي و خريداري آن مجازاتي برابر با حبس از91 روز تا شش ماه و جزاي نقدي معادل نصف ارزش اثر اصلي با اخذ نظر از کارشناسان را براي فرد مرتکب شونده جرم به دنبال خواهد داشت.
بر اساس اين لايحه متن زير به عنوان ماده (566 )مکرر به کتاب پنجم قانون مجازات اسلامي مصوب 1375 الحاق مي شود:
ماده 566 مکرر- هر کس نمونه تقلبي آثار فرهنگي- تاريخي اعم از ايراني و خارجي را به جاي اثر اصلي بسازد يا آن را به قصد عرضه، قاچاق يا فروش، معرفي، حمل و نگهداري کند يا با آگاهي از تقلبي بودن اثر خريداري کند به حبس از 91 روز تا شش ماه و جزاي نقدي معادل نصف ارزش اثر اصلي با اخذ نظر کارشناس از سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري محکوم ميشود.
تبصره 1- نمونه تقلبي به اشيايي اطلاق مي شود که در دوره معاصر شناخته شده و از حيث نقوش، شکل، جنس، اندازه، حجم و وزن شبيه آثار فرهنگي- تاريخي اصيل بوده يا بدون آنکه نمونه اصلي وجود داشته باشد به عنوان اثر فرهنگي- تاريخي اصيل معرفي شود و علامتي از سوي سازنده يا سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري براي تشخيص از اصل، بر روي آن حک نشده باشد.
تبصره 2- چنانچه شي تقلبي نمونه اصلي نداشته باشد، ارزش آن به فرض وجود توسط کارشناسان سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري تعيين مي شود.
تبصره 3- اشيا مکشوفه موضوع اين ماده به نفع سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري ضبط مي شود. حکم اين تبصره شامل اشيايي که از قبل لازم الاجرا شدن اين قانون ضبط شده نيز مي شود.
کميسيون فرهنگي با حضور کارشناسان دستگاههاي اجرايي مربوطه و مرکز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي مطرح و پس از بحث و بررسي به تصويب رسيد. سپس جزئيات آن در کار گروه فرهنگ و گردشگري مطرح و گزارش آن طي دو جلسه کميسيون با حضور کارشناسان دستگاههاي اجرايي مربوطه و مرکز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي مطرح و پس از بحث و بررسي با اصلاح عنوان لايحه، حذف ماده 1 و اصلاح ماده 2 در جلسه مورخ 8/2/1388 به تصويب رسيد.
فيلمساز و منتقد سينما؛
صنايعدستي سخنگوي فرهنگ ملل در طول تاريخ است
فيلمساز و منتقد سينماي کشور ضرورت کاربرد صنايعدستي در سه زمينه اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي بيش از گذشته دانست.
محمد رضا اصلاني ضمن بيان اين مطلب گفت: امروز بر همگان روشن است که صنايعدستي در طول تاريخ ما ايرانيان همواره به عنوان يک رسانه کاربرد داشته است.
وي با اشاره به اينکه صنايعدستي ما يک رسانه است که به صورت روزمره فرهنگ کشور را اشاعه ميدهد، اظهار داشت: جايگاه هنرهاي سنتي و صنايعدستي را به عنوان سخنگوي فرهنگ ملل نبايد دست کم گرفت.
اين فيلمساز ادامه داد: با توجه به بحران اقتصادي موجود در جهان پايگاه اقتصاد کلان متزلزل شده است و از اين رو توجه به نقش اقتصاد خرد بيش از گذشته اهميت يافته است.
اصلاني با بيان اينکه در حال حاضر تکيه بر اقتصاد کلان به معناي غرق شدن در بحرانهاي موجود است، گفت: در مقابل تکيه بر اقتصاد کلان در دوره فعلي ميتواند در رشد اشتغال و رشد اقتصادي کشورها موثر باشد.
وي تصريح کرد: توجه به اقتصاد صنايعدستي و هنرهاي سنتي در دوره فعلي به معناي تکيه بر اقتصاد خرد است که بهره مندي از نيروي کار بيشتر و ارزش افزوده بالاتر را به همراه دارد.
اين تهيه کننده افزود: توجه به صنايعدستي و هنرهاي سنتي در اقتصاد به معناي رو آوردن به توليداتي است که تمام مراحل توليد آن بدون بهره مندي از هيچ محصول خارجي در داخل کشور صورت ميگيرد و ارزش افزوده آن به طور حتم 100 درصد خواهد بود.
محمد رضا اصلاني در ادامه اظهار داشت: اين در حالي است که صنايعدستي و هنرهاي سنتي در طول تاريخ نيز به عنوان يک امر اجتماعي نگه دارنده هنر و فرهنگ کشور بوده است.
وي خاطرنشان کرد: نگاه به صنايعدستي و هنرهاي سنتي به عنوان توليداتي روستايي در دنياي امروز کار صحيحي نيست بلکه بايد باور داشته باشيم صنايعدستي ما جهان بيني خاصي را از ايرانيان به دنيا داده است.
احيا صنايعدستي در دستور کار مسئولان قرار گيرد
حفظ و احياي هنرهاي سنتي و صنايع دستي بايد در دستور کار و راس تمام امور مسئولان قرار گيرد.
نماينده کرمانشاه در مجلس شوراي اسلامي با بيان اين مطلب گفت: صنايع دستي يکي از هنرهاي ديرينه کشورمان است که در تمام مناطق است بايد حفظ شوند.
محمد کرمي راد با اشاره به هنرهاي سنتي و صنايعدستي کرمانشاه به عنوان يکي از غني ترين هنرهاي سنتي ايران افزود : گليم و جاجيم بافي، گيوه ( کلاش ) دوزي، لباسهاي محلي، انواع شيريني برنجي و خرمايي با روغن کرمانشاهي اصيل و کاک هنوز در کرمانشاه رواج دارند و مورد استقبال تمام هموطنان قرار گرفتهاند.
عضو هيات رئيسه کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي تصريح کرد:حتي اقوام کوچ رونده داراي صنايعدستي هستند و توجه به آنها ميتواند موجب رونق اين مصنوعات و انتقال فرهنگ آنها باشد.
نماينده کرمانشاه برگزاري نمايشگاههاي تخصصي را در اين راه موثر دانست و گفت: بايد همه تلاش خود را به کار گيريم و از فرهنگ ملي کشور دفاع کنيم از اين رو ما هم در مجلس هر کاري از دستمان برآيد کوتاهي نمي کنيم.
نظارت بر ارتقاء کيفيت آموزش صنايعدستي مراکز علمي کاربردي
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي از همکاري اين معاونت با کانون جهانگردي و اتومبيلراني در خصوص ارتقاء کيفيت آموزش صنايعدستي در مراکز جامع علمي کاربردي خبر داد.
ساسان قاسمي، ضمن بيان اين مطلب گفت: مراکز جامع علمي کاربردي از سال گذشته به کانون جهانگردي و اتومبيلراني کشور واگذار شده است.
وي با اشاره به اينکه در هفتههاي گذشته نشست مشترکي با حضور معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي و مديران ستادي اين معاونت و مسئولان کانون جهانگردي و اتومبيلراني برگزار شده است، اظهار داشت: اين نشست مشترک زمينه ساز يک همکاري مشترک ميان اين دو بخش به منظور بهره مندي از امکانات طرفين بوده است.
مدير کل توسعه و ترويج اين معاونت ادامه داد: معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي و کانون جهانگردي و اتومبيلراني امکانات مناسبي در اختيار دارند که ميتواند در اختيار هر دو حوزه قرار گيرد.
قاسمي با بيان اينکه معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي به عنوان متولي بخش نظارت بر آموزش صنايعدستي و هنرهاي سنتي کشور تلاش ميکند همکاريهاي لازم را در ارتقاء کيفيت آموزش اين رشتهها در مراکز جامع علمي کاربردي پياده کند، گفت: همکاريهاي اين معاونت زمينه ساز افزايش ارتقاء کيفي آموزش صنايعدستي در مقاطع دانشگاهي خواهد بود.
وي در ادامه اظهار داشت: مراکز علمي کاربردي که در حال حاضر رشتههاي صنايعدستي را در مقاطع کارداني و کارشناسي آموزش ميدهند در 11 مرکز لاله جين همدان، سنندج، تهران، اروميه، تبريز، زنجان، اراک، اصفهان، زاهدان، اردبيل و کرمانشاه واقع شدهاند.
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي تصريح کرد: در نشستي که برگزار شد نسبت به موضوعاتي چون انتخاب استادان، برگزاري آزمونها و نظارت بر کارگاههاي آموزشي مراکز علمي کاربردي نيز تصميم گيري شد.
ساسان قاسمي افزود: معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي هيچ نفع مالي در موضوع آموزش در سطح علمي کاربرديها ندارد و تنها موضوع با اهميت، آموزش با کيفيت و استاندارد به هنر جويان است.
وي خاطرنشان کرد: با برگزاري اين نشست همکاري ميان معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي و کانون جهانگردي و اتومبيلراني در آموزش عالي رشتههاي صنايعدستي تنگاتنگ ميشود.
ايران ميزبان نشست جهاني شوراي صنايعدستي در سال 2012
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور از تلاش براي برپايي نشست جهاني شوراي صنايعدستي در سال 2012 در ايران خبر داد.
حسين هاتفي فارمد ضمن بيان اين مطلب گفت: حضور ايرانيان و انجمنهاي مردم نهاد داخلي در نشستهاي جهاني بسيار کمرنگ است.
وي با اشاره به اينکه نشستهايي که در دنيا برگزار ميشود چه در سطح منطقهاي و چه در سطح جهاني حضور انجمن هاي مردم نهاد ايراني در آنها بسيار ضعيف است، اظهار داشت: در حال حاضر از ايران تنها سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي وگردشگري و معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي عضو شوراي جهاني صنايعدستي هستند.
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي تصريح کرد: کشور ما بايد تلاش کند چون هند که در حال حاضر بيشترين عضو را در اين شورا دارد نسبت به حضور موثر تر انجمنهاي مردمي اقدام کند.
هاتفي فارمد ادامه داد: در مهرماه امسال ميزبان نشست منطقهاي شوراي جهاني صنايعدستي به ميزباني استان همدان هستيم و تلاش ميکنيم ميزباني نشست جهاني سال 2012 را به خود اختصاص دهيم.
وي با بيان اينکه تلاش معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي براي ارتقاء جايگاه صنايعدستي در داخل و خارج از کشور با عزم جدي دنبال ميشود، گفت: اين تلاشها به رشد ميزان صادرات صنايعدستي در سال 87 منجر شد.
حسين هاتفي فارمد در ادامه اظهار داشت: رشد صادرات صنايعدستي در سال گذشته به دنبال تغيير نرخ پايه صادراتي تعدادي از اقلام صنايعدستي اتفاق افتاده است.
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشورمان افزود: صادرات صنايعدستي و فرش دستباف ايران در سال گذشته معادل 495 ميليون دلار بوده است.
وي خاطرنشان کرد: البته در تلاش براي افزايش نرخ پايه صادراتي اقلام صنايعدستي همکاري سازمان توسعه و تجارت کشور را نبايد ناديده گرفت.
مراحل پيش توليد بسته بندي و نمونه سازي رايگان است
مدير کل حفظ و احياء معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي از پرداخت هزينههاي مربوط به مراحل پيش توليد بسته بندي و نمونه سازي محصولات صنايعدستي توسط اين معاونت خبر داد
يحيي رحمتي، با بيان اين مطلب گفت: اداره کل حفظ و احياء معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي امروز ميزبان شرکتهاي حقيقي و حقوقي مراجعه کننده براي مناقصه طراحي و مطالعه نمونه سازي و بسته بندي صنايعدستي است.
وي با اشاره به اينکه معاونت هنرهاي سنتي در نظر دارد براي طراحي بسته بندي و نمونه سازي محصولات صنايعدستي مشاور انتخاب کند، اظهار داشت: انتخاب مشاوران براي اين دو بخش منوط به توانمندي آنها خواهد بود.
مدير کل حفظ و احياء اين معاونت ادامه داد: شرکتهاي متقاضي اين مناقصه بسته پيشنهادي خود را که شامل اطلاعاتي در خصوص سابقه فعاليت آنها در زمينههاي مشترک و مطالبي در خصوص سابقه کاري آنها است در اختيار اين اداره کل قرار دادهاند.
رحمتي تصريح کرد: پس از انتخاب مشاوران نسبت به انجام مراحل مطالعاتي و طراحي در دو بخش بسته بندي و نمونه سازي به صورت جداگانه اقدام ميشود.
وي با بيان اينکه معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي تمامي هزينههاي لازم را براي مراحل مطالعاتي و پيش توليد متقبل ميشود، گفت: اين معاونت اوايل سال جاري اعتباري بالغ بر 300 ميليون تومان را براي صرف هزينه در اين بخشها دريافت کرده است.
مدير کل حفظ و احياء معاونت هنرهاي سنتي در ادامه اظهار داشت: در مجموع بايد گفت هزينههاي مطالعاتي و طراحي بسته بندي و نمونه سازي محصولات صنايعدستي رايگان خواهد بود.
يحيي رحمتي با تأکيد بر اينکه همچنين سرمايه گذاراني که قادر به سرمايه گذاري در بخش توليد انبوه نمونه سازي و بسته بندي باشند از محل اعتبارات سازماني تسهيلات دريافت ميکنند، افزود: سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري کشور نيز يارانهاي نيز براي حمايت از سرمايه گذاران در اختيار آنها قرار ميدهد.
مشوقهاي صادراتي صنايعدستي به 7 درصد افزايش مييابد
معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي تلاش مي کند سهم مشوقهاي صادراتي صنايعدستي را از 5 درصد به 7 درصد افزايش دهد. معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور با بيان اين مطلب گفت: مشوقهاي صادراتي صنايعدستي نقش موثري در افزايش انگيزه صادرکنندگان در بخش صادرات صنايعدستي دارد. حسين هاتفي فارمد ادامه داد: در سال 87 با تلاش معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي سهم مشوقهاي صادراتي صنايعدستي از 3 درصد به 5 درصد افزايش يافت.
وي با اشاره به اينکه همکاري سازمان توسعه و تجارت در افزايش اين نرخ صادراتي بسيار چشمگير بوده است، اظهار داشت: افزايش نرخ مشوقهاي صادراتي از 3 درصد
به 5 درصد از اوايل سال جاري اجرايي شد.
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشورمان تصريح کرد: اين معاونت به منظور افزايش انگيزه صادرکنندگان در تلاش است با همکاري سازمان توسعه و تجارت کشور اين سهم را به 7 درصد افزايش دهد.
هاتفي فارمد همچنين از افزايش نرخ پايه صادراتي تعدادي از اقلام صنايعدستي در سال گذشته خبر داد و افزود: اين اتفاق در خصوص تعدادي از اقلام صنايعدستي که نرخ صادراتي پاييني داشتند اتفاق افتاد و منجر به اصلاح آن شد.
وي در ادامه اظهار داشت: افزايش نرخ پايه صادراتي صنايعدستي در سال گذشته زمينه ساز رشد صادرات صنايعدستي در سال 87، نسبت به سالهاي گذشته شد.
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي با بيان اينکه نرخ پايه صادراتي در مورد بعضي از اقلام واقعاً چشم گير بوده است، گفت: در مورد برخي از اقلام ما شاهد رشد 200 برابري نرخ پايه صادراتي بودهايم.
حسين هاتفي فارمد خاطرنشان کرد: بر اساس بر آوردهاي انجام شده مجموع صادرات صنايعدستي و فرش در سال 87 برابر با 495 ميليون دلار محاسبه شده است.
تعريف هنرهاي سنتي ايران به صورت جامع
مدير کل حفظ و احياء معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي از تهيه دفترچه تعاريف هنرهاي سنتي و صنايع دستي خبر داد.
يحيي رحمتي در گفتگو با ميراث آريا، ضمن بيان اين مطلب گفت: اين دفترچه در قالب طرح تعريف هنرهاي سنتي و تعيين گروه هاي آن توسط کارگروه هنرهاي سنتي اين معاونت تهيه شده است.
وي با اشاره به اينکه در قالب اين طرح هنرهاي سنتي در چهار بخش هنر، سنت، فرهنگ و آيين تعريف شده است، اظهار داشت: همچنين هنرهاي سنتي ايران نيز با تقسيم بندي در هفت گروه مرز بندي شده است.
مدير کل حفظ و احياء اين معاونت ادامه داد: طراحي سنتي، هنرهاي صناعي، نقاشي سنتي ايران، کتابت و خوشنويسي، آرايه هاي وابسته به معماري سنتي، نمايش هاي آييني و سنتي ايران، موسيقي محلي و سنتي ايران اين هفت گروه را تشکيل مي دهند.
رحمتي با بيان اينکه در تقسيم بندي گروه طراحي سنتي به دو بخش نقوش شکسته و نقوش گردان پرداخته شده است، گفت: همچنين گروه کتابت وخوشنويسي نيز به اصول خوشنويسي فارسي و کتابت تقسيم شده است.
وي تصريح کرد: همچنين در تقسيم بندي گروه آرايه هاي وابسته به معماري نيز به معماري سنتي ايران، آرايه هاي معماري سنتي ايران، کاربرد فلز در تزيينات معماري، کاربرد شيشه در تزيينات معماري، آجر کاري در تزيينات معماري، گچبري در تزيينات، کاشي کاري، کاربرد چوب و سنگ در تزيينات معماري پرداخته شده است.
مدير کل حفظ و احياء معاونت صنايع دستي در ادامه اظهار داشت: براي گروه نمايش هاي آييني و سنتي ايران نيز طبق اين گروه بندي به تماشاگان و تماشاگان سنتي ايران توجه شده است.
يحيي رحمتي افزود: طرح تعاريف هنرهاي سنتي و صنايع دستي در آخرين گروه به موسيقي محلي سنتي پرداخته است که اين بخش نيز به موسيقي محلي، موسيقي سنتي(کلاسيک) تقسيم شده است.
وي خاطرنشان کرد: با توجه به اهميت تعاريف مشخص از هنرهاي سنتي کشور، اين طرح در دست تهيه قرار گرفت.
صنايع دستي در ايجاد امنيت ملي مؤثر است
معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور از حضور صنايع دستي در شبکه هاي برون مرزي قصد تبليغات ندارد.
به گزارش ميراث آريا، معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور در نشست مشترک معاونت صنايع دستي و مديران ارشد پرس تي وي ضمن بيان اين مطلب گفت: آشنايي با بخش صنايع دستي چه در داخل کشور و چه در خارج از کشور بسيار کم بوده است.
حسين هاتفي فارمد ادامه داد: براي معرفي هنرهاي سنتي و صنايع دستي بايد به سمت و سوي
استفاده از رسانه ها و به ويژه رسانه هاي برون مرزي رفت.
وي با اشاره به اينکه بخش مهمى از معرفي سرزمين کهنسال ايران مى تواند معرفي هنر کشور باشد، اظهار داشت: ما در بخش صنايع دستي کشور به يک گنجينه عظيم دسترسي داريم که آمادگي زيادي براي معرفي آن وجود دارد.
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور تصريح کرد: معرفي صنايع دستي در ابعاد بين المللي زمينه مناسبي را در بخش اشتغال و رونق مسائل اقتصادي و اجتماعي فراهم مى کند.
هاتفي با بيان اينکه گردشگري و پرداختن به هنرهاي سنتي و صنايع دستي در ايجاد امنيت ملي موثر است، گفت: بخشي از تأکيد مقام معظم رهبري در موضوع امنيت ملي توجه به گردشگري و فراهم کردن زمينه هاي لازم براي اين مهم مربوط مى شود.
وي در ادامه اظهار داشت: اين موضوع که به چه صورت مى توان از هنرهاي سنتي و صنايع دستي براي رونق گردشگري و ايجاد امنيت ملي بهره برد در سايه ارتباط قوي تر با رسانه ها امکان پذير مى شود.
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي افزود: تا به حال در خصوص معرفي صنايع دستي و هنرهاي سنتي هيچ اقدامى انجام نشده است که اميدواريم در سايه اين ارتباطات فراهم شود.
حسين هاتفي فارمد خاطرنشان کرد: معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي از ارتباط با شبکه هاي برون مرزي به دنبال تبليغات براي خود نيست بلکه تلاش براي معرفي هنرهاي سنتي ايران و آشنايي جهانيان با اين بخش براي ما از اهميت خاص برخوردار است.
وي ياد آور شد: معاونت صنايع دستي کشور از هر گونه همکاري مشترک با شبکه پرس تي وي
استقبال مى کند ضمن اينکه راهنمايي هاي مسئولان پرس تي وي در برقراري مناسبات بيشتر مؤثر است.
معادن کوچک هم رديف صنايع کوچک هستند
معاونت برنامه ريزي و اکتشافات سازمان زمين شناسي کشورگفت: معادن کوچک مي توانند هم رديف صنايع کوچک تعريف شوند.
به گزارش ميراث آريا به نقل از روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي صنايع دستي وگردشگري خراسان رضوي محمد باقر فرهاديان با بيان اين مطلب افزود: سنگ هاي قيمتي ونيمه قيمتي با تأثیر در گردش مالي کشور مي توانند هم عرض صنايع کوچک تعريف شوند.
وي خاطر نشان کرد: متاسفانه سنگ هاي قيمتي از منظر قانون معادن وآيين نامه اجرايي جايگاه مناسبي ندارند و ميزان توليد وفروش اين گروه از مواد معدني محدود است.
فرهاديان با اشاره به ذخيره معدني 37 ميليون و 468 هزار کيلوگرمى سنگ در کشور، تأکيد کرد: در 18 استان کشور46 اثر معدني وجود دارد که 20 نوع کاني قيمتي و نيمه قيمتي را شامل مي شود.
وي با بيان اينکه هم اکنون هيچ گونه آمار ثبت شده اي از مواد خام برداشت شده در دست نيست افزود: براي اينکه ايران در بازارهاي جهاني سنگهاي قيمتي ونيمه قيمتي سهم قابل توجه اي بيابد نياز به برنامه ريزي راهبردی مدون و علمي است. ارائه کننده مطلب در نخستين همايش جايگاه سنگ هاي قيمتي و نيمه قيمتي تصريح کرد: معدن فيروزه نيشابور از قديمي ترين معادن با پروانه معدني کشور است و قابليت تبديل کردن ايران به قطب سنگ هاي قيمتي دنيا را داراست.
مشکلات بازار فروش صنايعدستي حل نشده است
کشور ما در بخش توليد انواع محصولات صنايعدستي با مشکلي روبرو نيست بلکه نبود بازار فروش سود آور معضلاتي را براي فعالان اين بخش پديد آورده است.
نماينده شاهرود در مجلس شوراي اسلامي ضمن بيان اين مطلب گفت: صنايعدستي کشور وضعيت خوبي در توليد دارند ولي در بازارداري چندان موفق نيستند.
کاظم جلالي با اشاره به استعدادهاي خيلي زياد هنرمندان ايران در هنرهاي سنتي و صنايعدستي افزود: در حال حاضر صنعتگران ما در هر شرايطي امکان توليد دارند و بعضا توليداتشان خانگي است ولي نميتوانند محصولشان را به بازار برسانند. وي تصريح کرد : بايد مسئولان شرايطي را ايجاد کنند که چرخهاي بين توليد و بازار مصرف ايجاد شود و هنرمند دغدغه فروش محصولش را نداشته باشد. نماينده شاهرود، زنان اين شهر را نيز هنرمند دانست و گفت: در يکي از روستاهاي شاهرود شاهد برگزاري نمايشگاهي از کارهاي هنري زنان بودم که در کمتر جايي ديده مي شود، ولي متأسفانه بازار برايشان وجود نداشت و اين محصولات فقط به مصرف مردم همان منطقه ميرسيد.
وي تاکيد کرد: بايد صنايع دستي ما آسيب شناسي شود و مشکلات چرخه توليد تا مصرف شناسايي
و برطرف شوند.
فرش دستباف سوژه فيلم هاي کوتاه، مستند و انيميشن مي شود
مرکز ملي فرش ايران و مرکز گسترش سينماي مستند و تجربي معاونت سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي از توليد فيلم هاي کوتاه داستاني، مستند و انيميشن با موضوع فرش دستباف ايران حمايت مي کنند.
به گزارش ميراث آريا و به نقل از روابط عمومي مرکز ملي فرش ايران، در راستاي اجرايي شدن تفاهم نامه اي که پيش از اين به بين دو نهاد به امضا رسيده، اين اقدام صورت مي گيرد.
بنابراين گزارش معرفي، اعتلا و تقويت هنر- صنعت فرش دستباف ايران در سطح ملي و بين المللي از اهداف اين همکاري مشترک است.
موضوع طرح ها و فيلمنامه هاي مورد پذيرش بايد درباره مراحل توليد فرش دستباف اعم از رنگرزي، طراحي، بافندگي و مرمت، تأکيد بر ابعاد فرهنگي فرش دستباف و تأثير آن بر زندگي اجتماعي، اقتصاد فرش (خلاقيت و نوآوري در طراحي، توليد و عرضه فرش، تجارت و صادرات فرش، فرش در حوزه بين المللي، رابطه اقتصادي و فرهنگي فرش، کيفيت و اصالت فرش ايراني نسبت به همتاي خارجي) باشد.
همه تهيه کنندگان و فيلمسازان مي توانند ضمن تکميل فرم توليد، طرح ها و فيلمنامه هاي خود با موضوع هاي ياد شده را به واحد فرهنگي و توليد مرکز گسترش سينماي مستند و تجربي به نشاني خيابان سهروردي شمالي، ميدان شهيد قندي، شماره 15 ارسال کنند.
همچنين اطلاعات کامل فراخوان توليد فيلم هاي کوتاه داستاني، مستند و انيميشن با موضوع هنر فرش دستباف ايران روي پايگاه اينترنتي www.defc.ir قابل دسترسي است.
صنايع دستي بهترين گزينه براي بنگاه هاي زودبازده است
صنايع دستي و هنرهاي سنتي بهترين گزينه براي بنگاه هاي زودبازده اقتصادي هستند.
به گزارش ميراث آريا و به نقل از روابط عمومي معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي، نماينده گرگان در مجلس شوراي اسلامي ضمن بيان اين مطلب گفت: صنايع دستي از جمله کارهايي است که با صرف هزينه هاي محدودي مي تواند توليد شده و اشتغالزا باشد.
سيد علي طاهري با اشاره به صنايع دستي استان گلستان و توجه مردم به اين هنرها تصريح کرد: صنايع دستي در استان گلستان رونق خوب داشته و مي تواند بهتر نيز شود.
عضو کميسيون فرهنگي خاطرنشان کرد: کار مجلس قانون گذاري است و اگر ما در قانون براي حمايت از اين هنرها خلاء مي بينيم، به طور قطع در رفع آن همت کرده و اقدام مي کنيم.
گلیم بافی
گلیم یا پلاس و در گویش ترکمنی اوی دیمه که یک فرشینه ای حدوداً متشابه به قالی است از دیگر صنایع و هنرهای سنتی می باشد، که بصورت خانگی و محدود در روستاهای استان گلستان به خصوص روستاهای ترکمن نشین بافته می شود.
تشابه نسبی میان قالی و گلیم از بافت ابزار و مواد اولیه مصرفی در فرایند تولید وجود دارد. مواد مصرفی در صنعت قالی بافی پشم، ابریشم، پنبه و یا الیاف مصنوعی می باشد و مواد اولیه مصرفی در گلیم و پلاس نیز این چنین می باشد. وسائل لازم در صنعت گلیم بافی، دار، قیچی، سوزن و میله می باشد، که در روستاهای ترکمن نشین بیشتر شاهد دارهای افقی و خوابیده بر روی زمین هستیم. دارهایی که حدوداً تمامی سطح اتاق ترکمن را اشغال کرده وآن اتاق را تنها تبدیل به کارگاه گلیم بافی نموده است.
صنعت رنگرزی در مورد گلیم بافی بسیار نقش داشته و الیاف پشم ،ابریشم مصرفی قبل از هرگونه عملیات بافت باید رنگرزی شوند، و در میان روستاهای ترکمن نشین ما شاهد کار بسیار محدود هنرمندان رنگرز هستیم.
مراحل کار پلاس بافی به این شرح است که ابتدا الیافی که به نخ تبدیل نموده اند به دار مورد نظر چله پیچی می نمایند. چله کشی را می توان مهمترین و حساس ترین مرحله در کار بافت گلیم دانست.
چله مخفف «چهل» است و به معنی نخ تابیده می باشد و فرایند قرار دادن نخهای تاربه دور تیرک های افقی دار گویند، کسی که کار چله کشی را انجام می دهد به او چله دوان گویند.
در مرحله بعد چند رج ساده که گیس نام دارد در ابتدای گلیم بافته می شود که حدود 10 الی 15 سانتیمتر از طول گلیم را به خود اختصاص می دهد
در مرحله بعد تفاوت میان گلیم و قالی نمایان می شود. بدین منوال که در بافت گلیم در مرحله پودگذاری از پرز خبری نیست و نخهای پود عبور کرده و فرایند بافت گلیم را متشکل می شود.
در اینجا باید تفاوت میان گلیم بافی را با پلاس بافی (گلیم بافی ترکمن) بیان نماییم. تفاوت این دو گونه بافت در این است که در مرحله پود گذاری قسمت پشت کار روبروی فرد بافنده قرار می گیرد و بافنده از پشت گلیم مبادرت به بافت گلیم می کند و قسمت اصلی ودر اصطلاح رو کار دیده نمی شود و فرد بافنده مجبور است برای مشاهده قسمت بافته شده در حین کار اگر دار عمودی بوده پشت دار و اگر افقی بود که اکثراً نیز این چنین است با قراردادن آینه ای کوچک می تواند دست بافته خویش را مشاهده کند.
کسی را که به کار بافتن گلیم می پردازد به او لواف سالنگی می گویند.
در بافت گلیم و پلاس از طرحها و نقوش متفاوتی استفاده می شود. از جمله: شطرنجی، نقش حیوانات، نقش اشیاء، نقش گیاهان، نقش خورشید و غیره که زیبایی خاصی را به گلیم می دهد.
محصولات متفاوتی از فرایند گلیم بافی بدست می آید که درچند دهه گذشته نقش فراوانی در زندگی مردم داشته است. می توان محصولات زیر را در این مورد بیان کرد:
جل اسب، جوال، خورجین، سجاده، پادری، پاشتری.
در بافت گلیم به مشکلاتی از قبیل: ریشه شدن چله، پرزدادن سطح گلیم، نخ شدن وغیره برخورد می شود که فرد بافنده باید با مهارت این عیوب را از میان ببرد تا به محصولی با کیفیت عالی دست یابد.
فن و هنر گلیم بافی و پلاس بافی همانند دیگر محصولات سنتی دستخوش افول و فراموش شده و تنها در میان روستاها و آنهم به صورت بسیار جزئی بافته می شود که بیشتر جهت تزئین منازل کاربرد دارند
قالی بافی:
یکی دیگر از رشته های هنری و سنتی موجود در استان گلستان که در آن از انواع الیاف پنبه و ابریشم و پشم استفاده می شود و به همین دلیل از صنعت رنگرزی نیز در این فرایند استفاده شده و این فن کارآمد می باشد. هیچ رشته ای از هنرهای صنعتی در ایران به اندازه قالی بافی مهم نیست، با اینهمه اطلاعات و آگاهیها درباره توسعه و تکامل باستانی آن محدود می باشد.
قدمت فرش ایران به چند هزار سال پیش بر می گردد، و حتی در اوستا سخنی از کف پوش فرمی همچون فرش به میان آمده است. فرش و فرش بافی در ایرا ن عهد باستان از احترام و ارزش بالایی برخوردار بوده است که حتی گزنفون تاریخ نویس یونانی(430-359 ق.م) در کتاب خود (kgyopolidaia) متذکر می شود که ایرانیان فرشهایی داشته (psilotapis) که زود از دست می رفت و تنها شاه روی آن راه می رفت.
پیرامون مواد اولیه و ابزار تولید فرش و قالی باید همانطور که در بخش گلیم متذکر شدیم، بیان شود مواد اولیه و ابزار تولید همانند گلیم بافی بوده و تنها در کیفیت الیاف بکار رفته می تواند تفاوتی نسبی داشته باشد. در قالی بافی سعی می گردد از الیاف با کیفیت عالی استفاده شود تا فرش زیبا وبا ارزشی بدست آید. یکی از ابزارآلات تولید فرش دار است،که به دو نوع دار افقی یا خوابیده و دار عمودی یا ایستاده تقسیم می شود، دارهای عمودی را می توان به دار گردان، فندک دار و تبریزی تقسیم کرد. دار مورد استفاده در میان روستاییان ترکمن بیشتر دار افقی می باشد.
مرحله چله کشی قالی همانند گلیم می باشد. چله کشی خود به دو گونه چله کشی فارس و ترکی می باشد.کار قالی بافی از روی طرح و نقش انجام می شود. قالیبافان معمولاً بخشی از طرح را به عنوان سرمشق کار در روبروی خود قرار می دهند و به کار بافت می پردازند.
آن چیز که در بافت قالی از اهمیت بالایی برخوردار است وجود پرز و گره در قالی است چرخش پرز یا خامه به دور تار با ترکیب خاص را گره گویند. گره و ریشه اساس کار قالی بافی است که همانا پرز فرش را تشکیل می دهد. گره یکی از تفاوتهای میان گلیم و جاجیم و قالی است زیرا جاجیم و گلیم بدون پرز و گره و قالی دارای پرز می باشد.
در بافت قالی چند نمونه گره وجود دارد: متقارن(ترکی)، گره نامتقارن(فارسی) که هر کدام به روش های متفاوتی انجام می شود.
بعد از اتمام کار پود گذاری یا گره گذاشتن بر روی قالی نوبت به شیرازه بستن بر روی آن می رسد. شیرازه به دو صورت متصل و منفصل تقسیم بندی می شود. شیرازه بافت کناره های راست وچپ قالی به تعداد معین را گویند.
در مرحله آخر کار قالی بافی نوبت پرداخت سطح قالی می باشد، در جریان کار پودگذاری وگره کردن بر روی الیاف تار و بریدن سرنخ تمامی نخها به یک اندازه بریده نشده است و سطحی حدودا ناصاف به دست آمده که در مرحله پرداخت سعی می شود با بریدن نخهای اضافی و بلند، سطحی صاف و یکدست، بدست آید
نقوش متفاوتی در جریان قالی بافی ایران متمایز و مشخص هستند که به بیان آنها می پردازیم:
قالی دارای ترنج یا حوض، قالی گلدار، قالی لهستان، قالی باغچه دار قالی با نقش حیوانات، قالی نماز، قالی پرده ای و قالی فرنگ.
وجود کارخانجات قالیبافی و فرش بافی و وفور فرشهای نسبتا ارزان قیمت ماشینی عرصه را برای فعالیت هنر مندان قالی باف تنگ کرده و بافت قالی بافی دستی را محدود کرده است. وجود برخی عوامل از قبیل عدم استفاده از نخ های با کیفیت بالا و استفاده از رنگهای شیمیایی در عرصه تولید و عدم حمایت از صنعت قالی بافی دستی موجب تضعیف این فن و هنر در ایران زمین گشته و دیگر کمتر شاهد تولید فرش و قالی دستی هستیم، و صادرات آن به میزان بالایی کاهش یافته است و بازارهای جهانی همانند سالیان گذشته خواهان و دوستدار فرش دستباف ایرانی نمی باشند.
مراحل کار تولید نمد بدین گونه می باشد که ابتدا هنرمند یا نمدمال که بیشتر زنان روستا می باشند،جهت طرح ریزی و پیاده کردن طرح دلخواه نمد، الیاف رنگ شده پشمی را با کمک مچ دست خویش به صورت فتیله های نازک در می آورند و بر روی حصیر که می توان آن را نوعی میزکار داشت بنا به طرح مورد نظر پیاده می کنند.
فيروزه نيشابور
يک شاخص جهاني است
يک مدرس و کارشناس سنگهاي قيمتي گفت: فيروزه ايران به لحاظ کيفيت يک شاخص در ميان سنگ هاي قيمتي جهان است.
به گزارش ميراث آريا به نقل از روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي صنايع دستي وگردشگري خراسان رضوي، مرضيه خواجه يزدي در نخستين همايش تخصصي سنگهاي قيمتي و نيمه قيمتي کشور در مشهد با روش گوهر شناسي را بهترين روش براي تشخيص فيروزه اصل دانست و افزود: سختي وچگالي، جلاي فيزيکي مخصوص کاني وکميابي سه اصل در به حساب آوردن کاني و يا سنگ قيمتي است.
خواجه يزدي پلاستيک، هاوليت، ملاکيت وآزوريت را مهمترين عامل هاي جايگزين فيروزه اصل معرفي کرد وافزود: تشخيص کريز و کولا از فيروزه اصل کار دشواري بوده و بايد براي تشخيص اصلي بودن سنگ فيروزه دقت بسيار و آزمايش هاي تخصصي انجام شود.
اين مدرس و کارشناس سنگهاي قيمتي عمده ترين کشورهاي خريدار فيروزه را هند، چين و تبت معرفي کرد و افزود: فيروزه نيشابور از نوع فيروزه هاي همراه با سنگهاي آذرين غني از مس است که بهسازي باتوجه به پايدارسازي آن از طريق شيوه بکارگيري رزين هاي امکان پذير مي شود.
خواجه يزدي ياد آور شد: ضربه و تغيير رنگ مهمترين دشمنان فيروزه تلقي مي شوند و بايد دانست اصل سنگ نسبت به مواد شيميايي و شوينده بسيار حساس است.
وي در پايان با اشاره به اينکه علاوه بر نيشابور در دامغان و کرمان نيز فيروزه يافت مي شود افزود: امروز جنوب غربي آمريکا با 30 معدن فعال به عنوان عمده ترين توليد کننده فيروزه دنيا معرفي شده است و اين در حالي است که مرغوب ترين فيروزه جهان در نيشابور قراردارد.
صنايع دستي بهترين نوع اشتغالزايي خانگي است
صنايع دستي براي کسانيکه دنبال اشتغالزايي خانگي هستند بهترين نوع از اين مشاغل است.
به گزارش ميراث آريا، نماينده تهران در مجلس شوراي اسلامي ضمن بيان اين مطلب گفت: هنرهاي سنتي و صنايع دستي از قديم در کشور ما مرسوم بوده اند و در اين رابطه اقداماتي اساسي انجام شده است .
اسماعيل کوثري با اشاره به اهميت ساماندهي اين صنايع و اشتغالزايي آنها افزود: سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري به عنوان متولي اين امر بايد شرايط توسعه و معرفي اين صنايع را در کشور فراهم آورد.
نايب رئيس کميسيون امنيت ملي اظهار داشت: اين هنرها يادگارهاي نسل هاي قبل هستند که بايد به نسل جوان معرفي شده و آنها را براي ادامه اين راه آماده کرد تا با خلاقيت، استعداد و علاقمنديشان آن را
ادامه دهند.
هنر كاشي كاري
ساخت كاشی كه با استفاده از خاك رس انجام می شود از جمله اموری است كه مراحل مختلف آن باید با ظرافت و تخصص خاص همراه باشد. این مراحل نمونه برداری از خاك، آزمایش و سپس تهیه خمیر و قالب گیری را شامل می شود. كاشی پس از خارج سازی از قالب به صورت خام پخته می شود و سپس كار لعاب دهی آن در رنگ های مورد نظر انجام می گیرد. به دنبال لعاب دادن، پخت مجدد صورت می گیرد، كه با این كار كاشی با یك رنگ ساده به دست می آید. این كاشی، به الوان یا كاشی معرق معروف است. با وجود آن كه هر رنگ یك نقطه ذوب دارد، اما رنگ های كاشی باید به نحوی تنظیم شود كه نقطه ذوب همه آنها یكسان شود و این كاری ظریف و تخصصی است. كاشی انواع مختلف دارد و هر نوع آن دارای كاربردی ویژه است كاشی مخصوص كتیبه یك نوع آنست كه در بدنه ساختمان ها و ایوان و گلدسته های مساجد استفاده می شود.
در كاشی هفت رنگ اصلی به كار می رود كه از تركیب این رنگ ها می توان ۲۰ رنگ مورد نیاز در كاشی كاری را به دست آورد.
كاشی سازی و كاشی كاری در كشورهای تركیه، ایتالیا، مراكش، و یونان نیز رایج است كه سبكی متفاوت از سبك ایرانی دارد و ایران در این هنر بخصوص در كار معرق اصالت خود را حفظ كرده است. یك هنرمند معرق كار نیاز به كاشی الوان، نقشه صحیح، ابزار كار و خطاط دارد. به همین دلیل است كه هیچ كارگاه كاشی سازی را نمی توان دید كه در آن نقاش و خطاط وجود نداشته باشد و به همین سبب كارگاه كاشی سازی با مشاركت دو یا چند تن از هنرمندان این هنرها ایجاد می شود.
صنعت كاشي سازي و كاشي كاري كه بيش از همه در تزيين معماري سرزمين ايران، و به طوراخص بناهاي مذهبي به كار گرفته شده، همانند سفالگري داراي ويژگي هاي خاصي است. اين هنر و صنعت از گذشته بسيار دور در نتيجه مهارت، ذوق و سليقه كاشي ساز در مقام شيئي تركيبي متجلي گرديده، بدين ترتيب كه هنرمند كاشيكار يا موزاييك ساز با كاربرد و تركيب رنگ هاي گوناگون و يا در كنار هم قرار دادن قطعات ريزي از سنگ هاي رنگين و بر طبق نقشه اي از قبل طرح گرديده، به اشكالي متفاوت و موزون از تزيينات بنا دست يافته است.
طرح هاي ساده هندسي، خط منحني، نيم دايره، مثلث، و خطوط متوازي كه خط عمودي ديگري بر روي آنها رسم شده از تصاويري هستند كه بر يافته هاي دوره هاي قديمي تر جاي دارند، كه به مرور نقش هاي متنوع هندسي، گل و برگ، گياه و حيوانات كه با الهام و تأثير پذيري از طبيعت شكل گرفته اند پديدار مي گردند، و در همه حال مهارت هنرمند و صنعت كار در نقش دادن به طرح ها و هماهنگ ساختن آنها، بارزترين موضوع مورد توجه است.
اين نكته را بايد يادآور شد كه مراد كاشي گر و كاشي ساز از خلق چنين آثار هنري هرگز رفع احتياجهای عمومي و روزمره نبوده، بلكه شناخت هنرمند از زيبايي و ارضاي تمايلات عالي انساني و مذهبي، مايه اصلي كارش بوده است. مخصوصاً اگر به ياد آوريم كه هنرهاي كاربردي بيشتر جنبه كاربرد مادي دارد، حال آن كه خلق آثار هنري نمايانگر روح تلطيف يافته انسان مي باشد، همچنان كه «پوپ» پس از ديدن كاشي كاري مسجد شيخ لطف الله در «بررسي هنر ايران» مي نويسد، «خلق چنين آثار هنري جز از راه ايمان به خدا و مذهب نمي تواند به وجود آيد».
هنر موزاييك سازي و كاشي كاري معرق، تركيبي از خصايص تجريدي و انفرادي اشياء و رنگ ها است، كه بيننده را به تحسين ذوق و سليقه و اعتبار كار هنرمند در تلفيق و تركيب پديده هاي مختلف وادار مي سازد. تزيينات كاشي بر روي ستون هاي معبدالعبيد در بين النهرين باقي مانده از سال هاي نيمه دوم هزاره دوم ق.م. نشانگر اولين كار برد هنركاشي كاري در معماري است. اين شيوه تزييني كه با تركيب سنگ هايي الوان و قرار دادن آنها در كنار يكديگر و با نظم و تزييني خاص هم چنين با استفاده از اشياء رنگين مانند صدف، استخوان و ... ترتيب يافته، بيشتر شبيه به شيوه موزاييك سازي است تا كاشي كاري، كه به هر حال اولين تلفيق اشياء الوان تزييني است كه با نقوش مختلف هندسي زينت بخش نماي بنا شده، و پايه اي جهت تداوم هنر كاشي كاري به خصوص نوع معرق آن در آينده گرديده است. هم چنين اولين تزيينات آجرهاي لعابدار و منقوش نيز بر ديواره هاي كاخ هاي آشور و بابل به كار گرفته شده است.
در ايران مراوده فرهنگي، اجتماعي، نظامي، داد و ستدهاي اقتصادي و رابطه صنعتي، گذشته از ممالك همجوار، با ممالك دور دست نيز سابقه تاريخي داشته است. اين روابط تأثير متقابل فرهنگي را در بسياري از شئون صنعتي و هنري به ويژه هنر كاشي كاري و كاشي سازي و موزاييك به همراه داشته، كه اولين آثار و مظاهر اين هنر در اواخر هزاره دوم ق.م. جلوه گر مي شود. در كاوش هاي باستان شناسي چغازنبيل، شوش و ساير نقاط باستاني ايران، علاوه بر لعاب روي سفال، خشت هاي لعابدار نيز يافته شده است. فن و صنعت موزاييك سازي يعني تركيب سنگ هاي رنگي كوچك و طبق طرح هاي هندسي و با نقوش مختلف زيبا در اين زمان به اوج ترقي و پيشرفت خود رسيده است. اين جام موزاييكي كه از تركيب سنگ هاي رنگين به شيوه دو جداره ساخته شده از نظر اصطلاح فني به «هزار گل» معروف است و از لحاظ كيفيت كار در رديف منبت قرار دارد.
تزيينات به جاي مانده از زمان هخامنشيان حكايت از كاربرد آجرهاي لعابدار رنگين و منقوش وتركيب آنها دارد، بدنه ساختمان هاي شوش و تخت جمشيد با چنين تلفيقي آرايش شده اند، دو نمونه جالب توجه از اين نوع كاشي كاري در شوش به دست آمده كه به «شيران وتيراندازان» معروف است. علاوه بر موزون بودن و رعايت تناسب كه در تركيب اجزاء طرح ها به كار رفته، نقش اصلي همچنان حكايت از وضعيت و هويت واقعي سربازان دارد. چنان كه چهره ها از سفيد تا تيره و بالاخره سياه رنگ است، وسايل زينتي مانند گوشواره و دستبندهايي از طلا در بردارند و يا كفش هايي از چرم زرد رنگ به پا دارند. از تزيينات كاشي هم چنين براي آرايش كتيبه ها نيز استفاده شده است. رنگ متن، اصلي كاشي هاي دوره هخامنشيان اغلب زرد، سبز و قهوه اي مي باشد و لعاب روي آجرها از گچ و خاك پخته تشكيل شده است.
نمونه هاي ديگري از اين نوع كاشي هاي لعابدار مصور به نقش حيوانات خيالي مانند «سيمرغ» و يا «گريفن» داراي شاخ گاو، سر و پاي شير و چنگال پرندگان نيز طي حفريات چندي به دست آمده است. قطعاتي از قسمت هاي مختلف كاشي كاري متنوع زمان هخامنشيان در حال حاضر در مجموعه موزه لوور و ساير موزه هاي معروف جهان قرار دارد.
در دوره اشكانيان صنعت لعاب دهي پيشرفت قابل ملاحظه اي كرد، و به خصوص استفاده از لعاب يكرنگ براي پوشش جدار داخلي و سطح خارجي ظروف سفالين معمول گرديد، و همچنين غالباً قشر ضخيمي از لعاب بر روي تابوت هاي دفن اجساد كشيده مي شده است. در اين دوره به تدريج استفاده از لعاب هايي به رنگ هاي سبز روشن و آبي فيروزه اي رونق پيدا كرد. بنا به اعتقاد عده اي از محققان، صنعت لعاب سازي در زمان اشكانيان در نتيجه ارتباط تجاري و سياسي بين ايران و خاور دور به چين راه يافته، و سفالگران چين در زمان سلسله هان (206ق م -220 ميلادي) از فنون لعاب دهي رايج در ايران براي پوشش ظروف سفالين استفاده مي كرده اند. با وجود توسعه فن لعاب دهي به علت ناشناخته ماندن معماري دوره اشكاني در ايران، گمان مي رود در اين دوره هنرمندان استفاده چنداني از لعاب براي پوشش خشت و آجر نكرده و نقاشي ديواري را براي تزيين بناها ترجيح داده اند. ديوار نگاره هاي كاخ آشور و كوه خواجه سيستان يادآور اهميت و رونق نقاشي ديواري در اين دوره است.
طرح هاي تزييني اين دوره از نقش هاي گل و گياه، نخل هاي كوچك، برگ هاي شبيه گل «لوتوس» و تزيينات انساني و حيواني است، كه در آرايش دوبناي ياد شده نيز به كار رفته است.
در عصر ساسانيان هنر و صنعت دوره هخامنشيان مانند ساير رشته هاي هنري ادامه پيدا كرد، و ساخت كاشي هاي زمان هخامنشيان با همان شيوه و با لعاب ضخيم تر رايج گرديد.
نمونه هاي متعددي از اين نوع كاشي ها كه ضخامت لعاب آن ها به قطر يك سانتيمتر مي رسد در كاوش هاي فيروز آباد و بيشابور به دست آمده است. در دوره ساسانيان علاوه بر هنر كاشي سازي هنر موازييك سازي نيز متداول گرديد. مخصوصاً پوشش دو ايوان شرقي و غربي بيشابور از موزاييك به رنگ هاي گوناگون وتزيينات گل و گياه و نقوشي از اشكال پرندگان و انسان را در بر مي گيرد. كيفيت نقوش موزاييك هاي مكشوفه در بيشابور گوياي ادامه سبك و روش هنري است كه در دوره اسلامي به شيوه معرق در كاشي سازي و كاشي كاري تجلي نموده است. رنگ آميزي هاي متناسب، ايجاد هماهنگي و رعايت تناسب از ويژگي هاي كاشي كاري هاي اين دوره مي باشد.
پس از گسترش اسلام، به مرور هنر كاشي كاري يكي از مهمترين عوامل تزيين و پوشش براي استحكام بناهاي گوناگون به ويژه بناهاي مذهبي گرديد. يكي از زيباترين انواع كاشي كاري را در مقدس ترين بناي مذهبي يعني قبهالصخره به تاريخ قرن اول هجري مي توان مشاهده كرد.
از اوايل دوره اسلامي كاشي كاران و كاشي سازان ايراني مانند ديگر هنرمندان ايراني پيشقدم بوده و طبق گفته مورخين اسلامي شيوه هاي گوناگون هنر كاشي كاري رابا خود تا دورترين نقاط ممالك تسخير شده يعني اسپانيا نيز برده اند.
هنرمندان ايراني از تركيب كاشي هاي با رنگ هاي مختلف به شيوه موزاييك، نوع كاشي هاي «معرق» را به وجود آوردند و خشت هاي كاشي هاي ساده و يكرنگ دوره قبل از اسلام را به رنگ هاي متنوع آميخته و نوع كاشي «هفت رنگ» را ساختند. همچنين از تركيب كاشي هاي ساده با تلفيق آجر و گچ، نوع كاشي هاي «معقلي» را پديد آوردند و به اين ترتيب از قرن پنجم هجري به بعد كمتر بنايي را مي توان مشاهده كرد كه با يكي از روش هاي سه گانه فوق و يا كاشي هاي گوناگون رنگين تزيين نشده باشد.
صنعت قالى بافى و تاريخ آن
دكتر على اصغر حلبى
نمی توان تعيين كرد كه از چه زمانى بكار بردن قالى گره بافته در ايران و برخى كشورهاى اسلامی معمول شده است. اطلاعات درباره قاليهاى زمان هخامنشى بسيار محدود است. اشارات مختصر گزنوفون را نمی توان دليل بر آن دانست كه در قرن 4 ق.م، قالى به معناى اخص كلمه در ايران وجود داشته است. شايد شبانان صحرانشين فلات ايران بافته هايى كه طلايه هاى قاليهاى امروز بوده است را می ساخته اند. در زمان سلوكيان و اشكانيان نيز گويا فقط شبانان براى مصرف خود گليم هايى می ساخته اند. مداركى كه از نيمه دوم عهد ساسانيان به جا مانده وجود قاليهاى نفيس را در آن زمان تأييد می كند. در سالنامه هاى چين (595- 617 ب. م) قاليچه هاى پشمی «كالاى ايرانى» ناميده شده است. «قاليهاى نرم» از جمله اشيايى بود كه هراكليوس در جنگهاى خود با خسرو پرويز در اوايل قرن 7 م. به تاراج برد. فرشى كه 15 سال بعد، از تالار بزرگ كاخ تيسفون، به دست اعراب به تاراج رفت، به گفته تاريخ نويسان عرب، گوهر نشان بوده است. اين فرشها، به احتمال قوى، چيزهايى از نوع گليم بوده است، زيرا آب و هواى بين النهرين با قالى گره بافته سازگار نيست، و نيز اين نوع قالى براى گوهر نشان كردن مناسب نيست. شايد در همين اوان چادرنشينان و روستاييان فلات ايران قاليچه هاى گره بافته براى مبادله با كالاهاى ديگر می ساخته اند.
در آثار مورخان و جغرافي دان هاى عرب كه در زمان خلفاى عباسى به ايران سفر كردند اشاراتى به قالى رفته است كه نمودار رواج قاليبافى در قرون 3 و 4 ه.ق. در ايالات فارس، مازندران، گيلان، و قاينات می باشد.
اما اينان از نوع قالي ها چيزى نگفته اند. ولى تقريباً شكى نيست كه طرح قالى هاى اين دوره مركب از خطوط مستقيم بوده است. در نتيجه با نفوذ تركان سلجوقى در آذربايجان و همدان، بافتن قالى با «گره تركى» در اين دو ايالت رواج يافت و هنوز هم رايج است. نواحى ديگر «گره ايرانى» را كه اشتباهاً به «گره سنهى»
معروف است، رها نكردند، و تا امروز آن را همچنان بكار برده اند. در اواخر قرن 7 ه.ق. به دستور غازان خان مغول بناهاى دولتى تبريز با قالى مفروش شده بود. در قرن 9 ه.ق، سلاطين تيمورى هرات و اوزون حسن در تبريز قاليهاى زيبا در كاخ هاى خود داشتند. طرحهاى بيشتر اين قاليها مركب از خطوط مستقيم بود، زيرا هنر قاليبافى هنوز به مرحله كمال خود نرسيده بود. طرحهاى پيچ در پيچ با خطوط منحنى در پايان قرن 9 ه.ق . به وجود آمد.
پس از آغاز سلطنت صفويه، كوشش بعضى از شاهان اين سلسله در احياء و بسط هنرهاى ملى ايران، صنعت قاليبافى را كمال بخشيد. نقاشان و بافندگان طراز اول كه از حمايت بي دريغ آنان ـ به خصوص شاه عباس اول- برخوردار شده بودند، با خاطرى آسوده به كار پرداختند، و نيرو و استعداد خود را بيش از پيش براى پيشرفت هنر خود بكار بردند. رواج بى سابقه قاليبافى در شهرها سبب پيدايش شيوه هايى چنان دشوار و پيچيده شد كه بافندگان قبايل و روستاها، با افزارهاى ساده خود از پرداختن به آنها عاجز بودند. درين دوره، طرحهاى پيچ در پيچ و نقشهاى «كلاسيك» قالى ايران پديد آمد. عاليترين قاليهايى كه امروزه در موزه ها و مجموعه هاى شخصى جهان نگهدارى می شود، متعلق به اين دوره است. پس از مرگ شاه عباس، انحطاط اين هنر آغاز شد، و حمله افغان ها آن را تشديد كرد و در عهد پرآشوب نادر هم به آن توجهى نشد. آرامش دوران كريم خان زند هم نيز نتوانست آن را در شهرها احياء كند. اما قبايل و روستاها همچنان به يافتن قالى مشغول بودند. در 1291 يا 1292 ه.ق. بازرگانان تبريز در صادر كردن قالى ايران به كشورهاى خارج پيشقدم شدند. اين اقدام جنبشى در صنعت قاليبافى پديد آورد، و سبب رونق دوباره آن در شهرها شد.
در 1300 يا 1301 ه.ق، شركت انگليسى زيگلر (2) در سلطان آباد به تهيه قالى پرداخت. از آن به بعد، شركتهاى خارجى ديگر (بيشتر آمريكايى) شعبه هايى در مراكز بافتن قالى ايران برپا داشتند. از اين طريق، صادرات قالى رونق گرفت، و در سال هاى پيش از جنگ جهانى اول، رقم آن ساليانه به 000/500/2 ليره استرلينگ می رسيد، اما اين شركتها صرفاً سود تجارتى را در نظر داشتند، و از اين روى، قاليبافان را به بافتن نقشهاى ناخالصى در خور بازارهاى بيگانه وادار می كردند، و بدين جهت، از رونق طرحهاى اصيل ايرانى كاسته شد. پيش از جنگ جهانى دوم به دنبال بحران هاى اقتصادى، ورود قالى ايرانى به كشورهاى غربى محدود شد، و شركتهاى خارجى قالى شعبه های خود را در ايران برچيدند . رونق بازار داخلى و كوششهاى مؤسسه قالى ايران كسادى بازار صادرات را تا اندازه اى جبران كرد. اما ورود رنگهاى مصنوعى و ارزان قيمت خارجى، كه كم و بيش جانشين رنگهاى ثابت طبيعى شده است، و نيز رواج بافتهاى تقلبى، به خصوص از پايان جنگ به بعد، سبب تنزل جنس قاليهاى ايرانى شده و ارزش هنرى آن را سخت به خطر انداخته است. در سالهاى اخير، هنرستان عالى اصفهان به ساختن قاليها و قاليچه هايى از پشم و كرك و ابريشم، با طرحهايى به سبك عهد صفوى، همت گماشته و نمونه هايى نيز، براى نمايش، به نمايشگاههاى خارجى فرستاده است.
امروزه، انواع قالي هاى ماشينى ساده و گلدار - بيشتر در كشورهاى غربى- ساخته می شود، كه خود به خود قيمت آنها به مراتب ارزانتر از قاليهاى دست بافت است. اين مسئله، و نيز عوارض سنگينى كه اين كشورها به قاليهاى وارداتى بسته اند، سبب محدود شدن صادرات قالى از ممالك شرقى شده است.
شيوه كار:
نخست تارهاى قالى را بر «دار» قاليبافى نصب می كنند. سپس عمل بافتن- اغلب توسط زنان قاليباف- آغاز می شود. تارها را دو به دو با رشته هاى رنگين پشمی يا ابريشمى، بر حسب طرحى كه قبلا آماده شده، در امتداد عرضى قالى گره می زنند، سپس 1 يا 2 يا 3 رشته پود را بر فراز رديف گره ها، از ميان تارها، يك در ميان می گذرانند، و با افزار سنگين شانه مانندى آن را می كوبند، و در جاى خود فشرده می سازند، آنگاه زوايد آويخته رديف گره ها را با قيچى مخصوص می چينند، و سپس به بافتن رديف بعد می پردازند . بر اثر تجديد مكرر اين مراتب، قالى كامل می شود گاه براى ساختن يك قالى بزرگ، يا يك قاليچه ابريشمين ظريف، كارگر يا كارگرانى سالهاى طولانی وقت صرف می كنند. معمولاً طرح قالى بر كاغذ مدرج منقوش می شود، و جاى هر گره با رنگ مخصوص آن مشخص می گردد. استاد يا سركارگر، از روى اين نقشه، گرهها را به صداى بلند تقرير می كند، و كارگران آنها را می بافند. گاه، استاد در ميان دو «دار» قاليبافى می نشيند، گرهها را به دو گروه يا دو كارگر تقرير می كند، و در ضمن، براى جلوگيرى از اشتباه، پشت قاليها را زير نظر دارد. بدين ترتيب با يك طرح و يك استاد، در عين حال، دو قالى بافته می شود (شايد رسم جفت بودن قاليها در ايران، از اينجا ناشى شده باشد). سروته قالى را تنها به تار و پود، بى آنكه گرهى در كار باشد، به شكل نوارى گليم مانند در می آورند. و پايان تارهاى قالى را دسته دسته گره می زنند، و به شكل منگوله در می آورند.
منبع: راسخون
فرش دستباف ايران به تراشه هاي الکترونيکي RFID مجهز مي شود
معاون مرکز ملي فرش ايران از مجهز شدن فرش دستباف ايراني به تراشه هاي الکترونيکي با عنوان RFID در ماه هاي آینده خبر داد. محمد رضا عابد با بيان اين مطلب گفت: اين يک طرح امکان سنجي است که با پيش بيني هاي انجام شده در حدود 3 ماه زمان مي برد که اجرايي شود.
وي با اشاره به اينکه با استفاده از تراشه هاي الکترونيکي نحوه شناسنامه دار کردن فرش دستباف کشور متحول مي شود، اظهار داشت: در صورت استفاده از تراشه الکترونيکي موسوم به RFID، ديگر از شناسنامه هاي
بر چسب گونه استفاده نمي شود.
معاون مرکز ملي فرش کشور تصريح کرد: طرح مطالعاتي مذکور به بررسي چگونگي استفاده از اين تراشه ها
در فرش دستباف کشور مي پردازد ضمن اينکه موضوع استفاده از تراشه هاي الکترونيکي بدون هيچ گونه آسيب به فرش نيز بررسي مي کند. عابد با بيان اينکه قرار داد مطالعاتي اين طرح به تازگي منعقد شده است، گفت: طبق اطلاعاتي که از سوي پژوهشگران و کارشناسان اين طرح بر اساس نياز سنجي موجود انجام مي شود، برنامه ريزي هاي لازم براي استفاده از نوع تراشه الکترونيکي نيز صورت مي گيرد.
وي در ادامه اظهار داشت: همچنين طي مراحل طرح مطالعاتي بر آوردهاي لازم در خصوص هزينه هاي موجود، جنبه اجتماعي اين طرح نيز انجام مي شود.
معاون مرکز ملي فرش ايران با تأکيد بر اينکه ضريب امنيتي فرش دستباف با استفاده از اين نوع تراشه ها در سه فاز اقتصادي، امنيتي و اجتماعي افزايش مي يابد، افزود: امنيت شناسنامه اي فرش دستباف به دليل نبود قابليت تغيير و جابجا کردن تراشه ها از درون فرش، بيشتر مي شود.
محمدرضا عابد ادامه داد: با استفاده از تراشه هاي RFID هزينه شناسنامه دار کردن فرش دستباف به حداقل کاهش مي يابد. وي خاطرنشان کرد: کمتر از سه ماه ديگر با توجه به به کارگيري فناوري داخلي، فرش هاي دستباف مجهز به اين فناوري مي شوند.
کسي از پيوند صنايع دستي نگفت
مهناز وحيدي
نبود بازار فروش مناسب و مطمئن براي توليدات صنايع دستي
به عنوان يکي از مشکلات اساسي اين بخش سال هاست که معضلات عديده اي را براي اين بخش از صنعت کشورمان که ريشه محکمي با فرهنگ و زندگي مردم دارد، پديد آورده است.
از زمان جدي شدن برنامه هاي بخش صنايع دستي کشور، حل اين مشکل نقل مجالس کوچک و بزرگ متوليان و مسئولان هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور بوده است، چنانکه ايجاد شهرک و بازارچه هاي دائمي در 30 استان کشور پس از تصويب هيئت دولت و دريافت اعتبارات، با جديت از سوي معاونت هاي استاني در حال پيگيري است.
به هر حال فروش فصلي محصولات صنايع دستي در آشفته بازار ورود بي رويه توليدات و محصولات غيراستاندارد و خارجي، کور سوي اميدي را براي معرفي و بهبود بازار فروش اين محصولات، پيش روي توليدکنندگان کشورمان روشن کرده است.
چنانچه به طور حتم بسياري از موفقيت هاي کسب بازارهاي داخلي کشورمان توسط توليدات صنايع دستي خارجي، به رغم برتري کيفيت محصولات داخلي، ناشي از نبود شناخت مناسب مردم از صنايع دستي و فراهم نشدن زمينه هاي مناسب براي معرفي و نمايش مرغوبيت صنايع دستيايراني است.
بازارچه هاي نوروزي صنايع دستي امسال به خوبي اين امر را ثابت کرد که در صورت فراهم کردن بازار مناسب و استفاده از فرصت ها براي معرفي هنر هنرمندان صنايع دستي کشور، رشد فروش اين توليدات مي تواند تکان دهنده باشد.
در حالي که نوروز امسال شاهد بيش از 90 ميليون سفر در داخل کشور بوديم، بازارچه هاي نوروزي صنايع دستي نيز بيش از 21 ميليون بازديدکننده را به خود جذب کرد، اما در کشاکش افزايش سفرهاي نوروزي همه پيوند عميق تر ميراث و گردشگري را جشن گرفتند و گويي فراموش کردند که آنچه امروز از آن به عنوان ميراث گذشتگان ياد مي شود، ساخته هاي دست بشري است که در گذر تاريخ لفظ ميراث پيشينيان بر خود گرفته است.
و باز نيز فراموش کردند آنچه امروز در موزه هاي داخلي از افزايش بازديدهاي نوروزي و استقبال قابل توجه گردشگران و بازديدکنندگان آمار داده اند همان صنايع دستي و هنرهاي سنتي است که تنها رنگ تاريخ بر چهره دارد.
اما به واسطه همين پيوند که از چشم بسياري پنهان ماند، اينکه نوروز 88 بسياري از اماکن و محوطه هاي تاريخي ميزبان غرفه هاي کوچک و بزرگ صنايع دستي بودند، غرفه هايي که در روزهاي آغازين گاه صف هاي طويل مشتاقان ميراث تاريخي و علاقه مندان به گردشگري را به خود اختصاص داد. در کنار تمامي اتفاقات مثبتي که براي بخش صنايع دستي با آغاز سال نو شاهد آن بوديم فروش بيش از 6 ميليارد از اين اقلام را نيز در اين ايام را اضافه کنيد که به گفته بسياري از مسئولان استاني و فروشندگان نوروزي رشدي معادل 100 درصد را تجربه کرده است.
و اين در حالي است که در نوروز 88، بيش از 2 هزار و 500 غرفه صنايع دستي در 313 منطقه انتظار ميهمانان نوروزي را مي کشيدند که خوشبختانه با ديدگاهي مثبت از سوي بازديدکنندگان روبرو شدند.
اين نکات قابل توجه براي کساني است که در زماني نه چندان دور، پيوند صنايع دستي و هنرهاي سنتي را با ميراث و گردشگري غيرممکن دانستتند و با هنرهاي سنتي اين مرزوبوم مانند يک فرزند ناخوانده براي ميراث و گردشگري برخورد کردند. پس امروز سرهايمان را بالا بگيريم که صنايع دستي عامل پيوند ميراث و گردشگري شده است، صنايعي که امروز به داشتنشان مي باليم و فرداها به حفظ آن براي آيندگان افتخار مي کنيم.
منبع: میراث آریا
فرش، هنر همگام با نسل بشر
گردآوری: مجید مکاری
فرش چيست؟
بشر از زماني كه خود را شناخت و ضرورت وجود ملزومات زندگي روزمره را احساس نمود، به فكر داشتن منسوجي بود تا او را در برابر سرما و سختي زمين محافظت نمايد. پشم و موي حيواناتي نظير گوسفند و بز، اولين يافته هاي بشر براي برآوردن اين نياز بود و متعاقباً پوست اين حيوانات اولين زيرانداز يا به عبارت ديگر فرش منسوج بود. به دنبال تحول و پيشرفت در زندگي، بشر آموخت كه مي تواند با در هم نمودن و فشردن الياف پشم، زيراندازي ضخيم تر و گرمتر به نام نمد تهيه نمايد. متعاقباً با فراگيري فنون ريسندگي و تابندگي، نخهاي پشمي را توليد نمود و براي اولين بار با ادغام رشته نخهاي افقي و عمودي نخ هاي پشم، گليم را ابداع كرد و اين سرآغازي بود براي ابداع فرش گره دار يا پرزدار كه هنر و فني پيشرفته تر بود. تاكنون تاريخ دقيق اين ابداعات براي ما مشخص نشده است، اما در ميان فرشهاي گره دار قديم ترين يافته، متعلق به حدود پنج قرن قبل از ميلاد مسيح مي باشد. اين فرش كه به دليل محل يافتن آن در اعماق يخهاي دره هاي پازيريك با نام فرش پازيريك شهرت جهاني يافته، توسط سرگئي رودنكو، باستان شناس معروف روس كشف گرديد.
تمامي نقش و نگاره هاي موجود بر روي اين فرش مشابهت فراواني با نگاره ها و حجاريهاي كاخ تخت جمشيد در ايران دارد. اين شباهت به اندازه اي است كه كاشف آن در اولين دقايق اكتشاف در سال 1947 ميلادي اظهار نمود: "تخت جمشيد را به ياد مي آورد". به غير از فرش پازيريك كه تقريباً سالم ترين فرش است كه از گذشته هاي بسيار دور به زمان ما رسيده، پاره فرشهايي نيز چه در ايران و چه در خارج از آن كشف گرديده كه مشهورترين آنها قطعات كشف شده در اكتشافات شهر قومس در نزديكي دامغان و همچنين قطعات كشف شده در شهر سوختة سيستان مي باشند.
تاریخچه فرش
اولین فرش به احتمال زیاد بوسیله افراد چادر نشین برای فرش کردن کف خاکی چادرشان بافته شده بود، ولی امکان اینکه فرش بوسیله مصریها، یا چینیها و یا حتی بوسیله افراد دیگر اختراع شده باشد، است
و حتی امکان اینکه تمام این مردم فرش را خودشان اختراع کرده باشند بدون اینکه با هم ارتباط و یا تماسی داشته باشند است. ما مطمئن هستیم که فرش بافی به بالاترین حد خود در پنج قرن قبل از میلاد رسیده بود. این بوسیله باستان شناسان روسی، رودنکو و گریازنوف در سال ۱۹۴۹ در دره پازیریک، تقریباً ۵۰۰۰ فوتی کوههای التایی کشف شده و به نام فرش "گره دار" معروف است.
فرش پازیریک نمونه کمیاب و زیبایی است که با روش بالا بافته شده است. فرش پازیریک که ۲۴۰۰ یا ۲۵۰۰ سال از عمر آن می گذرد در مقبره یخ زده رئیس سیتها در مغولستان که بصورت بسیار خوب نگهداری شده بود، پیدا شد.
در گذر تاریخ ایران صنعت و پیشه فرش بافی بصورت یک هنر و مهارت خاص درآمده است. موقعی که کوروش کبیر در سال ۵۳۹ قبل از میلاد کشور بابل را فتح کرد، صنعت و هنر فرش را به کشور خود معرفی نمود. گفته شده است که در آرامگاه کوروش که در پرسپولیس به خاک سپرده شده است، با گرانبهاترین فرشها پوشیده بود. حتی قبل از او هم مردم صحرا نشین در مورد فرش بافی گره ای اطلاعاتی داشتند. آنها از گله های گوسفندان و بزهای خود پشم خوب و بادوام برای کار خود می گرفتند.
اولین مدرک موجود در رابطه با موجودیت فرش در نوشته های چینیها مربوط به سلسله ساسانیان که در سال ۲۲۴ تا ۶۴۱ بعد از میلاد است، می باشد. در سال ۶۲۸ میلادی امپراتور هراکلیس مقداری فرش بعد از پیروزی به شهر تیسفون که پایتخت ساسانیان بود آورد.
موقعی که در سال ۶۳۷ میلادی عربها به شهر تیسفون غلبه و شهر را غارت کردند مقدار قابل توجهی فرش بود که یکی از آنها فرش باغی مشهوری بود بنام " موقع بهار خسرو". این فرش در تاریخ جزء گرانبها ترین فرش بوده است. فرشهایی که در موقع سلطنت خسرو اول بود بصورت ۹۰ فوت مربع بافته می شد، که مورخان عرب اینگونه توصیف کرده اند: گوشه های آن تختی باشکوه از گلهای آبی، قرمز، سفید، زرد و سبز است؛ رنگ زمینه آن کپی از زمین به رنگ طلائی، سنگهائی به شفافیت کریستال که به باطل تصوری از آب است، گیاهان با حریر و میوه ها با رنگ سنگی شکل گرفته اند، ولی متاًسفانه عربها این فرش گرانبها را به قطعات کوچک بریده و جداگانه فروخته اند. بعد از دوره سلطه خلفای عرب، یک نفر از قبایل ترک، بنام سلجوق ایران را فتح کرد.
سلطه سلجوقیان به لحاظ تاریخ فرش در ایران مهم است. زنان سلجوقی تبحر خاصی در بافتن فرش با گره های ترکی داشتند، در استانهای آذربایجان و همدان که به مدت زیادی تحت نفوذ سلجوقیان بود،از گره های ترکی در این مدت استفاده می شد. حمله مغولان اولین حمله وحشیانه به ایران بود، اما بعد از چندی آنان تحت نفوذ ایرانیان قرار گرفتند.
شهر تبریز، متعلق به رهبر ایلخانیان، غازان خان (۱۳۰۴ - ۱۲۹۵)، با فرشهای گرانقیمت فرش شده بود. فرمانروای مغولان شاهرخ (۱۴۴۶-۱۴۰۹)
که در بازسازی آنچه از حمله مغولان ویران شده بود اقدام کرد و به تشویق کردن و دلگرم کردن تمام هنرمندان و صنعتگران سرزمین و کشور پرداخت، اما قالیبافی در این دوران به شکلی خیلی ساده که بیشتر نقشهای هندسی داشت تمام می شد. شاید مهمترین تاریخ در صنعت فرش در ایران مربوط باشد به دوره فرمانروایان صفویه(۱۷۲۲-۱۴۹۹).
براستی و حقیقتا که محکمترین دلیل و گواه این هنر و صنعت به این دوره برمی گردد. تقریباً ۱۵۰۰ اثر حفظ شده در موزه ها و کلکسیونهای سراسر دنیا موجود است. در ایران در دوره فرمانروائی شاه عباس (۱۶۲۹-۱۵۷۱)، تجارت و هنر و صنعت شکوفا شد. شاه عباس به تشویق و دلگرم کردن مردم به تماس و مبادله با اروپا پرداخت و پایتخت خودش را که اصفهان بود به یکی از مجلل ترین و عظیم ترین شهرهای ایران تبدیل کرد. او همچنین یک کارگاه بزرگ برای فرش ها درست کرد که هنرمندان در آنجا کار کنند تا بهترین و باشکوه ترین نمونه های فرش را ببافند.
بیشترین این فرشها از ابریشم با رشته های طلا و نقره که تزئین کننده آنها بود بافته شده بودند. دوره کارگاه های فرش در ایران با هجوم افغانها(۱۷۲۲) به پایان رسید. افغانها تا زمانی که سلطه آنها در ایران بود اصفهان را از بین بردند، تا اینکه یک سالار جوان از خراسان، بنام نادر خان شاه ایران شد. در تمام مدت فرمانروائی نادر شاه تمام وقت و نیروی وی صرف جنگیدن با افغانها، ترکها و روسها را شد.
در این دوره و تمام دوران یاغی گری و آشفته ایران بعد از مرگ او(۱۷۴۷) هیچ فرشی که ارزشی داشته باشد بافته نشد، و این رسم و سنت به تنهایی بوسیله افراد چادر نشین و هنرمندان این صنعت در شهرهای کوچک دنبال می شد. در آخرین ربع قرن نوزدهم و در زمان فرمانروایان قاجار این شغل دوباره پا گرفت. صنعت فرش با فرستادن آن به اروپا از تبریز به استانبول دوباره رونق گرفت.
در اواخر قرن نوزدهم میلادی بعضی از شرکتهای اروپائی و آمریکایی به ایران آمدند و این هنر و صنعت را به بازارهای کشور خودشان فرستادند.
امروزه، بافتن فرش به گسترده ترین هنر دستی در ایران مبدل شده است، و همینطور در خارج از کشور هم بخوبی شناخته شده است. فرشهای ایرانی امروز از شهرت و اعتبار خاصی به خاطر رنگ و تنوع و الگوهای گوناگونشان، برخوردار است.
تاریخچه فرش ایران
تاریخ فرش با تاریخ خود انسان عجین است . بشر اولیه در طی قرنها به روش درهم تنیدن الیاف گیاهی و پوست درختان، و نتیجتاً صنایعی نظیر سبد بافی آشنا شده بود، و با بهره گیری از پشم حیوانات می توانست زیر اندازهایی نه چندان نرم را تولید كند.
زنان از جمله کسانی بودند که از ابتدا در این فن سعی وافر داشتند و به هنگامی که دیگر افراد به شکار حیوانات می پرداختند، به بافت سبدها و دست بافتهای خشن و روپوش حیوانات و کیسه حمل مواد، مبادرت می ورزیدند.
زیراندازهای اولیه متشکل از پوست نرم حیوانات و الیاف نرم گیاهی و بوریا بود، لیکن به لحاظ گسترش جوامع اجتماعی و نبود شکار، نیاز به تولید بیشتر زیراندازهای دست بافت روز به روز محسوس تر شد و بافت این گونه زیراندازها تکامل یافت.
حفاریهای باستانشناسی نشان می دهد استفاده از بوریاهای بافته شده از نی های منطقه بین النهرین [میانرودان]، از هزاره چهارم و پنجم متداول بوده است و بافت گلیم تا سده پانزده قبل از میلاد، به مرحله بالایی از تکامل رسیده است.
از بافت نخستین قالیچه ها و اینکه چه قومی در ابتدا به این کار مبادرت کرده، هیچ گونه اطلاع موثقی در دست نیست، زیرا قالیچه ها به لحاظ ساختار طبیعیشان در اثر رطوبت و حشرات آسیب می بینند. اما به دلیل ماده مورد نیاز تهیه آن یعنی پشم، گمان می رود نخست قبایل چادرنشین آسیای مرکزی که کارشان گله داری بوده، به صورت ابتدایی، به چگونگی تهیه آن پی برده اند.
قدیمی ترین نمونه ای که باستانشناسان به آن دست یافته اند، قالیچه ای است که به علت دستیابی به آن در گور یخ زده یکی از فرمانروایان سکایی در دره پازیریک واقع در ۸۰ کیلومتری مغولستان خارجی، به نام قالیچه پازیریک نامیده شده است. این فرش که به عنوان پوشش اسب به کار می رفته، در هر سانتی متر مربع دارای ۳۶ گره ترکی است. صاحب نظران با توجه به نقشهای روی این قالی که شبیه نقوش اصیل هخامنشی است آن را ایرانی می دانند و معتقدند که قالی مزبور از دست بافتهای مادها و پارت ها (خراسان بزرگ قدیم) است.
رنگهای مورد استفاده در این قالی قرمزاخرایی، زرد، سبزکمرنگ و نارنجی است. تشابه نقوش سواران و مردان پیاده که در کنار اسبان خود راه می پیمایند، و جانوران بالدار در این قالی با نقوش تخت جمشید، صحت نظر این محققین را قویتر می سازد. صاحبنظران همچنین معتقدند بافت قالیچه ای با چنین ویژگیها، مستلزم دارا بودن پشتوانه ای فرهنگی و هنری در ارتباط با بافت فرش حداقل برای چندین قرن خواهد بود و مبین این نکته است که در قرون متمادی، قبل از بافت فرش معروف پازیریک، این حرفه در فلات ایران رواج داشته و ایرانیان به رموز آن پی برده بودند.
گفتار مورخین نیز، حاکی از تأیید همین نکته است. به طوری که گزنفون مورخ یونانی در کتاب خود موسوم به سیرت کوروش می گوید: ایرانیان برای اینکه بسترشان نرم باشد، قالیچه زیر بستر خود می گستردند.
این عبارت نشان دهنده آن است که قالیبافی در این زمان عمومیت داشته و در زندگی روزمره جایگاه خود را یافته و جزء ملزومات زندگی به شمار می آمده است.
گرچه از دوران ساسانیان نمونه مشخصی موجود نیست، لیکن آن طور که از قرائن پیداست، فرش ایران در دوران ساسانی، از شهرت و اعتبار جهانی برخوردار بوده است. چنانکه سالنامه چینی (سوئی سو) در این دوران از فرش پشمی ایران به عنوان کالای وارداتی به چین نام می برد، در ادبیات فارسی نیز، به کرات از تخت معروف طاقدیس متعلق به خسرو پرویز پادشاه ساسانی یاد شده که بر آن به روایتی چهار فرش که هر یک نشان دهنده فصلی از سال بوده است، گسترده می شده است.
روایاتی که از فرش معروف بهارستان در کاخ تیسفون بیان شده، بیشتر به افسانه شبیه است، زیرا با توجه به اندازه آن (۹۰×۹۰ پا) این قالی می بایست دو تن وزن داشته باشد، اما صرف نظر از جنبه های اغراق آمیز، اخبار فوق نشانه هایی از قابلیت و برتری هنرمندان ایرانی، و پیشتازی آنان در هنر فرش بافی است.
با ظهور دین مبین اسلام و فروپاشی نظام پر شکوه ساسانیان، هنر فرش بافی که بیشتر توسط اشراف حمایت می شد، دچار رکود شد و متعاقب آن ظهور سلسله های مختلف و عدم ثبات سیاسی در قلمرو پهناور ایران، توان رشد و نمو را از آن بازستاند.
بخصوص که اعراب به تجملات زندگی توجهی نداشتند، و کاخهای رفیع برای در میان گرفتن آنان که به زندگی در صحرا و بیابان و آسمان پر ستاره و چادرهای حصیری خو گرفته بودند، توان فرسا می نمود، و به منظور مبارزه با شرک و بت پرستی نقش پردازی از انسان و حیوان را مکروه می دانستند.
دوران صفوی عصر مشعشع احیای هنر در تمام زمینه هاست. نمونه های ارزنده موجود در موزه های مشهور جهان نظیر قالی مشهوراردبیل که جهت مقبره شیخ صفی الدین اردبیلی جد بزرگ صفویان بافته شده و اکنون در موزه ویکتوریا و آلبرت مضبوط است، اکثراًَ حاصل کارگاههای قالیبافی شاهی در این دوران است.
حمایت سلاطین با کفایت صفوی، و ابراز علاقه آنان به این حرفه سبب شد تا صنعت قالیبافی از حد یک پیشه و حرفه روستایی تا مقام یکی از هنرهای زیبا ارتقاء یابد.
شاه عباس از این مهم سهم بسزائی داشت، زیرا وی با تأسیس کارگاه قالیبافی در جوار قصور سلطنتی خود بین چهل ستون تا میدان شاه بافندگان را مستقیماً زیر نظر داشت تا از کیفیت بافت و ظرافت آنها مطمئن شود. یادداشتهای سیاحانی چون تاورنیه، شاردن و رابرت شرلی تأییدی براین گفتار است.
ایجاد روابط تجاری با کشورهای اروپایی و ورود جهانگردان و سیاحان و سفرا به ایران زمینه گسترش روابط فرهنگی، تجاری را با دیگر کشورها فراهم ساخت و استقبال از قالیهای نفیس ایرانی در اروپا براهمیت دستبافی و رونق سفارشات افزود.
از این زمان کاشان به واسطه مرغوبیت و ظرافت قالیهای تولیدی خود پذیرای سفارشات بسیار شد و تولید فرشهای زربفت که حاصل بافت با نخهای طلا و نقره بود، بنا به سفارش دربار لهستان، بر رونق آن شهر افزود.
شاه عباس با گردآوری بهترین نقاشان و طراحان و بافندگان از اقصی نقاط کشور و تجمع آنها در کارگاههای سلطنتی، شاهکارهای بی نظیری را در هنر فرش بافی سبب گردید و نقشهای قالی با الهام از نقوش مینیاتور تذهیب توسط هنرمندان دگرگون شد. با انقراض صفویان افول هنر فرشبافی نیز آغاز گردید. تاخت و تاز افاغنه همه چیز را به ناگهان از بین برد و خاطره دردناک حمله مغولان را در اذهان عموم زنده کرد.
نادرشاه جهت حفظ انسجام و یکپارچگی کشور فرصت آن را نیافت تا به مسائل هنری بپردازد لیکن رفته رفته با حفظ امنیت و آرامش ایجاد شده در سایه شجاعت و دلاوری ایرانیان، هنری که در خفا به حیاتش ادامه می داد در دوره زندیه اعتبار بیشتری یافت و مورد توجه فرمانروایان قرار گرفت.
در دوره قاجاریه با رونق بازارهای اروپا که از دوره صفویه آغاز شده بود و در طی قرون متمادی اوج و حضیض فراوانی را پشت سر نهاده بود، سیر عادی خود را در پیش گرفت. بازرگانان تبریزی به تأسیس کارگاههای فراوان قالیبافی نه تنها در تبریز بلکه در کرمان، مشهد، کاشان و سایر شهرهای ایران همت گماشته و قالیهای بافته شده از طریق استانبول به اروپا راه می یافتند.
با رونق روزافزون بازار فرش ایران، تجار خارجی خود به فکر سرمایه گذاری در ایران افتادند و با ایجاد کارگاههای بافت قالی در شهرهایی نظیر کاشان، اراک و کرمان، هدایت این فن را به عهده گرفتند و با اعمال سلیقه و دگرگونی طرحها اصالت آنها را نادیده انگاشتند.
وجود جنگهای بین المللی اول و دوم بازار پر رونق فرش ایران را با رکود ناگهانی روبروساخت و کارگاههای بسیاری را كه از این طریق ارتزاق می کردند به تعطیلی کشاند.
استفاده از رنگهای مصنوعی که با پیشرفت صنایع رنگ کشورهای اروپایی به ایران راه یافته بود و کاربرد گره جفتی از ارزش فرش ایران به نحوه محسوسی کاست و رکود اقتصادی در کشورهای اروپایی برای چند دهه روند عادی تولید فرش را سبب شد.
در حال حاضر بازگشت به اصالتهای گذشته و خلاقیت در طرحها با همت هنرمندان متعهد می تواند جایگاه اولیه فرش ایران را در بازارهای جهانی تداوم بخشد و هنر جاویدان فرش را چون همیشه اعتلا بخشد.
منبع: راسخون
معرفی 99 روستاي هدف گردشگري براي ايجاد خانه هاي ترويج صنايع دستي
كارشناس اداره ترويج و توسعه معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي گفت: براساس اعلام معاونت هاي صنايع دستي استان هاي كشور، تاكنون حدود 99 روستاي هدف گردشگري براي راه اندازي خانه هاي ترويج صنايع دستي روستايي تعيين شده اند.
داوود ملايي درباره طرح ايجاد خانه هاي ترويج روستايي، توضيح داد: ما با اعضاي كميته راهبردي روستاهاي گردشگري و عشايري به توافق رسيديم و طرحي به تصويب رسيد كه براساس آن، اين خانه ها بايد در روستاهاي هدف گردشگري راه اندازي شوند.
وي افزود: در مرحله نخست، روستاهاي هدف گردشگري كه صنايع دستي دارند، بايد شناسايي شوند و معمولاً سه تا پنج روستاي داراي قابليت بايد معرفي مي شدند. قرار شده است، كميته هاي استاني و شهرستاني شامل نمايندگان سازمان هاي مربوطه تشكيل تا در مرحله نخست با ارايه امكانات مورد نياز، اين خانه ها راه اندازي شوند.
اين كارشناس صنايع دستي ادامه داد: برخي از روستاهاي كشور، هدف گردشگري نيستند؛ اما مي توانند در طرح آزمایشی صنايع دستي باشند كه قرار شد، در مرحله بعدي اين طرح، اين روستاها براي راه اندازي خانه هاي ترويج صنايع دستي شناسايي و معرفي شوند. اين موضوع حتی در برنامه توسعه پنج ساله كشور لحاظ شده است.
به گفته او، براساس اعلام استانها، 99 روستاي هدف گردشگري براي راه اندازي خانه هاي ترويج صنايع دستي شناسايي شده اند؛ اما در گزارش هاي ارايه شده از فعاليت اين خانه ها فقط به آموزش صنايع دستي اشاره شده است، درحالي كه آموزش، بخش كوچكي از فعاليت خانه هاي ترويج صنايع دستي است و نبايد اين گونه باشد.
ملايي تأكيد كرد: ما طرحي را براي اجرا در خانه هاي ترويج صنايع دستي مصوب كرده ايم كه براساس آن بايد كميته هايي تشكيل شوند و ارزش يابي عملكرد استانها در اين خانه ها بر مبناي گزارش نشست هاي اين كميته ها صورت مي گيرد. در اين طرح كاملاً مشخص است كه خانه هاي ترويج صنايع دستي چه وظايفي دارند.
وي گفت: در تعطيلات نوروزي امسال، تصميم گرفته شد كه از افراد تحصيلكرده در روستاها براي فعاليت در خانه هاي ترويج صنايع دستي روستايي و اداره غيرانتفاعي اين خانه ها دعوت شود و ما به عنوان بخش دولتي روي كار اين خانه ها نظارت كنيم و اين افراد اداره كنندگان اصلي خانه ها باشند.
كارشناس اداره ترويج و توسعه معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي درباره اين كه آيا قرار است خانه هاي ترويج صنايع دستي روستايي خلأ حلقه هاي مفقوده در صنايع دستي را پر كنند و مانند تعاوني ها، صنعتگران روستايي را از نظر تأمين مواد اوليه و مسايل مالي حمايت كنند؟ اظهار كرد: در برنامه ما اين مسايل لحاظ شده اند و قرار است، اين كارها در قالب خانه هاي ترويج انجام شوند؛ اما اين كارها بايد به صورت غيرانتفاعي توسط افراد داوطلب انجام شوند، چون ما نمي توانيم افرادي را كه براي فعاليت در خانه هاي ترويج صنايع دستي روستايي داوطلب مي شوند، استخدام كنيم و اين كار درست نيست.
صنايع دستي چوبي ويتنام با حمايت دولت نجات مي يابد
صنايع دستي چوبي ويتنام براي جلوگيري از نابودي، به حمايت دولت نيازمند است.
در شرايطي كه با وقوع بحران مالي در جهان، توليدكنندگان صنايع دستي در كشورهاي مختلف با مشكلات متفاوتي در زمينه خريد مواد اوليه، پرداخت دستمزد كارگران ، و فروش محصولات مواجه اند، رييس اتحاديه توليدكنندگان صنايع دستي ويتنام اعلام كرد، در صورتي كه دولت اين كشور به سرعت از توليدات چوبي صنايع دستي ويتنام حمايت نكند، اين صنعت در آينده نه چندان دور نابود خواهد شد.
وزير صنعت ويتنام، صنايع دستي اين كشور را يكي از اركان اقتصاد ويتنام مي داند كه حاصل توسعه آن در سال هاي اخير، افزايش چشمگير صادرات صنايع دستي اين كشور و كسب سالانه سه ميليارد دلار درآمد و اشتغال صدها هزار نفر بوده است.
در شرايط فعلي، ميزان تقاضا براي صنايع دستي ويتنام، بويژه صنايع دستي چوبي به طور چشمگيري كاهش يافته است و فقط حمايت هاي دولتي مي تواند آن را از نابودي نجات دهد. بازارهاي اصلي صنايع دستي ويتنام، كشورهاي آمريكا و غرب اروپا هستند.
كارشناسان براي خارج شدن صنايع دستي ويتنام از شرايط فعلي، ايجاد بازارهاي جديد براي صنايع دستي را در كشورهاي آمريكاي شمالي، خاورميانه و اروپايي شرقي به عنوان يك راهكار پيشنهاد كرده اند.
منابع عمومي را به خدمت صنايع دستي درآوريم
برخي از صنايع دستي و هنرهاي سنتي در حال منسوخ شدن هستند و بايد براي احياي آنها از منابع عمومي استفاده شود.
به گزارش ميراث آريا، رييس کميسيون اقتصادي مجلس شوراي اسلامي ضمن بيان اين مطلب گفت: بهره برداري از منابع عمومي براي احياي رشته هاي صنايع دستي به اين معنا خواهد بود که اين منابع را در خدمت صنايع دستي در آوريم.
غلامرضا مصباحي مقدم تصريح کرد: تربيت نيروي انساني متبحر بايد از سوي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري انجام شود تا اين هنرها و فعاليت ها استمرار يابد و به نسل هاي آينده منتقل شود.
وي ادامه داد: صنايع دستي ايران داراي سابقه اي کهن و ظرافتي خاص هستند و در مجامع بين المللي مايه افتخار ايرانيان هستند.
آينده اي روشن در انتظار صنايع دستي مالزي
با وجود كاهش صادرات بيشتر كشورهاي توليدكننده صنايع دستي، صادرات صنايع دستي مالزي، روند صعودي دارد و آينده اي روشن در انتظار اين صنعت است.
يكي از مسئولان صنايع دستي مالزي كه براي گشایش يكي از نمايشگاه هاي صنايع دستي اين كشور به شهر لندن سفر كرده، اعلام كرد كه با وجود وقوع بحران اقتصادي در سطح جهان، صنايع دستي مالزي همچنان به روند رو به رشد خود ادامه مي دهد و آينده اي درخشان در انتظار صنايع دستي اين كشور است.
براساس گفته هاي اين مقام مالزيايي، سه عامل وجود رابطه كامل و تعامل مثبت بين توليدكنندگان صنايع دستي مالزي و عرضه كنندگان آنها به بازارهاي بين المللي، تحقيقات گسترده درباره تغييرات در سليقه مشتريان و افزايش مستمر كيفيت محصولات توليدشده و در نهايت، استفاده از ابزارهاي مناسب، مواد اوليه مرغوب و نظارت كامل بر چرخه توليد سبب شده اند كه در شرايط فعلي اقتصادي جهان، صنايع دستي مالزي به روند رو به رشد خود ادامه دهد.
صادرات صنايع دستي مالزي در شرايطي رشد دارد كه ميزان صادرات بيشتر كشورهاي توليدكننده صنايع دستي به دليل كاهش تقاضا در كشورهاي مختلف جهان تا 50 درصد كاهش يافته است و اين امر در درازمدت مي تواند پيامدهاي ناگواري را براي اقتصاد اين كشورها درپي داشته باشد.
اكنون بخش اعظم توليدات صنايع دستي مالزي به كشورهاي آمريكا، امارات، سنگاپور، آلمان، ويتنام، اندونزي، هنگ كنگ، چين، كانادا، قطر، فرانسه و عربستان صادر مي شود. همچنين مقامات صنايع دستي مالزي با برگزاري نمايشگاه هاي ويژه معرفي صنايع دستي اين كشور، به دنبال ايجاد بازارهاي جديد براي صنايع دستي مالزي هستند.
در همين حال، يك مقام ديگر مالزيايي، عامل اصلي روند رو به رشد صنايع دستي مالزي را نوآوري هاي متعدد توسط توليدكنندگان صنايع دستي مالزي مي داند كه حاصل آن، ارايه ده ها محصول جديد از توليدكنندگان
صنايع دستي مالزي در سال جاري ميلادي به بازارهاي جهاني است.
منتظر معجزه نباشيد!
ثريا شيرافکن
سال 87 براي صنايع دستي روزهاي پرتلاطمي داشت. تحولاتي مانند طراحي بسته بندي، مستندسازي رشته هاي درحال منسوخ، دريافت مهر اصالت همگي مواردي بود که سال گذشته نقطه شروعي براي آنها به شمار مي رفت.
اين تحولات نقاط ضعفي بودند که سالهاي سال صنايع دستي و هنرهاي سنتي با آنها دست و پنجه نرم مي کرد. همين معضلات بود که در طول دوران بي توجهي به صنايع دستي هر روز آنها را کمرنگ تر مي کرد تا روزي به محو آنها از صحنه ميراث کشور منجر شود.
البته هنوز مشکلاتي مانند گراني مواد اوليه، ورود صنايع دستي هندي و چيني، کاربردي نشدن صنايع دستي در زندگي روزمره ما پيش روي صنايع دستي کشور قرار دارد و قابل چشم پوشي نيست. اما در مدت زماني کوتاه نمي توان انتظار معجزه داشت.
نمي توان انتظار داشت تا دست اندرکاران صنايع دستي يک شبه مواد اوليه را ارزان کنند و در اختيار هنرمندان قرار دهند. زيرا مشکلاتي از اين دست مربوط به ساير بخش ها مي شود. تنها مي توان از آنها انتظار داشت به مراقبت از بذر تحولاتي که در سال گذشته کاشته شده بپردازند تا در بلند مدت حاصل آن قابل دسترسي باشد.
سال گذشته سالي بود که برنامه ريزي شد تا آينده روشني براي صنايع دستي رقم بخورد. برنامه هايي که راه را براي تصميم گيري در سال جاري هموار مي کند. اين برنامه ها در مقايسه با دوره هاي قبلي جامع تر بود و مي توان اميد داشت بازخورد آنها در جامعه صنايع دستي ملموس باشد.
حتي با ورود به صنايع دستي و هنرهاي سنتي کشور به فهرست دارندگان مهر اصالت ديدگاه ها در سطوح بين المللي نسبت به اين بخش از ميراث ايرانيان تغيير خواهد کرد و بازارهاي جهاني را به روي آنها مي گشايد.
سال ها بود که در مورد بيمه صنايع دستي صحبت مي شد اما اين طرح هم بلاتکليف بود. در دولت نهم با تصويب بيمه هاي اجتماعي قاليبافان و شاغلان صنايع دستي شناسنامه دار، اتفاق بزرگ ديگري در اين عرصه به وقوع پيوست که مي تواند تأثيرات مهمي روي ديدگاه هنرمندان صنايع دستي داشته باشد.
خدمت ديگري که در سال گذشته به صنايع دستي کشور شد مستندسازي رشته هاي درحال منسوخ شدن بود. اين اقدام که کوچکترين تأثير آن مي تواند جلوگيري از منسوخ شدن و بازگشت به عرصه توليد باشد اتفاق ديگري بود که در عرصه صنايع دستي روي داد. اما از تمام اينها که بگذريم در نهايت ثبت صنايع دستي بود که مي تواند سرنوشت غم انگيز آنها به خصوص رشته هاي در حال منسوخ را به گونه ديگري رقم زند.
شايد اکنون وضعيت صنايع دستي تا ايده آل فاصله زيادي داشته باشد. اما با شرايطي که فراهم شده مي تون اميدوار بود تا در آينده اي که چندان دور نيست بتوان به ايده آل دست يافت. نمي توان در طول يک سال انتظار معجزه داشت. با نگاهي به نيمه پر ليوان مي توان اميدوار بود که نيمه ديگر نيز به زودي پر شود.
منبع: میراث آریا
صنايعدستي، پل ارتباطي کشورهاي فارسي زبان ميشود
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشورمان از پيگيري استفاده از ظرفيتهاي انجمنهاي دوستي توسط اين اداره کل خبر داد.
ساسان قاسمي با بيان اين مطلب گفت: ارتباط با انجمنهاي دوستي کشورهاي فارسي زبان به منظور استفاده از ظرفيتهاي اين بخش براي توسعه روابط فرهنگي از مدتي پيش توسط معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي آغاز شده است.
وي با اشاره به اينکه مسئوليت پيگيري ارتباط با اين انجمنها مربوط به حوزه رياست معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي بود، اظهار داشت: با صحبتهايي که با معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي در اين خصوص شده است، موافقت ضمني در خصوص واگذاري مسئوليتهاي اين بخش به اداره کل توسعه و ترويج شده است.
مدير کل توسعه و ترويج اين معاونت ادامه داد: با توجه به اينکه نخستين هدف در ارتباط با انجمنهاي دوستي، توسعه و ترويج رشتههاي صنايعدستي کشورمان است، نسبت به ارائه اين پيشنهاد اقدام شد.
قاسمي با بيان اينکه انجمن دوستي ايران و تاجيکستان نخستين انجمني است که معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي زمينههاي ارتباط موفق و موثر با آن را آغاز کرده است، گفت: تا به امروز با برگزاري جلساتي با رييس انجمن دوستي ايران و تاجيکستان توافقاتي براي عقد تفاهم نامه مشترک ميان دو کشور در زمينه فعاليتهاي فرهنگي انجام شده است.
وي تصريح کرد: همراه با توسعه و ترويج صنايعدستي ايران، فراهم کردن زمينههاي لازم براي معرفي و ترويج هر چه بيشتر تنوع قومي، فرهنگي و اصالتهاي فرهنگي نيز مورد توجه قرار گرفته است.
ساسان قاسمي در ادامه اظهار داشت: در کنار تمامي موضوعاتي که در خصوص ارتباط با انجمنهاي دوستي مطرح شد، تلطيف روابط ميان کشورها از طريق هنر و فرهنگهاي مشترک يکي ديگر از موضوعاتي است که بسيار مورد توجه است.
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي خاطرنشان کرد: با برنامه ريزيهاي انجام شده معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي قصد دارد در گام بعدي ارتباط موثري را با انجمن دوستي ايران و افغانستان به عنوان يکي از کشورهاي فارسي زبان که در حوزه فرهنگي ايران قرار دارند، آغاز کند.
پيشينه صنايعدستي لرستان مربوط به غار "کلماکره" است
صنايع دستي هر قوم و ملتي، معرف ذوق و خلاقيتهاي آنان در پاسخ به ضرورتهاي مادي و معنوي در مرحله مشخصي از گسترش تاريخي است. انسانها با توجه به خصوصيات فردي و نوع نيازهايشان، همواره در ستيزي دائمي با طبيعت به سر برده و با به فعليت در آوردن ذوق و انديشه و احساس، درصدد تغيير دادن و تصرف در ساخت طبيعت برآمده اند تا به جبران کمبودها و هر آنچه که هستي، آنها را از داشتنش محروم کرده دست يابند .
صنايعدستي تجلي ويژگيهاي فرهنگي و مظهر تمدن انسانهاي هر جامعه در گذر تاريخ است. در استان لرستان صنايعدستي ثمره دستهايي است که عشق را از قلب خود جاري ساخته و با انگشتان خود با ياري تار و پود بر گليم و جاجيم ترسيم کرده و يا با تلنگرهاي چکش، آن را حک ميکنند.
قاليبافي از مهمترين رشتههاي فعال اقتصادي استان لرستان است که در حال حاضر متداولترين صنعتدستي است . مراکز توليد قالي بيشتر در شهرهاي خرمآباد، اليگودرز، دورود و روستاهاي تابعه است. در فصل تابستان که روستائيان به کشاورزي اشتغال دارند، توليد آن کمتر است. نقوش قاليها، نقش لچک، ترنج و با زمينه سرمهاي، لاکي و کرم است .
صنايع دستي لرستان در سه نوع متمايز عشايري، روستايي و شهري شکل گرفتهاند. بيشتر توليدات صنايع دستي عشايري به مصرف خانوار ميرسند و کمتر به بازار عرضه ميشوند. انواع صنايعدستي عشاير استان لرستان عبارتاند از: سياه چادر، چيت، قالي و گليم. صنايع دستي روستايي را قالي، گليم، رنگرزي و جاجيمبافي تشکيل ميدهند و عمده صنايع دستي شهري نيز خراطي، نمدبافي، قلم زني، ورشوسازي، قالي، موج و گليم بافي هستند .
پيشينه تاريخي لرستان در بخش صنايع دستي، درخشان است و آن را بايد در آثار کشف شده از غار "کلماکره" جستجو کرد. استعدادهای خوب در بخش صنايع دستي لرستان، انتظارات را از اين استان بالا ميبرد. لرستان ساليان سال است که با هنرمندي زنان و مردان خود در سراسر دنيا مي درخشد اما اين هنر در برخي از رشتههاي صنايعدستي از جمله ورشو سازي، امروز مسير فراموشي را پيموده و بسياري از آثار ارزشمند اين رشتهها، مسوخ شده لقب گرفته اند.
صنايع دستي لرستان همواره مجالي براي بروز ذوق و سليقه لرستانيها در ادوار تاريخ بوده است. از زمانيکه گليمها و جاجيمهاي بافته شده دست زنان لر، زيبنده نمايشگاههاي بينالمللي شد و يا شايد از دورتر و هنگامي که اولين سماور ورشويي ايران به دست استاد ميناگر در بروجرد ساخته شد و يا شايد حتي قبلتر از آن هنگامي که زيورآلات مفرغي آذين بخش گيسوان زنان لر بود، اوج هنرمندي اين مردمان جهانيان را شگفت زده کرده بود.
به طور کلي صنايع دستي لرستان در قالب سه بخش صنايع دستي رايج لرستان، صنايع دستي بومي استان و رشتههاي اولويت دار استاني قابل بررسي هستند.
فرشبافي، ورشوسازي، گليم بافي، قلمزني روي ورشو، جاجيم بافي، خراطي چوب، نمدمالي، ساخت و قلم زني مصنوعات ورشويي، سياه چادر بافي، گيوه دوزي و گيوهبافي از جمله صنايع دستي بومي لرستان محسوب ميشود که خاص اين منطقه از کشورمان است. هنر ورشوسازي در لرستان از هنرهاي دستي به شمار ميآيد که به دليل کمبود مواد اوليه با آيندهاي تاريک مواجه است. امروز به علت عدم توليد ورق ورشو در جهان اين فلز در ايران نيز کمياب شده و هنرمندان ورشوساز براي توليد مواد اوليه آن با مشکلات زيادي مواجه هستند. آينده مبهم هنر ورشوسازي در لرستان تنها نمونهاي از رشتههايي است که امروز به سرعت در حال فراموشي و زوال هستند.
هشت رشته از صنايع دستي اين استان شامل رشتههاي پوستيندوزي، چوقادوزي، ريسمانبافي، سياه چادربافي، چيت بافي، زيلو، حصيربافي و نمدبافي از جمله رشتههاي اين استان هستند که خطر منسوخ شدن آنها را تهديد ميکند.
اما 40 رشته صنايع دستي در لرستان فعال است، و به منظور احيا اين هشت رشته منسوخ شده برنامههايي در معاونت صنايعدستي استان در دست برنامهريزي است که در دو فاز مختلف اجرا خواهد شد.
در فاز اول مستندسازي از رشتههاي فراموش شده صنايعدستي است که عکس، فيلم و آرشيو کاملي از اين صنايع تهيه ميشود. در فاز بعدي، اين معاونت به دنبال خريداري آثار باقي مانده از اين صنايع و همچنين هدايت استادان اين رشتهها به سمت آموزش به خصوص در مناطق روستايي و عشايري است.
برخي تزئينات زندگي روستاييان که در گذشته هاي دور اهميت بسياري به آنها داده ميشد اکنون به دست فراموشي سپرده شده و کمتر مورد استفاده قرار ميگيرند.
در حال حاضر بيش از چهار هزار و 500 کارگاه فعال صنايع دستي در استان لرستان وجود دارد. بيش از 80 هزار نفر در استان لرستان به صورت مستقيم و غيرمستقيم در زمينه صنايع دستي مشغول به فعاليت هستند.
يکي از راههاي احيا صنايعدستي استانهايي نظير لرستان، يافتن بازار فروش است.
توسعه صنايعدستي اجراي عملي اصل 44 است
اصل44 به عنوان يکي از برنامههاي نظام و دولت است که مشارکت مردم در تمام کارها را ميطلبد بنابراين توجه و توسعه صنايعدستي در گرو اجراي عملي و تحقق اين اصل است.
نماينده کهگيلويه، ضمن بيان اين مطلب گفت: آنچه توسط مردم انجام ميشود اهميت خاصي دارد و به خصوص در دولت نهم به آن توجه زيادي شده است .
سيد علي بزرگواري صنايعدستي را هنرهايي کاملا مردمي و خود جوش خواند و اظهار داشت: رونق صنايعدستي يکي از بهترين راههاي رفع بيکاري جوانان، جلوگيري از انحراف و تحکيم بنياد خانواده است و رونق آنها براي تمام گروههاي سني قابل استفاده است.
وي عملکرد سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري را در اين بخش خوب دانست و تصريح کرد: زمينههاي رشد اين بخش فراهم شده و اميدواريم برنامههاي طراحي شده به نتيجه برسند.
عضو کميسيون کشاورزي در رابطه با جايگاه صنايعدستي اين مناطق نيز گفت: در اين منطقه صنايعدستي در بين تمام اقشار به خصوص عشاير رواج زيادي داشته که مهمترين آنها بافت انواع گبه، گليم و جاجيم است که بيشتر زنان به آن ميپردازند.
امضاء يادداشت تفاهم معاونت صنايعدستي و حوزه هاي معاونت سينمايي
با بازديد معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي از زير مجموعههاي معاونت سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، يادداشت تفاهم ميان اين مجموعهها و معاونت هنرهاي سنتي به امضاء ميرسد.
دبير جلسات گفتمان هنرهاي سنتي، صنايعدستي و رسانه، با بيان اين مطلب گفت: طبق طرح جامع هنرهاي سنتي، صنايعدستي و رسانه سومين گفتمان هنرهاي سنتي، صنايعدستي و رسانه با معاونت سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي برگزار شد.
داوود سماواتي يار ادامه داد: بر اساس مذاکرات صورت گرفته ميان معاونت هنرهاي سنتي و معاونت سينمايي، در هفتههاي آینده تفاهم نامه همکاري ميان اين دو معاونت به امضاء ميرسد.
وي با اشاره به اينکه طي هفته آينده گروه معاونت هنرهاي سنتي بازديد از حوزههاي معاونت سينمايي را آغاز ميکند، اظهار داشت: بنياد سينمايي فارابي، معاونت مطالعات و تحقيقات، مرکز گسترش سينماي مستند و تجربي و انجمن سينماي جوانان ايران اين حوزهها را تشکيل ميدهند.
دبير اين جلسات تصريح کرد: با بازديد از اين حوزهها معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي با آنها به منظور همکاريهاي بيشتر و تنگاتنگ يادداشت تفاهم امضاء ميکند.
سماواتي يار با بيان اينکه به منظور اجرا شدن طرح هنرهاي سنتي، صنايعدستي و رسانه در سال گذشته پنج گفتمان برگزار شد، گفت: در سال جديد برگزاري 20 گفتمان و تعداد قبال توجهي بازديد از مراکز مرتبط و زير مجموعههاي آنها را در دستور کار قرار دادهايم.
وي در ادامه اظهار داشت: معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي درصدد است با آغاز همکاري با اين سازمانها و نهادها، زمينه مناسبي براي عقد تفاهمنامههاي مشترک با هريک از آنها فراهم شود.
دبير جلسات گفتمان هنرهاي سنتي، صنايعدستي و رسانه گفت: هدف از ارتباط با نهادها و حوزههاي مربوط به آنها استفاده از ظرفيت دو طرف به منظور معرفي و کاربرد بيشتر صنايعدستي از طريق رسانهها است.
وي افزود: جهت دادن به توليد آثار سينمايي با سوژههاي صنايعدستي با همکاري بنياد فارابي و اجرا شدن طرحهاي مطالعاتي و تحقيقاتي در خصوص صنايعدستي با همراهي معاونت مطالعات و تحقيقات از طريق اين ارتباطات امکانپذير ميشود.
داوود سماواتي يار خاطرنشان کرد: همچنين برپايي کارگاههاي آموزشي درباره سينماي مرتبط با هنرهاي سنتي، با همياري مرکز گسترش سينماي مستند و تجربي و اختصاص بخشي از بودجه تبليغاتي وزارتخانهها و بانکها براي توليد آثار توسط اعضاي سينماي جوان در شهرستانها با موضوع صنايعدستي نيز از طريق همکاري بيشتر با معاونت سينمايي فراهم ميشود.
بازارچههاي نوروزي صنايعدستي6 ميليارد تومان فروش داشت
مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي از فروش بيش از 60 ميليارد ريال اقلام صنايعدستي در بازارچههاي نوروزي صنايعدستي امسال خبر داد.
مهدي کيايي، با بيان اين مطلب گفت: آمار فروش تقريبي بازارچههاي نوروزي امسال برابر با 60 ميليارد و 514 ميليون و 350 هزار ريال بوده است.
وي با اشاره به اينکه بر اساس تجربيات گذشته توليدکنندگان به دليل پارهاي از ملاحظات آمار واقعي فروش خود را اعلام نميکنند، اظهار داشت: به طور حتم ميزان فروش بيش از آمار اعلام شده، بوده است.
مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني اين معاونت ادامه داد: طبق آمار کل جمع آوري شده از 30 استان کشور کل مناطق برگزاري بازارچههاي نوروزي سال جاري برابر با 313 منطقه بوده است.
کيايي با بيان تعداد غرفههاي صنايعدستي امسال نسبت به پيشبينيها بيشتر شده است، گفت:
30 استان کشور، در نوروز 88 ميزبان 2 هزار و 516 غرفه صنايعدستي بودند.
وي تصريح کرد: اين در حالي است که 21 چادر عشايري، 10 آلاچيق و 5 سالن نيز به نمايش، عرضه و فروش محصولات صنايعدستي در کنار غرفههاي فروش پرداختند.
مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني معاونت هنرهاي سنتي در ادامه اظهار داشت: کل بازديدکنندگان از بازارچههاي فروش صنايعدستي به طور تقريبي 21 ميليون و 195 هزار و 28 نفر گزارش شده است.
کيايي با تأکيد بر اينکه آمار اعلام شده در بحث فروش و تعداد بازديدکنندگان رشد قابل قبولي را نسبت به مدت مشابه سال پيش تجربه کرده است، گفت: در بخش فروش با رشد 100 درصدي و در بخش تعداد بازديدکنندگان نيز 50 درصد رشد داشتهايم.
صنايع دستي در جلوگيري از مهاجرت بيرويه روستاييان مؤثر است
صنايع دستي بدون نياز به سرمايهگذاري کلان ميتواند بخش عمدهاي از مشکل اشتغال کشور را برطرف کند.
نماينده هشترود و چاراويماق در مجلس شوراي اسلامي با بيان اين مطلب گفت: صنايع دستي در نقاط مختلف کشور به خصوص در بافت هاي روستايي موجب اشتغال مي شود که البته نبود حمايت هاي کافي، باعث شده صنايع دستي در اين منطقه کم رونق شود.
وي با بيان اينکه اخيرا در اين منطقه توليد فرش ريزبافت رونق گرفته است، گفت: تعداد سفارشات بافندگان چاراويماق از فروشندگان قالي شهرهاي قم و تهران نيز بيشتر شده است. نماينده هشترود در ادامه اظهار داشت: البته سود حاصل از اين سفارشات بيشتر نصيب فروشندگان قالي مي شود و براي توليدکنندگان سود زيادي ندارد.
عضو کميسيون برنامه و بودجه، با اشاره به اينکه رشد جمعيت در حوزه انتخابيه خود منفي بوده است، يادآور شد: بين سال هاي 75 تا 85 رشد جمعيت در چاراويماق 9/2- درصد و در شهرستان هشترود 8/2- بوده است و اين نشان مي دهد مهاجرت در اين منطقه زياد است.
وي در پايان تأکيد کرد: اميدوارم که سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري با هدف اشتغالزايي به صنايع دستي استان هاي مختلف توجه ويژه اي داشته باشد.
صنايعدستي راهي براي معرفي هويت ايران به دنياست
صنايعدستي معرف فرهنگ و هنر ما در تمام دنيا است و نياز به هويتي مستقل دارد.
نماينده ساري در مجلس شوراي اسلامي ضمن بيان اين مطلب افزود: صنايعدستي هم در بحث اقتصادي و هم در بحث فرهنگي بسيار مؤثر است بنابراين توجه به يک هويت مستقل براي اين بخش ضروري است.
سيد رمضان شجاعي کياسري صنايعدستي کشور را معرف فرهنگ و هنر ايران در خارج از کشور خواند و اظهار داشت: متأسفانه در حال حاضر صنايعدستي ما آن جايگاه را ندارد و بايد تلاش کنيم که هم در زمينه حمايتهاي لازم از اين صنعت و هم توسعه اين صنعت و انتقال آن به نسلهاي آينده کوشا باشيم.
وي ضمن اظهار تأسف از منسوخ شدن برخي از رشتههاي صنايعدستي تصريح کرد: متأسفانه برخي از صنايعدستي، اسباب و لوازم آنها، مخاطبان، مشتريان و حتي کارايي هنريشان نابود شده اند، بنابراين احياء آنها و بازگشتشان به چرخه توليد بايد مورد توجه قرار گيرد.
اين نماينده افزود: يکي از راههاي نشان دادن هويت ايران به دنيا صنايعدستي است که ريشه در تاريخ، فرهنگ و تمدن دارد.
اطلس صنايع دستي جزاير خليج فارس نگاشته مي شود
مديرکل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي از نگارش اطلس صنايع دستي جزاير خليجفارس خبر داد.
ساسان قاسمي با بيان اين مطلب گفت: نگارش اين اطلس کاري مشترک ميان اداره کل توسعه و ترويج و اداره کل حفظ و احياء معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي است. وي با اشاره به اينکه تهيه اطلس هاي صنايع دستي در مجموع مربوط به حوزه حفظ و احياء اين معاونت است، اظهار داشت: البته در اين اطلس به دليل انجام کارهاي مشترک که مربوط به دو حوزه بوده است، تصميم به همکاري مشترک گرفته شد.
مديرکل توسعه و ترويج اين معاونت ادامه داد: معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي برنامهريزي هاي لازم را در زمينه تهيه اين اطلس انجام مي دهد و اجرا شدن آن با همکاري معاونت هاي هنرهاي سنتي و صنايعدستي استانهاي جنوب کشور خواهد بود.
قاسمي با بيان اينکه در اين اطلس پراکندگي و تنوع رشتههاي صنايعدستي را در وهله اول به نمايش ميگذاريم، گفت: در کنار پراکندگي رشتهها، انواع رشته ها، تنوع طرح ها، هنرمندان و صنعتگراني که در اين رشته ها فعاليت ميکنند، نيز لحاظ ميشود.
وي تصريح کرد: در واقع اطلس هاي صنايع دستي آمارگيري ريزبينانه از وضعيت رشته هاي صنايع دستي را در بخش هاي مختلف مورد توجه قرار مي دهد.
ساسان قاسمي در خصوص چرايي تهيه اين اطلس با عنوان اطلس جزاير خليج فارس، اظهار داشت: ما در مناطق جنوب کشور بيش از صد جزيره داريم که در اين ميان 14 جزيره کاملاً مسکوني هستند و به تبع وضعيت هنرهاي سنتي و صنايع دستي اين مناطق و وسعت از اهميت خاصي برخوردار است.
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي افزود: همچنين به دليل کثرت گروه ها و قومهاي مختلفي که ساکن اين جزاير هستند ما با تنوع فرهنگ هاي مختلف روبرو هستيم که حفظ اين فرهنگ ها، از طريق چنين راهکاري امکانپذير است.
وي خاطرنشان کرد: همچنين وجود مناطق آزاد در اين جزاير، تهديدي براي موقعيت و وضعيت هنرهاي سنتي و صنايع دستي آنها خواهد بود بر همين اساس و به منظور تداوم و حفظ اين رشته ها براي آيندگان اين اقدام عملي ميشود.
زري بافي، هنري آميخته با تاروپود ايراني
منير دارايي
پيشرفت گستره دانش بشري و شناسايي مواد اوليه گوناگون سبب ساز ايجاد طرح و نقش و رنگ هاي دل انگيزي شده كه حاصل آن آفرينش آثاري زيبا و كم نظير در هنر زري بافي است. آثاري كه در كارگاه زري بافي مدرسه صنايع قديمه (موزه هنرهاي ملي ايران) خلق شده، خود به تنهايي گواهي بر چيره دستي هنرمند ايراني است.
پارچه هاي زيباي ابريشم و زربفت كه هريك زينت بخش موزه هاي ايران و جهان هستند تاريخ بس دور و درازي با خود به همراه دارند. تاريخ نساجي ايران به آغاز عصر نوسنگي بازمي گردد؛ تاريخي شگرف كه حيرت تمامي جهانيان را در دوره هاي مختلف برانگيخته تا در سرتاسر گيتي نام و آوازه هنر و هنرمند ايراني براي هميشه جاودانه شود.
در دوره هاي مختلف تاريخي با كشف آثار باستاني به انواع پارچه هايي برمي خوريم كه نشان دهنده فن بافندگي نزد ايرانيان از ديرباز است. طرح هايي مختلف كه وابسته به سليقه هنرمند و استفاده همان دوران هستند و بعضي از آنها هنوز هم نزد ما متداول است.
يكي از شاخصه هاي منسوجات ايراني دارا بودن رنگ هاي تند و تابناك است كه ميان عموم مردم از شهري، روستايي و چادرنشينان رواج داشته و اين تنوع رنگ هاي زيبا را در لباس هاي زنان عشاير ايراني به وضوح مي بينيم.
اوج شكوفايي هنر بافندگي را مي توان در دوره ساسانيان مشاهده كرد. در اين دوره فن بافندگي در ايران به اوج عظمت و ترقي خود رسيد. در همين دوره به بعضي از پارچه هاي ابريشمي و طرح ها و رنگ هاي زيبا برخورد مي كنيم كه حيرت جهانيان را برانگيخته؛ پارچه هاي ابريشمي با اشكال هندسي با تصاوير حيوانات، پرندگان و سواران در حال شكار كه با دقت خاصي بافته شده است. در اين دوره بود كه ساسانيان پارچه بافان سوريه را به اسارت گرفتند و آنها را در كارگاه هاي پارچه بافي دولتي به كار گماردند.
برجستگي پارچه هاي زري در دوره ساساني باعث شده بود كه بازرگانان اروپايي و چيني خريدار ويژه اين محصول در آن زمان باشند و براي تجارت اين صنعت به ايران سفر مي كنند. امروزه متاسفانه از پارچه هاي زري پيش از اسلام در (كشورمان نمونه اي بر جاي نمانده و بايد آنها را در اروپا كليساي سن مارك ونيز) در آمريكا (موزه ملي واشنگتن) و در مسكو (موزه ارميتاژ لنينگراد) و موزه سلطنتي لندن جستجو كنيم.
با ظهور اسلام و تحولاتي كه در جامعه صورت پذيرفت هنر پارچه بافي دچار دگرگوني خاصي شد. طرح ها با اعتقادات مردم پيوندي نو را آغاز كرد و رنگ هاي خاص مورد استفاده هنرمندان قرار گرفت كه آغازگر تحولي براي اين هنر محسوب مي شود. در اين مسير بود كه هنر پارچه بافي سير تكاملي خود را طي كرد و با ايجاد طرح ها و نقش هاي جديد و متنوع، چيره دستي و توانمندي هنرمندان بيش از پيش در عرصه اين هنر نمايان شد.
در دوران اسلامي بافندگان بني اميه و عباسيان، پارچه هاي زيباي خود را با همان دستگاه هاي دوره ساساني مي بافتند. در زمان سلجوقيان بافندگان، دستگاه ها را با اصلاحاتي تغيير داده و در نتيجه دستگاهي به نام دستگاه ايراني ساخته شد كه در تمام دنيا به همين نام معروف است.
پارچه هاي زربفت و سيم بافت
با گسترش صنعت ابريشم بافي هنرمندان براي زينت بخشيدن بيشتر به ابريشم هاي بافته شده از نخ هاي گلابتون و نقره استفاده كردند كه آن را زري دوزي يا نقره دوزي ناميدند. در اين هنر با به كار بردن فلزات قيمتي در بافت پارچه زربفت برگ هاي زرين را بريده و آن را به شكل نخ مي ريسيدند؛ به طوري كه به جاي پود پارچه از اين نخ هاي زرين استفاده مي كردند.
روايت شده است كه در شهرهاي خاوري خراسان پارچه هايي با فلز بافته مي شد كه صنعت مهمي به شمار مي آمد (زربفت). بسياري از اين پارچه هاي قيمتي كه در آنجا بافته مي شد به اروپاي قرون وسطي راه يافت و در اروپا از آنها براي اماكن مقدس، لباس هاي افراد شاغل در كليسا و لباس تاجگذاري سلاطين استفاده مي كردند كه مهارت پارچه بافان زمان ساساني در هنر زري بافي را نشان مي دهد. در قرون وسطي اين صنعت توسعه يافت و در زمان صفويه از لحاظ هنري به اوج تكامل خود رسيد. در اين دوره هنر زري بافي از نظر نقش، دوره تكامل و مترقي خود را طي كرد.
محل تمركز استادان و هنرمندان اين فن در شهر كاشان بوده است. از جمله هنرمندان آن دوره مي توان از آقامحمدتقي نقشبند (جد بزرگ استادمحمد طريقي، سرپرست كارگاه زري بافي مدرسه صنايع قديمه) كه در شهر كاشان مي زيسته نام برد. وي از استاداني بود كه بافته هاي او مورد توجه دربار قاجار قرار گرفته بود. استاد حبيب الله طريقي كه يكي از افراد خانواده نقشبند بود در حدود 90سال پيش به ساختن دستگاه زري بافي اقدام كردند و به تهيه نمونه هاي نفيس و ارزنده اي از زري موفق شد كه در نوع خود بي نظير بود.
در سال 1309 شمسي به درخواست استاد طاهرزاده بهزاد، استاد حبيب الله طريقي از كاشان به تهران فراخوانده شد و در كارگاه قاليبافي مدرسه صنايع قديمه يك دستگاه دار زري بافي نصب و تعليم و ترتيب شاگرداني در اين رشته شروع شد. بعدها اين دستگاه به كاخ گلستان انتقال يافت و در آنجا به 4دستگاه افزايش پيدا كرد و بعد از مدتي دوباره به اداره صنايع قديمه (اداره هنرهاي ملي) انتقال يافت.
با گسترش كارگاه زري بافي و دعوت از هنرمندان اين رشته و تربيت شاگردان بنام در اين فن، استاد طريقي موفق به گسترش وسيع كارگاه زري بافي شد و همين امر سبب شد در آن زمان كارگاه ديگري در شهر اصفهان تأسيس شود.
كارگاه زري بافي مدرسه صنايع قديمه، با توليدات بي نظير و زيباي خود توانست مدال صنعت را به همراه تقديرنامه اي دريافت كند. در سال 1985 در نمايشگاه بين المللي بروكسل مدال طلا به كارگاه زري بافي اختصاص يافت. از اساتيد بنامي كه در كارگاه زري بافي در اين رشته مشغول فعاليت بودند مي توان استاد حبيب الله طريقي،
استاد محمد طريقي، استاد محمودي، استاد عنايت و... را نام برد كه با آفرينش آثاري بي نظير سبب ساز ماندگاري و تداوم هنر زيباي زري بافي شدند. آثار خلق شده اين هنرمندان بزرگ در موزه هنرهاي ملي ايران نگهداري مي شود.
هنر زري بافي با طرح ها و نقش ها و رنگ هاي زيبا چشم بيننده را خيره مي كند و در واقع تركيب رنگ و طرح است كه بافت را زيباتر جلوه گر مي كند. رنگ هاي گياهي و معدني با روش هاي خاص در كارگاه رنگرزي مدرسه صنايع قديمه جهت استفاده هنرمندان در هر رشته خاص آماده سازي و سپس در اختيار آنها قرار مي گرفت. در مدرسه صنايع قديمه در كنار كارگاه زري بافي، كوره هاي رنگرزي به طور دائم در حال فعاليت بود و رنگرزان به رنگ آميزي ابريشم هاي خام كه براي ايجاد طرح، آماده سازي شده بودند مي پرداختند.
منبع: همشهری آنلاین
صنایع دستی ایران؛ ظرفیتی که از دست مي رود
حضور صنایع دستی ایران به رغم تنوع و رنگارنگی بی بدیل خود در بازارهای جهانی مغفول مانده و این ظرفیت گرانبها و فرصت طلایی به راحتی از دست مي رود.
در حالی که سالها پیش ایران با حضور در رتبه دوم صادرات صنایع دستی دنیا جایگاه نسبتا مطلوبی داشت امروز با گسترش رقابت در بازارهای صنایع دستی دنیا ضمن اینکه ایران جایگاه دومي خود را به عنوان سومي داده است ممکن است با ادامه روند کنونی از قافله رقابت های جهانی برای قبضه بازارهای صنایع دستی دنیا نیز عقب بماند.
فاصله 5 میلیارد دلاری صادرات صنایع دستی ایران با چین
مدیر شرکت به پویان استان لرستان و مشاور طرح تهیه سند راهبردی توسعه صنایع دستی استان در این رابطه اظهار داشت: هیچگاه به شکل واقعی به حوزه صنایع دستی در کشور ما نگاه نشده و همواره ظرفیت ها و قابلیت های این صنعت مورد غفلت واقع شده است.
غلامرضا سپهوند با اشاره به آمارهای جهانی در مورد جایگاه ایران در صادرات صنایع دستی، یادآور شد: در حال حاضر ایران پس از کشورهای چین و هند سومین کشور صادرکننده صنایع دستی است.
با تاکید بر اینکه این میزان صادرات صنایع دستی ایران با در نظر گرفتن صادرات فرش محسوب مي شود، عنوان کرد: در حال حاضر چین با فروش 5/5 میلیارد دلار صنایع دستی خود در بازارهای جهانی رتبه اول صادرات صنایع دستی را در اختیار دارد.
سپهوند ادامه داد: این در حالی است که این کشور حدود 5 میلیارد دلار با ایران که مجموع صادراتش به کمتر از 600 میلیون دلار مي رسد فاصله چشمگیر و معناداری دارد.
ایران ظرفیت صادرات 10 میلیارد دلاری صنایع دستی را دارد
مدیر شرکت به پویان استان لرستان و مشاور طرح تهیه سند راهبردی توسعه صنایع دستی استان با بیان اینکه صنایع دستی ظرفیت تولید 20 میلیون شغل در کشور را داراست، افزود: این صنعت قابلیت ایجاد 2 میلیون شغل مستقیم و 12 میلیون شغل غیرمستقیم را دارد.
سپهوند با بیان اینکه صنایع دستی بالاترین ارزش افزوده را در میان تمامي کالاهای صادراتی دارد، یادآور شد: کشور ایران با تنوع صنایع دستی خود ظرفیت صادرات 10 میلیارد دلاری صنایع دستی را به کشورهای مختلف دنیا دارد.
وی با اشاره به حرکت خوبی که در یکی دو سال اخیر در زمینه صنایع دستی آغاز شده است، ابراز امیدواری کرد: این حرکت در راستای توسعه صادرات صنایع دستی ادامه داشته باشد.
صادرات صنایع دستی هزار درصد ارزش افزوده دارد
رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان لرستان نیز در جلسه کارگروه صادرات غیرنفتی استان در این خصوص با تایید سخنان مشاور طرح تهیه سند راهبردی توسعه صنایع دستی استان، عنوان کرد: همه این حرف ها روزی باید به باور تبدیل شود و در حد شعار باقی نماند.
محمد رحمدل با بیان اینکه صنایع دستی بخشی از تمدن بشری است که به احساس و اندیشه انسان بازمي گردد، بیان داشت: کمتر از یک دهه پیش ایران در صادرات صنایع دستی رتبه دوم را در جهان داشته است.
رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان لرستان با تاکید بر اینکه در زمینه تولید ارزش افزوده هیچ صنعتی یارای رقابت با صنایع دستی را ندارد، یادآور شد: صادرات صنایع دستی برای کشور بیش از 1000 درصد ارزش افزوده به همراه دارد.
رحمدل با بیان اینکه میزان سرمایه گذاری مورد نیاز برای صنایع دستی بسیار نازل و هزینه آن کم است، عنوان کرد: با این حال من اعتقاد دارم راه حل مشکل صنایع دستی فقط بحث اعتبارات نیست.
وی با تاکید بر اینکه باید تصدی گری دولت در این بخش کاهش یابد، از همه دست اندرکاران امر خواست راه حل عملی برای مشکل موجود در زمینه صنایع دستی ارائه دهند.
اما در حال حاضر وضعیت صادرات صنایع دستی در استان لرستان که حائز رتبه پنجم کشور از نظر تنوع صنایع دستی و رتبه اول در زمینه تکنیک و فن شناسی در کشور است، چگونه است؟
آنچه مسلم است صنایع دستی لرستان نیز مانند صنایع دستی دیگر استانهای کشور به رغم اینکه دارای قابلیتهای بسیاری است مهجور مانده و برنامه حضور محصولات بومي لرستان در بازارهای جهانی نیازمند بازنگری جدی است.
لرستان 15 درصد صنایع دستی کشور را داراست
مدیر شرکت به پویان استان لرستان و مشاور طرح تهیه سند راهبردی توسعه صنایع دستی استان نیز در این رابطه با اشاره به جایگاه لرستان در زمینه صادرات صنایع دستی، عنوان کرد: لرستان در حال حاضر با داشتن بیش از 40 رشته، تولید 15 درصد صنایع دستی کشور را در اختیار دارد.
سپهوند با اشاره به احیا 30 رشته منسوخ شده صنایع دستی در لرستان، عنوان کرد: این استان در حال حاضر در زمینه تنوع محصولات و صنایع دستی در رتبه پنجم کشور قرار دارد که این امر مي تواند زمینه ساز حضور فعالتر در بازارهای جهانی باشد.
وی با تاکید بر پایین آوردن هزینه تولید صنایع دستی بیان داشت: در حالیکه برای ایجاد هر شغل در صنایع متوسط نیاز به 25 میلیون تومان
اعتبار است ولی برای ایجاد شغل در زمینه صنایع دستی حداکثر 3 میلیون تومان سرمایه نیاز است.
سپهوند مهمترین نقطه قوت صادرات صنایع دستی را ارزش افزوده بالای این صنایع دانست و یادآور شد: عدم وجود تشکل های قدرتمند در این عرصه یکی از مهمترین نقاط ضعف صادرات صنایع دستی است.
وی با بیان اینکه 80 درصد صنایع دستی لرستان را صنایع دستی عشایری شامل مي شوند، یادآور شد: در حال حاضر در صورت وجود تشکل های قوی مي توان به راحتی اعتبار مورد نیاز را از طریق این تشکل ها به سمت استانها سوق داد.
هنرمندان برای صادرات صنایع دستی اقدام مي کنند!
مدیر شرکت به پویان استان لرستان و مشاور طرح تهیه سند راهبردی توسعه صنایع دستی استان در ادامه با بیان اینکه در حال حاضر ضعف شدیدی در فروش صنایع دستی وجود دارد، عنوان کرد: ضعف عمده ای که در این بخش وجود دارد این است که بخش زیادی از صادرات توسط خود هنرمند صورت مي گیرد.
سپهوند با تاکید بر اینکه بازار محصولات صنایع دستی همواره وجود دارد، بیان داشت: هر محصولی برای صادرات به بازارهای دنیا ظرفیت خود را دارا است.
وی با بیان اینکه کمترین بودجه صنایع دستی کشور در سال جاری به لرستان اختصاص داده شده است، بر ضرورت فعالیت بیشتر برای تخصیص بودجه تاکید کرد.
رواج نظام دلالی در خرید و فروش مواد خام
مدیر شرکت به پویان استان لرستان و مشاور طرح تهیه سند راهبردی توسعه صنایع دستی استان همچنین با تاکید بر ضرورت ایجاد تشکلهایی برای تهیه و توزیع مواد خام برای تولید صنایع دستی، نسبت به رواج نظام دلالی در زمینه خرید و فروش مواد خام در این عرصه هشدار داد.
سپهوند ادامه داد: متاسفانه امروز نقشه های صنایع دستی لرستان در افغانستان تولید و به سایر کشور صادر مي شود.
وی تشکل محوری را یکی از مهمترین رویکردهایی دانست که مي تواند موجب تحول صادرات در عرصه صنایع دستی شود و یادآور شد: این تشکل مي تواند با تجمیع صادرکننده ها،
تولید کننده ها و افراد آشنا به امر، نقش مهمي در زمینه توسعه صادرات صنایع دستی داشته باشد.
لرستان مقام اول صنایع دستی از نظر تکنیک و فن شناسی/ سهم یک درصدی صنایع دستی محقق شود
رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان لرستان با تاکید بر ضرورت بازاریابی و استاندارد سازی در این عرصه، عنوان کرد: باید یک ساز و کار اداری برای حضور بخش خصوصی با نظارت دولتی در صحنه فراهم شود.
رحمدل با اشاره به جایگاه صنایع دستی لرستان در ایران، عنوان کرد: این استان به لحاظ تکنیک و فن شناسی در زمینه صنایع دستی در رتبه اول کشور قرار دارد.
وی با اشاره به قدمت بیش از 4 هزار و 500 ساله برخی از صنایع دستی در لرستان، خاطرنشان کرد: ذائقه گردشگر به دنبال صنایع دستی ما است ولی ما نیز باید یک حلقه کارآمد بین بازارهای جهانی و بازار داخلی برقرار کنیم.
برای پیگیری سهم یک درصد محصولات فرهنگی و صنایع دستی در بودجه دستگاهها با مدیرکل دفتر امور اقتصادی استانداری لرستان نیز گفتگویی داشتیم.
محمدرضا ملکی راد در این باره گفت: صنایع دستی لرستان هم نیازمند حمایت و هم نیازمند هدایت است.
وی با اشاره به حمایت های دولت از صنایع دستی، یادآور شد: مصوبه دولت برای اختصاص 1 درصد از بودجه دستگاهها برای خرید صنایع دستی و تهیه بخشی از جوایز قرض الحسنه بانکها از صنایع دستی کشور را از جمله حمایت های دولت از صنایع دستی محسوب مي شود.
مدیرکل دفتر امور اقتصادی استانداری لرستان با اشاره به اینکه صنایع دستی هویت ملی و پیشینه تاریخی ماست، عنوان کرد: ما آمادگی داریم که "کارگروه صنایع دستی" را برای بحث تخصصی تر و جدی تر در زمینه توسعه صادرات در این عرصه دایر کنیم.
وی با تاکید بر ضرورت عملیاتی شدن سهم یک درصدی صنایع دستی، یادآور شد: یکی دیگر از مواردی که باید مورد توجه قرار گیرد این است که متاسفانه جای صنایع دستی در فروشگاهها، رستوران ها، مبادی ورودی شهرها و فرودگاه خرم آباد خالی است که مسئولان میراث فرهنگی باید در این زمینه تلاش بیشتری به خرج دهند. ملکی راد همچنین با اشاره به گلایه های هنرمندان در زمینه عدم تخصیص تسهیلات به طرح های اشتغالزا در حوزه صنایع دستی، خاطرنشان کرد: در سال آینده برای صنعت گردشگری و صنایع دستی رقمي در نظر گرفته شده است تا طرح های معرفی شده در خارج از کارگروه اشتغال تامین اعتبار شوند.
رئیس سازمان اقتصادی و دارایی استان لرستان نیز در رابطه با سهم یک درصد صنایع دستی از بودجه دستگاهها، اظهار داشت: در این زمینه خوشبختانه قانونگذار قید مکلف بودن دستگاهها به پرداخت این یک درصد را به کار برده است.
علی هادی چگنی با تاکید بر ضرورت پیگیری دستگاههای فرهنگی برای دریافت این سهم، یادآور شد: این سازمان نیز ذیحسابان خود را برای تحقق سهم یک درصدی محصولات فرهنگی و صنایع دستی مکلف کرده است.
به هر حال آنچه که امروز جای تامل بیشتر دارد فاصله معنادار ایران در صادرات صنایع دستی به رغم پیشینه تاریخی این صنایع در کشورمان است که باید این فاصله با تدوین برنامه های اصولی و همه جانبه کشور و برنامه ریزی برای حمایت از صادرات صنایع دستی افزایش یابد.
هنرهاي سنتي در تدوين متون درسي نقش دارد
معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي، از سال آينده در بخش تدوين متون درسي آموزش و پرورش نماينده دارد.
اين تصميم به دنبال خالي بودن جايگاه هنرهاي سنتي و صنايع دستي در متون درسي دوره هاي مختلف تحصيلي گرفته شده است. بنابر اين گزارش با مکاتبات و مذاکراتي که معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي با آموزش و پرورش داشته است، تصميم گيري ها براي حضور نماينده اين معاونت در ستاد تدوين متون درسي قطعي شده است.
در حال حاضر پژوهشکده هنرهاي سنتي در ستاد تدوين متون درسي داراي يک عضو ثابت است که با توجه به اهميت آشنايي دانش آموزان و دانش آموختگان مراکز آموزشي با رشته هاي صنايع دستي، وجود نماينده اي از اين معاونت نيز ضروري به نظر رسيد. اين گزارش حاکي از آن است که با توجه به اينکه در حال حاضر در هيچ يک از کتاب هاي درسي از هنرهاي سنتي و صنایع دستي نامي برده نشده است، بنابراين معاونت هنرهاي سنتي سعي بر تأکيد صنايع دستي در کتاب دانش آموزان دوره متوسطه به ويژه در هنرستانها دارد. اين در حالي است که از سال آينده رشته فلسفه هنر به جمع رشته هاي دانشگاهي در مقطع کارشناسي ارشد اضافه مي شود. بنابراين گزارش، رشته فلسفه هنر در دانشگاه اديان و مذاهب تهران دانشجو مي گيرد ضمن اينکه اين رشته به مباحث مفقود شده هنرهاي سنتي توجهي خاص دارد. اين در حالي است که تا به حال به روح و درونمايه رشته هاي هنري به ويژه هنرهاي سنتي توجه چنداني از سوي مراکز عالي آموزشي نشده بود و اين اقدام مي تواند در تثبيت جايگاه والاي هنرهاي سنتي نقش ويژه اي ايفا کند.
طبقه بندی رنگ براساس روشهای رنگرزی
رنگها را معمولاً براساس خواص آنها و ساختمان ماده اصلی (ساختمان شیمیایی مواد) طبقه بندی مي کنند. روش دیگر طبقه بندی رنگها براساس روش مصرف آنها در رنگرزی مي باشد. روش رنگرزی به ساختمان، طبیعت الیاف یا شئ مورد رنگرزی بستگی دارد. به عبارت دیگر رنگرزی پشم و ابریشم و دیگر الیاف به دست آمده از حیوانات با رنگرزی پنبه و الیاف به دست آمده از گیاهان تفاوت دارد.
نقش ساختمان شیمیایی الیاف در تعیین رنگ مورد نیاز
در رنگرزی همیشه ساختمان شیمیایی الیاف تعیین کننده نوع رنگ مورد نیاز و روش رنگرزی مي باشد. به عنوان مثال الیاف حیوان مانند پشم و ابریشم از پروتئین تشکیل شده اند و دارای گروههای اسیدی و بازی مي باشند. این گروهها نقاطی هستند که در آنها مولکول رنگ خود را به الیاف متصل مي کند. پس برای رنگرزی این گونه الیاف باید از رنگهایی که دارای بنیان اسیدی و بازی هستند استفاده کرد.
پنبه یک کربوهیدرات مي باشد و تنها محتوی پیوندهای خنثی اتری و گروههای هیدروکسیل است. در این نقاط پیوندهای هیدروژنی بین الیاف و رنگ ایجاد مي شود. پس باید از رنگهای متناسب با خصوصیات الیاف پنبه ای استفاده کرد. متصل کردن رنگ به الیاف مصنوعی و سنتزی و هیدروکربنها که کاملاً عاری از گروههای قطبی هستند، روش دیگری را مي طلبد. بر اساس روش رنگرزی به صورت زیر دسته بندی مي شود.
رنگهای مستقیم یا رنگهای جوهری
این دسته از رنگها دارای گروهها و عوامل قطبی مانند عوامل اسیدی و بازی هستند و با استفاده از این گروهها، رنگ با الیاف ترکیب مي شود. برای رنگرزی پارچه با اینگونه رنگها فقط کافی است که پارچه را در محلول آبی و داغ رنگ فرو ببریم. اسید پیکریک و ماریتوس زرد از جمله این رنگها هستند.
هر دو رنگ، اسیدی بوده و با گروههای آمینه الیاف پروتئینی ترکیب مي شوند. نایلون نیز که یک پلی آمید است، با این رنگها قابل رنگرزی است.
رنگ دانه ای
این دسته از رنگها شامل ترکیباتی هستند که مي توانند با برخی از اکسیدهای فلزی ترکیب شده و نمکهای نامحلول و رنگی که لاک نامیده مي شوند، تشکیل دهند. روش رنگرزی با این رنگها از کهن ترین روشهای تثبیت رنگ روی الیاف بوده است. این رنگها بیشتر برای رنگرزی ابریشم و پنبه بکار مي رود. در رنگرزی با رنگهای دانه ای پارچه یا الیاف، رنگی به نظر مي رسند. چون الیاف توسط لایه ای از رسوب رنگین پوشانده مي شود. برای ایجاد دندانه روی رنگها معمولاً از اکسیدهای آلومینیوم، کروم و آهن استفاده مي شود. آلیزارین نمونه ای از این رنگها مي باشد.
رنگ خمیری
رنگ خمیری ماده ای است که در شکل کاهش یافته، محلول در آب بوده و ممکن است بی رنگ هم باشد. در این حالت الیاف به این رنگ آغشته شده و پس از جذب رنگ توسط الیاف، آنها را از خمره خارج کرده و در معرض هوا با یک ماده شیمیایی اکسید کننده قرار مي دهند. در این مرحله رنگ اکسید شده و به صورت رنگین و نامحلول در مي آید. رنگهای باستانی ایندیگو و تیریان از این جمله هستند.
رنگ واکنشی
این رنگها که تحت عنوان رنگهای ظاهر شونده هم شناخته مي شوند، در درون خود پارچه، تشکیل شده و ظاهر مي گردند. مثال مهمي از این گروه رنگها، رنگهای آزو مي باشند. رنگرزی با این رنگها به صورتی است که پارچه را در محلول قلیایی ترکیبی که باید رنگ در آن مشتق شود فرو مي بریم. سپس پارچه را در محلول سرد آمین دی ازت دار شده در داخل خود الیاف انجام شده و رنگ تشکیل مي گردد. به رنگی که به این صورت حاصل مي شود رنگ یخی نیز مي گویند، زیرا برای پایداری و جلوگیری از تجزیه نمک دی آزونیوم دمای پائین ضرورت دارد.
رنگ پخش شونده
این دسته از رنگها در خود الیاف محلول هستند، اما در آب نامحلول مي باشند. رنگهای پخش شونده در رنگرزی بسیاری از الیاف سنتزی بکار مي روند. به این الیاف گاهی اوقات الیاف آبگریز نیز گفته مي شود. معمولاً ساختمان شیمیایی آنها فاقد گروههای قطبی است. روش رنگرزی به گونه ای است که رنگ به صورت پودر نرم در بعضی از ترکیبات آلی مناسب (معمولاً ترکیبات فنل) حل مي شود و در دما و فشار بالا در حمام های ویژه به الیاف منتقل مي شود.
مفرغ لرستان، نقطه عطفی در هنر آیینی
در سال 1930 در بازار سیاه اشیاء عتیقه شرقی مقداری بسیار زیاد و غیرعادی از اشیاء مفرغی عرضه شد و عرضه كنندگان تقریبا با اطمینان خاطر محل كشف آنها را كوههای لرستان و یا دقیقتر بگوییم دره های لرستان ذكر می كردند. در سال 1928
یك برزه گر لر در حین كار خود به گوری دست یافت كه دارای اشیاء فلزی بود او این اشیاء را در نزدیكترین شهر یعنی هرسین واقع در چهل كیلومتری كرمانشاه فروخت و از آن پس معامله گران به شتاب تمام بدین شهر كوچك روی آوردند، در آنجا مقیم شدند و هرچه را كه دهقانان به آنها عرضه می كردند می خریدند. به همین دلیل هم، این مفرغها تا مدتی به مفرغهای هرسین شهرت داشت. از آن هنگام تا بحال موزه های متعدد و همچنین مجموعه داران خصوصی از این مفرغها مجموعه های مهمی گرد آورده اند. ناامنی این منطقه مانع شروع كار علمی و تحقیقی بود و به همین سبب حفاریهای غیر مجاز رونق بسیار داشت تنها در یك كارگاه یعنی در ناحیه سرخ دم كار علمی به خوبی پیش می رفت ولی به هر حال به استثنای اشیاء فلزی كه در این موقع به دست آمده بقیه مفرغهای فراهم آمده با توسل به حفاری غیر مجاز و غیر علمی تحصیل شده است و به همین دلیل هم هست كه از نظرگاه شماری عدم دقت و ابهام در كار هست چنانكه تاریخهای پیشنهادی برای این اشیاء از اوایل هزاره دوم قبل از میلاد تا عصر هخامنشیان را شامل می شود. این مفرغها همه از گورستانها به دست آمده است. آندره گدار كه برای اولین بار در سال 1931 این اشیاء را ثبت كرد خود نیز به لرستان رفت : «این سرزمین كوهستانی از كوههای دراز و موازی یكدیگر تشكیل شده است. بین این كوهها دره هایی وجود دارد كه از نظر علم و تحقیق دارای كمال اهمیت است. كوره راههایی به ارتفاع سه هزار متر ارتباط بین این دره ها را تأمین می كند یكی از این دره ها بسان مجموعه پر پیچ و خمی از تپه ها است كه بین كوههای غول آسا قرار گرفته... نه خانه ای، نه درختی ولی تا جاییكه چشم كار می كند دره ای است سرخ رنگ با چند سیاه چادر و گورستانهای كاسیان.
تمام گورستانهایی كه این مفرغها از آنها به چنگ آمد به یكدیگر شبیه اند. آندره گدار یكی از آنها را كه نماینده همه محسوب می شود به نام تل آب چنین توصیف می كند : «چشمه ای از چاله چهارگوشی كه دور آن را با سنگ چیده اند بیرون می آید. ساكنین موقت این ناحیه قدری پایینتر از آن را كنده اند و چیزی شبیه به یك حوضچه برای آب دادن به احشام خود درست كرده اند. آنگاه آب به چند رشته مختلف تقسیم می گردد و چند صد متر آن طرف تر همه جذب زمین می شود و اثری از آن بر جای نمی ماند.
در جوار چشمه تلی هست كه هنوز هم آثار یك دیوار مدور خارجی را به خوبی حفظ كرده است و گورستانی در پای آن قرار دارد. به همین دلیل هم مشخص كردن این قبور كار چنین آسانی است. در این دره كه آب سخت كمیاب است منزل ها و گور ها دورو بر چشمه ها هستند و به همین جهت هم هست كه كشف و پیداكردن قبور در لرستان بسیار كار سهلی است. بومی ها برای دست یافتن به اشیاء عتیقه فرمولی ساده و آسان دارند: «بدنبال چشمه ای بگرد، همینكه آن را پیدا كردی گورستانی هم در كنارش هست». معمولاً گورها به شكل اتاقك كوچكی است كه چهار دیوار و یك سقف متشكل از یك یا چند سنگ دارد.
از لرستان هزاران شیء، بدست آمده است ولی در چهارچوب محدود این كتاب ما فقط به ذكر آنهایی كه از همه جالبترند می پردازیم. از میان سلاح ها: شمشیر، خنجر، پیكان، نیزه، تبر و غیره كشف شده است. خنجر مورد استفاده معمولاً از مفرغ یك تكه است با دستگیره ای یا دسته ای كه در آن چوب یا صفحه هایی از استخوان كار گذارده اند. این صفحه های استخوانی را با دو پیچ به هم متصل كرده اند. در این مورد باید گفت كه در این دسته از یك خنجر قدیمی كه متعلق به نقطه ای دیگر بوده تقلید شده است.
اما در قبال این خنجرها، تبرهایی كه در كمال هنرمندی و قدرت خیال ساخته شده و دسته آنها را با خار زینت كرده اند لری هستند. بعضی از این تبرها تزیینات بسیار. یكی از آنها كمانداری را نشان می دهد كه در حال رها كردن كمان خود می باشد. البته باید در نظر داشت كه بسیاری این اشیاء لوازم تزیینی هستند و در پیكار آنها را به كار نمی برده اند. اغلب تیغه این تبرها با دسته آنها زاویه قائمه تشكیل می دهد. گاه گاه در قسمت بالای تیغه نیز تزییناتی به چشم می خورد. اشیاء تزیینی به تعداد فراوان بدست آمده از قبیل: طوق، گردن بند، دست بند و سنجاقهای مختلف. سنجاقهای كشف شده چه از حیث تعداد و چه از نظر هنری كه در آراستن آنها با سرهای حیوانات و پولك ها بكار رفته از سایرین ممتازند. در بعضی دیگر از سنجاقها سر زن را در میان پولكی تصویر كرده اند. سنجاق های سینه نیز كه مانند سنجاقهای پولك دار از جمله وسایل زینتی هستند و از قفقاز آنها را وارد كرده بودند. در اینجا شایان ذكرند، سایر اشیاء كشف شده عبارتند از زره، مال بند، محل مخصوص اتصال مال بند به ارابه و دهنه اسب. به احتمال زیاد سواركاران لر با سلاحها و لباسهای مخصوص خود به خاك سپرده می شده اند. در ابتدا دهنه ها خیلی ساده بوده است ولی بعدها به افراط آنها را تزیین می كرده اند. گویا تزیین دهنه از هنگامی آغاز شده است كه آنرا با مرده دفن كرده اند. آن قسمت از دهنه كه بر روی گونه اسب قرار می گیرد به شكل حیوانات واقعی و خیالی در می آورده اند.
مفرغ ساز در كار خود به قوه تخیل كاملا میدان می داده است. در بین این اشیاء مفرغی نقش حیوانی یافته می شود كه قامتی كوتاه و سری بسیار كوچك دارد و ضمنا سخت حساس و عصبانی به نظر می آید اما در همین حال از حیواناتی كه از تركیب دو نوع خاص بدست آمده اند مانند شیرهای بالدار و ابولهولهای بالدار نیز دیده می شود که از نقوش اجسام نیز بسیار بدست آمده است : به طور كلی معمولاً تصویری را بر روی صفحه ای نمایانده اند در حالی كه دورا دور آنرا تعداد زیادی از اصنام دیگر احاطه كرده اند.
نقش گیلگمش كه از میانرودان [بین النهرین] است بیش از سایر موضوعها مورد توجه قرار داشته اما به هر حال در این نقش هم تغییراتی داده اند. این قهرمان سومری كه فرمانروای حیوانات و پیروز بر غولان است نزد این قوم حشم دار به محافظ و نگاهدارنده رمه ها مبدل شده است. اغلب این صنم را با دو چهره نمایانده اند در حالی كه با دستهایش دو غول را در دو طرف از یكدیگر دور نگاه داشته است. تصویر قهرمانی كه حیوانات وحشی را رام می كند یكی از اندیشه های اساسی شرقی است كه در هنر دوره هخامنشیان به كرات ملاحظه می شود.
سایر اشیاء هنوز به اندازه كافی مورد بحث و تشخیص قرار نگرفته است. از اینها گذشته حلقه های زینتی بزرگی هست كه به حلقه های مجموعه كوافار Coiffard شباهت دارد. «یك حلقه مسطح با دو سر گاو كه بی شباهت به انسان نیست، سر قوچ وحشی را كه شاخ پیچ در پیچ دارد و در هر طرف آن یوزپلنگی قرار گرفته، احاطه كرده است: این خود شاهكاری است از تخیل، هم آهنگی و فن فلزكاری».
سرانجام باید گفت كه از ناحیه پشت كوه یك مجسمه كوچك مفرغی بدست آمده به ارتفاع 38 سانتیمتر. كتیبه ای كه بر حاشیه لباس آن حك شده و به خط میخی بابلی جدید است از نظر علمی چندان كمك مهمی برای دانشمندان محسوب نمی شود. تاریخ این قطعه را به ششصد تا پانصد سال قبل از مسیح دانسته اند اما گویا این قطعه از این هم خیلی قدیمی تر باشد از آن گذشته محلی كه در كتیبه از آن نام برده اند شناخته نشده و بدین طریق این مجسمه راز خود را محفوظ نگه داشته است. شاید این تصویر یكی از خدایان محلی بوده كه ضمن غارت آنرا به جای دیگری برده اند. به هر تقدیر این تنها مجسمه سه بعدی است كه از لرستان بدست آمده.
آندره گدار مفرغ های لرستان را با تاریخ كاسیان، یعنی آن گروه از آسیاییهایی كه خیلی زود منطقه زاگرس را اشغال كردند مربوط می كند. در قرن شانزدهم قبل از میلاد مسیح این قوم كوه نشین در سراسر دشت میانرودان [بین النهرین] متفرق شدند و در بابل یك سلسله كاسی بر روی كار آمد. سلطه این قوم چند قرنی دوام یافت اینها در سال 1168 قبل از مسیح به دست شتروك نخونته پادشاه ایلام از آن سرزمین رانده شدند که به عقیده گدار می توان از این واقعه برای تعیین تاریخ مفرغ های لرستان استفاده كرد اما اگر تاریخ ساخت این اشیاء با اعتلاء قدرت كاسیان مطابق بوده است پس می بایست در سرزمینهای فتح شده آثاری از این اشیاء بدست آمده باشد اما خود گدار متوجه این موضوع شده كه تا زمان حال هرگز یك قطعه از مفرغ لرستان در سرزمین میانرودان به دست نیامده است. مثلاً در حفاری شهر كاسی دور كوری گالزو حتی یك شیء مفرغی هم كشف نشده است. پس چگونه می توان این مطلب را تفسیر كرد كه حتی یك قطعه مفرغ هم در حفریات میانرودان به دست نیامده در حالی كه در ناحیه زاگرس از آن فراوان یافته شده است؟ گویا فقط این سؤال یك جواب داشته باشد و آن این است كه مفرغهای لرستان در دوره ای كه كاسیان بابل را اشغال كرده بودند هنوز وجود نداشته و این اشیاء بعدها یعنی هنگامی كه متجاوزین باز در كوه های خود مستقر شده بودند ایجاد شده است.
به هر حال باید بعضی از قطعات مفرغی را كه نمونه های بسیاری از آنها در میانرودان یافته شده مانند خنجرهای یك تكه با دسته هایی كه در آنها چوب یا استخوان كار گذارده اند از اینها مستثنی كرد. شفر (C. F. A. Shaeffer) این قطعات كه تاریخ آنها را بین 1400 تا 1365 قبل از میلاد دانسته در راس الشمرا كشف كرده است. خنجرهایی از این نوع را به عنوان هدیه پیشكش به لرستان آورده اند و مثلاً خنجری كه در موزه لوور است و كتیبه ای بنام شاه مردوك- مذین- اخه بابلی (قرن دوازدهم قبل از مسیح) دارد از این قبیل است. سایر اشیاء مانند كلنگ ها و تبرها باید در میانرودان ساخته و توسط فروشندگان به این كوهها آورده شده باشند. شاید هم این اشیاء را در همین جا تقلید كرده اند. مفرغهای اصل لرستان بسیار زیباتر و پرشكوه تر هستند و گوییا پس از بازگشت كاسیان به كوه ها یعنی پس از قرن دوازدهم ساخته شده باشند. این هنر در اوایل هزاره اول به حد اعلای خود رسید و پس از زوال كاسیان به دست نیروهای آشوری در قرن هفتم قبل از مسیح به كلی از بین رفت.
چنین است نظریه گدار. اما رومن گیرشمن هنر لرستان را به كیمیریان (سیمریان) منصوب می داند و تحقیقات دانشمندان شوروی به نام پتروسكی مالی كیشویلی و دیاكونوف را مؤید نظر خود می داند گیرشمن چنین می گوید: «از نخستین دهه های قرن هشتم قبل از میلاد مسیح كیمری ها را كه با اورارتویی ها متفق بودند، اقوام دیگری را كه مزدور آسوریها بودند و برخی دیگر را كه با مدی های یاغی همدستی می كردند در آسور می بینیم. پس می توان فرض كرد كه این قوم از دو گروه متشكل بوده اند. یك قسمت به آسیای صغیر روی آورده است و دیگران به شرق آشور رفتند تا زمینی به دست آورند. این سرزمین بعدها نام كاسیان را به خود گرفت که همان لرستان است». كیمریان چادرنشین و اسب دار بوده اند و كوههای لرستان از هر جهت مناسب حال آنان بوده است. این عقیده بوضوح تمام با این فریضه كه مفرغ لرستان ساخته و پرداخته كاسیان است مباینت دارد. سایر مولفین به تأكید تمام سبك مخلوط مفرغ های لرستان را یادآور می شوند. دشای (J. Deshayes) لرستان را یك مركز فلزكاری می داند – آن هم از زمان خیلی قدیم كه سهم بزرگی در خلق اشكال و قالبهای گوناگون و انتشار آنها در آسور و شمال سوریه داشته است و ضمنا یادآور می شود كه «البته این امر هم مانع آن نیست كه این مركز تا اعصار بعد به فلزكاری خود بهمان اندازه از اهمیت ادامه داشته باشد». دشای هنر لرستان را با قبایل خوری (یاهوری) مربوط می داند. بیشتر خصوصیاتی را كه اغلب متعلق به خوریها می دانند (مانند مبالغه در تزیینات) ظاهراً باید از مختصات هنر لرستان شمرد. از این ها گذشته دشای به اصرار می گوید كه اشكال و قوالب تركیبی لرستان اغلب تا نیمه دوم هزاره سوم نیز ادامه می یابد. برای تبرها دشای نیمه دوم هزاره دوم قبل از میلاد را پیشنهاد می كند یعنی فاصله بین اولین سلسله بابلی و دومین سلسله شوش. اینكه بعضی از این انواع توانسته اند تا ابتدای هزاره اول دوام یابند یا نه هنوز محل بحث است.
کاربرد صنایع دستی در تمدن بشري
حمد علي محراب بيگي
بناهايي كه به دست انسان ساخته مي شود، جلوه هايي از نگرش او به جهان هستي است كه مبين قوّة فكري و ساختار فرهنگي ـ اجتماعي
افراد آن جامعه است. اين برداشت كه معماري مي تواند ديدگاهي طبيعي يا مافوق طبيعي داشته باشد در هر حال خارج از تأثير محيط اطراف و اقليم جغرافيايي انسان نيست، بنابراین در بررسي معماري يك بنا، ابتدا بايد جهان و جهان بيني سازنده آن بنا را مورد كنكاش قرار داد تا بتوان افكار و عقايد او را در حجمي از آرايش فضا مشاهده كرد.
معماري سنتي ايران،تجلي نمادين جهاني ابدي و ازلي است كه اين جهان را محلي گذرا و واسطه اي براي رسيدن به مرتبه اي والاتر به منظور وصول به آرامش دروني مي داند ؛ معماري ايران كه به صورت هاي گوناگون در بناهاي مختلف متجلي گشته، جايگاه خاصي را داراست كه در آن،عقايد و رسوم و آيين ها در شرايط جغرافيايي و اقليمي نمود بارزي دارد و حاصل دسترنج هنرمنداني است كه براي اعتلاي اين هنر با تكيه بر ايمان خويش،از جان خود مايه گذاشته و در اين راه از هيچ كوششي دريغ نورزيده اند. همراه با اساتيد معماري، استادان صنايع دستي نيز با همان تفكر فوق اما تجلي يافته در هنر خاص خويش، تكامل بخش و اثرگذار بر معماري سنتي ايراني بوده اند.
تزيين و آرايش ساختمان كه جزء جدانشدنی معماري محسوب مي شود در آجركاري، كاشي كاري، گچبري و آينه كاري در كنار قالي بافي، گليم بافي، قلمكاري، سفالگري، منّبت كاري، كنده كاري چوب، گره چيني و همچنين ساير دستاوردهاي صنايع دستي نمود يافته و پيوندي يگانه ايجاد نموده كه فضاي معماري ايران را آكنده از زيبايي معنوي مي سازد و اين خود زيبايي ظاهري را نيز به همراه دارد.
معماري با ساير هنرهاي ايراني،تارهاي به هم تنيدة يكپارچه اي است كه از يكديگر تأثير پذيرفته اند ؛ به ويژه صنايع دستي كه علاوه بر تزييني بودن و جنبه هاي زيبايي شناسانه، نقش كاربردي در زندگي روزمره افراد جامعه دارد. صنايع دستي به دليل عدم نياز به سرمايه گذاري بسيار و وجود مواد اولية محلي براي توليد و وجود زمينه هاي توسعه در مناطق مختلف و ايجاد ارزش افزودة بالا، بخش عظيمي از نيروي انساني و اقتصادي ايران را به خود مشغول كرده است و اين امر در معماري سنتي نقش بارزي دارد. صنايع دستي و معماري همواره مكمل يكديگر بوده اند و داراي ويژگي هاي مشترك مي باشند.
بناهاي ايراني مانند مسجد، مناره، خانه، باغ، پل، قلعه، آب انبارها و... هر كدام به نوع خاصي از صنايع دستي نياز دارد كه برخي از انواع آن كاشي كاري، مشبّك كاري، نقاشي ديواري، منّبت كاري و غيره است. تنوع اقليم آب و هوايي در ايران موجب گوناگوني بسيار در معماري و تزيين آن گرديده است و در نتيجه انواع و اقسام صنايع دستي در تزيين معماري، نقش عمده اي دارند.
صنايع دستي در رشته هاي گوناگون همچون : قالي بافي،گليم بافي، سفالگري،آبگينه سازي محصولات فلزي، سنگ تراشي، چوب تراشي، حصيربافي، كاشي كاري تا رودوزي ها ارتباط مستقيم با معماري دارد به طوري كه ساخت شكل آنها بستگي به فضاي معماري سنتي ايراني دارد و همين طور بعضي از اجزاء و فضاهاي معماري، متناسب با كالاهاي صنايع دستي ساخته مي شود. معماري سنتي ايران در ايجاد صورت هاي مختلف صنايع دستي نيز نقش عمده اي را به عهده داشته است ؛ به طور مثال بافنده، اندازه قالي را براساس وسعت اتاق ها مي بافد و سفالگر براساس جايگاه سفال در فضاي ساختمان شكل و حجم مورد نظر را مي سازد. هماهنگي صنايع دستي با معماري نه تنها از نظر فرم و رنگ بلكه از نظر محتوايي نيز همخواني دارد و هنرمند سعي نموده، ارتباط خويش با طبيعت و ديدگاه معنوي خويش نسبت به هستي را متجلي سازد.
صنايع دستي به علت تنوع و وسعت در رشته هاي گوناگون، كاربردهاي زيادي در تزيين معماري دارد كه شامل چهار بخش مي شود :تزيين نماي بيروني؛ تزيين فضاهاي ورودي ؛ تزيين درون بنا ؛ تزيين فضاي اتصال درون و بيرون بنا.
تزيينات بيروني ساختمان بايد به نحوي باشد كه در برابر تغييرات آب و هوا و نور خورشيد مقاوم باشد و كيفيت خود را از دست ندهد. اين تزيينات بيشتر شامل كاشي كاري به صورت معرّق يا هفت رنگ مي باشد كه علاوه بر تزيين بنا با نقوش و رنگ هاي گوناگون، عايقي در برابر برف، باران، گرما و سرما است. كاشي كاري در معماري ايران در واقع شناسنامه بنا مي باشد و تاريخ مشخص و سير تحولي منظمي را دارا است.
با آغاز دوره اسلامي، كاشي كاري در اماكن مذهبي تجلي خاصي مي يابد، محراب و گنبد مسجد شيخ لطف ا... و گنبد مزار شاه نعمت ا... ولي در ماهان كرمان، مسجد كبود تبريز و گنبد مسجد چهار باغ اصفهان، نمونه بارز اين هنر مي باشد.
كاشي كاري، مهمترين ويژگي تزيين معماري سنتي ايران است كه ادامة همان آجركاري است.
نكته حائز اهميت در كاشي كاري ايران رنگ لعاب است، رنگ كاشي هاي ايراني اكثراً فيروزه اي و لاجوردي بوده و رنگ هاي سفيد و سبز و طلايي نيز در درجه دوم مي باشد و اين رنگ ها در بين هنرهاي سنتي ايران مشترك مي باشند.
فضاهاي ورودي بنا در معماري ايراني و خصوصاً بناهاي مسكوني و مذهبي بخش مهمي را به خود اختصاص داده است كه با پوششي به صورت سايه بان با طاق كماني همراه بوده است. تزيين اين قسمت از بنا عموماً كاشي كاري است، در ضمن نمونه هاي آينه كاري و مشبك كاري آجري نيز وجود دارد.
آينه كاري از هنرهاي ظريفي است كه در نماسازي داخلي بناها، در بالاي ازاره ها، زيردورها، طاق ها، رواق ها، شبستان ها، سرسراها و موارد ديگر به كار مي رود.
مقرنس كاري و گچ بري نيز از تزيينات معماري محسوب مي گردد. مقرنس كاري كه تداوم آجر چيني است توازني را القا مي نمايد كه گويي وظيفه انتقال سقف يا گنبد بر پايه ها را داراست و همانند نسبت آسمان به زمين است.
تزيينات داخلي يك بنا نسبت به نوع آن تفاوت هاي گوناگوني دارد و اين تفاوت در دوره هاي گوناگون، تنوع بيشتري به خود مي گيرد ولي در همة آنها وجوه مشتركي نيز وجود دارد و از آن جمله ايجاد فضايي است كه انسان هاي استفاده كننده از آن بنا، آمالشان در آن تحقق مي يابد و آرامش مي يابند. در تزيين داخلي يك بنا از تنوع هنر صنايع دستي استفاده بيشتري مي توان نمود. قالي علاوه بر زيرانداز بودن يكي از اجزاي مهم در تزيين فضاي داخلي بناهاي ايراني مي باشد. زيرا كف بنا را كه انسان ها بر آن مي نشينند و مي خوابند، مي پوشاند و گاه نيز به عنوان تزييني زيبا بر ديوار كوبيده مي شود و گاهي نيز از قالي هاي دو طرفه به عنوان سطحي جدا كننده بين دو فضا استفاده مي شود. نزديكي طرح و نقش قالي با نقوش كاشي، نزديكي و انسجام هنرهاي ايراني را بيان مي دارد.
زير اندازهاي ديگري چون گليم،جاجيم و منسوجات سنتي و پرده هاي قلمكار با كاربردهاي گوناگون و وسايل تزيين شده با خاتم و منّبت و معرق چوب، انواع رودوزي ها و اشياي فلزي، همه و همه،آرايش دهنده محل زندگي ايراني مي باشند. صنايع دستي در معماري ايران تنها نقش مزّين كنندة فضا را ندارند بلكه هر كدام در جايگاه خود كاربردهاي گوناگوني دارد.
تزيين بين فضاي داخلي و خارجي شامل درها و پنجره هاست. «در» بناها كه در گذشته از چوب ساخته مي شد مأواي سرپنجه هنرمندان منّبت كار و فلز كار بود. «در»هاي كنده كاري شده و منبت كاري همراه با كلون هاي بسيار زيباي فلزي،جايگاه و اهميت بنا را روشن مي ساخت. نقوش ايجاد شده بر روي درها هم چون نقوش نمادين، در هنرها جلوه گاه تفكر و فرهنگ ايراني است. نقش «خورشيد» كه مهمترين نقش موجود بر روي درها مي باشد، علامتي براي روشني، بركت و سلامتي براي صاحبخانه است.
پنجره نيز كه اشاعه دهنده نور و روشني به فضاي داخلي مي باشد اكثراً با چوب، گره چيني مي شود. و گاه با شيشه هاي رنگين، رنگين كماني از نور را در فضاي داخلي ايجاد مي نمايد.
فيلم و انيميشن از شخصيت هاي فاخر صنايع دستي ساخته مي شود
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي؛ فيلم و انيميشن از شخصيت هاي فرهنگي و هنرهاي کشور تهيه مي کند.
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي از معاونت سينمايي خواسته است که ساخت فيلم و انيميشن از شخصيت هاي فاخر فرهنگي و هنري کشور را در دستور کار خود قرار دهد.
به همين منظور؛ معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي، ساخت فيلم و انيميشن در مورد شخصيت هاي بزرگ و برجسته هنرهاي سنتي و صنايع دستي را بر همين اساس پيگيري مي کند. اين معاونت در چهارمين نشست معاونان صنايع دستي و هنرهاي سنتي 30 استان کشور، از معاونان صنايع دستي استان هاي مختلف خواست تا نسبت به انجام راهکارهاي لازم در اين زمينه اقدام کنند.
اين گزارش حاکي از آن است که اين معاونت شناسايي هنرمندان سرشناس صنايع دستي در نقاط مختلف کشور را از مسئولان صنايع دستي استانها درخواست کرد.
معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي و معاونت سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، مدتي ديگر تفاهمنامه اي را امضاء خواهند کرد که اين موضوع مي تواند به عنوان يکي از مفاد اين تفاهمنامه لحاظ شود.
معاونت هاي صنايع دستي و هنرهاي سنتي استان هاي مختلف کشور موظفند بعد از شناسايي شخصيت هاي تأثير گذار صنايع دستي استان خود، نسبت به ارائه مستندات و شرح فعاليت اين هنرمندان به معاونت هنرهاي سنتي کشور اقدام کنند. همچنين با نامگذاري سال آينده با عنوان هنرهاي سنتي، صنايع دستي و رسانه، اين معاونت ها بايد با ارتباط با سازمان ارشاد استان و انجمن هاي سينمايي وابسته به اين سازمان، در زمينه ارائه توليدات بهتر در دومين جشنواره فيلم و عکس هنرهاي سنتي و صنايع دستي اقداماتي را انجام دهند.
اين در حالي است که دومين جشنواره فيلم و عکس هنرهاي سنتي و صنايع دستي آذر يا دي ماه سال آينده برگزار مي شود و استانها مي توانند از طريق اين سطح از ارتباطات، برترين توليدات را ارائه کنند.
فرش هاي نفيس ايران در ژاپن به نمايش در مي آيد
مسئولان مرکز ملي فرش ايران، از برگزاري نمايشگاه هاي فرش هاي نفيس ايراني در کشور ژاپن خبر داند.
اين نمايشگاه در روزهاي پاياني سال جاري به همت اتحاديه فرش ايران در توکيو در محل سفارت ايران در ژاپن به عنوان ميزبان اصلي اين نمايشگاه، برپا مي شود.
اين نمايشگاه که از 27 تا 30 اسفندماه سال جاري برپا مي شود، معرفي و نمايش فرش نفيس ايران و رونق بيشتر بازارهاي جهاني براي اين توليدات را دنبال مي کند.
اين گزارش حاکي از آن است که نمايشگاه فرش هاي ايراني در ژاپن، برترين و نفيس ترين فرش هاي دستباف از هنرمندان بزرگ ايراني را به نمايش خواهد گذاشت.
همچنين اين نمايشگاه تنها به نمايش فرش هاي نفيس ايراني پرداخته و جنبه فروش را دنبال نمي کند.
آيين گشايش نمايشگاه فرش ايران روز 27 اسفندماه با حضور سفير ايران در ژاپن، اعضاء اتحاديه فرش ايران در ژاپن و جمعي از مقامات بلند پايه پارلماني و دولتي کشور ژاپن برگزار مي شود. بنابر اين گزارش فرش هاي نفيس ايراني براي حضور در اين نمايشگاه از مجموعه فرش هاي موجود در اتحاديه فرش ايران در ژاپن تأمين شده و هيچ فرشي براي نمايش از کشور خارج نمي شود.
اين در حالي است که در کنار نمايش فرش هاي دستباف ايراني در اين نمايشگاه، اجراي زنده موسيقي سنتي ايراني، هفت سين باستاني ايرانيان و ساير برنامه هاي فرهنگي نيز به نمايش گذاشته مي شود.
8 ماکت صنايعدستي
در ميادين شهرها نصب شد
تا به امروز هشت ماکت صنايعدستي ساخته و در ميادين شهرهاي استانهاي مختلف نصب شده است.
معاون اداره کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي، با بيان اين مطلب گفت: ساخت و نصب ماکتهاي صنايعدستي و نصب آنها در ميادين، از دستورالعملهاي قابل اجرا معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور در سال جاري بوده است. آرش بهادري ادامه داد: ساخت اين ماکتها به منظور توسعه و ترويج هنرهاي سنتي و صنايعدستي در دستور کار قرار داشت که با اين کار به اين دستورالعمل جامه عمل پوشانديم.
وي با اشاره به اينکه استانها براي ساخت ماکتهاي صنايعدستي و نصب آنها در ميادين شهر بايد از رشتههاي بومي و موجود استانها به عنوان يک نماد استفاده ميکردند، اظهار داشت: استفاده از نمادهاي صنايعدستي با ابعاد موجود تا به امروز توانسته به تداعي ذهني و تبلور خلاقيت در ميان مردم کمک کند. معاون اداره کل توسعه و ترويج اين معاونت تصريح کرد: ميدان گيوه سنجان واقع در شهرک سنجان شهر اراک، ميدان فرش واقع در شهر مود از توابع شهرستان سربيشه استان خراسان جنوبي، ميدان کاشيکاري سمنان، ميدان کوزه گري شيراز و ميدان سفال سازي يزد از جمله مياديني هستند که ماکتهاي صنايعدستي تا به امروز در آنها نصب شده است. بهادري با بيان اينکه در حال حاضر تعدادي از استانها ساخت و نصب ماکتهايي از صنايعدستي بومي استان خود را در دست اجرا دارند، گفت: استانهاي ايلام، زنجان، کرمان و گلستان اقداماتي را در دست اجرا دارند.
وي در ادامه اظهار داشت: با توجه به اينکه اجرایی کردن اين برنامه در دستورالعمل سال جاري معاونتهاي صنايعدستي استانهاي کشور قرار داشته است، استانهاي باقي مانده براي اجراي اين برنامه تا پايان سه ماهه اول سال جاري قول مساعدت دادهاند. آرش بهادري خاطرنشان کرد: براي نصب ماکتهاي صنايعدستي در استانهاي مختلف، ميادين ورودي و خروجي مرکزي شهرها در اولويت بودهاند ضمن اينکه در صورت فراهم نشدن اين امکان، ميادين مرکزي شهرها نيز قابليت نصب ماکت را دارند.
قلمکاری و چاپ سنتی
ساخت نخستين بازي ملي رايانه اي صنايع دستي کشور
گليم نقش برجسته اصالت هنر ايلاميان
طرح جامع آرشيو تصويري و صدايي صنايعدستي اجرا ميشود
چهارمين همايش معاونان صنايعدستي کشور برگزار ميشود
فرهنگسازي صنايع دستي بايد از دبستان نهادينه شود
تهيه مواد اوليه، دغدغه اصلي توليدکنندگان صنايع دستي ويتنام
فرش ترکمن ؛ اوج هنر و هویت زنان کرانه خزر
"دو تا قرمز، یکی زرد به زیر، دو تا نارنجی"، این کلمات لالایی گوش نوازی است که دختر ترکمن صحرا از مادر به یادگار دارد و هر روز تکرار می کند تا اوج هنر و هویت را برای همیشه تاریخ زنده نگه دارد. رنگ چهره اش مثل قالی پرنقش و نگار شده، از قامتش می توان داستان رنج زندگی هنرش را فهمید. دختران ترکمن پس از ازدواج و "آنق گذاری"( کلاه مخصوص زنان متاهل)، روغن، یک کاسه آرد و یک "ایگ"هدیه می گیرند که ایگ یا دوک نخ ریسی نشانه ای است برای پویایی و فعالیت و ریشه در تاریخ و هویت زنان ترکمن دارد.
امروز گلستان و ترکمن با فرش و قالی ترکمن شهرت جهانی دارد و این شهرت مرهون تلاش زنان و دختران بی نام و نشان و هنرپردازی است که با هر تار و پود تابلویی از عشق و شیدایی را به تصویر می کشند.
"گول" نقش اصلی فرش ترکمن است که بافته های هر قوم به وسیله آن از بافته های اقوام دیگر متمایز می شود و پشم و پنبه از مواد اولیه برای تولید این هنر ماندگار است.
به رغم ترویج رنگهای شیمیایی هنوز مواد رنگدار گیاهی مانند پوست انار، چوب پویا، خاکستر چوب ازدار و زردچوبه، روناس و نیل برای رنگرزی خامه قالی کاربرد دارد.
نقوش فرش ترکمنی حفظی بافت است
نقوش فرش اصیل ترکمن ذهنی یا حفظی بافت است و زنان ترکمن در تولید این دستبافت، آرمانها و اندیشه هایشان را با رنگهای دلخواه بر روی تار قالی گره می زنند تا تابلویی زیبا و مانا پیش روی مجسم سازند.
شاخ قوچ، نقش عقرب، ماری گول، در ناق گول، قافسه گول، تکه گول، انسی، قزل ایاق، توینگ گول، قوش گول، آوغان گول، تاج حروز، پنجارا آراگول، آق نقش از جمله نقوش زیبایی است که در این هنردستی به کار می رود.
دارهای قالی بیشتر از نوع افقی و متحرک بوده و به همراه کوچ ایل جابجا می شود و در سالهای اخیر استفاده از دارهای عمودی نیز در این منطقه رونق یافته است.
اکنون هنرپردازان این هنر دیرپا، پرپیشینه و دارای شهره جهانی با مشکلات فراوانی روبرو هستند و برای رفع مشکلاتشان خواستار حمایت ویژه متولیان امر هستند.
جمعی از این هنرمندان این هنر دستی بر این باورند که مواد اولیه نامرغوب، نبود حمایت مالی، ساماندهی نشدن، بی توجهی به آموزش، آشنا نبودن به نیازهای بازار و برنامه نداشتن موجب شده تا فرش اصیل ترکمن رو به فراموشی رود و جایگاه واقعی اش را از دست بدهد. همچنین برپایی کارگاههای آموزشی، خرید تضمینی، بالا بردن کیفیت، شناسنامه دار کردن قالی، ترویج آموزش و اصول سنتی فرش بافی را در احیای دوباره قالی ترکمن ضروری می دانند. علاوه بر بازارهای داخلی، امیرنشینان خلیج فارس، کشورهای حاشیه خزر و برخی کشورهای اروپایی، خریداران فرش اصیل ترکمن را تشکیل می دهند.
یک بافنده می گوید: بافندگان این هنر اصیل برای تهیه چله و خامه محدودیت دارند و باید از آنها حمایت شود.
مرجان جعفری که قالی بافی را از مادر مرحومش به یادگار دارد، افزود: اگر برای توسعه و احیای این هنر دستی و اصیل کاری صورت نگیرد، در آینده ای نزدیک از این هنر جز نام و نشان چیز دیگری باقی نخواهد ماند. وی اظهار داشت: مواد اولیه نامرغوب و بی کیفیت موجب شده تا فرش اصیل ترکمن جایگاه قبلی خود را از دست دهد که این امر نگران کننده است.
بافنده دیگری از گنبدکاووس گفت: قالیبافی در اشتغال و درآمد زنان و دختران روستایی منطقه نقش اساسی دارد و برای رونق نیازمند متولی خاص است.
شهلا ایگدی بیان داشت: هر روز شاهد جمع شدن دارهای قالی هستیم و باید برای حمایت از فعالان این عرصه برنامه ریزی جامعی شود. بانوی دیگری از بندرگز، کمبود وام، نبود حمایت مالی، دستمزد کم و بیمه نبودن را از مهمترین مشکلات فراروی ذکر کرد و گفت: برنامه جامع و اصولی برای حمایت از تولیدکنندگان این هنر ضروری است. کبری نعیمی افزود: اتحادیه تعاونی برای حمایت از بافندگان فرش باید گسترش یابد و مرکزی برای بهبود وضعیت قالیبافی در منطقه تشکیل شود.
وی اظهار داشت: متاسفانه برخی افراد سودجو با صدور فرشهایی با کیفیت نامطلوب و تقلبی در سالهای گذشته بر جایگاه این هنر اصیل و سنتی تاثیر منفی گذاشته اند.
به گفته این بانوی هنرمند، فرش باید بر اساس نیاز مصرف کنندگان تولید شود که ارتباط بیشتر بین تولید کننده و صادر کننده ضروری است. رئیس اداره بازرگانی گنبد کاووس گفت: اتحادیه تولیدکنندگان فرش دستبافت ترکمن در این شهرستان تشکیل می شود که راه اندازی این اتحادیه در حمایت از فعالان این عرصه و رفع مشکلات فراروی نقش زیادی دارد.
خلیل رجبی افزود: تاکنون برای سه هزار هنرمند فرش دستبافت ترکمن در این شهرستان کارت فعالیت صادر شده است این در حالیست که حدود شش هزار نفر در این شهرستان در زمینه تولید فرش دستبافت فعالیت دارند.
به گفته رجبی، همچنین تاکنون ۵۰۰ نفر از هنرمندان این رشته بیمه شدند و از مزایای آن بهره مند هستند.
مدیر اداره بازرگانی گنبد کاووس با اشاره به نقش و جایگاه فرش دستبافت ترکمن در ایجاد اشتغال بیان داشت: تولید و عرضه فرش مرغوب ترکمن به حفظ جایگاه و ارزش آن در بازارهای جهانی و نیز رونق بیشتر اقتصاد خانوارهای تولیدکننده فرش کمک خواهد کرد. وی یادآورشد: رفع مسائل و مشکلات تولیدکنندگان فرش نیاز به عزم ملی و منطقه ای دارد و باید در این زمینه تلاش بیشتری شود.
کاهش مرغوبیت فرش ترکمن نگران کننده است
مدیرعامل اتحادیه شرکتهای تولیدی فرش دستباف ترکمن گلستان گفت: کاهش مرغوبیت فرش ترکمن در سالهای اخیر نگران کننده است. تاشلی قوچقی افزود: رقابت ناسالم بازار و هزینه بالای تولید از جمله دلایل کاهش مرغوبیت فرش اصیل ترکمن را تشکیل می دهد که باید رفع شود.
وی اظهار داشت: اکنون بسیاری از تولیدکنندگان فرش ترکمن مجبورند با مواد اولیه نامرغوب فرش تولید کنند که برای رفع مشکلات موجود عزم ملی نیاز است.
غلامرضا سوسرایی فرماندار گنبد کاووس گفت: باید با برنامه ریزی دقیق و اصولی برای رفع مشکلات هنرمندان این عرصه و ارتقای کیفیت فرش ترکمن تلاش شود زیرا گسترش صنعت فرش دستباف ترکمن در بین خانواده ها، فرصت های خوبی را برای اشتغال و رونق اقتصادی آنان ایجاد می کند.
سوسرایی اظهار داشت: تولید فرش با کیفیت به ارتقای جایگاه فرش ترکمن در بازارهای جهانی و رونق اقتصادی خانوارها کمک می کند.
شهرستان گنبد کاووس بیش از 295 هزار نفر جمعیت دارد که شش هزار نفر آن به قالیبافی اشتغال دارند.
فلز کاری، هنری از اعماق تاریخ ایران
شواهد و مدارک باستانشناسی این نکته را تأیید می کند که شمال و مرکز ایران جزو قدیمی ترین مراکز صنایع فلزکاری جهان بوده است. آشکار است که بشر تنها در سرزمینی می توانست به سودمندی فلز پی ببرد که در آن فلزات و کانیهای آنها وجود داشته باشد. ایران از لحاظ طبیعی دارای ذخایر بزرگی از کانیها است. مردم تمدن های نخستین دره رودخانه های بزرگ مصر، بابل، هند و جیحون با تمام پیشرفتهایی که داشته اند نتوانستند اولین فلز کاران جهان باشند. حفاریهای اخیر نشان داده است که فعالیتهای فلزکاری در تمدنهای کشورهای پیش گفته شده نسبتاً دیر شروع شده است.
رشته کوههایی که از توروس در ترکیه تا کرانه های جنوبی دریای مازندران کشیده می شود سرشار از انواع کانیها و سوخت بود و دانش فلزکاری از آنجا به مراکز دیگر در آسیا، آفریقا و اروپا گسترش یافت.
در شمال ایران یک رشته معادن مس از قفقاز تا پالمیر کشیده شده است. ابن حوقل، جغرافیدان عرب از معادن مس کان صبی زاوه، سبزوار و فخر داوود نزدیک مشهد و بخارا در ماوراءالنهر صحبت می کند. معادن مس کاشان، انارک، اصفهان و بخارا برای خلفای اسلامی مقارن قرن نهم مسیحی بسیار با اهمیت بود، زیرا از این معادن هر ساله بیش از 10000 دینار خراج حاصل می گردید.
می توانیم چنین تصور کنیم که صنعتگران قدیم برای به دست آوردن مس انواع سنگهای فلزی را آزمایش کرده اند و بدین ترتیب تصادفاً آلیاژهای مس را تولید کرده اند. در نیمه دوم هزاره سوم پیش از مسیح استعمال فلز رو به افزایش گذاشت. از گورستان شوش، تپه حصار، تپه گیان و تپه گئوی ابزار مفرغی و زینت آلات مفرغی و نقره ای زیاد به دست می آید. گذار از عصر سنگ به مس بسیار تدریجی بود ولی در ایران عصر مفرغ در 2000 سال پیش از مسیح بخوبی پیشرفت کرده بود.
بطوری که از روایات آشوریان برمی آید یران در هزاره اول پیش از مسیح، محل تهیه فلزات مختلف بود. استعمال روز افزون آهن در هزاره اول در بنیاد اقتصادی جامعه اثر بسیاری داشت.
اگر درباره مفرغهای لرستان، که در نواحی کوهستانهای باختری ایران است، مختصری گفتگو نشود، شرحی که ما در بالا درباره مفرغ و آهن ایران داده ایم، کامل نخواهد شد. تقریباً از سال 1930 به بعد تعداد زیادی اشیاء فلزی زیبا در بازار عتیقه فروشان جهان ارائه می شد که توسط خاک برداران غیر مجاز قاچاق گورستانهای قدیمی پیدا شده بود، این عده توجه کرده بودند که مقبره هایی که دور و بر آنها به دقت با سنگ مفروش شده دارای زیور آلات و هدایایی است که با مردگان روزگاران کهن، که تا کنون تمدن آنها ناشناخته مانده است، دفن شده اند. طرح و هنرهای دستی که روی این اشیاء بکار رفته چنان زیبان و دل انگیز و عالی است که کارشناسان را به شگفتی آورده است. پاره ای از این اشیا دارای حروف آشوری است که تاریخ و ساختشان را کاملاً مشخص می کند. چند تا از آنها متعلق به سده دوازدهم و دهم پیش از مسیح است، اما اکثراً به سده های هفتم و هشتم پیش از مسیح تعلق دارند. در فرهنگ مادی جهان باستان به ندرت می توان قطعاتی مانند مفرغهای لرستان دارای طرح و ترکیبی چنین پیچیده و پیشرفته یافت. نفوذ زیاد تمدن آشوریها، هیتیتها، حورانیها و حتی سکاها را می توان در این اشیا دید؛ ولی شکل و چهره بسیاری از طرحهای تپه سیلک نیز در آنها به خوبی نمایان است. هنرمندان و صنعتگران لرستان در مفرغ ریزی استادی تام یافته و همچنین فن آهن کاری را هم آغاز کرده بودند. گویا بسیاری از اشیاء مفرغی به شیوه ریخته گری دقیق با قالبگیری مومی ریخته شده است. این اشیا از لحاظ نمایاندن جزییات کار، شکل و زیبایی چنان هستند که تنها با شیوه ریخته گری بالا می توان آنها را تهیه کرد.
از مادها که در سده هفتم پیش از مسیح در شمال ایران به پادشاهی رسیده اند کارهای فلزی خیلی کمی به یادگار مانده است، گر چه پاره ای از اشیاء فلزی که اخیراً از آذربایجان بدست آمده، ظاهراً بازگو کننده این معناست که نفوذ سکاها به تدریج کاسته شده و سبک مادها در این دوره جایگزین آن شده است. هنگامی که بین سالهای530 و 559 پیش از مسیح، کوروش کبیر سلطنت ماد و پارس را یکی کرد، نخستین شاهنشاهی بزرگ را بوجود آورد. این شاهنشاهی در زمان داریوش اول به اوج خود رسید. در آن هنگام مرحله نوی از هنرهای صنعتی پدید آمد و مواد خام از همه گوشه های کشور می رسید و نیز صنعتگران سایر کشورها به سوی کاخهای شوش و تخت جمشید سرازیر شدند. این پیشرفت تازه در لوحه یادبودی که بعنوان " فرمان بنیاد شوش " تهیه شده به خوبی دیده می شود، این لوحه در مورد فلزات حاکی است که: زر از ساردیس و بلخ آورده شده و در اینجا ساخته شده است... و سیم و مس از مصر... زرگرانی که روی طلا کار می کردند مادها و مصریها بودند.
پس از سقوط شاهنشاهی هخامنشی در حمله اسکندر، جانشینان اسکندر مقدونی، سلوکیها، از اتحادی که در جهان متمدن آن روز تحت سلطه تمدن یونان بوجود آمده بود، ثروتمند شدند. آنها راه های تجاری میان هندوچین و مدیترانه را در اختیار گرفتند. ایران آهن و مس و قلع و سرب را از معادن دولتی صادر می کرد و فولاد هند که از طریق ایران فرستاده می شد، برای بازرگانان ایرانی متضمن سود هنگفتی بود. در مدت پادشاهی پارتها روم در تجارت فلزات عامل اقتصادی مهمی به شمار می رفت که تمام تولید ایران را به اضافه کالاهای عبوری از هند به خود اختصاص می داد. سکه های نقره پارتها باید مقادیر بسیار زیادی ضرب شده باشد. هنگامی که نویسنده پیش از جنگ جهانی دوم در ایران می زیست، سکه های چهار درهمی پارتی در مناطق دورافتاده به عنوان پول بکار برده می شد؛ آن هم فقط از لحاظ مقدار نقره ای بود که در آن وجود داشت. دودمان ساسانی پس از پارتها روی کار آمدند
(224 - 656 میلادی) تمدن و هنر و صنایع دستی هخامنشی را زنده کردند. فراورده های فلزی ساسانیان در روزهای تیره و تار عصر تاریک اروپا به ویژه از طریق بیزانس به آن قاره وارد شد و به گونه ای که روش فنی ما را تحت نفوذ قرار داد. آنچه را که ما امروز هنر اسلامی می نامیم در اصل بر پایه سنت و مهارت و استادی صنعتگران ساسانی است.
دوره اسلامی
در آغاز سده نهم میلادی اکثر ایرانیان مسلمان شده بودند. اسلام نیروی الهام بخش جدیدی شد. نفوذ ایرانیان در صنعت و هنر با عناصر بیزانسی در بغداد به هم آمیخت و در سراسر قلمرو اسلام گسترش یافت؛ و از یک طرف از خاورمیانه تا اسپانیا و از سوی دیگر در آسیا تا مرزهای چین و هند کشیده شد. در عوض هنر ایرانی از سبکها و روشهای کشورهایی که در آن نفوذ کرده بود توانگر و برخوردار گردید و حامیان درجه اول صنایع و هنر، حکمرانان و سلاطین بودند.
هنر عشاير لرستان به خاطره ها برمي گردد
مريم اميري
صنايع دستي لرستان در سه نوع متمايز عشايري، روستايي و شهري شکل گرفته اند. بيشتر توليدات صنايع دستي عشايري به مصرف خانوار مي رسند و کمتر به بازار عرضه مي شوند. انواع صنايع دستي عشاير استان لرستان عبارتند از سياه چادر، چيت، قالي و گليم، صنايع دستي روستايي را قالي، گليم، رنگرزي و جاجيم بافي تشکيل مي دهند و عمده صنايع دستي شهري نيز خراطي، نمد بافي، قلم زني، ورشوسازي، قالي، موج و گليم بافي هستند.
کثرت صنايع دستي در اين استان و اينکه برخي از صنايع دستي عشايري اين استان در حال منسوخ شدن است و موارد ديگر بهانه اي شد تا براي آگاه شدن از چگونگي فعاليت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان لرستان در زمينه صنايع دستي و اقداماتي که در اين حوزه انجام مي شود. به سراغ "حسن رحمانيان"، معاون صنايع دستي و هنرهاي سنتي اين سازمان رفته و گفتگويي در خصوص برنامه ها و فعاليت هاي اين معاونت داریم. آنچه در پي مي آيد مشروح اين گفتگو است:
مهمترين برنامه هاي معاونت صنايع دستي و هنرهاي سنتي استان لرستان در سال جاري چيست؟
از مهمترين برنامه هاي صنايع دستي اين استان در سال جاري مي توان به توسعه آموزش صنايع دستي با برگزاري کارگاه هاي آموزشي رشته هاي صنايع دستي در همه شهرها، بخش ها و روستاهاي استان، آموزش رشته هاي صنايع دستي به جاي زنگ هنر در مدارس و بالا بردن سطح کيفي آموزش ها با استفاده از استادکاران مجرب، شرکت در تمامي نمايشگاه هاي صنايع دستي در سطح کشور ، برگزاري نمايشگاه هاي منطقه اي و استاني، پيگيري و برنامه ريزي به منظور صادرات محصولات صنايع دستي، حفظ و احياي تعدادي از رشته هاي منسوخ شده و يا در حال منسوخ شدن بومي منطقه، پيگيري احداث بازارچه صنايع دستي در شهرستان خرم آباد، تشکيل خانه هنرمندان، تشکيل شوراي فني صنايع دستي، ساماندهي و راه اندازي بانک اطلاعاتي هنرمندان، تشکيل تعاوني ها و اتحاديه هاي هنرمندان، پيگيري جهت مطالعه شهرک هاي صنايع دستي و برنامه ريزي به منظور کاربردي کردن صنايع دستي در زندگي روزمره و محيط هاي اداري اشاره کرد.
در خصوص رشته هاي فعال و نيمه فعال استان بگوييد؟
گليم بافي، جاجيم بافي، گيوه بافي، منبت و مشبک، صنايع دستي تکميلي، مشبک فلز، تذهيب، نگارگري، طراحي فرش و گليم، سفالگري،
قلاب بافي، طراحي سنتي، ورشو سازي، قلمزني بر روي ورشو، خوشنويسي و تشعير، خراطي چوب، ساخت آلات موسيقي، نقاشي روي شيشه، البسه محلي، گيوه دوزي، تور بافي، حجاري سنگ و ساخت مصنوعات چرمي از جمله رشته هاي فعال و نيمه فعال استان لرستان به شمار مي رود .
چه رشته هايي در استان لرستان در حال منسوخ شدن است؟
در استان لرستان بيش از همه رشته هاي صنايع دستي عشايري در حال منسوخ شدن است، از جمله رشته هاي نمد مالي، گيوه دوزي و گيوه بافي، گليم و فرش روستائي (له بافي)، سبد بافي، زين دوزي، سراجي، قفل سازي، چاقو سازي، البسه محلي و ورشوسازي.
براي احياي رشته هاي رو به منسوخ شدن و منسوخ شده استان لرستان چه اقداماتي انجام داده ايد؟
براي احياي رشته هاي رو به منسوخ شدن و منسوخ شده استان لرستان راه اندازي، تجهيز و تکميل کارگاه نمدمالي و فعال کردن آن در دو حوزه آموزشي و توليدي، فراهم کردن مقدمات و زمينه آموزش رشته ريسمان بافي، سياه چادر بافي و چيت بافي در روستاها و راه اندازي، تجهيز و تکميل کارگاه البسه سنتي لري در معاونت صنايع دستي استان انجام شده است.
چند کارگاه صنايع دستي در سطح استان فعاليت مي کنند؟
462 کارگاه فعال و نيمه فعال صنايع دستي در سطح استان لرستان فعاليت مي کنند.
در سال 86 چه مبلغ تسهيلات به کارگاه هاي صنايع دستي استان پرداخت شده است؟
مبلغ 5 ميليارد ريال از طريق بانک تجارت به متقاضيان واجد شرايط در شهرهاي بروجرد، الشتر، نورآباد، کوهدشت و خرم آباد پرداخت شده است.
عملکرد معاونت صنايع دستي استان لرستان در حوزه حمايت از توليد و بازرگاني به چه شکل است؟
عملکرد معاونت صنايع دستي در حوزه حمايت از توليد و بازرگاني در دو بخش مجزا يکي در بخش شرکت هنرمندان و صنعتگران در نمايشگاه هاي داخلي و خارجي و کمک براي فروش محصولات توليدي بدون واسطه و ديگري در بخش کمک به راه اندازي و تأسيس مراکز تهيه و توزيع مواد اوليه مصرفي و کاربري صنايع دستي و ايجاد شرکت هاي تعاوني مصرف و عرضه صنايع دستي بومي محلي است.
در حوزه حفظ و احياي صنايع دستي استان لرستان چه کرده ايد؟
در حوزه حفظ و احياي صنايع دستي استان لرستان کارگاه هاي بخش خصوصي توليد البسه سنتي لري در استان لرستان مورد تشويق قرار داده شد و همچنين در راستاي استقبال و توجه مردم تغييراتي در جهت به روز کردن و کاربردي کردن هر چه بيشتر محصولات صنايع دستي صورت گرفته است.
چه اقداماتي در راستاي توسعه و ترويج صنايع دستي استان در نيمه نخست سال جاري انجام داده ايد؟
واحد توسعه و ترويج معاونت صنايع دستي لرستان در راستاي توسعه و ترويج صنايع دستي لرستان در شش ماهه نخست سال جاري احياي رشته منسوخ شده نمدمالي، آموزش مشبک چوب در روستاي بره انار شهرستان کوهدشت، گرفتن مهر اصالت در رشته ساخت آلات موسيقي با معرفي کمانچه به عنوان ساز محلي لرستان، اتمام فاز دوم طرح پژوهشي« بررسي و شناخت نقش مايه هاي اصيل زيراندازهاي لرستان» در منطقه بالا سرکوه، چاپ بروشور و کتابچه در جهت معرفي برخي از رشته هاي بومي استان، چاپ و نصب بنر و پوستر در طول برگزاري نمايشگاه ها از سوي اين واحد، معرفي هفت روستاي هدف گردشگري جهت ايجاد خانه هاي ترويج روستايي، ثبت پرونده آخرين بازمانده ورشوسازان بروجرد در بخش ثبت ميراث فرهنگي ناملموس، نامه نگاري با سازمان فني حرفه اي استان در جهت استانداردسازي برخي رشته هاي بومي استان، معرفي ده رشته از صنايع دستي به دانشگاه علمي و کاربردي خرم آباد براي راه اندازي آنها در واحد دانشگاهي خرم آباد و برگزاري کلاس هاي آموزشي در شش ماهه اول سال جاري در شش شهرستان در 12 رشته از جمله اقدامات اين سازمان در راستاي توسعه و ترويج صنايع دستي استان است.
اين معاونت چه اقداماتي در واحد توسعه و ترويج معاونت صنايع دستي در شش ماهه دوم سال جاري و در سال آینده در دست اجرا دارد ؟
برگزاري رشته هاي آموزشي صنايع دستي در مدارس سطح شهرستان ها و نيز روستاها در راستاي تمرکززدائي اين آموزش ها و بهره مندي اقشار محتلف از آموزش رايگان صنايع دستي، معرفي رشته هاي صنايع دستي بومي استان از طريق رسانه هاي محلي، رايزني با بزرگان روستا در جهت استقرار خانه هاي ترويج روستائي در هفت روستاي هدف گردشگري، تلاش در جهت ساخت بازي هاي رايانه اي صنايع دستي، رايزني با چند تن از صاحب نظران در حوزه طراحي سنتي استان در جهت اصلاح طرح هاي گليم و نيز استانداردسازي اندازه هاي گليم و معرفي چند رشته بومي منطقه جهت ثبت در ميراث ناملموس کشور از مهمترين اقدامات در واحد توسعه و ترويج معاونت صنايع دستي در شش ماهه دوم سال جاري است.
وضعيت صنايع دستي استان در بازارهاي داخلي و خارجي به چه صورت است؟
وضعيت صنايع دستي استان در بازار محلي داخلي مناسب ولي در بازارهاي خارجي به علت نبود شرکت هاي صادراتي خاص محصولات صنايع دستي، ناآشنايي کامل صنعتگران و توليدکنندگان با قوانين خاص گمرکي و ناآشنايي با سلايق مشتريان خارجي داراي وضعيت مناسبي نيست.
به نظر شما براي استقبال گسترده مردم از نمايشگاه هاي سراسري چه بايد کرد؟
بهترين روش براي جلب استقبال گسترده مردم از نمايشگاه هاي سراسري، برگزاري آنها در فصل هاي مناسب سال، تلفيق نمايشگاه هاي صنايع دستي با سوغات و هداياي خاص هر استان و همچنين در نظر گرفتن شرايط خاص مالي هر استان با توجه به رويکردهاي اقتصادي در آن شهر است.
آيا شرکت در نمايشگاه هاي بين المللي براي محصولات استان بازار مناسبي فراهم خواهد کرد؟
شرکت در نمايشگاه هاي بين المللي در صورتي که همراه با کمک هاي مالي و حمايتي دولتي به صورت رايگان و پشتيباني همه جانبه از هنرمند و صنعتگر باشد مي تواند کاملاً به سود هنرمندان و صنعتگران باشد.
صنايع دستي استان از چه محدوديت هايي برخوردار است؟
کمبود اعتبارات آموزشي، اعتبارات بانکي، بي توجهي مسئولان استان به صنايع دستي، نبود کارشناسان مرتبط در حوزه صنايع دستي و کمبود کارگاه هاي آموزشي صنايع دستي از محدوديت هاي صنايع دستي استان لرستان است.
اجراي مصوبات هيات دولت در حوزه صنايع دستي در چه مرحله اي است؟
در دوره اول سفر هيأت دولت هيچگونه مصوبه اي در زمينه صنايع دستي وجود نداشته است و اميدواريم مصوبات دور دوم سفر در حوزه صنايع دستي به خوبي اجرا شود.
معاونت صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري براي توسعه و رونق هر چه بيشتر
صنايع دستي استان چه اقداماتي در دست اجرا دارد؟
درخواست افزايش اعتبارات آموزشي، توسعه آموزش، ساماندهي هنرمندان و پيگيري صادرات صنايع دستي از مهمترين اقدامات ما براي توسعه و رونق هر چه بيشتر صنايع دستي استان است .
معاونت صنايع دستي براي فروش توليدات هنرمندان و صنعتگران چه برنامه اي دارد؟
با توجه به اينکه وظيفه معاونت صنايع دستي خريد و فروش صنايع دستي نيست، بنابراين به منظور حمايت از هنرمندان اين معاونت اقدام به معرفي فروشندگان صنايع دستي از طريق سايت اطلاع رساني استان، تعامل و همکاري با مديرعاملان بانک ها در خريد بن صنايع دستي، معرفي و بازاريابي محصولات صنايع دستي از طريق اداره ها و ارگان هاي دولتي و برگزاري نمايشگاه هاي استاني کرده است، تا زمينه را براي فروش محصولات صنايع دستي استان فراهم آورد.
ميزان صادرات صنايع دستي استان چه ميزان بوده است؟
ميزان صادرات صنايع دستي استان به علت نبود شرکت هاي خاص صادرات صنايع دستي در استان و بسته بندي نامشخص و با توجه به حمل توسط مسافران بومي به ساير کشورها از جمله (کشورهاي حوزه خليج فارس و کشورهاي مشترک المنافع CIS و اتحاديه اروپا و آمريکا) نزديک به 625 هزار دلار در سال است، اين ميزان با در نظر گرفتن امکان ورود ايرانيان ساکن خارج به کشور و باز گشت آنها با محصولات صنايع دستي بومي برآورد شده است.
معاونت صنايع دستي لرستان چه حمايت هايي از هنرمندان استان به عمل مي آورد؟
پيگيري بيمه هنرمندان از جمله گليم بافان سطح استان، برنامه ريزي به منظور شرکت هنرمندان شاخص و صاحب نام در نمايشگاه هاي صنايع دستي در سراسر کشور، شناسايي هنرمندان خلاق براي معرفي به بانک ها براي دريافت تسهيلات و صدور سفر کارت ملي از مهمترين حمايت هاي اين معاونت از هنرمندان است.
نرخ پايه صادراتي توليدهای صنايعدستي اصلاح شد
با انعقاد تفاهمنامه معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي و سازمان توسعه تجارت نرخ پايه صادراتي کالاهاي صنايعدستي اصلاح شد.
غير واقعي بودن قيمتهاي پايه صادراتي مشکلات خاصي را براي صادرات صنايعدستي به وجود آورده بود که با اصلاح آن، افق روشني پيش روي صادرکنندگان قرار گرفت. بنابراين گزارش کاهش انگيزه صادرکنندگان به علت نبود مشوقهاي صادراتي براي جبران هزينههاي صادرات و غير واقعي بودن آمار از مشکلات جاري در اين بخش بوده است. غير واقعي بودن آمار سبب شده بود که افزايش حجم صادراتي که به دنبال افزايش قيمتهاي عمومي و تورم از يک طرف و ثابت ماندن قيمتهاي پايه صادراتي از طرف ديگر به وجود ميآمد، چندان به چشم نيايد. اين گزارش حاکي از آن است که اين نرخها عمدتاً از سال 79 اصلاح نشده و به دليل به روز نبودن آنها مشکلات پيش روي فعالان اين بخش هر روز افزايش مييافت. بر همين اساس معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشورمان با انجام تحقيقات ميداني از صادرکنندگان، فروشندگان و دست اندرکان صادرات صنايعدستي، جمع بندي نظرات مديران و کارشناسان در ستاد و استانها، بررسي تطبيقي نرخ تورم و افزايش قيمتهاي عمومي در سالهاي اخير و در نظر گرفتن سطح ثابت قيمتهاي پايه صادراتي، اين مشکل را حل کرد. اين معاونت جلسات متعددي که را با حضور معاونان استاني، صادرکنندگان صنايعدستي تشکيل داده و به بررسي مشکلات و چالشهاي پيش روي صادرکنندگان صنايعدستي در اقدام عملي پرداخت. اصلاح نرخ پايه صادراتي کالاهاي صنايعدستي از نتايج اين جلسات به حساب ميآيد.
بر پايه اين گزارش اجراي اين اقدام که با استقبال چشمگير صادرکنندگان صنايعدستي همراه شده است، نقطه عطفي در صادرات صنايعدستي ايران به شمار ميآيد. معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي در گام بعدي تدوين فصلي جداگانه براي کالاهاي صنايعدستي در کتاب صادرات و واردات گمرک براي به حداقل رساندن مشکلات آماري صادرات صنايعدستي و همچنين مشکلات پيش روي گمرک در رابطه با تشخيص و ارزش گذاري کالاهاي صنايعدستي را در دستور کار قرار داد. اين در حالي است که معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور، توسعه صادرات صنايعدستي را در راستاي شکوفايي اين هنر - صنعت و به منظور دستيابي و تحقق اهداف از پيش تعيين شده از مدتها پيش، مدنظر دارد.
هنرهاي سنتي و صنايعدستي در پس اخبار گم شدهاند
وقتي صحبت از فرهنگ به ميان ميآيد ذهن ما ناخودآگاه به سمت تاريخ، هويت و گاه آداب و رسوم ميرود و وقتي سخن از وسايل ارتباط فرهنگي و انتقال دهنده ميراث فرهنگي هر کشوري به ميان ميآيد باز بي اختيار توجه همگان به سمت راديو، تلويزيون، روزنامهها و با ورود به عصر ارتباطات به سوي خبرگزاريهاي آنلاين جلب ميشود. با گريز به گذشتههاي نه چندان دور و آن روزگاري که به قول قديميها کاسهها و کوزههاي گلي با زندگي مردم ارتباطي تنگاتنگ داشت. بسياري از ما امروز از کنار اين توليدها که گاه نقش و نگارههايي حک شده بر قامت خود دارند، به راحتي ميگذريم و فراموش کردهايم که اين نگارهها روزگاري برداشتهاي ذهني هنرمندان، ديدگاهها، اعتقادها و باورهاي آنان را به ديگران منتقل ميکرد. اما امروز تنها گوشه نشين موزهها هستند و افتخار تاريخي ما را رقم ميزنند.
متأسفانه بي توجهيهاي ما به فرهنگ و هويت تاريخيمان دامنگير اين عرصه شده است.رسانههاي امروز ما با وجود پيشرفتهايي که به اقتضاي تکامل وسايل ارتباطي در عرصه جهاني داشتهاند، بيتوجهيشان نسبت به رسانههاي ديروز دوچندان شده و لطمات جبران ناپذيري را به اين هنر _ صنعت وارد کرده اند. در حالي که انتظار ميرود صنايعدستي و هنرهاي سنتي به عنوان بخشي از فرهنگ ايران زمين امکان انتقال و پيشرفت را از طريق همين رسانهها داشته باشند، اما به يقين بايد گفت که هنوز در آنها جايي در خور ندارد.
شايد به جرأت بتوان گفت با وجود صفحات فرهنگي در همه جرايد و روزنامهها به ندرت صنايعدستي و هنرهاي سنتي جايي در اين صفحات دارند، گاهي نيز با همراه کردن مقولهاي به نام ادب، صفحات آنها پر ميشود از اخبار و رويداهاي مختلف و صنايعدستي در پشت آنها پنهان ميشود.
اخبار و رويدادهاي صنايعدستي براي رسانههاي خبري ما چون خبرگزاريها و روزنامهها کمترين اهميت را دارد و غالب سايتهاي خبري با جايگزيني هنرهاي تجسمي و موسيقي، صنايعدستي و هنرهاي سنتي را در صفحات غير مرتبط که ذهن هيچ خوانندهاي را به سوي خود نميخواند جاي دادهاند.
اما به هر حال اين روزها شاهد آشتي اين دو بخش با يکديگر هستيم، معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي با فراهم کردن زمينههاي لازم، اقدام به برگزاري گفتمانهاي متعددي با عنوان هنرهاي سنتي، صنايعدستي و رسانه کرده است.
اين گفتمانها که زمان چنداني از آغاز آنها نميگذرد، تا به حال پذيراي جمع کثيري از اصحاب رسانهها، هنرمندان، فيلمسازان، تهيه کنندگان و مسئولان عرصه فيلم و فيلمسازي کشور بوده است. اين نشستها که با برگزاري در دور نخست انتظار يک تفاهم نامه مشترک را با مسئولان بخشهاي مرتبط چون شبکههاي خبري برون مرزي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و خانه سينماي کشور را دارد، حضور بيشتر و موثرتر هنرهاي سنتي و صنايعدستي را در عرصههاي مختلف دنبال ميکند. به نظر ميرسد با اجراي اين راهکار، مسئولان صنايعدستي و هنرهاي سنتي کشور که امروز داعيه حفظ و جلوگيري از فراموشي اين رشتهها را يدک ميکشند،
کور سويي را در ميان تمام راههاي رفته براي حفظ اين رشتهها براي آيندگان پيدا کردهاند.
طرح مطالعاتي و پژوهشي بازارشناسي صنايعدستي آغاز شد
مديرکل حفظ و احياء معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي از آغاز طرح مطالعاتي و پژوهشي بازار شناسي توليدهای صنايعدستي و هنرهاي سنتي خبر داد. يحيي رحمتي، با اعلام اين خبر گفت: اداره کل حفظ و احياء معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي با به پايان رساندن طرح پژوهشي گونهشناسي مصرفکنندگان و مراکز خريد صنايع دستي شهر تهران، اجراي اين طرح مطالعاتي را در دستور کار خود قرار داده است.
وي ادامه داد: طرح گونهشناسي مصرفکنندگان و مراکز خريد صنايعدستي شهر تهران، داراي نتايج قابل توجهي در خريد و فروش توليدهای صنايعدستي و وضعيت مراکز خريد تهران داشته است. مدير کل حفظ و احياء اين معاونت با اشاره به اينکه مطالعه در بخش بازار شناسي، به شناخت بازارهاي هدف صنايعدستي مربوط ميشود، اظهار داشت: يکي از موضوعاتي که در اين تحقيق مورد توجه کارشناسان معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي است، نياز مخاطبان به توليدهای جديد صنايعدستي و کاربردي کردن اين محصولات است.
رحمتي تصريح کرد: سليقه مشتريان در توليد محصولات صنايعدستي و چگونگي توليد نيز از اهداف اين طرح مطالعاتي خواهد بود. وي با بيان اينکه طرح پژوهشي بازارشناسي صنايعدستي به بررسي بازارهاي جديد براي توليدهای صنايعدستي ميپردازد، گفت: تنها شناخت بازارهاي جديد مورد بررسي اين تحقيق نيست بلکه کيفيت محصولات قابل عرضه در آنها نيز مورد توجه قرار ميگيرد. مدير کل حفظ و احياء معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي در ادامه اظهار داشت: همچنين بستهبندي محصولات صنايعدستي موضوع ديگري است که در اين پژوهش مورد توجه قرار ميگيرد ضمن اينکه سليقه مشتري در بررسي اين بخش اهميت دارد. يحيي رحمتي خاطرنشان کرد: اين پژوهش يک طرح تحقيقاتي کاربردي است که با عملياتي شدن آن، شاهد اتفاقات خوبي در بخش بازارشناسي براي محصولات صنايعدستي خواهيم بود. وي يادآور شد: طرح مطالعاتي و پژوهشي بازارشناسي صنايعدستي در حال حاضر در مراحل مقدماتي است و با تلاش مستمر کارشناسان اين اداره کل شاهد به پايان رسيدن آن تا ماههاي آینده خواهيم بود.
زيرساخت هاي صادرات صنايع دستي توسعه مي يابد
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور از امضاء تفاهم نامه اين معاونت با سازمان توسعه تجارت در طول هفته گذشته خبر داد.
حسين هاتفي فارمد، با بيان اين مطلب گفت: اين تفاهم نامه مشترک به امضاء معاون صنايع دستي و هنرهاي سنتي و رييس سازمان توسعه تجارت کشور رسيده است.
وي با اشاره به اينکه اين تفاهم نامه در وهله اول در خصوص توسعه و تقويت زيرساخت هاي صنايع دستي به امضاء رسيده است، اظهار داشت: بسترسازي در زمينه رشد و توسعه صدور کالا و خدمات به اقصي نقاط جهان از ديگر اهداف صدور اين تفاهم نامه مشترک است.
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي ادامه داد: تفاهم نامه مشترک معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور با اين سازمان در 15 بند در جهت توسعه زير ساخت هاي صادرات صنايع دستي تنظيم شده است.
هاتفي با بيان اينکه هر بند از اين تفاهم نامه حاصل تلاش کارشناسان اداره کل توليد و بازرگاني معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي و سازمان توسعه تجارت کشور در جلسات طولاني کارشناسي است ، گفت: اين بندها هريک کليد بنيادي نگاه توسعه گرايانه به صادرات صنايع دستي کشور را دارد.
وي تصريح کرد: برنامه ريزي در خصوص انجام طرح شناخت بازارهاي هدف توسط سازمان توسعه تجارت و با همکاري معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي به عنوان يکي از همين بندها مطرح است.
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي با تأکيد بر اينکه تدوين برنامه در خصوص بهبود بسته بندي محصولات صنايع دستي توسط سازمان توسعه با همکاري معاونت به عنوان ديگر موارد مطرح شده در اين بندها بيان شده است، افزود: در خصوص بسته بندي محصولات صنايع دستي که در اين بند ذکر شده، برنامه ريزي ها براي 5 محصول صنايع دستي انجام شد. حسين هاتفي فارمد خاطرنشان کرد: همچنين برنامه ريزي و برگزاري دوره هاي آموزشي در زمينه توليد صادراتي و بازرگاني خارجي و هدفمند کردن شهرک ها و بازارچه هاي صنايع دستي با همکاري طرفين با هدف توسعه صادرات در اين تفاهم نامه مورد تأکيد قرار گرفته است.
وي يادآور شد: اميدوراريم از زماني که اين تفاهم نامه صورت اجرايي پيدا کند شاهد اتفاقات خوبي در بخش توسعه صادرات صنايع دستي خواهيم بود و بسياري از مشکلاتي که در اين بخش با آن روبرو هستيم مرتفع مي شود.
آغاز همکاريهاي صنايعدستي با سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي بر ضرورت عقد يک تفاهم نامه مشترک ميان اين معاونت و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي کشور تأکيد کرد.
با برپايي نشست معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي، حسين هاتفي فارمد ضمن بيان اين مطلب گفت: اين تفاهمنامه در ايجاد ارتباط مستمر و موثر و بهرهمندي از ظرفيتهاي متقابل موثر است. وي ادامه داد: طرفين از ظرفيتهاي بالايي براي عقد اين تفاهمنامه برخوردارند که در صورت رسيدن به نقاط مشترک زمينه مناسبي را براي همکاريهاي کوتاه مدت و بلند مدت ميان اين دو سازمان ايجاد ميکند.
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي با اشاره به اينکه پرداختن به اهميت صنايعدستي و جايگاه ايران ميتواند در رساندن اين بخش به پايگاه اصلي خود موثر باشد، اظهار داشت: بررسي آسيبها و ضعفهاي موجود در بخش صنايعدستي در داخل و خارج از کشور و به کارگيري ظرفيت موزههاي ملي براي ارائه توانايي ايران در 67 کشور تحت رايزني سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي در اجرايي شدن اين اقدام موثر است. هاتفي با تأکيد بر ظرفيتهاي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي در معرفي ميراث معنوي کشورمان، گفت: با گستردگي فعاليتهاي اين سازمان در بخشهايي چون انتشارات، مکتوبات و تبليغات موثر مي توان افق روشني را در اين ارتباطات متصور بود.
وي تصريح کرد: ضرورت اطلاع رساني قوي در بخشهايي چون توسعه و ترويج، توليد و بازرگاني و حفظ و احياء هنرهاي سنتي و صنايعدستي از طريق خانههاي فرهنگ و دفاتر رايزني فرهنگي کشورهاي مرتبط با اين سازمان در معرفي توليدها در اين کشورها تأثير گذار است.
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي با بيان اينکه اين معاونت در سال آينده دومين جشنواره فيلم و عکس هنرهاي سنتي و صنايعدستي را در کشور برگزار ميکند، گفت:ضرورت همکاريهاي مشترک ميان اين دو بخش در جهت هرچه بهتر برگزار شدن اين جشنواره، احساس ميشود.
در حاشيه اين نشست همچنين برپايي غرفههاي ايرانشناسي، استقرار ويترينهاي هنرهاي سنتي و صنايعدستي در خانههاي فرهنگ، اعزام نخبگان اين عرصه براي حضور در نشستهاي آموزشي توسط مديران کل ستادي و مشاوران اين معاونت مورد تأکيد قرار گرفت.
اين نشست با حضور مديران کل فرهنگي، هنري، انتشارات، بنياد انديشه اسلامي، مدير کل ايرانيان خارج از کشور، مسئولان اداره همکاريهاي فرهنگي و تفاهمنامههاي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي، معاون سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي، معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي و مشاوران و مديران کل ستادي اين معاونت برگزار شد.
همسويي با بازار، ابتکار را از هنرمندان ميگيرد
آذربايجان غربي ؛
هنرهايي که کم کم فراموش ميشوند
نمدمالي رو به ديار فراموشي
هنرواقعي ارج نهادن به استادان و پيشکسوتان است
حضور صنعتگران قزويني
در نمايشگاه صنايع دستي فارس
پاپوش کرمانشاه، هنري در کوچه پس کوچههاي تاريخ
مناطق کوهستاني کرمانشاه و گذرگاههاي صعبالعبور آن، کم بودن راههاي ارتباطي ماشينرو، نوع معيشت مبتني بر دامداري و کشاورزي و ضرورت تحرک فراوان در فصول سهگانه بهار و تابستان و پائيز (که فصلهاي کار هستند) پا افزاري را ميطلبد که سبک، راحت، مقاوم، خنک و در عين حال ارزان باشد و امکانات آن در خود منطقه شهري، عشايري و روستايي موجود و مردم قادر به توليد آن باشند.
گيوه بافي، گيوهکشي و گيوهچيني يکي از مهمترين صنايعدستي رايج و بومي استان کرمانشاه است. از مهمترين مراکز گيوهبافي در استان کرمانشاه که در آن گيوهکشي معمول است شهرهاي کرمانشاه، پاوه و اورامانات، هرسين، روانسر، جوانرود، اسلام آباد و صحنه است. جذابيت اين هنر سنتي ما را بر آن داشت تا با معاون صنايعدستي سازمان ميراثفرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان کرمانشاه در اين زمينه به گفتگو بنشينيم که مشروح آن در پي ميآيد:
گيوه بافي در استان کرمانشاه قدمت چند ساله دارد؟
گيوه که در اصطلاح محلي به آن کلاش ميگويند قدمتي بيش از 100 سال دارد، در واقع گيوه تاريخ دقيق و مدوني ندارد، اما جزء نخستين پاپوشهاي سنتي بشر است که انسان مبتکر دورانهاي گذشته با بهرهگيري از مواد اوليه فراوان و ارزانقيمت و ذوق سرشار خويش اقدام به توليد اين دست ساخته کرده است که توان مقابله با گذرگاههاي صعبالعبور و تاب مقاومت در مناطق کوهستاني و سنگلاخي را داشته و در عين حال سبک و راحت است. در حال حاضر نيز انواع مختلف آن نظير گيوه تخت آجيده، گيوه تخت چرمي، گيوه تخت لاستيکي و گيوه رويه ابريشمي با توجه به سلايق مختلف در استان کرمانشاه توليد ميشود.
اين هنر تنها مختص استان کرمانشاه است؟
خير، اين هنر مختص کرمانشاه نيست و در تمام نقاط کشور به شکلهاي مختلف توليد و کاربرد دارد، مانند گيوه شيرازي يا گيوههايي که در مناطق خرمآباد و لرستان و بختياري به شيطانک معروف بودهاند. در واقع شکل اين گيوهها با توجه به شرايط محيطي، اقليمي و نوع مواد اوليه در دسترس متفاوت است، اما به هر حال در جاي جاي ايران زمين گيوه با اشکال متفاوت توليد ميشود.
آيا کشورهاي ديگر موفق به بافت اين نوع گيوه شدهاند؟
خير، خوشبختانه نوع گيوه کرمانشاهي جز معدود هنرهاي سنتي و صنايع دستي اصيل است که تاکنون هيچ يک از کشورهاي ديگر موفق به توليد و کپيبرداري از اين هنر صنعت نشدهاند.
چه رابطهاي بين اين پاپوش سنتي و سلامت مصرفکنندگان است؟
پاپوشهاي سنتي با در نظر گرفتن شرايط اقليمي، جغرافيايي، محيطي، مواد طبيعي و نوع نيازمندي توليد ميشود و بافنده و هنرمند تمامي ملاک و معيارهاي مصرف کننده اعم از راحتي، سبک بودن و بهداشت را در نظر ميگيرد. بنابراين توجه به سلامت مصرفکنندگان يکي از ارکان مهم توليد اين پاپوش است. به علاوه با توجه به اينکه مواد اوليه آن طبيعي است، بعد از پاره شدن قابليت بازيافت در طبيعت را دارد و گردش هوا بين انگشتان پا و زير پا به خوبي انجام ميشود. راحتي آن از نظر طبي تاييد شده و معمولا به بسياري از افرادي که از بوي بد پا و عرق آن مينالند سفارش ميشود که گيوه بپوشند.
اين هنر سنتي چه کمکي به اقتصاد استان ميکند؟
با توجه به اينکه گيوهبافي جزء هنر صنعتهاي زود بازدهاست و براي توليد محصول به سرمايهاي اندک نيازمند است، قشر وسيعي از صنعتگران به اين حرفه روي آورده و به توليد گيوه به صورت خانگي و کارگاهي مشغول هستند و به دليل اينکه دورههاي آموزش اين رشته کوتاه مدت است، بازده اقتصادي و جذب افراد در آن بالا است و فضاي زيادي براي توليد اشغال نميکند، افراد زيادي به آن روي ميآورند.
چند نفر در اين حرفه در استان مشغول به فعاليت هستند؟
در اين حرفه حدود دو هزار و 500 نفر در سطح کارگاهي و خانگي در شهرها و روستاها در کنار دامپروري و کشاورزي در اوقات فراغت به اين حرفه مشغول هستند.
آيا آموزش اين رشته در برنامههاي آموزشي در سال جاري گنجانده شدهاست؟
بله، به دليل کاربردي بودن اين رشته و هنر سنتي و استقبال هنرجويان و همچنين کوتاه بودن دورههاي آموزشي، آموزش اين رشته جزو اولويتهاي نخست رشتههاي آموزشي در سطح شهرستانهاي استان قرار دارد.
ميزان توليد اين صنايعدستي در استان کرمانشاه به چه ميزان است؟
ميزان توليد اين محصول در سال حدود هزار تن
در سطح استان است و بيشتر در شهرستانهاي کرمانشاه، نودشه، نوسود، ثلاث باباجاني، پاوه، هرسين، روانسر، جوانرود و اسلام آباد بافته ميشود و در بسياري از روستاهاي استان نيز به توليد اين محصول کاربردي مشغول هستند.
تا کنون چه ميزان صادرات داشتهايد و به چه کشورهايي صادر شدهاست ؟
ميزان صادرات در سال گذشته 30 تن به ارزش 147 هزار دلار و در 9 ماهه اول سال جاري نيز 45 تن به ارزش 220 هزار دلار به کشور عراق بوده است. در واقع بخش عمده اين توليد به شهرهاي اصفهان، شيراز، مشهد، رشت و کشورهاي اروپايي و آمريکايي نيز صادر ميشود؛ همچنين با حضور توليدکنندگان در نمايشگاههاي سراسري زمينه بسيار خوبي براي فروش آن فراهم شده است.
چند کارگاه گيوهبافي در استان کرمانشاه فعال است؟
حدوداً 26 کارگاه توليدي و 13 شرکت تعاوني فعال و حدود دو هزار و 400 بافنده به صورت خانگي مشغول به فعاليت هستند.
چه برنامههايي براي پيشرفت اين هنر در دست اجرا است؟
برپايي نمايشگاههاي منطقهاي، داخلي و بينالمللي و اعزام صنعتگران به اين نمايشگاهها (به خصوص کشورهاي عراق و سليمانيه)، برپايي دورههاي آموزشي کوتاه مدت، اصلاح زير گيوه رنگي و تشويق توليدکنندگان به اينکه به جاي انواع زيرههاي پلاستيکي و ابري از زير پارچههاي چرمي و با کيفيت بالا و طبق استاندارد استفاده کنند. همچنين در اختيار گذاشتن تسهيلات ارزان قيمت و کم بهره به صورت کارگاهي و خانگي و همچنين صدور مجوزهاي کارگاهي، کارت شناسايي و استفاده از گلابتون براي بافت گيوههاي زنانه بخشي از برنامههاي معاونت صنايعدستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان است.
نمايشگاه بينالمللي فرش دموتکس آلمان افتتاح شد
33 نفر از دست اندرکاران صنعت فرش دستباف کشورمان در نمايشگاه بزرگ فرش دموتکس آلمان حضور دارند.
اين نمايشگاه به ميزباني شهر هانوفر آلمان در سطحي گسترده از دیروز افتتاح شده است.
بنابراين گزارش اين گروه را طراحان، بافندگان و توليدکنندگان فرش دستباف کشورمان تشکيل ميدهند که با تأمين نيمي از هزينههاي سفر، توسط مرکز ملي فرش ايران، موفق به حضور در اين نمايشگاه شدهاند.
اين افراد در راستاي افزايش صادرات فرش دستباف ايراني و پاسخگويي به نياز صنعت و هنر فرش براي انتقال اطلاعات روز بازارهاي هدف و انتقال آن به ساير توليدکنندگان فرش در داخل کشور به اين نمايشگاه بين المللي اعزام شده اند.
مرکز ملي فرش ايران نيز در راستاي پاسخگويي به يک چالش مهم صنعت فرش که نبود انتقال اطلاعات از بازار مصرف در خارج از کشور به توليد در داخل است، اين هيات را روانه اين نمايشگاه کرده است.
اين گزارش حاکي از آن است که در فاصله 24 دي ماه تا 6 بهمن ماه سال جاري سه نمايشگاه پارچههاي همتکستايلheimtextitl) 2009)، دموتکس(domotex) و نمايشگاه مبل و دکوراسيون داخلي آي. ام. ام (IMM) در اين کشور برگزار و اين هيأت در اين سه نمايشگاه حضور دارند.
آلمان از جمله کشورهايي که بخش قابل توجهي از فرش دستباف ايراني پس از رسيدن به بندر هامبورگ در اين کشور به ساير نقاط جهان صادر ميشود.
مهمترين دستاورد بازديد هيأت ايراني از اين نمايشگاه ميتواند انطباق فرش دستباف ايراني با رنگها، طراحيها، ساختارها و روشهاي روز توليد فرش دستباف در جهان باشد.
بنابراين گزارش 17 شرکت داخلي توليد فرش دستباف کشورمان با ثبت نام از طريق اتاق بازرگاني ايران و آلمان به صورت اختصاصي در اين نمايشگاه حضور دارند.
همچنين تعداد توليدکنندگان و حاضران از کشورمان بيش از 20 نفر تخمين زده شده که در اين نمايشگاه به عنوان غرفه دار ايراني حضور دارند. بر پايه اين گزارش در فهرست شرکتهاي حاضر در اين نمايشگاه بزرگ اسامي بسياري از توليدکنندگان ايراني مقيم کشورهاي سوئد، آلمان، ايتاليا و آمريکا ديده ميشود که به دليل سکونت در اين کشورها به عنوان غرفهدار آنها شناخته ميشوند.
گفتني است اين براي بيست و دومين بار است که نمايشگاه بين المللي فرش دموتکس در کشور آلمان برگزار ميشود و ايران به عنوان يکي از پايهگذاران اين نمايشگاه در تمامي اين دورهها حضور داشته است.
66 نشان يونسکو در دولت نهم به صنايعدستي اهدا شد
اخذ مهر اصالت براي توليدهای صنايعدستي و هنرهاي سنتي کشورمان در دولت نهم صورت گرفته است.
فعاليت در بخش هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشورمان در طول فعاليت دولت نهم، پر بار بوده است که کسب نشان اصالت يونسکو براي توليدهای صنايعدستي از مشخصههاي تلاش مسئولان صنايعدستي در اين دوره است.
با گذشت دو سال از ورود کشورمان به عرصه رقابت کسب نشان اصالت يونسکو، 66 مهر اصالت اين سازمان براي توليدهای هنرهاي سنتي و صنايعدستي کارنامه درخشاني در اين زمينه به حساب ميآيد.
اين در حالي است که از زمان پيروزي انقلاب اسلامي تاکنون اين براي نخستين بار است که بخش هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشورمان موفق به کسب نشان بين المللي براي اين توليدها شده است.
اين گزارش حاکي از آن است که در سال نخست حضور ايران در اين عرصه بين المللي که با ميزباني کشور تاجيکستان برگزار شد از ميان تعداد 15 اثر شرکت کننده در بخش نهايي اين داوريها، 6 اثر موفق به دريافت نشان اصالت شدند.
اين موفقيتها زماني چشمگيرتر شد که معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشورمان ميزباني دور بعدي اين داوريها که در سطح منطقهاي برگزار ميشد را براي کشور گرفت.
آشنايي با مزاياي نشان اصالت براي هنرمندان و توليدهای صنايعدستي توسط اين معاونت، زمينه حضور نزديک به 157 اثر از سراسر کشور را در دور نهايي داوريهاي امسال در شهر اصفهان فراهم کرد.
بنابراين گزارش آثار صنايعدستي ايران در کنار پنج کشور افغانستان، تاجيکستان، قزاقستان، قرقيزستان و ازبکستان، با کسب 60 نشان اصالت، پرافتخارترين کشور شرکت کننده در اين داوريها شناخته شد.
ضمن اينکه برپايي اين داوريها زمينه مناسبي را براي حضور داوران بين المللي يونسکو از کشورهاي مختلف و آشنايي آنها با فرهنگ و هويت غني توليدهای صنايعدستي ايراني را فراهم کرد.
63 درصد از اعتبارات بنگاههاي زودبازده جذب صنايعدستي روستايي شد
بيش از 3 هزار کارگاه و نزديک به 7 هزار نفر در بخش صنايعدستي روستايي استان همدان فعال هستند.
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي استان همدان با شرکت در کارگروه توسعه روستايي با بيان اين مطلب گفت: بخش مهمي از فعاليتهاي صنايعدستي استان همدان در بخش روستايي انجام ميشود.
وي با اشاره به اينکه ظرفيتهاي صنايعدستي استان همدان در بخش روستايي بسيار قابل توجه است، اظهار داشت: در حال حاضر از مجموع 255رشته صنايعدستي کشور، 116 رشته در استان همدان فعاليت ميکنند که از اين ميان 27 رشته در بخش روستايي فعال هستند.
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي استان همدان در ادامه به مشکلات فراروي صادرات صنايعدستي استان همدان اشاره کرد و گفت: صادرات اين بخش با مشکلات حمل و نقل بين المللي، تأخير در اعطا جوايز صادراتي و پرداخت نشدن يارانه حمل و نقل صادراتي مواجه است.
جعفرپور تصريح کرد: پايين بودن کيفيت توليدهای بعضي از توليدکنندگان و انجام نشدن به موقع تعهدها، مشکلات زيادي را در اين عرصه پديد آورده که نيازمند توجه بيشتر مسئولان استاني است.
وي با تأکيد بر حفظ بازار 70 ميليوني داخلي و صدور توليدهای صنايعدستي به کشورهاي مختلف، از ورود بيرويه صنايعدستي کشورهاي مختلف انتقاد کرد و گفت: اين مشکل خساراتي را به صنايعدستي استان تحميل کرده است.
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي اين استان همچنين در خصوص اعطاي تسهيلات به صنعتگران صنايعدستي افزود: از 200 ميليارد تسهيلات اعطايي به صنعتگران صنايع دستي در قالب بنگاههاي اقتصادي زود بازده 63 درصد توسط صنايعدستي روستايي جذب شده است.
احمد جعفرپور آموزش به علاقهمندان صنايعدستي را در رأس برنامههاي معاونت صنايعدستي دانست و ادامه داد: در سال جاري دو هزار و 500 نفر تحت آموزش صنايعدستي قرار گرفتهآند که يک هزار و 115 نفر مربوط به روستاهاي استان هستند.
وي با برشمردن عمده تنگناها و محدوديتهاي فراروي توسعه صنايعدستي استان برنامههاي پيشنهادي براي برداشتن موانع را در قالب 28 موضوع ارائه کرد و راههاي ارتقاء صنايعدستي را برشمرد.
گفتني است استاندارهمدان، رييس سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري استان، معاونان استانداري و روساي اداره ها و سازمانهاي استان به منظور توسعه روستايي با استفاده از توانشهاي صنايعدستي در اين نشست حضور داشتند.
5 توليدکننده و صادرکننده صنايعدستي کشور تقدير ميشوند
معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور طي مراسمي از برترين توليدکنندگان و صادرکنندگان هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور تقدير ميکند.
مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي، با بيان اين مطلب گفت: معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشور به عنوان متولي اين بخش بهمن ماه سال جاري اين مراسم را برگزار ميکند.
مهدي کيايي ادامه داد: مطابق برنامههاي همه ساله اين معاونت، برگزاري اين مراسم که به صورت تفکيکي در بخش توليدکنندگان و صادرکنندگان برگزار ميشد، امسال به شکل يکجا و در قالب يک برنامه شاهد برپايي آن خواهيم بود.
وي با اشاره به اينکه معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي در اين مراسم از 30 توليدکننده برتر 30 استان کشور تجليل ميکند، اظهار داشت: سوابق توليدي، ابداع و نوآوري در توليد محصولات و توجه به صنايعدستي بومي و اصيل استان در توليد، ملاک انتخاب اين تعداد از توليدکنندگان و هنرمندان است. مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني اين معاونت تصريح کرد: همچنين از 5 نفر از صادرکنندگان برتر صنايعدستي کشور نيز تقدير به عمل ميآيد.
کيايي با بيان اينکه حجم صادر شدن توليدهای صنايعدستي، ارزش دلاري صادرات اين بخش، تعداد کشورهاي واردکننده محصولات اين افراد در کنار تبليغات مناسبي که براي افزايش صادرات توسط صادرکنندگان صورت گيرد، موضوع اصلي انتخاب برترينهاي صادرات صنايعدستي خواهد بود. وي در ادامه اظهار داشت: همچنين تعداد نمايشگاههايي که اين افراد امکان حضور در آن را يافتهاند و ميزان مشارکت فعالان اين بخش با توليدکنندگان از ديگر ملاکهاي مورد نظر معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي است.
مهدي کيايي افزود: در اين مراسم تلاش ميشود سوابق کاري، موفقيتها، پيشرفتها و فعاليتهايي که توسط اين افراد در مدت فعاليتشان انجام شده موضوع اصلي برنامه قرار گيرد. مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي خاطرنشان کرد: هنوز در مورد زمان دقيق اجراي اين مراسم تصميم گيري نشده ولي به طور حتم بهمن ماه امسال اين برنامه برگزار ميشود.
راه اندازي بازارچه صنايع دستي در کنار بزرگترين فرش خاکي جهان
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان هرمزگان از راه اندازي بازارچه نوروزي صنايع دستي در کنار بزرگترين فرش خاکي جهان خبر داد. نادر کمالي، معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان هرمزگان با اعلام خبر فوق گفت: با توجه به برگزاري دورههاي آموزش رشته صنايع دستي دريايي در جزيره هرمز،هنر آموزان اين رشته پيشنهاد راه اندازي بازارچه نوروزي صنايع دستي را ارائه دادند.
وي به آمار بالاي بازديد گردشگران و مسافران از اين فرش خاکي گفت:بنابراين با توجه به اينکه گردشگران بسياري از اين فرش خاکي ديدن مي کنند بهترين مکان به منظور راه اندازي بازارچه صنايع دستي کنار بزرگترين فرش خاکي جهان است.
کمالي اضافه کرد: همچنين طي جلسه اي با هنرمندان بزرگترين فرش خاکي جهان مقرر شد با بازسازي و تعمير اين اثر،فرش خاکي براي ايام نوروز آماده شود.
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي استان هرمزگان خاطرنشان کرد:با نصب آلاچيق مکاني براي اسکان موقت گردشگران و راهنمايان تور در نظر گرفته ميشود. وي در پايان خاطرنشان کرد: در صدد ساخت غرفه هايي از الياف خرما به منظور نمايش هنرهاي سنتي و صنايع دستي بومي هستيم.
احياي سياهچادربافي در کهگيلويه و بويراحمد
رشته سياهچادربافي با همکاري معاونت صنايع دستي و هنرهاي سنتي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان کهگيلويه و بويراحمد احيا شد.
معاون صنايع دستي و هنرهاي سنتي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان کهگيلويه و بويراحمد با بيان اين مطلب،گفت: سياهچادربافي يکي از رشتههاي قديمي هنرهاي سنتي و صنايع دستي استان کهگيلويه و بويراحمد است که توسط معاونت صنايع دستي و هنرهاي سنتي استان احيا شد.
ولي الله اميري افزود: سياهچادربافي پوشش خاصي براي مردم عشاير در سرما و گرما است و خانوادههاي عشايري وقتي کوچ ميکنند، سياهچادر به عنوان يک سرپناه و پوشش اصلي براي آنها است. وي با بيان اينکه سياهچادر کاملا به وسيله دست و از موي بز بافته ميشود،اضافه کرد: سياهچادربافي معمولاً يکي از هنرهاي قديمي و صنايع دستي استان بوده است که به طور کامل در حال از بين رفتن بود با برگزاري کلاسهاي آموزشي آن را احيا کرديم. وي ادامه داد:در حال حاضر دوره اول آموزشي آن در حال برگزاري است و در هر دوره آموزشي يک سياهچادر بافته ميشود. اميري افزود: در هر دوره حدود 27 هنرجو حرفهاي شرکت ميکنند، اين هنرجويان از بافتههاي قديمي براي سياهچادر استفاده ميکنند.
اعتبارات؛ گمشده هميشگي صنايعدستي
بازارهاي گبه بي ثبات است
ترجمه انگليسي بانک اطلاعات صنايعدستي کند پيش ميرود
مسيرها براي نامگذاري
سال آينده به عنوان هنرهاي سنتي هموار ميشود
هنر عشاير لرستان به خاطره ها برمي گردد
مریم امیری
صنايع دستي لرستان در سه نوع متمايز عشايري، روستايي و شهري شکل گرفته اند. بيشتر توليدات صنايع دستي عشايري به مصرف خانوار مي رسند و کمتر به بازار عرضه مي شوند. انواع صنايع دستي عشاير استان لرستان عبارتند از: سياه چادر، چيت، قالي و گليم، صنايع دستي روستايي را قالي، گليم، رنگرزي و جاجيم بافي تشکيل مي دهند و عمده صنايع دستي شهري نيز خراطي، نمد بافي، قلم زني، ورشوسازي، قالي، موج و گليم بافي هستند.
کثرت صنايع دستي در اين استان و اينکه برخي از صنايع دستي عشايري اين استان در حال منسوخ شدن است و موارد ديگر بهانه اي شد تا براي آگاه شدن از چگونگي فعاليت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان لرستان در زمينه صنايع دستي و اقداماتي که در اين حوزه انجام مي شود به سراغ "حسن رحمانيان" ، معاون صنايع دستي و هنرهاي سنتي اين سازمان رفته و در خصوص برنامه ها و فعاليت هاي اين معاونت به گفتگو نشسته ایم:
مهمترين برنامه هاي معاونت صنايع دستي و هنرهاي سنتي استان لرستان در سال جاري چيست؟
از مهمترين برنامه هاي صنايع دستي اين استان در سال جاري مي توان به توسعه آموزش صنايع دستي با برگزاري کارگاه هاي آموزشي رشته هاي صنايع دستي در همه شهرها، بخش ها و روستاهاي استان، آموزش رشته هاي صنايع دستي به جاي زنگ هنر در مدارس و بالا بردن سطح کيفي آموزش ها با استفاده از استادکاران مجرب، شرکت در تمامي نمايشگاه هاي صنايع دستي در سطح کشور ، برگزاري نمايشگاه هاي منطقه اي و استاني، پيگيري و برنامه ريزي به منظور صادرات محصولات صنايع دستي، حفظ و احياي تعدادي از رشته هاي منسوخ شده و يا در حال منسوخ شدن بومي منطقه، پيگيري احداث بازارچه صنايع دستي در شهرستان خرم آباد، تشکيل خانه هنرمندان، تشکيل شوراي فني صنايع دستي، ساماندهي و راه اندازي بانک اطلاعاتي هنرمندان، تشکيل تعاوني ها و اتحاديه هاي هنرمندان، پيگيري جهت مطالعه شهرک هاي صنايع دستي و برنامه ريزي به منظور کاربردي کردن صنايع دستي در زندگي روزمره و محيط هاي اداري اشاره کرد.
در خصوص رشته هاي فعال و نيمه فعال استان بگوييد؟
گليم بافي، جاجيم بافي، گيوه بافي، منبت و مشبک، صنايع دستي تکميلي، مشبک فلز، تذهيب، نگارگري، طراحي فرش و گليم، سفالگري، قلاب بافي، طراحي سنتي، ورشو سازي، قلمزني بر روي ورشو، خوشنويسي و تشعير، خراطي چوب، ساخت آلات موسيقي، نقاشي روي شيشه، البسه محلي، گيوه دوزي، تور بافي، حجاري سنگ و ساخت مصنوعات چرمي از جمله رشته هاي فعال و نيمه فعال استان لرستان به شمار مي رود.
چه رشته هايي در استان لرستان در حال منسوخ شدن است؟
در استان لرستان بيش از همه رشته هاي صنايع دستي عشايري در حال منسوخ شدن است، از جمله رشته هاي نمد مالي، گيوه دوزي و گيوه بافي، گليم و فرش روستایی (له بافي)،
سبد بافي، زين دوزي، سراجي، قفل سازي،چاقو سازي، البسه محلي و ورشوسازي.
براي احياي رشته هاي رو به منسوخ شدن و منسوخ شده استان لرستان چه اقداماتي انجام داده ايد؟
براي احياي رشته هاي رو به منسوخ شدن و منسوخ شده استان لرستان راه اندازي، تجهيز و تکميل کارگاه نمدمالي و فعال کردن آن در دو حوزه آموزشي و توليدي، فراهم کردن مقدمات و زمينه آموزش رشته ريسمان بافي، سياه چادر بافي و چيت بافي در روستاها و راه اندازي، تجهيز و تکميل کارگاه البسه سنتي لري در معاونت صنايع دستي استان انجام شده است.
چند کارگاه صنايع دستي در سطح استان فعاليت مي کنند؟
462 کارگاه فعال و نيمه فعال صنايع دستي در سطح استان لرستان فعاليت مي کنند.
در سال 86 چه مبلغ تسهيلات به کارگاه هاي صنايع دستي استان پرداخت شده است؟
مبلغ 5 ميليارد ريال از طريق بانک تجارت به متقاضيان واجد شرايط در شهرهاي بروجرد، الشتر، نورآباد، کوهدشت و خرم آباد پرداخت شده است.
عملکرد معاونت صنايع دستي استان لرستان در حوزه حمايت از توليد و بازرگاني به چه شکل است؟
عملکرد معاونت صنايع دستي در حوزه حمايت از توليد و بازرگاني در دو بخش مجزا يکي در بخش شرکت هنرمندان و صنعتگران در نمايشگاه هاي داخلي و خارجي و کمک براي فروش محصولات توليدي بدون واسطه و ديگري در بخش کمک به راه اندازي و تأسيس مراکز تهيه و توزيع مواد اوليه مصرفي و کاربري صنايع دستي و ايجاد شرکت هاي تعاوني مصرف و عرضه صنايع دستي بومي محلي است.
در حوزه حفظ و احياي صنايع دستي استان لرستان چه کرده ايد؟
در حوزه حفظ و احياي صنايع دستي استان لرستان کارگاه هاي بخش خصوصي توليد البسه سنتي لري در استان لرستان مورد تشويق قرار داده شد و همچنين در اين زمينه در راستاي استقبال و توجه مردم تغييراتي در جهت به روز کردن و کاربردي کردن هر چه بيشتر محصولات صنايع دستي صورت گرفته است.
چه اقداماتي در راستاي توسعه و ترويج صنايع دستي استان در
نيمه نخست سال جاري انجام داده ايد؟
واحد توسعه و ترويج معاونت صنايع دستي لرستان در راستاي توسعه و ترويج صنايع دستي لرستان در شش ماهه نخست سال جاري احياي رشته منسوخ شده نمدمالي، آموزش مشبک چوب در روستاي بره انار شهرستان کوهدشت، گرفتن مهر اصالت در رشته ساخت آلات موسيقي با معرفي کمانچه به عنوان ساز محلي لرستان، اتمام فاز دوم طرح پژوهشي« بررسي و شناخت نقش مايه هاي اصيل زيراندازهاي لرستان» در منطقه بالا سرکوه، چاپ بروشور و کتابچه در جهت معرفي برخي از رشته هاي بومي استان، چاپ و نصب بنر و پوستر در طول برگزاري نمايشگاه ها از سوي اين واحد، معرفي هفت روستاي هدف گردشگري جهت ايجاد خانه هاي ترويج روستايي، ثبت پرونده آخرين بازمانده ورشوسازان بروجرد در بخش ثبت ميراث فرهنگي ناملموس، نامه نگاري با سازمان فني حرفه اي استان در جهت استانداردسازي برخي رشته هاي بومي استان، معرفي ده رشته از صنايع دستي به دانشگاه علمي و کاربردي خرم آباد براي راه اندازي آنها در واحد دانشگاهي خرم آباد و برگزاري کلاس هاي آموزشي در شش ماهه اول سال جاري در شش شهرستان در 12 رشته از جمله اقدامات اين سازمان در راستاي توسعه و ترويج صنايع دستي استان است.
اين معاونت چه اقداماتي در واحد توسعه و ترويج معاونت صنايع دستي در شش ماهه دوم سال جاري و در سال آینده در دست اجرا دارد؟
برگزاري رشته هاي آموزشي صنايع دستي در مدارس سطح شهرستان ها و نيز روستاها در راستاي تمرکززدایی اين آموزش ها و بهره مندي اقشار مختلف از آموزش رايگان صنايع دستي، معرفي رشته هاي صنايع دستي بومي استان از طريق رسانه هاي محلي، رايزني با بزرگان روستا در جهت استقرار خانه هاي ترويج روستایی در هفت روستاي هدف گردشگري، تلاش در جهت ساخت بازي هاي رايانه اي صنايع دستي، رايزني با چند تن از صاحب نظران در حوزه طراحي سنتي استان در جهت اصلاح طرح هاي گليم و نيز استانداردسازي اندازه هاي گليم و معرفي چند رشته بومي منطقه جهت ثبت در ميراث ناملموس کشور از مهمترين اقدامات در واحد توسعه و ترويج معاونت صنايع دستي در شش ماهه دوم سال جاري است.
وضعيت صنايع دستي استان در بازارهاي داخلي و خارجي به چه صورت است؟
وضعيت صنايع دستي استان در بازار محلي داخلي مناسب ولي در بازارهاي خارجي به علت نبود شرکت هاي صادراتي خاص محصولات صنايع دستي، ناآشنايي کامل صنعتگران و توليدکنندگان با قوانين خاص گمرکي و ناآشنايي با سلیقه های مشتريان خارجي داراي وضعيت مناسبي نيست.
به نظر شما براي استقبال گسترده مردم از نمايشگاه هاي سراسري چه بايد کرد؟
بهترين روش براي جلب استقبال گسترده مردم از نمايشگاه هاي سراسري، برگزاري آنها در فصل هاي مناسب سال، تلفيق نمايشگاه هاي صنايع دستي با سوغات و هداياي خاص هر استان و همچنين در نظر گرفتن شرايط خاص مالي هر استان با توجه به رويکردهاي اقتصادي در آن شهر است.
آيا شرکت در نمايشگاه هاي بين المللي براي محصولات استان بازار مناسبي فراهم خواهد کرد؟
شرکت در نمايشگاه هاي بين المللي در صورتي که همراه با کمک هاي مالي و حمايتي دولتي به صورت رايگان و پشتيباني همه جانبه از هنرمند و صنعتگر باشد مي تواند کاملاً به سود هنرمندان و صنعتگران باشد.
صنايع دستي استان از چه محدوديت هايي برخوردار است؟
کمبود اعتبارات آموزشي، اعتبارات بانکي، بي توجهي مسئولان استان به صنايع دستي، نبود کارشناسان مرتبط در حوزه صنايع دستي و کمبود کارگاه هاي آموزشي صنايع دستي از محدوديت هاي صنايع دستي استان لرستان است.
اجراي مصوبات هيئت دولت در حوزه صنايع دستي در چه مرحله اي است؟
در دوره اول سفر هيئت دولت هيچگونه مصوبه اي در زمينه صنايع دستي وجود نداشته است و اميدواريم مصوبات دور دوم سفر در حوزه صنايع دستي به خوبي اجرايي شود.
معاونت صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري براي توسعه و رونق هر چه بيشتر صنايع دستي استان چه اقداماتي در دست اجرا دارد؟
درخواست افزايش اعتبارات آموزشي، توسعه آموزش، ساماندهي هنرمندان و پيگيري صادرات صنايع دستي از مهمترين اقدامات ما براي توسعه و رونق هر چه بيشتر صنايع دستي استان است.
معاونت صنايع دستي براي فروش توليدات هنرمندان و صنعتگران چه برنامه اي دارد؟
با توجه به اينکه وظيفه معاونت صنايع دستي خريد و فروش صنايع دستي نيست، بنابراين به منظور حمايت از هنرمندان اين معاونت اقدام به معرفي فروشندگان صنايع دستي از طريق سايت اطلاع رساني استان، تعامل و همکاري با مديرعاملان بانک ها در خريد بن صنايع دستي، معرفي و بازاريابي محصولات صنايع دستي از طريق اداره ها و ارگان هاي دولتي و برگزاري نمايشگاه هاي استاني کرده است، تا زمينه را براي فروش محصولات صنايع دستي استان فراهم آورد.
ميزان صادرات صنايع دستي استان چه ميزان بوده است؟
ميزان صادرات صنايع دستي استان به علت نبود شرکت هاي خاص صادرات صنايع دستي در استان و بسته بندي نامشخص و با توجه به حمل توسط مسافران بومي به ساير کشورها از جمله (کشورهاي حوزه خليج فارس و کشورهاي مشترک المنافع CIS و اتحاديه اروپا و آمريکا) نزديک به 625 هزار دلار در سال است، اين ميزان با در نظر گرفتن امکان ورود ايرانيان ساکن خارج به کشور و بازگشت آنها با محصولات صنايع دستي بومي برآورد شده است.
معاونت صنايع دستي لرستان چه حمايت هايي از هنرمندان استان به عمل مي آورد؟
پيگيري بيمه هنرمندان از جمله گليم بافان سطح استان، برنامه ريزي به منظور شرکت هنرمندان شاخص و صاحب نام در نمايشگاه هاي صنايع دستي در سراسر کشور، شناسايي هنرمندان خلاق براي معرفي به بانک ها براي دريافت تسهيلات و صدور سفر کارت ملي از مهمترين حمايت هاي اين معاونت از هنرمندان است.
نقش و اهميت گليم نقش برجسته در اقتصاد ايلام
گليم يکي از انواع زير اندازهاي صنعتي کشور است که در زندگي مردم استان ايلام، از ديرباز تاکنون رايج بوده و است. از قديم الايام بافت گليم ساده در بين مردم اين منطقه رايج بوده، تا اينکه در چند سال اخير بافت گليم برجسته با اعمال گره قالي در متن گليم ساده باعث رونق بيشتر اين "هنر صنعت" شده است.
آنچه مسلم است، اين که در منطقه غرب ايران حتي اراک نيز بافت اين نوع گليم انجام مي شود ولي با اين وجود در همه جا اصالت آن متعلق به ايلام است چرا که براي نخستين بار بافت آن از ايلام شروع شده است.
از جمله طرح ها و نقشه هاي مرسوم در گليم نقش برجسته ايلام مي توان به نقش هاي لچک ترنج، گل فرنگ، هندسي و نقشه غلط پرنده و غيره اشاره کرد که به دليل کاربرد گره قالي در اجراي آنها، به صورت برجسته بر سطح گليم به چشم مي خورند.
زندگي عشايري اين منطقه و سنخيت اين نوع صنايع با آن مي تواند از جمله عواملي باشد که به تداوم و ترويج آن کمک کرده است و علاوه بر جنبه مصرفي موجبات کاربردهاي تزییني آن را نيز فراهم آورده است.
يکي ديگر از عواملي که در ارتباط با بقاء بافت گليم نقش برجسته مي توان برشمرد نوع معيشت مردم است چرا که براي بيشتر زنان بافت گليم و دريافت دستمزد آن علاوه بر کمک به گذران زندگي در ايجاد خودباوري نيز مؤثر است.
در حال حاضر بافندگان بسياري به امر بافت گليم نقش برجسته اهتمام ورزيده و با سعي و تلاش وافر باعث رشد و رونق آن در سطح استان و کشور شده اند، به طوري که عرضه و تقاضاي مناسبي در بازار صنايع دستي داشته و دارد. از جمله دلايل موفقيت بازار مساعد گليم نقش برجسته مي توان به پايين بودن قيمت تمام شده آن در نتيجه ارزاني مواد اوليه و کم بودن دستمزد بافندگان اشاره کرد.
بي شک گليم نقش برجسته در اين استان از اهميت شاياني برخوردار است و اين مهم چه از جهت جنبه فرهنگي که مي تواند بازگو کننده نقش مايه هاي اصيل و سنتي و ذوق و استعداد بافندگان اين مرز و بوم به تمام نقاط باشد و چه از جهت اقتصادي که مي تواند تأمین کننده نياز مالي خانواده ها بوده و در اقتصاد منطقه تأثیرگذار باشد و علاوه بر آن به رفع مشکل بيکاري و بالا بردن سطح اشتغال و در آمد در استان کمک کند، قابل بررسي است.
بديهي است مؤثرترين راه حصول بازار فعال گليم نقش برجسته و دستيابي به نقدينگي به عنوان عامل مولد و محرک توليد مجدد، افزايش سطح کيفي آن است و به همين منظور ضرورت دارد تا مواد اوليه مورد نياز اصلاح شوند. به اين معني که از پشم مرغوب براي تهيه نخ استفاده شده و علاوه بر آن ضخامت نخ هاي ريسيده شده، يکنواخت باشد و در نهايت کلاف هاي نخ پشمي به وسيله رنگ هاي گياهي اصيل و سنتي که داراي ثبات بيشتري هستند، رنگرزي شود.
اميد آن مي رود که با توسعه صنايع دستي، از آن جمله گليم نقش برجسته در اين استان، گامي در جهت تحقق غناي فرهنگي و توسعه اقتصادي برداشته شود.
ورنی بافی
هنر فراموش شده عشایر ایران
هنرمند آذربایجانی ورنی باف و دارنده مهر اصالت یونسکو در سال 2008 از ناشناخته ماندن این هنر اصیل بومی ایران گلایه کرد.
محمدقلی آقایی، هنرمند اهل روستای مددلو شهرستان کلیبر گفت: عدم شناخت و نبود اطلاعات عمومی نسبت به ورنی بافی در کشور جای تاسف دارد در حالیکه در کشورهای اروپایی هم ورنی را می شناسند و هم از آن به خوبی استقبال می کنند.
وی ادامه داد: در حالیکه ورنی بافی هنر اصیل ایرانی است برخی از مردم و مسئولان مربوطه حتی تلفظ درست ورنی (به فتح واو) را هم بلد نیستند و با این روند، هنر ورنی بافی دچار رکود و آسیب خواهد شد.
آقایی با بیان اینکه ورنی بافی نخستین فعالیت هنری محیط های عشایری است، افزود: ورنی بافی به عنوان نشانه اصالت عشایر آذربایجان شرقی است به طوریکه در محیط های عشایری، اولین کاری که مردم به آن مشغول می شوند بافت ورنی است. این هنرمند 39 ساله آذربایجانی، با بیان اینکه
ورنی بافی را از مادرش آموخته، گفت: دختران خودم هم در بافت ورنی تبحر کامل دارند و آثار زیبایی خلق می کنند.
آقایی اظهار داشت: آثار تولیدی خود را از نقشه های ذهنی و تاثیر گرفته از دشت و کوه و زندگی عشایری مزین می کند و تمام مراحل تولید و بافت را به شیوه اصیل و سنتی انجام می دهد.
این هنرمند کلیبری با یادآوری دریافت مهر اصالت آثار خود در یونسکو گفت: الیاف این ورنی ها با رنگ های طبیعی و گیاهی رنگ شده بودند تا خلوص و زیبایی و استحکام کار عشایر را نشان دهند.
آقایی عمده مشکل خود را عدم تامین مالی می داند و در این باره می گوید: تولید ورنی هزینه دارد، الیاف و رنگ و سایر وسایل هزینه بر هستند و فروش ورنی بافته شده هم مدتی طول می کشد. وی با بیان اینکه بازگشت سرمایه در این هنر حدود یکسال و نیم است، ادامه داد: در این مدت یک بافنده چگونه باید زندگی خود را بگذراند؟
آقایی از مسئولان خواست از او و سایر بافندگان گلیم و ورنی که در سکوت و گمنامی به خلق آثار بدیع و ماندگاری اقدام می کنند حمایت کند تا آنها بتوانند ورای دغدغه های عادی معیشتی، قدمی در جهت حفظ فرهنگ اصیل بومی و ملی بردارند و از این طریق افراد زیادی هم مشغول به کار شوند. وی پس از حدود 26 سال فعالیت در عرصه بافت ورنی، اینک این هنر اصیل را به نسل جدید آموزش داده و به اشتغالزایی با استفاده از این هنر - صنعت برای مردمان عشایر اقدام کرده است.
هنرمندان شاخص کشور بايد از دانش زيبايي شناسي برخوردار باشند
دانش و اطلاعات هنرمند در زمينه زيبايي شناسي و موضوعات نظري مرتبط با رشته هنري از نکات با اهميت در بخش خلاقيت تشخيص هنرمندان شاخص کشور است.
خلاقيت به عنوان نخستين مقوله براي تشخيص هنرمندان شاخص صنايع دستي کشور در آيين نامه ارزيابي هنرمندان هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور مطرح است.
بنابراين گزارش اين عامل قدرت ابتکار، نوآوري و ابداع مشمولان اين طرح را در خلق آثار هنري، ترکيب، تلفيق بديع و مطلوب مواد، ابزار، عناصر، آن را که از ديدگاه فني و هنري منجر به خلق و ارائه آثار هنري ارزشمند، کم نظير يا منحصر به فرد می شود را ارزيابي مي کند.
همچنين تسلط و توانايي هنرمند در بکارگيري نقوش اصيل سنتي و لحاظ کردن سنت ها و ارزش هاي ملي و ابتکار مقبول و مطلوب در استفاده از اين روش ها در کنار توان و مهارت هنرمند در تجسم بخشيدن به افکار خود و ارائه آثار هنري ارزشمند و منحصر به فرد به عنوان ديگر موارد مورد نظر اين بخش مطرح است.
اين گزارش حاکي از آن است که شناخت و کاربرد مواد به کار رفته در محصولات به عنوان مقوله اي ديگر در بررسي هنرمندان شاخص کشوري مطرح است.
اين عامل دانش و اطلاعات هنرمند در ارتباط با نوع مواد و ابزار مورد استفاده، کيفيت و نحوه تغيير، تبديل، عوامل مؤثر در افزايش مرغوبيت کمي و کيفي آثار، محاسن و مضرات کاربرد هريک از موارد و وسايل را ارزيابي مي کند.
همچنين هنرمندان شاخص استان ها بايد در بخش آموزش هنري در سطح استان خود نيز فعال باشند که اين عامل سطح همکاري، تعاون، مشارکت هنرمند در تعليم و آموزش رشته هنري و اهتمام وي به حفظ و اشاعه رشته هنري با توجه به ضرورت توسعه و گسترش و حفظ هنرهاي سنتي و اسلامي را مورد ارزيابي قرار مي دهد.
گفتني است ارائه کار پژوهشي شامل تأليف يا ترجمه و يا مقالات ارائه شده توسط هنرمند از ديگر مواردي است که صنعتگران صنايع دستي استان ها براي قرار گرفتن در ميان هنرمندان شاخص بايد واجد آن باشند.
بايد فاصله سنت و مدرنيته در صنايعدستي پر شود
استفاده از طرحهاي اصيل و سنتي مهمترين خصوصيت صنايعدستي و هنرهاي سنتي است. اما همين خصيصه بارز اين روزها به چالشي پيش روي مسئولان و دستاندرکاران تبديل شده است، چراکه اين طرحها در ميان نسل جديد طرفداران چنداني ندارد.
توجه نسل امروز به نمونههاي غربي به حدي افزايش يافته که نميتوان به راحتي آنان را به جهتهاي ديگري معطوف کرد. بنابراين بايد طرحها و نمونههاي صنايعدستي را به گونهاي که باب نظر آنها باشد تغيير داد و يا با اين چالش کنار آمد که به راحتي نميتوان اين نسل را با ميراث پيشينيان هماهنگ کرد.
سؤالي که پيش ميآيد اين است که علت اين بيعلاقگي جوانان را بايد در کجا يافت و آيا بايد اين دليل سطحينگر را پذيرفت که در عصر سرعت و فناوري، ديگر انگيزهاي براي روي آوردن به هنر دستي باقي نميماند و جوانان در پي ساير محصولات نوین غرب هستند.
اما اينکه راه اول را انتخاب کرده و سعي در به روز کردن صنايعدستي با نظرات و آرا نسل جوان داشته باشيم. راه بهتري است. طرحهايي که علاوه بر حفظ اصالتها و سنتها فاخر بوده و نظر مخاطبان را جلب کند. البته بايد در نظر داشته باشيم که در اين راه نبايد موجب از بين رفتن اصالتها شد و باید به گونهاي عمل کرد که به اصل هنرهاي سنتي و صنايعدستي خدشهاي وارد نشود.
به روز کردن طرحها نبايد اصالت و قدمت آثار را به انحراف کشانده و موجب از بين رفتن تدريجي اين هنرها شود. اين روزها اکثر کشورهايي که در زمينه هنرهاي سنتي حرفي براي گفتن دارند از هر طريق ممکن سعي در عموميت بخشيدن به آنها داشته و به گونهاي سنت و مدرنيته را با يکديگر پيوند زدهاند.
از نمونههاي بارز و قابل لمس اين گونه طراحيها ميتوان به طراحي گوشيهاي تلفن همراهي اشاره کرد که براي مخاطبان علاقمند به استفاده از طرحهاي کلاسيک در نظر گرفته شده است. اين نوع از طراحي تلاش دارد تا علاوه بر فاخر بودن، سلايق متفاوت را نيز ارضا کند.
اين طراحيها نه تنها استثنايي هستند، بلکه داشتن ويژگي سنتي ملل مختلف مانند طرحهاي گلدوزي، کاشيکاري، تزيينات کلاسيک و صنايع دستي اين طراحي را خاص جلوه داده است.
اين گوشيها در عين حال که از فناوری روز برخوردارند گنجينهاي گرانبها هستند و نشان ميدهند که ميتوان فاصله ميان سنت و مدرنيسم را از ميان برده و به راحتي ميان آنها رابطهاي معقول ايجاد کرد.
روند همکاري صنايعدستي و بانکها رنگي نو گرفت
وقتي دو سال پيش براي اولين بار در نخستين همايش شوراي معاونان هنرهاي سنتي و
صنايع دستي، اختصاص بخشي از جوايز غير نقدي بانکها به صنايع دستي کشور مطرح شد، شايد کمتر کسي فکر ميکرد يک روز اين موضوع که تنها به عنوان يک طرح پيشنهادي و قابل بررسي مطرح شده بود، به واقعيت بپيوندد.
واقعيتي که امروز وقتي معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور از آن صحبت ميکند آن را دستاوردي بزرگ در بخش صنايع دستي ميداند که البته رساندن آن به اين جايگاه حاصل تلاش طولاني مدت و ارتباطي فراگير است.
شايد در روزي که قرار شد صنايع دستي را به عنوان بخشي از جوايز غير نقدي بانکها تعريف کنند کمتر کسي علاقهمند بود که برنده اين جايزه باشد و يا ترجيح ميداد که معادل رقمي آن را دريافت کند و از خير خريد از فروشگاههاي صنايع دستي و بهرهمندي از بنهاي آن بگذرد.
موضوعي که در آغاز با معرفي تعداد محدودي از فروشگاهها و اتحاديههاي صنايع دستي از طرف بانکها آغاز شد، با مشکلات زيادي چون تباني فروشگاههاي صنايع دستي و بانکها و بروز معضلات بسيار پيشروي برندگان جوايز، همراه بود.
بسياري از کساني که برنده بنهاي صنايع دستي در قرعه کشي بانکها در طول اين مدت بودهاند با مراجعه به فروشگاهها و ديدن قيمتهاي عرضه شده در آنها امکان استفاده از تسهيلات را نداشتند و يا مجبور بودند بخشي از قيمت تمام شده کالا را از جيب بپردازند.
در طول سال جاري به دنبال مشکلاتي که در اعطاي جوايز غير نقدي بانکها پيش آمد، اداره کل حمايت از توليد و بازرگاني معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور سعي کرد مشکلات ناشي از اين موضوع را حل کند.
معاونان هنرهاي سنتي و صنايع دستي همه استانهاي کشور به موجب دستورالعمل سال جاري معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور مقيد به معرفي فروشگاهها، تعاونيها و اتحاديههاي صنايع دستي در استانهايشان شدند که البته قيد معتبر بودن اين فروشگاهها جهت تکرار نشدن مشکلات قبلي براي اين مراکز از درجه اهميت خاصي برخوردار بود.
سومين شوراي معاونان هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور حامل اطلاعات خوب و مؤثري در بخش صنايعدستي بود که همکاري گستردهتر اين معاونت با بانکهاي عامل سراسر کشور به عنوان يکي از مهمترين اين دستاوردها مطرح است.
در نيمههاي فصل تابستان مديرکل حمايت از توليد و بازرگاني معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي از قطعي شدن اختصاص 20 درصد از جوايز بانکي به بخش صنايع دستي خبر داد و حالا در آخرين اطلاعات سومين شوراي صنايع دستي خبر معرفي 239 فروشگاه، تعاوني و اتحاديه صنايع دستي براي دريافت آسان اين جوايز بانکي را ميبينيم.
معرفي 71 فروشگاه صنايع دستي از استان تهران، 129 فروشگاه، 7 اتحاديه و 32 تعاوني نيز از ديگر استانها و ارائه اين اطلاعات در قالب کتابچه اطلاعرساني نقش مؤثري را حداقل در حل مشکل اهداي جوايز بانکي در مدت تصويب اين طرح داشته است.
آغاز همکاريها با بانکهاي عامل سراسر کشور درخصوص تعريف 20 درصد از جوايز غير نقدي خود در بخش صنايع دستي در حال حاضر به جايي رسيده است که يک هزار بن خريد صنايع دستي در 29 دوره قرعه کشي بانک ملي ايران آماري جالب توجه در اين بخش محسوب ميشود، آماري که گويي نمايانگر تلاشهاي بيوقفهاي است که در اين زمينه صورت گرفته است.
همکاري با بانکهاي صادرات، مسکن، تجارت و کشاورزي در اين خصوص همگي نشان از کسب اعتماد طرفين مذاکره تخصيص جوايز غيرنقدي بانکها در جهت کسب بازار فروش بهتر براي توليدات صنايع دستي و زمينهسازيها براي رواج هرچه بيشتر صنايع دستساز در زندگي مردم دارد.
همکاري و هماهنگي که حال در قالب نصب دستگاههاي کارت خوان در فروشگاههاي صنايعدستي توسط دو بانک ملت و تجارت، خود را بيشتر به رخ ميکشد.
به نظر ميرسد اين اميدهاي تازه خبرهاي خوشايندي را در حوزهاي چون صنايعدستي که بسياري اميدهايشان را از آن کندهاند، به گوشمان ميرساند.
خبرهايي از ورود صنايع دستي در سبد خريد خانوادهها و حضور پررنگتر صنايع دستساز در مجامع عمومي، چيزي که سالها انتظار آن را کشيدهايم، گويي در حال تحقق است.
هنر منبت کاری
منبت کاری با چوب یکی از ظریف ترین صنایع دستی است که تلفیقی از هنر و حوصله هنرمندانی است که با مواد اولیه ارزان و ساده، محصولاتی با ارزش خلق می کنند، هنرمندانی که با چند قلم و اسکنه ای فلزی ذهنیات خود را با خطوط کوفی، نقوش اسلیمی، ختایی و گل و مرغ و... روی چوب کنده کاری می کنند.
منبت کاری هنری است مشتمل بر حکاکی و کنده کاری بر روی چوب. این هنر دستی نماد احساس، ادراک، اندیشه و خلاقیت هنرمندان که با ذوق و سلیقه سرشار، اثر هنری را ابداع می کنند. با توجه به اسناد و مدارک موجود منبت کاری در ایران، سابقه این صنعت به 1500 سال می رسد و قدیمی ترین اثر منبت کاری موجود یک لنگه در چوبی است و روی آن با خلال هایی از چوب گردو و نقوش زیبایی تزئین شده است.
بعد از ظهور اسلام و با توجه به شیوع روحیه ساخت مراکز و مساجد اسلامی، هنرمندان ایرانی جز اولین کسانی بودند که تمامی توان و استعداد خویش را صرف تزئین مساجد کردند و به موازت هنرنمایی معماری، کاشیکاران و گچبرها، منبت کاران نیز آثاری چون رحل قرآن، منبر، در و پنجره هایی که نشان دهنده ذوق و هنر بود را خلق کردند.
ایرانیان باستان هم چنان که در هنر نقاشی و کنده کاری و حجاری پیش از دیگر اقوام به موفقیت هایی دست یافته بودند، به تدریج به فنون و ظرافت هنری این رشته نیز آشنایی پیدا کرده اند.
مهرهای استوانه ای مربوط به آریاها همراه با نقوش بسیار زیبا و حک صور و اشکال مختلف بر روی آنها، از هنرهای ارزنده قوم آریایی است که نمونه هایی از آنها مربوط به چندهزار سال قبل باقی مانده است.
سامی ها این هنر را از ایرانیان باستان تقلید و اقتباس کرده و بعد ها بوسیله فینیقی ها به یونان راه یافته است.
همایونفرخ می نویسد« خوشبختانه اینک آثار بسیاری از نشان های (مهره های استوانه ای) متعلق به قبل از دوران ماد در ایران به دست آمده است، از جمله یازده مهر استوانه ای که دارای خطوط و علائمی هستند و از کاوشهای مارلیک کشف شده و خواندن خطوط آن به آقای کامرون محول شده است.
از ملت سونگیری(سومر)نیز تاکنون مهره های حکاکی شده بسیاری به دست آمده است و مسلم می دارد که آشوری ها و سپس یونانی ها از آنها این هنر را فرا گرفته اند.»
سابق بر این مغرضان و معاندان فرهنگ وتمدن ایرانی چنین وانمود می کردند که هنر حکاکی و منبت کاری متعلق به یونانی ها بوده است ولی با کشف مهرهای استوانه ای مربوط به شش هزار سال قبل از میلاد، دیگر چنین ادعاها رنگ و بویی ندارد و تعصب داشتن و غیر علمی بودن مطالب آنها را آشکار ساخته است.
پادشاهان ایران از قدیم به وسیله مهرهای استوانه ای که به طرز هنرمندانه ای حکاکی می شد، فرمانهای لازم را صادر می کردند و علامات و سمبل هایی نیز به مناسبت امور مختلف بر روی این مهرها حک می کردند.
گرچه تعدای زیادی از این مهرهای حکاکی شده مربوط به آریاها و قبل از روی کار آمدن شاهنشاهی هخامنشی موجود است، ولی متاسفانه از مهرهای دوره هخامنشی آثار زیادی به دست نیامده است. تعدادی از مهرهای این دوره موجود است که از روی آنها می توان به چگونگی هنر حکاکی و دقت و ذوق هنری آنها پی برد.
مهرهای اورارتویی و هخامنشی از نظر ظرافت و هنر حکاکی در حد اعلای زیبایی است.هنرمندان ایرانی با ذوق و قریحه خاص خود،سنگهای عقیق و زیبای الوان برای حکاکی انتخاب کرده وصورتها و اشکال مورد نظر را به طور برجسته بر روی عتیق حکاکی و تراشکاری می کرده اند.
پروفسور پوپ می نویسد: «اساساً باید گفته شود هنر حکاکی عقیق و سنگهای قیمتی دیگر مانند لاژورد و قان داش به چند هزار سال قبل از هخامنشی می رسد و ایرانی ها، قرنها قبل از به وجود آمدن دولت هخامنشی این هنر را ابداع کرده و به کار می برده اند.»
همین دانشمند در جای دیگر رسماً اعلام می کند: سبکی که به غلط و اشتباه یونانی می خواندند امروز اصلاح شده و آن را نمونه هنر هخامنشی می دانند و در واقع یونانی ها در حکاکی و مهر سازی مقلد هخامنشی ها بوده اند. پروفسور پوپ این نظریه را جهت بطلان گفته های قبل که اصرار می شد به نحوی هنر دوره هخامنشی را ماخوذ از یونان بدانند آورده است.
از آثار مختلف، نمونه های بسیار زیبایی از هنر حکاکی و نقاری مربوط به هخامنشیان، مانند سکه های دریک(داریک) به دست آمده است.
حکاکی این سکه ها نشان می دهد که استادان حکاک، با شیوه ها و سبکهای مختلف این هنر آشنایی داشته و آموزش ها و فنون لازم را کسب کرده اند. با توجه به پیشرفت کلی هخامنشیان به خصوص در معماری و تزیینات مربوط به آن و حکاکی هایی که بر روی ظروف وسکه ها به صورت کنده کاری بر روی تمثالها و تصاویر به دست آمده، باید قبول کرد که نحوه فراگیری و آموزش این هنر در این زمان به نحو قابل ملاحظه ای پیشرفت داشته است. علاوه بر این در روی بسیاری از سر ستونها و اشیا فلزی و گچبری ها، ریزه کاری های هنری بسیار جالبی به چشم می خورد که به حق باید گفت استاد کاران و هنرمندان این دوره دستگاه و وسایل منظم آموزشی برای تعلیم این هنرها داشته اند.
در زمان اشکانیان نیز این هنر اصالت خود را حفظ کرده، چنان که از روی سکه های مختلف و اشیا فلزی و کنده کاری های این دوره می توان به پایداری و رواج این هنر در زمان پارتیان پی برد.هنر حکاکی و منبت کاری و نقاری این دوره نه تنها تحت تاثیر هنر یونانی قرار نگرفته، بلکه دنباله هنر هخامنشی است.
از آثار و بقایایی که از دهکده های پارتی واقع در مغان آذربایجان کشف شده، نمونه هایی از هنر حکاکی و منبت کاری این عهد را به دست می دهد که مهارت و استادی سازندگان آنها را به خوبی آشکار می سازد.
کامبخش فرد می نویسد:
« در چند نمونه از این قبور(دهکده های پارتی) در پنج انگشت دست مرده، انگشتری وجود دارد که از آهن و یا برنز ساخته شده و عموماً دارای نگین شیشه ای می باشد. نگین ها اگر چه کوچکند، ولی در کمال مهارت حکاکی شده و هیکل انسانی و نیم تنه(سه ربع صورت و یا نیم رخ) با سبک یونانی در آنها حک شده است».
در موارد مختلف هخامنشیان و اشکانیان جنبه های ارزنده و مفید هنر ملل مختلف را گرفته و با هنر اصیل ایرانی تلفیق نموده و شاهکارهای هنری مستقل و نوینی را خلق و ابداع کردند و سبک تازه ای را به وجود آوردند که نشان دهنده تحول هنری در این دوران است.
استادان پارتی اشکال و صور گوناگون را به صورت مراسم مذهبی و یا جنگ تن به تن بر روی ابزار و ادوات، کنده کاری می کردند. بقایایی از این ابزار و کنده کاری ها در کوه خواجه نشان می دهد که هنرمندان پارتی با ظرافت هر چه بیشتر در خلق آثار بدیع به صورت کنده کاری، گچبری و منبت کاری مهارت پیدا کرده و دانش خاص هنری خود را در این آثار جلوه گر ساخته اند.
در زمان ساسانیان هنر منبت کاری و حکاکی توسعه و ترقی بیشتر داشته و بر تعدد و تنوع آنها افزوده شده است. ساسانیان در نگهداشتن و بهتر ساختن و افزودن به میراث هنری نیاکان خود اهتمام ورزیده و در پایداری و تحویل آنها به آیندگان کوشا بوده اند.آثار هنری این دوره به قدری غنی و پیشرفته است که در این مختصر نمی گنجد و فقط به ذکر نمونه هایی از آنها اکتفا می شود.علاوه بر انواع حکاکی ها و کنده کاری هایی که در دوره های قبل به آنها اشاره شد و در زمان ساسانیان ترقی و تکامل یافت، انواع مدال های نقره ای شاهنشاهان ساسانی به طرز بسیار جالبی ساخته می شده است.
از جمله مدال های نقره ای بهرام سوم به شکل بیضی می باشد که در وسط آن نیم رخ بهرام با تاج و تزیینات حک شده و یکی از زیباترین نوع حکاکی و نمونه ی پیشرفت این هنر در آن دوران است.
از حکاکی های دیگر دوره ساسانی مهرهای استوانه ای متعددی است که بیشتر مربوط به خسروپرویز است، این مهرها بر روی عقیق و سنگهای گرانبهای دیگر به طرز جالب و زیبایی حکاکی شده و در حال حاضردر موزه ارمیتاژ لنینگراد نگهداری می شود. دقایق و ریزه کاری های هنر حکاکی این دوره حاکی از پیشرفت و تکامل آموزش هنری و وجود هنرمندان ماهر و چیره دستی است که از دانش های مربوط به این رشته از هنرها اگاهی کامل داشته و مدتها زیر نظر استادان فن به آموختن و فراگیری فنون لازم قرار می گرفتند.
منبت كاري مانند خاتم كاري در دوران صفويه راه پيشرفت و ترقي را به سرعت پيمود و هنرمندان منبت كار آثار بسيار زيبائي در اين دوره از خود باقي گذاردند؛ ولي در دوره قاجاريه به علت عدم توجهي كه به هنر و هنرمندان شد، اين هنر نيز در بوتة فراموشي ماند و رو به انحطاط نهاد، تا اينكه با ظهور سلسله پهلوي هنر منبت نيز مانند ساير صنايع مستظرفه مورد توجه قرارگرفت و موجبات احياي اين هنر فراهم گشت.
يك فرد با ذوق و علاقمند به اين هنر، اگر بخواهد براي اولين بار با فنون و اصول منبت كاري آشنا شود و به فراگرفتن اين هنر اشتغال ورزد بايد گام نخستين را از كوي طراحي بردارد و پس از آن با آشنائي كامل به انواع چوبها و وسايل كار و آموختن فن درودگري، هنر مشبك را تعقيب و فنون موزائيك كاري، معرق كاري، رنگ كاري و رويه كوبي را فرا گيرد.
براي توضيح مختصر هر يك از فنون ذكر شده مي توان چنين گفت:
منبت كاري در دو نوع ريز و درشت برروي چوب و عاج و استخوان انجام مي شود و شامل مجسمه سازي، نيمرخ و تمام رخ، گلبرگهاي اسليمي، ختائي و غيره ميباشد.
مشبك كاري در تزيين قابها و ساير وسايل تجملي به كار برده مي شود و معمولاً بر روي چوبهاي گوناگون و عاج و استخوان انجام مي گیرد.
معرق كاري و موزائيك كاري شامل قرار دادن چوبهائي به رنگهاي طبيعي و عاج و استخوان و صدف در كنار هم و به هم آميختن آنها و ايجاد يك رشته نقشه هاي زيبا و بديع مانند اشكال گوناگون هندسي، برگ اسليمي، مينياتور و نظائر آن است.
رنگ كاري و رويه كوبي به منظور زيباتر ساختن و جلا بخشيدن به كارهاي منبت كاري است و تقريباً جزء مراحل نهائي كار است و در هنر تزئيني منبت مورد نظر هنرمندان و صاحبنظران اين فن ميباشد. رنگ كاري و رويه كوبي علاوه بر افزودن بر زيبائي اثر، چوب را از گزند رطوبت و گرما و نظائر آن حفظ ميكنند.
در بين شهرهاي ايران دو شهر آباده و شيراز از مراكزي است كه در آن منبت كاري و ساير رشته هاي اين هنر رواج بسيار دارد و مخصوصاً در شهر آباده هنر مزبور رونق بيشتري دارد.
اتحاديه سراسري صنايع دستي از تعطيلي نجات مي يابد
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي، از مراحل پاياني کارشناسي عقد تفاهم همکاري اين معاونت با وزارت تعاون خبر داد.
حسين هاتفي فارمد، با اعلام اين خبر گفت: براي عقد اين تفاهمنامه تا به امروز يک مرحله زماني چهار ماهه را پشت سر گذاشتهايم و در حال حاضر در مراحل پاياني کارشناسي و عقد تفاهمنامه نهايي هستيم. وي با اشاره به اينکه در طول اين مدت بيش از شش جلسه ميان اداره کل حمايت از توليد و بازرگاني و دفتر تعاونيهاي توليدي وزارت تعاون برگزار شده است، افزود: در اين جلسات که با حضور کارشناسان هر دو بخش برگزار شده به نتايج خوبي در خصوص همکاري در بخش تعاونيهاي صنايع دستي رسيدهايم.
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي ادامه داد: در جلسات تشکيل شده، از تعاونيهاي فعال در بخش صنايعدستي دعوت کردهايم در خصوص مشکلات و نيازهايي که دارند صحبت کنند که منتهي به نتايج خوبي شد.
هاتفي با بيان اينکه ايجاد تشکلهاي فعال صنايع دستي با توجه به رشتههاي بومي برپايه تعريف تعاونيهاي تخصصي صنايع دستي در استانها از اهداف اوليه اين تفاهمنامه مشترک است، گفت: با تخصصي کردن تعاونيهاي صنايع دستي حمايت از رشتههاي بومي استانها بسيار راحتتر صورت ميگيرد.
وي تصريح کرد: همچنين در خصوص ايجاد بازار هدف براي رشتههاي بومي از طريق اين تعاونيها راحتتر ميتوان اقدام کرد.
حسين هاتفي فارمد با تأکيد بر اينکه اتحاديه سراسري صنايع دستي از مدتي پيش به دليل مشکلاتي که داشت روبه تعطيلي رفته است، افزود: اين معاونت قصد دارد با کمک وزارت تعاون نسبت به راهاندازي هيأت مديره جديد و فعاليت دوباره اين اتحاديه اقدامات لازم را انجام دهد.
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور در ادامه اظهار داشت: اتحاديه سراسري صنايع دستي ميتواند در ايجاد هماهنگي بين اتحاديههاي صنايع دستي در استانهاي مختلف نقش مؤثري ايفا کند. وي خاطرنشان کرد: هر دو نهاد وزارت تعاون و معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي بر اساس اين تفاهمنامه سر مسئله برپايي نمايشگاههاي مشترک داخلي و خارجي صنايعدستي به نتايج خوبي دست پيدا کردهاند. معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور يادآور شد: در واقع تفاهمنامه همکاري معاونت هنرهاي سنتي و وزارت تعاون تلاشي تازه در بخش صنايع دستي در جهت حمايت از تعاونيهاي صنايع دستي انجام ميشود. گفتني است اين تفاهمنامه با گذشت از مراحل پاياني کارشناسي به امضاء معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور و قائم مقام وزير تعاون ميرسد.
قلمزنی
هنر قلمزنی ازدیرباز در اصفهان رواج کامل داشته و اشیا قلمزده قدیمی ازدورانهای مختلف زینت بخش موزه ها و مجموعه های خصوصی است. این هنردرحقیقت نوعی حکاکی برروی فلزات است. دراین صنعت دیرپای دستی نقوش یا طرح هائی برسطح اشیا فلزی کنده می شود.
ابزارکارهنرمندقلمزن تعدادی قلم های مخصوص وچکش است. قلمزنی درایران ازسابقه ای طولانی برخورداراست.
با توجه به بررسی های پژوهشگران، سابقه تاریخی این هنر به سکاها می رسدکه درحدود پنج هزار یا هفت هزارسال پیش در قفقاز زندگی می کرده اند. ازاین قوم آثاربسیاری بدست آمده که اکثرا از طلا و نقره و برنز می باشند. از هخامنشیان و ساسانیان نیز آثاری در موزه های بزرگ جهان موجود است. در دوران اسلامی، باروی کارآمدن سلجوقیان قلمزنی به اوج ترقی رسید.
از دوران اسلامی آثاری شامل حیوانات و درختان و نوشته هائی به خط کوفی بدست آمده است. عصر صفوی روزگار اوج وتکامل هنر قلمزني است. دراین دوران علاوه برنقوش قبلی شاهد پیدایش طرح های انسانی درحالت های مختلف هستیم. ازدوران صفوی نقوش بسیارزیبائی بجامانده که بیانگرتعالی این هنر است. درحال حاضر اصفهان مرکز و قطب این هنر در ایران است واستادان بزرگی درقلمزني بوجودآمده اندکه علاوه برارائه نقش های سنتی گاه شاهد ابتکارات ونوآوری هائی نیز ازطرف آنان هستیم. ازاساتید برجسته این هنر می توان حاج محمد تقی ذوفن،حاج سیدمحمدعریضی و ابراهیم دائی زاده را نام برد. استاد رجبعلی راعی نیز از هنرمندان خلاق و مبتکر این هنر است که تابلوهای بسیار مشهور و نفیسی در زمینه داستانهای قرآنی، تاریخی و آثارحماسی و برجسته کردن برخی کارهای کمال الملک بوجود آورده اند. در حال حاضر، اشیا قلمزده هنرمندان اصفهانی مانند سینی، گلدان، مجموعه های بزرگ مسی، برنجی، قوطی سیگار، جای نمک و قاب عکس وانواع ظروف و بشقاب که باطرح های بسیار زیبا قلمزني شده موزه ها و مجموعه های خصوصی را زینت می بخشند.
رشتههاي کارداني صنايع دستي در مراکز علمي کاربردي افزايش يافت
به دنبال اجراي مصوبات دومين همايش شوراي معاونان صنايع دستي سراسر کشور با عنوان توسعه رشتههاي صنايع دستي در مراکز دانشگاهي، در حال حاضر 15 رشته کارداني در 9 مرکز فعال هستند.
قبل از اجرايي کردن اين مصوبه 9 رشته در 9 مرکز علمي کاربردي فعال بود که با گذشت مدت زماني يکساله اين تعداد رشته، رشد خوبي را تجربه کرده است.
بنابراين گزارش در مقطع کارداني رشتههاي شيشه، نقاشي ايراني، هنرهاي چوبي، خط توليد سراميک، خدمات جهانگردي، مرمت و حفظ بناهاي تاريخي، سفال، قلم زني، گرافيک، طراحي دوخت، آزمايشگاه سفال و سراميک، صنايع چرم و فرش دستباف، 9 رشتهاي هستند که در اين مراکز تدريس ميشدند.
گفتني است 9 مرکز آموزش علمي کاربردي در استانهاي تهران، آذربايجان شرقي، آذربايجان غربي، اردبيل، کردستان، اصفهان، همدان، مرکزي و سيستان و بلوچستان فعال هستند.
اين گزارش حاکي از آن است که در مقطع کارشناسي ناپيوسته نيز يک رشته صنايع دستي به جمع رشتههاي تدريس شده اين مراکز اضافه شده است.
همچنين يک مرکز جديد نيز به مراکز فوق اضافه شده و رشته مديريت راهبردي صنايع دستي در مقطع کارشناسي پيوسته به وزارت علوم پيشنهاد شده است.
گفتني است همچنين نامهاي از سوي رييس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري مبني بر تغيير نام درس هنر به هنر و صنايع دستي به وزير آموزش و پرورش فرستاده شده است.
لازم به ذکر است که در اين مدت مذاکراتي با وزارت آموزش و پرورش انجام شده تا در تعداد بيشتري از استانها، رشتههاي کار و دانش مرتبط با صنايعدستي داير شود.
آثار هنري از شکل سنتي و هنري خارج ميشوند
نبود تعريف مشخص براي طراحيهاي سنتي در آموزش رشتههاي هنرهاي سنتي و کم توجهي به اين بخش، آثار هنري ما را از شکل سنتي و هنري خارج ميکند.
معاون هنرهاي سنتي و صنايعدستي استان گيلان در همايش معاونان هنرهاي سنتي و صنايعدستي استانهابه بيان مسايل و مشکلات در بخش نمايشگاهي منطقهاي پرداخته و با بيان اينکه به دليل کمبود بودجه امکان برپايي نمايشگاه نداشتهاند، گفت: به همين دليل سعي کرديم در کنار نمايشگاه سراسري گردشگري، نمايشگاهي به عنوان نمايشگاه سراسري صنايعدستي را تعريف کنيم.
وي همچنين به نبود تعريف مشخص براي طراحيهاي سنتي در آموزش رشتههاي هنرهاي سنتي و صنايعدستي تاکيد کرد و گفت: در حال حاضر به دليل کم توجهي به اين بخش آثار هنري ما از شکل سنتي و هنري خارج ميشوند.
قاسمي نبود مباحثي چون فلسفه هنر و زيباييشناسي هنر را در کدهاي آموزش استانها به عنوان يک ضعف قلمداد کرد و گفت: آشنايي نداشتن در اين بخش براي هنرمندان سبب دوري آنها از مباحث هنري شده است. معاون هنرهاي سنتي، راهاندازي المپياد عمومي براي کارشناسان معاونتهاي هنرهاي سنتي و صنايعدستي را يک لزوم دانست و گفت: در اين بخش با ارائه مقالاتي که ميتواند توسط کارشناسان استاني ارائه شود تبادل اطلاعاتي خوبي بين آنها ايجاد می شود و اين به معني ایجاد روحيه جدي در ميان آنهاست.
بانک اطلاعات صنايعدستي ترجمه شد
مدير طرح بانک اطلاعات صنايعدستي از ترجمه انگليسي بانک اطلاعاتي صنايعدستي خبر داد.
نفيسه حسينيان مدير طرح بانک اطلاعات صنايعدستي گفت: متن انگليسي بانک اطلاعاتي صنايعدستي در حال ترجمه است. وي ادامه داد: نسخهاي از ترجمه انگليسي کتابي که مربوط به هر يک از استانها بود به دست آنان رسانديم و در صورت تأييد استانها اين کتاب به چاپ ميرسد.
مدير طرح بانک اطلاعاتي صنايعدستي با اشاره به اينکه نسخه فارسي اين کتاب همزمان با نمايشگاه ملي صنايعدستي به چاپ رسيد، اظهار داشت: با چاپ اين مجموعه بسياري از سازمانها و مراکز خواهان تجديد چاپ نسخه فارسي به عنوان يک منبع ارزشمند هستند.
حسينيان افزود: سازمات تبليغات اسلامي و تعدادي از دانشگاهها خواهان چاپ مجدد براي مراکزي چون سفارتخانهها و به عنوان منبعي براي دسترسي به هنرمندان و صنعتگران صنايعدستي هستند.
وي با بيان اينکه اين کتاب طبق بررسيهاي انجام شده تنها بانک اطلاعاتي است که در خصوص صنايعدستي به مرحله چاپ رسيده است، گفت: مجموعه نتيجه 8 ماه تلاش پي در پي گروه خاکيان است که در حدود 8 روز کاري جمعآوري شد و به چاپ نهايي رسيد.
وي همچنين از تعدادي از استانهاي کشور چون بوشهر، تهران، خراسان شمالي و يزد به دليل ارسال سريع مطالب و هماهنگيهاي مناسبي که با اين طرح داشتند، تشکر کرد و اظهار داشت: هدف ما از جمعآوري اين اطلاعات در کنار هم، ايجاد يک دفترچه تلفن از هنرمندان و صنعتگران صنايعدستي نبوده است بلکه سعي داشتيم يک کتاب از آخرين اطلاعات موجود در بخش صنايعدستي استانها را گردآوري کنيم.
روياهايي که رنگ عمل گرفت
مهناز وحيدي
با گذشت بيش از هشت ماه از آغاز سال جاري و انجام شدن بخش مهمي از فعاليت هاي تعريف شده معاونت هنرهای سنتی و صنایع دستی، در سه حوزه توسعه و ترويج، حفظ و احياء و توليد و بازرگاني فرصت مناسبي براي گفتگو با معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشورمان دست داد.
با ورود به ساختمان صنايع دستي کشور هنري بودن فضا را از ميز و صندلي گرفته تا فضاي داخلي بالابر ساختمان مي تواني حس کني، فضايي مملو از جلوه هاي اصيل و قابل ستايش هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور.
اما تمامي اين زيبايي ها که نمودي از هنر اصيل ايراني است، در مقابل هنرنمايي ها و جلوه هاي هنري ايراني موجود در فضاي اتاق معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي ناچيز بود.
برترين توليدات هنري کشور را مي توان در اين فضا لمس کرد، فضايي هنري که با توليداتي چون مينا، سفال، سراميک، منبت، معرق، قلمزني به بهترين شکل ممکن آذين بندي شده است.
چشم بستن بر همه اين زيبايي که گويي خود نمايشگاهي کوچک است و تمرکز کردن در اين مکان که تمام توليداتش به نوعي تو را به سوي خود مي کشاند، کمي سخت است. ولي از سوي ديگر مکان مناسبي است براي اين گفتگو چراکه سنخيت مناسبي با موضوع گفتگو دارد.
براي شروع گفتگوي اختصاصي با حسين هاتفي فارمد، معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور، فعاليت ها و دستاوردهاي اين معاونت در بخش توليد و بازرگاني را موضوع بحث قرار داديم.
در آغاز برنامه ريزي هاي سال جاري از برپايي تعداد مشخصي نمايشگاه صنايع دستي در خارج از کشور و شرکت هنرمندان صنايع دستي در اين نمايشگاه ها خبر داديد، با اين مضمون که اين نمايشگاه ها امکان مناسبي را براي تصاحب بازارهاي خارجي براي توليدکنندگان فراهم مي کند، چقدر در پيشبرد اين هدف موفق بوده ايد؟
در زماني که از عملياتي کردن اين برنامه ها به عنوان سرفصل هاي سال جاري اين معاونت صحبت مي شد، اجراي آن ها منوط به تأمين اعتبار و هزينه ها جاري در اين بخش بود که متأسفانه به دليل تزريق نشدن اين هزينه ها بايد گفت که برپايي اين نمايشگاه ها و يا شرکت هنرمندان کشورمان در نمايشگاه هاي خارج از کشور به مرحله اجرا نرسيد.
اما به نظر مي رسد که هنرمندان صنايع دستي کشور در چندين نمايشگاه خارج از کشور حضور داشته و آن طور که مشخص شد به خوبي نيز در نمايش فرهنگ و سنت ايراني موفق بودند؟
هنرمندان و توليدکنندگاني که در اين مدت در نمايشگاه ها شرکت کرده اند يا با صرف هزينه هاي شخصي بوده و يا تأمين هزينه آنها از سوي سازمان ديگر انجام شده است، مثل توليدکنندگاني که در حاشيه بازي هاي المپيک پکن در قالب فروش و عرضه نمايشگاهي حضور داشتند و سازمان تربيت بدني متولي تأمين هزينه هاي آنها بود.
طبق قراردادي که ميان معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي و شرکت توسعه گردشگري در ماه نهم سال گذشته منعقد شد، قرار شد چهار نمايشگاه خارجي با تأمين هزينه هاي مشترک برگزار شود، آيا اين رويکرد نيز بي نتيجه ماند؟
اين قرارداد در دوره مديريت گذشته شرکت توسعه گردشگري برقرار شده بود که با روي کار آمدن مديريت جديد، به طور خود به خود اين تفاهم نامه با وجود جلسات مشترک به هم ريخت.
يکي ديگر از موضوعاتي که توجه رسانه ها را در بخش توليد و بازرگاني به خود جلب کرد موضوع بيمه هنرمندان و صنعتگران صنايع دستي است. در اين زمينه در چه مرحله اي از اجراي کار هستيد؟
طبق آمار و اطلاعاتي که از بانک اطلاعات صنايع دستي تا شهريور ماه سال جاري به دست آمد اسامي و اطلاعات مربوط به 52 هزار نفر از صنعتگران صنايع دستي جمع آوري شد و براي استفاده از تسهيلات بيمه اي استخراج شدند که البته هزينه تأمين شرايط بيمه اي اين تعداد از محل اعتبارات سال آينده تأمين مي شود.
يعني براي تعداد ذکر شده در سال جاري امکان فراهم شدن تسهلات بيمه اي وجود ندارد؟
خير وجود ندارد، با توجه به اينکه فراهم شدن امکان بيمه مستلزم وجود اعتبارات و تأمين هزينه هاي مورد نياز است، اين ميزان از اعتبارات بودجه سال آينده تعريف شده و اين اقدام عملي مي شود.
ارتباط معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي با مرکز توسعه تجارت با توجه به مذاکراتي که در اين مدت انجام شده، چگونه است؟
با گذشت هشت ماه از آغاز سال جاري و با تلاش هاي بي وقفه اي که در اداره کل حمايت از توليد و بازرگاني در خصوص عقد تفاهم نامه مشترک با مرکز توسعه تجارت، در روزهاي اخير، موفق به امضاء اين تفاهم نامه شده ايم که ضمن آن در زمينه توسعه صادرات محصولات و توليدات صنايع دستي، حجم توسعه صادرات، چگونگي صادرات محصولات صنايع دستي، حمايت از صادر کنندگان و آموزش اين افراد در جهت انجام موفق مراحل صادرات به نتايج خوبي رسيده و مسائل ذکر شده از اهدافي است که ضمن اين تفاهم نامه قصد داريم به آن دست يابيم و اين موضوع يکي از جديدترين دستاوردهاي کارشناسان و فعالان اداره کل حمايت از توليد و بازرگاني است که مي تواند نتايج خوبي به همراه داشته باشد.
در خصوص حمايت از تعاوني هاي صنايع دستي، آيا در سال جاري برنامه خاصي را پيگيري مي کنيد؟
البته فعاليت و اقدامي که در اين خصوص انجام شده هنوز در مرحله مذاکره با وزارت تعاون است که اهدافي چون ايجاد تعاوني هاي صنايع دستي، حمايت از اين تعاوني ها و حفظ آن ها، بهره مندي از امکانات اين وزارتخانه در تقويت تعاوني ها در بخش هاي مختلف تعاوني هاي توليدي، توزيعي و فروش صنايع دستي است که در حال حاضر توسط طرفين در حال بررسي هاي کارشناسي است که به نتايج آن اميد زيادي داريم.
در بخش تعريف شهرک ها و بازارچه هاي صنايع دستي که از ابتداي سال جاري در اداره کل توليد و بازرگاني در حال پيگيري است، به چه نتايجي دست يافته ايد؟
براي اولين بار مقوله اي به نام شهرک و بازارچه صنايع دستي در سطح کشور براي استان هاي مختلف تعريف شد که تعدادي از استان ها اقدامات اوليه خود را در اين خصوص انجام داده اند و کمبود اعتبار در بخش مطالعات اين بازارچه ها براي بسياري از استان ها مطرح بود که سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري به تمامي استان ها در شروع کار مبلغ 70 ميليون تومان اختصاص داده است و با اين مبلغ مي توانند بحث مطالعات اوليه خود را در طول امسال به نتايج قابل قبولي برسانند. البته لازم به ذکر است که طبق مصوبه هيأت دولت زيرساخت هاي لازم چون تأمين زمين، آب، برق، گاز براي بحث شهرک و بازارچه صنايع دستي توسط استانداري هاي استان ها تأمين مي شود.
يکي از مباحثي که در چند ماهه اخير در خصوص رشته هاي صنايع دستي مطرح و در حوزه توسعه و ترويج اين رشته ها است، ثبت ميراث ناملموس است، در اين بخش به چه نتايجي دست يافته ايد؟
اين اقدام که در گام هاي اول با هدف حفظ رشته هاي صنايع دستي و با عنوان حفظ رشته هاي صنايع دستي وابسته به يک نفر آغاز شد، با تشکيل شوراي فني در استان ها بررسي مقوله اي چون مشخص شدن تعداد رشته هاي بومي استان ها دنبال و طي مراحل بعد مباحثي چون شناسايي اين رشته ها، چگونگي مراحل توليد و مواد اوليه به کار رفته در اين توليدات در قالب يک کار چندين ماهه در استان ها و تهران انجام شد و تا به حال با اقداماتي که در سطح استان ها و چه در حوزه توسعه و ترويج انجام شده است، 38 پرونده از 23 استان کشور از اين رشته ها آماده شده و تعدادي از آن ها نيز براي بررسي نهايي به اداره کل ثبت آثار طبيعي، تاريخي و فرهنگي ارسال شده است.
آيا هدف از اين اقدام تنها ثبت مراحل و روشهاي توليد سطح داخلي و ملي است يا اينکه هدف ديگري را نيز دنبال مي کنيد؟
به طبع با ثبت مراحل توليد، به نوعي اين رشته ها که قريب به اتفاق در معرض خطر فراموشي قرار دارند را در سطح ملي ثبت مي کنيم که البته ثبت ملي اين رشته ها هدف بزرگتر ثبت جهاني و بين المللي آن ها را دنبال مي کند.
همانطور که مشخص است براي اينکه در اين خصوص حرفي براي گفتن داشته باشيم، بايد اين رشته ها را در سطح داخلي ثبت کنيم تا پيش در آمدي براي ثبت جهاني آن ها باشد. تنها در اين صورت است که مي توان در مجامع بين المللي در خصوص ثبت جهاني و جلوگيري از سرقت حرفي براي گفتن داشت و از وجود خطراتي چون کپي جلوگيري کرد و در بهره مندي از مقوله مالکيت معنوي رشته هاي صنايع دستي گام هاي مؤثري برداشت.
پيش بيني ما براي ثبت روش توليد رشته هاي صنايع دستي تا دو سال آينده است و اميدواريم اين برنامه تا پايان سال براي 50 رشته صنايع دستي به مرحله نهايي و ثبت ملي برسد.
در نشست مطبوعاتي داوري هاي مهر اصالت، از ايجاد يکصد خانه ترويج روستايي خبر داديد، چه تعداد از اين پايگاه ها در سطح استان هاي کشور تعريف شده است؟
البته ايجاد اين تعداد از پايگاه خانه هاي ترويج روستايي براي تا پايان سال جاري پيش بيني شده بود، اما خوشبختانه موفقيت در اجراي اين طرح به حدي بوده است که با وجود باقي ماندن سه ماه تا پايان سال بخش اعظم اين طرح با ايجاد 99 پايگاه در 30 استان کشور انجام شده است.
آيا مکان هايي که در روستاها به مرحله اجرا و بهره برداري رسيده اند، تنها مقوله آموزش رشته هاي صنايع دستي را دنبال مي کنند؟
خير، پرداختن به مبحث آموزش تنها بخشي از وظايف تعريف شده اين پايگاه ها است و مقولاتي چون بازاريابي براي محصولات صنايع دستي، ايجاد تعاوني هاي صنايع دستي، حمايت از تعاوني ها و فروش محصولات توليد شده توسط هنرجويان صنايع دستي را دنبال مي کند که البته براي ايجاد اين پايگاه ها روستاهاي هدف گردشگري که تعداد آن ها در کشور به 500 واحد مي رسد در الويت قرار گرفته است که بخشي از آن نيز انجام شد.
ساخت بازي هايي که قول ساخت 10 عدد از آن ها تا پايان سال جاري داده شده است، در چه مرحله اي قرار دارد؟
معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور از مدتي پيش دغدغه ساخت بازي رايانه اي براي تعدادي از رشته ها را در اداره کل توسعه و ترويج دنبال کرده است که منجر به ساخت دو بازي انيميشن در موضوع فرش و سفال در اين معاونت شده، ضمن اينکه ساخت بازي ديگري را با همکاري سازمان ديگر در دست اجرا دارد.
همچنين استان هاي سراسر کشور نيز براي تعريف اين سرفصل مي توانند اقدام کنند که تعدادي از استان ها چون همدان، سيستان و بلوچستان و خوزستان اعلام آمادگي کرده و در صورت معرفي شرکت هاي سازنده که امکان همکاري با اين استان ها را داشته باشند، طرح ايجاد بازي رايانه اي يک يا چند رشته صنايع دستي استان خود را اجرايي کنند.
در حوزه حفظ و احياء رشته هاي صنايع دستي برنامه اعطاي نشان اصالت را در سال جاري با ميزباني استان اصفهان برگزار کرده ايد، ارزيابي شما از اجراي اين برنامه چگونه است؟
برنامه اي که بعد از حضور اول ايران در داوري هاي سال گذشته در کشور تاجيکستان اجرا شد با اعطاي نشان اصالت براي 45 اثر ايراني همراه بود که جزء اتفاق هاي کم نظير و بي نظير براي صنايع دستي کشور است، چرا که با گذشت يک سال از حضور ايران تعداد نشان اصالت دريافتي نسبت به سال گذشته تقريباً هشت برابر شده است که اين اتفاق بسيار جالب توجهي است ضمن اينکه ميزباني ايران و به ويژه شهر اصفهان از اين برنامه جالب توجه بوده و از اهميت خاصي برخوردار است.
در مراسم اختتاميه اين برنامه از طراحي نشان اصالت ملي و اعطاي اين نشان به آثار برتر خبر داديد، در حال حاضر چه اقداماتي در اين مورد انجام داده ايد؟
با گذشت کمتر از يک ماه از پايان اين داوري ها در کشورمان و بنا بر قولي که داده شده بود، کارشناسان اين بخش اقدامات مؤثري چون برپايي نمايشگاه هاي دوره اي براي نمايش آثار و جلسات کارشناسي براي بررسي آثاري که موفق به دريافت اين نشان نشده اند و توجيه چگونگي پذيرش آثار برتر را اجرا کرده اند و در کنار اين مباحث، کارگروهي توسط مهندس بازغي به عنوان دبير اجرايي اين داوري ها در داخل معاونت تعريف شده که به جمع بندي مباحث و تعيين شاخصه هاي نشان اصالت ملي مي پردازد، در کنار اين ها کارشناسان و صاحبنظران اين بخش نيز در خصوص اجراي برنامه طراحي نشان اصالت ملي و شرايط توليداتي که مي توانند از اين امتياز برخوردار شوند به تبادل نظر مي پردازند.
به عنوان سؤال پاياني در خصوص آخرين برنامه هايي که در معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور به نتيجه رسيده است، توضيح دهيد؟
از اتفاقات خوبي که در سطح استان ها از مدتي پيش اتفاق افتاده است، تخصيص 5 درصد از اعتبارات عمراني استان ها به مقوله زيرساخت هاي صنايع دستي است که به مباحثي چون ايجاد شهرک ها، تقويت بازارچه هاي صنايع دستي، مرمت و تقويت فضاهايي که در حال حاضر در استان ها به عنوان بافت فرسوده ياد مي شود و همچنين ايجاد فضاهاي تازه براي بحث آموزش رشته هاي صنايع دستي تعلق مي گيرد.
ضمن اينکه در همه استان هاي کشور نيز مراکز تاريخي در دست مرمتي وجود دارد که در صورت آماده بودن اين مکان ها براي استفاده هنرمندان براي توليد زنده محصولات صنايع دستي و نمايش اين توليدات اختصاص پيدا مي کند.
صنايع دستي ايران در يک نگاه
ايران در نشست منطقهاي مجمع جهاني صنايعدستي حضور يافت
بيش از 8 هزار مترمربع گبه در بوشهر بافته شد
باورهاي نادرست در تعريف صنايع دستي از ميان ميرود
ظرافت فرش ايران نشانه روح ايرانيان است
گواهينامههاي آموزش مهارت، استاني ميشود
200 توليد صنايع دستي ايران به نمايش در ميآيد
چهار کشور حوزه خليجفارس خواهان صنايعدستي ايراني
احياي هنر پارچهبافي بر قامت تمدن ايراني
دستورالعمل ضوابط و معيارهاي کيفي محصولات صنايع دستي تهيه ميشود
اصفهان پيشتاز آموزش مجازي صنايع دستي کشور است
فرهنگسراي رسانه ميزبان صنايع دستي و سوغات کشور است
ارائه بستهبندي 9 محصول صنايعدستي در همايش فرصتهاي سرمايهگذاري
تعريف کاربرد تازه براي پنج رشته صنايع دستي به پايان رسيد
مستندنگاري 32 رشته هنرهاي سنتي و صنايعدستي نهايي شد
باور نادرست در شناخت و تعريف رشتههاي صنايع دستي از ميان ميرود
توزيع DVD صنايع دستي استان اصفهان به سه زبان
شناسايي نمونههايي از پارچههاي منسوخ شده در آذربايجان غربي
موزه مجازي راهکار ديگري پيش پاي صنايعدستي
فرداهاي دور، انتظار صنايع دستي ايران را ميکشد
سفارشپذيري در توليد محصولات کمرنگ است
صنايع دستي در همايش ملي توسعه صنايع فرهنگي کشور حضور دارد
بافت قاليچه صلح و دوستي جهاني طرح منحصر به فردي است
ايران آماده ميزباني هنرمندان صنايع دستي تونس است
صادرات فرش دستباف همدان به هشت ميليون دلار نزديک شد
صنايع دستي تدوين کننده ايمان، عشق و هنر
صنعتگران واقعي دلسرد شده اند
4 هزار و 856 سفر کارت ملي به صنعتگران صنايع دستي کشور اعطا شد
بررسي نرخ جوايز صادراتي صنايع دستي در سازمان توسعه تجارت
هزينه مطالعه بازارچه و شهرکهاي صنايعدستي استانها تأمين شد
قایق نمدی در کرمانشاه ساخته می شود
سفال لالجين در رديف شش اولويت خوشه هاي صادرات گرا
نخستين دستورالعمل تعيين و تشخيص رشتههاي صنايع دستي تدوين شد
صادرات منبت استان قم هدفمند ميشود
240 هنرجوي گيلاني در رشتههاي صنايع دستي آموزش ديدهاند
صبا ترنم کلک را در نگارخانههاي خود به صدا درآورد
آموزش صنايع دستي در 20 مرکز فعال آموزشي فارس
احداث فروشگاه صنايع دستي در شهرستان لالي
راه اندازي 3 کارگاه توليد صنايع دستي در خوزستان
صادرات گليم و گبه همدان۶۲۰ درصد رشد داشت
تشکيل اتحاديه هنرمندان و صنعتگران صنايع دستي اردبيل
چوخه بافي خراسان شمالي احيا شد
چاپ کتاب توانمنديهاي توليدي و صادراتي صنايع دستي اردبيل
ارائه سفر کارت به هنرمندان صنايع دستي سمنان
صنايع دستي خراسان شمالي در 19 نمايشگاه شرکت کرده است
موزه مردم شناسي مجموعه سعدآباد مأمن پوشاک سنتي ايراني ميشود
بيشترين کارت شناسايي براي گليم بافان بوشهري صادر شد
صادرات شيشه دست ساز همدان 67 درصد رشد داشت
اسامي برگزيدگان داوريهاي مهر اصالت يونسکو اعلام شد
ميناي اصفهان طلايه دار مهر اصالت يونسکو در جهان
حضور صنايع دستي ايلام در نمايشگاه منطقه اي کرمانشاه
آموزش 20 رشته صنايع دستي در استان گلستان
تحصيل يک هزار و 533 دانشجوي صنايع دستي در مراکز جامع علمي کاربردي
راهاندازي موزه صنايع دستي در شهرستان گنبد
برگزاري 71 دوره آموزش صنايع دستي در استان يزد
معاون صنايع دستي و هنرهاي سنتي:
آموزش داوران بين المللي در سال جاري اجرا ميشود
صادرات غير رسمي صنايع دستي بيش از يک ميليارد دلار برآورد ميشود
حمايت از حقوق معنوي هنرمندان مورد توجه قرار گيرد
فرش هفت شهر عشق رونمايي شد
همدان نزديک به 5 ميليون دلار سفال صادر کرد
157 نفر متقاضي دريافت درجات داوري يونسکو
تعداد علاقه مندان آموزش بافتههاي داري در حال افزايش است
استانداردي براي تشخيص سنگ هاي مصنوعي وجود ندارد
صنايع دستي
نيازمند نگاهي جامع و همه سونگر است
سومين کنفرانس گردشگري و صنايع دستي در پرو برگزار شد
62 هزار واحد توليدي صنايع دستي در کشور فعال است
از تجربيات پرو در بازاريابي
صنايع دستي استفاده مي کنيم
نشست منطقه اي صنايع دستي با حضور نمايندگان پنج کشور برگزار مي شود
73 هزار صنعتگر در صنايع دستي فعاليت مي کنند
بر ضرورت آموزش موفق و استاندارد صنايع دستي تأکيد شد
کاهش بی سابقه مشتریان خارجی صنایع دستی
روزگار تولید ارزان صنایع دستی پایان یافته است
نمایش آثار برتر داوری های مهر اصالت
بازاریابی صنایع دستی بستری برای اشتغال زایی
3 هنر سنتی کرمانشاه مورد پژوهش قرار می گیرد
فیروزه ایرانی در اختیار دلالان
بيتوجهي، بيماري است که هنرمندان را رنج ميدهد
چموش دوزي گيلان در انتظار فراموشي است
ترکها بازار دو ساز عمده ايراني را تسخير کرده اند
بيمه و چند نقطه
صنايع دستي خراسان رضوي به بخش خصوصي واگذار شد
صادرات غير مستقيم، شناخت بازارهاي جهاني را کاهش مي دهد
صادرات صنايع دستي بوشهر با ظرفيت توليد همخواني ندارد
گشايش روزنههاي اميد در توسعه و ترويج صنايعدستي
ارتقاي جايگاه صنايع دستي با تشکيل انجمن صنفي فراگير
تخصيص اعتبار يک درصدي به صنايع دستي جدي گرفته نشد
توليدات وارداتي، نيمي از بازار فيروزه را تسخير کرد
رشتههاي در حال منسوخ شدن را خودمان منسوخ نکنيم
انتخاب10 اثر صنايع دستي قزوين براي دريافت مهر اصالت يونسکو
آينده درخشان، انتظار صنايعدستي را ميکشد
هلدينگها بازارهاي جهاني را براي صنايعدستي هموار ميکنند
"چيت بافي" و " گيوه بافي" ايلام احيا شد
جاني دوباره در کالبد صنايع دستي فراموش شده
صنايعدستي محل بروز و ظهور ذوق هنرمند است
بانک اطلاعات هنرمندان صنايع دستي آماده است
بازار صنايع دستي کشورهاي همسايه ارزان پسند نيست
خوشنويسي، هنری مقدس از منظر اديان
مريم فدايي
جبران فراموش شدههاي معماري با صنايع دستي
هنر نوپاي هرمزگان، در راه دريافت مهر اصالت يونسکو
توليدات موزهاي صنايع دستي نمايشگاه خارجي ميخواهد
بسياري از كالاهاي صنايع دستي در مسير فروش نابود مي شوند
دانش و تکنيک ساخت اثر صنايعدستي ثبت ميشود
آموزش صنايع دستي در استان فارس به بخش خصوصي واگذار ميشود
500 محصول صنايع دستي ايران در داوريهاي مهر اصالت
نايلونهاي پلاستيكي از بسته بنديهاي صنايع دستي برچيده
مي شوند
دست هاي رؤياساز
گسترش فعالیتهای جشنواره فیلم و عکس صنایع دستی
صادرات صنايع دستی با توانش توليد کشور همخواني ندارد
آشنایی با هنر های سنتی
پيگيري بيمه هنرمندان
صنايع دستي توسط مجلس
تأمين اعتبار براي بازيهاي رايانهاي بر پايه اعتبارات استاني
فروشنده توليدات صنايع دستي گفت: بخش عمده خريد محصولات صنايع دستي از فروشندگان توسط بخش دولتي صورت ميگيرد.
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی