نگاهي به وضعيت صادرات صنايع دستي ايران

صادرات صنايع دستي در پنج ماه نخست امسال، 9/42 درصد رشد داشته، اين درحالي است كه صادرات كل كالاها در اين مدت، كاهش 10 درصدي داشته است.
به اعتقاد مهدي صحراييان - استاد دانشگاه و اقتصاددان - صنايع دستي «كودك يتيم و پول دار» يا ارز آور يا توليد كننده ارزش افزوده زيادي است كه در 30 سال گذشته بدون توجه رها شده و به عنوان يك زائده در اداره هاي دولتي كشور سرگردان بوده است.
وي در شهريورماه سال 87 در این باره توضيح داد: ظرفيت ارزآوري صنايع دستي در 50 سال گذشته، طوري بوده است كه هر زمان، دولت ها با كمبود درآمد ارزي مواجه مي شدند، بلافاصله توجه خود را به صنايع دستي معطوف مي كردند تا صنايع دستي را رونق بخشند، از جمله در سال هاي 1368 تا 1373 كه دولت با كمبود ذخائر ارزي و با كاهش قيمت نفت مواجه شد، صادرات صنايع دستي را رونق بخشيد و از آن حمايت كرد، به طوري كه متوسط صادرات صنايع دستي به 8/2 ميليارد دلار رسيد.
به گفته او، ارزش هر تن كالاي صادراتي صنايع دستي به خارج از كشور در سال 1356، معادل 28 هزار دلار بود. در مقايسه، ارزش هر تن اتومبيل صادراتي يا قطعات صادر شده آن، حدود پنج هزار و 800 دلار بوده است و ارزش هر تن مواد شيميايي و پتروشيمي بين سه تا چهارهزار دلار در نوسان بود. سهم صنايع دستي در اقتصاد ملي و توليد ناخالص ملي بدون نفت، در سال 1356 شش درصد بوده است كه قابليت توسعه تا 10 درصد را دارد.
با اين حال، صادرات صنايع دستي در اين سال ها نه تنها مغفول مانده است، بلكه تلفيق آمار صادراتي آن با فرش كه اكنون جزو صنايع دستي به شمار نمي آيد، به جاي رشد سالانه صادرات صنايع دستي، كاهش آن را ملموس تر نشان مي دهد. به طوري كه در پنج ماه نخست امسال كه صادرات صنايع دستي 9/42 درصد نسبت به مدت زمان مشابه رشد داشته است، به علت كاهش شديد صادرات فرش، آمار كلي صادرات اين بخش، فقط 6/2 درصد رشد را نسبت به مدت مشابه در سال گذشته نشان مي دهد.
محمدحسين هاتفي فارمد - معاون پيشين هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري - در آخرين گزارش هاي خود در مرداد ماه امسال، اعلام كرد: صنايع دستي در چهارسال گذشته به ارزش تقريبي يك ميليارد دلار صادرات داشته است.
او يكي از دلايل ناكامي در صادرات صنايع دستي را استفاده از شيوه هاي سنتي در صادرات اين محصولات بدون در نظر گرفتن سليقه مشتريان اعلام كرد.
هاتفي در زمان مسئوليت اش براي تقويت بخش صادرات صنايع دستي به دعوت از صادركنندگان اين عرصه و برگزاري نشست هاي تخصصي با آنها و حتی دادن امتيازهايي در زمان برپايي نمايشگاه هاي بين المللي اقدام كرد. اما با وجود اين كارها و اصلاح نرخ پايه صادرات، افزايش جايزه صادراتي و تعيين تعرفه گمركي براي كالاهاي صنايع دستي با هدف تهيه آمار واقعي و درست، وضعيت صادرات صنايع دستي تغيير محسوسي نداشته است. اگرچه مسئولان صنايع دستي رشد 9/42 درصدي را حاصل سياست هاي خوب اين معاونت مي دانند؛ اما چه مي شود كه هنوز صادر كنندگان بزرگ براي صادر كردن محصولات صنايع دستي، بويژه رشته هايي به جز بافته هاي داري رغبتي ندارند و تعداد صادركنندگان اين بخش هم چنان انگشت شمار است و نقش واسطه ها و دلال ها براي فروش كالاهاي صنايع دستي در بيرون از مرزها، پررنگ تر از صادر كنندگان واقعي است.
تلفيق آمار صنايع دستي با كالاهاي ديگر مانند فرش، هيچ گاه ارزش افزوده واقعي آن را در اين سال ها نشان نداده است و به نظر مي رسد، با وجود توصيه ها و تأكيد هاي فراوان كارشناسان و مسئولان صنايع دستي درباره ارزش افزوده و ميزان اشتغال زايي بالاي رشته هاي صنايع دستي، توجهي در سطح كلان تر به اين موضوع نمي شود.
البته معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي براي بهتر شدن قوانين و شرايط صادراتي، تلاش هاي بسياري كرده است؛ براي نمونه، يكي از آسيب هاي اين بخش، نرخ پايه صادرات صنايع دستي بود كه تاكنون واقعي نبود و اين نرخ معمولاً نسبت به قيمت تورم جهاني اصلاح نمي شد. اكنون اين نرخ مطابق با تورم جهاني اصلاح شده است. نرخ جايزه صادراتي نيز در گذشته سه درصد بود كه به پنج درصد رسيد.
چندي پيش، مهدي كيايي- مدير كل حمايت از توليد و بازرگاني معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي- نيز در اين باره گفت كه اين كارها، اعتماد صادر كنندگان را به سياست هاي حمايتي دولتي افزايش مي دهند.
از ديدگاه مسئولان اين حوزه، ميزان صادرات چمداني نيز بسيار قابل توجه است كه معمولاً به عنوان سوغات توسط ايراني هاي مقيم خارج از كشور و گردشگران، از ايران خارج مي شود و در آمارهاي رسمي جايگاهي ندارد. علاوه بر اين، برخي اقلام صنايع دستي به دليل تعريف نشدن در گمرك، در آمار صادرات صنايع دستي لحاظ نمي شوند. بنابراين در اقدامي، معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي با گمرك مذاكره كرد تا تعرفه هاي مشخصي براي كالاهاي صنايع دستي داده شوند تا دست كم در آمار صادرات لحاظ شوند.
به گفته كيايي، در گمرك ايران بسياري از رشته هاي صنايع دستي تعريف مشخصي ندارند و فقط شش رشته از اين تعرفه بهره مندند. در اين شرايط، برخي كالاها در آمار واقعي صنايع دستي قرار نمي گيرند و حتی در برخي موارد، آثار صنايع دستي را جزو عتيقه حساب مي كنند.
به دنبال مذاكره هاي انجام شده با گمرك، قرار شد براي 100 رشته، تعرفه شناسايي داده شود و براي 50 رشته ديگر كد فرعي داده مي شود.
كيايي معتقد است: با اين اقدام، آمار صادرات صنايع دستي تا حد زيادي مشخص مي شود و مي توان تعرفه هاي بازدارنده اي را براي صادرات صنايع دستي خارجي ايجاد كرد.
در طول اين سال ها كه صنايع دستي بيش تر پشت پرده قرار داشت و در گير ودار واگذاري به وزارت خانه ها و سازمان هاي مختلف بود و جايگاه صادراتي درستي نداشت، تلاش كشورهايي مانند چين، پاكستان، اندونزي، تايلند، فيليپين، مالزي، آفريقاي جنوبي و حتی افغانستان براي صادرات كالاي صنايع دستي و تصرف بازارهاي ديگر موجب شد، صادرات صنايع دستي ايران تحت تأثیر قرار گيرد و با مشكلات بسياري در حوزه بازاريابي و بازار داري مواجه شود، چراكه اكنون برخي از اين كشورها با توليد آثار مشابه صنايع دستي ايران و صادر كردن آنها به ديگر كشورها، به صنايع دستي اصيل ايراني آسيب جدي وارد كرده اند.
بر اساس گزارش گمرك جمهوري اسلامي ايران، در چند سال اخير، آمار صنايع دستي جنبه نزولي داشته است. در سال 1385، آمار صادرات اين بخش به 520 ميليون دلار رسيد و در سال 1386 به 450 ميليون دلار كاهش يافت؛ اما با اقداماتي كه در معاونت صنايع دستي براي تسهيل شرايط صادراتي و ايجاد انگيزه انجام شدند، در سال 1387، آمار صادرات به 495 ميليون دلار افزايش يافت و در پنج ماه نخست امسال نيز 9/42 درصد رشد حاصل شد.
با اين حال، مسئولان صنايع دستي كشور معتقدند، اگر دولت در سطح كلان به صادرات صنايع دستي توجه كند، پاسخ مناسبي دريافت مي كند، چون صنايع دستي ايران در دنيا قابليت رقابت دارد.

صنايع دستي؛ تلفيقي از هنر و صنعت

صنايع دستي از هنرهاي قديمي و کهن هر ملتي است. پايداري و جاودانه بودن آن، از افتخارات يک ملت محسوب شده است.
استان مازندران با توجه به موقعيت خاص آب و هوايي، وجود جنگل هاي سرسبز و برخورداري از انواع چوب درختان و ديگر نعمات، زمينه و موقعيت خاص و بي شماري را براي بروز شاهکارهايي از صنايع دستي به خصوص براي کساني که به مشاغلي چون کشاورزي، دامداري و امثال آن مي پردازند را فراهم نموده است. به همين علت رشد صنايع دستي با توجه به ويژگي هاي استان ضمن افزايش فرصت هاي شغلي را موجب شده است. مازندران به جايگاه واقعي خود، در زمينه فرهنگي و اجتماعي و از لحاظ اقتصادي و درآمدزايي نيز، رشد يافته است.
صنايع دستي که تلفيقي از هنر و صنعت است؛ حاصل ذوق، سليقه، ابتکار و خلاقيت و بکارگيري فنون و ابزار صنعت توسط هنرمندان و علاقه منداني است که با پشتکار و صبر و توانايي خود، اثري را خلق مي کنند که هر کسي قادر به انجام آن نيست.
صنايع دستي در يک نگاه اگر چه محصول دست انسان است اما حکايت از انتقال و دست به دست شدن فرهنگ، تمدن، آداب و رسوم ساکنان منطقه را، همراه دارد که از قرن ها پيش به آن کار مبادرت مي ورزيدند و در حال حاضر همچنان ادامه دارد و از اين لحاظ همواره به عنوان موضوع تحقيق، جستجو و کنکاش محققين، مورد استفاده قرار مي گيرد.
از آنجا که محصولات صنايع دستي بيشتر حاصل کار دست انسان است به سرمايه کمي نياز داشته و عامل مهم در ايجاد آن نيروي انساني باتجربه، ماهر و با ذوق و خستگي ناپذير است که هر يک از آنها به تنهايي اثري شگفت انگيز را خلق مي کنند که با ديگري قابل مقايسه نيست و همين امر موجب تنوع و تعدد محصولات صنايع دستي مي شود و توجه افراد بي شماري را با سلايق و علايق گوناگون به خود جلب کرده است.
همچنين صنايع دستي، صنعتي ملي است که هيچ گونه احساس نياز به خارج از کشور و حضور کارشناسان خارجي را جهت برنامه ريزي، سامان بخشي و آموزش صنايع گوناگون، در پي نداشته است و مواد اوليه آن به آساني در دسترس قرار مي گيرد.
با توجه به شرايط فوق، ارزش صنايع دستي به مراتب بيش از ساير فعاليت هاي توليدي است و اغلب تا 70 درصد ارزش کالا را تشکيل مي دهد.
به علاوه صنايع دستي داراي آثار مخرب زيست محيطي نبوده و منبع درآمد مکمل و مضاعفي براي روستاييان، کشاورزان و ساير اقشار شهري و روستايي است که، مايل هستند در کنار کار اصلي خود، شغل دومي داشته باشند. البته يکي از پيامدهاي مثبت اين موضوع در سطح روستا، جلوگيري از روند رو به رشد مهاجرت روستاييان، افزايش درآمد آنان و انعکاس و گسترش فرهنگ و سنن مردمان همان منطقه است که در جلب بيشتر توريسم و توسعه بازار اقتصادي و اشتغال زايي منطقه بي تأثیر نيست و اين مسئله به خصوص در کشورهاي در حال توسعه که اقتصاد ضعيفي دارند براي افزايش و ارتقا اوضاع اقتصادي مردم، توجه ويژه اي را مي طلبد که مي تواند با تشکيل مجتمع هاي صنايع دستي، ايجاد نمايشگاه هنرهاي دستي، ارائه تسهيلات به صنعتگران اين بخش، تبليغ و ترويج انواع صنايع دستي، ايجاد نمايشگاه هنرهاي دستي، ارائه تسهيلات به صنعتگران اين بخش، تهيه فيلم هاي آموزشي براي اقشار روستايي و علاقه مند، جزوه هاي راهنماي انواع مشاغل صنايع دستي و از همه مهمتر ايجاد و تقويت بازار عرضه و فروش اين محصولات اعمال شده است و زمينه را براي حضور بيشتر صنعتگران و آشنايي مردم با صنايع دستي و ترغيب به خريد و استفاده از آن را فراهم نموده است.
در استان مازندران نيز با توجه به شرايط طبيعي و وجود جنگل و دامداري در مناطق روستايي، انواع گوناگوني از صنايع دستي به شرح زیر ارائه مي شود:
- سفال؛ که به صورت ظروف تزئيني از خاک رس تهيه و ساخته مي شود،صنايع توليدي شهرهاي بهشهر، جويبار، آمل، محمود آباد، چالوس و ساري است.
- جاجيم ،گليم و نمد؛ با استفاده از نخ هاي پنبه اي، پشمي و ابريشمي و پشم، رنگ شده و به صورت زيرانداز و تزئين ديواري در شهرهاي غرب و شرق و مرکز استان توليد مي شود.
- فرآورده هاي چوبي در اشکال مختلف؛ ظروف، مجسمه با طرح هاي منظم و يکدست کنده شده، در شهرستان نور توليد مي شود.
- فرآورده هاي مروار؛ که در اصطلاح عاميانه به حصيربافي معروف است و به شکل حيوان يا ظروف و سبد در شهرهاي ساري، بابلسر، چالوس و رامسر ساخته مي شوند.
- منبت چوب، معرق ني، معرق منبت چوب و صدف و فرآورده هاي چوبي با طرح مينياتور که در شهرهاي ساري، قائمشهر و بهشهر به عنوان تابلوي تزئيني توليد مي شوند.
- قلم زني و نقش برجسته؛ با استفاده از ورقه هاي مس و برنج با طرح ها و نقوش زيبا در مناطقي از شهر ساري توليد مي شود.
تمامي صنايع و محصولات ذکر شده در مطلب فوق، از مواد اوليه و ارزان تهيه مي شود که در دسترس روستاييان قرار مي گيرد و خود آنها با ذوق و استعداد بالقوه خويش از آن بهره برداري مي کنند.
البته صنايع دستي تنها حرفه اي است که قابليت ايجاد و توسعه در مناطق شهري و روستايي و عشايري را داشته و با هزينه اي مختصر و ارزان قابل انجام است.
اين قابليت ها نه تنها قدرت اشتغال زايي را بالا مي برد، بلکه بسترساز صنعت گردشگري نيز بوده است و از اين حيث تلاش و عزم مسئولين را، جهت فراهم کردن زمينه رشد و اعتلاي اين صنعت مي طلبد.

طرح هاي ويژه به کمک فرش دستباف ايران
رئيس هيأت مديره و مدير عامل شرکت سهامي فرش ايران از اجراي چندين طرح خاص براي افزايش تقاضاي فرش دستباف خبر داد. سيد جلال الدين بصام اظهار داشت: تاکنون 8 طرح ويژه در اين زمينه مطرح و اجرا شده است.
وي با اشاره به اينکه طرح تعويض فرش ماشيني دست دوم با فرش دستباف نو يکي از طرح هايي است که اجرا شده، افزود: با اين کار فروش فرش دستباف در داخل کشور رونق يافت.
مدير عامل شرکت سهامي فرش ايران تصريح کرد: طرح راه اندازي حراج فرش دستباف کهنه منجر به فروش اين فرش ها با بيشترين قيمت شد. وي با بيان اينکه طرح بافت گبه از روي نقاشي کودکان از ديگر طرح هايي است که تاکنون اجرا شده، ادامه داد: بر اساس اين طرح از کودکان براي شرکت در مسابقه نقاشي قالي دعوت شد. بصام با تأکيد بر اينکه اين امر پيوند دائمي ميان کودک و فرش دستباف ايجاد مي کند، گفت: با اجراي اين طرح آينده روشني براي فرش دستباف رقم زده مي شود. اين مقام مسئول افزود: در طرح جشنواره "باغ هنري گره" خلاقيت بسياري در طراحي فرش به وجود آمد.
رئيس هيأت مديره و مدير عامل شرکت سهامي فرش ايران يادآور شد: تعيين فرش دستباف به عنوان جوايز حساب هاي قرض الحسنه بانک ها اقدام مهمي در زمينه استفاده از اين گونه فرش ها است. وي در پايان خاطر نشان کرد: طرح هاي فروش فرش براي جهيزيه نوعروسان و برگزاري نمايشگاه فرش دستباف با چيدمان مبلمان آخرين طرح هايي است که شرکت سهامي فرش ايران اجرا کرده است.

زنداني ها در مالزي صنايع دستي توليد مي كنند
زنداني ها در مالزي در نه ماه نخست امسال توانستند شش ميليون رينگت با توليد صنايع دستي درآمد كسب كنند.
به نقل از خبرگزاري ملي مالزي، اين زنداني ها سال گذشته نيز در مدتي مشابه، ٥/٥ ميليون رينگت درآمدزايي داشتند كه اين درآمد امسال افزايش يافت.
در اين باره، معاون وزير كشور مالزي گفت: وزارت كشور تصميم دارد، با ايجاد گالري هاي صنايع دستي در نقاط مختلف كشور تبليغات بيشتري را براي توليد صنايع دستي زنداني ها انجام دهد.  وي افزود: توليد صنايع دستي براي زنداني ها، كاري بسيار مفيد است، چون به توانبخشي آنها كمك مي كند. به علاوه، راهي براي كسب درآمد پس از آزادي از زندان است.
محصولات صنايع دستي توليدشده توسط زنداني ها شامل چاپ باتيك، بافت، تزئينات و يادگاري ها هستند.

خاتم، در پله نخست صادرات صنايع دستي ايران
در پنج ماهه نخست سال جاري بيشترين رشد دلاري صادرات صنايع دستي را در گروه خاتم شاهد بوده ايم.
طبق آمار اعلام شده از سوي گمرک کشور صنايع دستي و هنرهاي سنتي از ابتداي سال تا پايان مردادماه 8 ميليون و 358 هزار دلار ارز وارد کشور کرده است. بنابراين گزارش صادرات صنايع دستي ايران در اين مدت از نظر ارزش دلاري نزديک به 43 درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد داشته است. وسايل چوبي و مبلمان، زيور آلات سنتي، گليم و زيلو، پارچه قلمکار و انواع خاتم اقلام صادراتي صنايع دستي ايران را در پنج ماهه نخست سال جاري تشکيل مي دهند.
اين گزارش حاکي از آن است که در گروه قلمکار نيز که در سال گذشته تا پايان مردادماه صادراتي را نداشتيم در سال جاري شاهد رشد صادراتي قابل قبولي بوده ايم.
تا پايان اين مدت قلمکار ايران 10 هزار و 435 دلار ارز را به کشور وارد کرده و اين در حالي است که در سال گذشته ارزش دلاري اين اقلام صفر محاسبه شده است. برپايه اين گزارش بيشترين رشد دلاري صادرات صنايع دستي کشور را تا پايان مردادماه در گروه خاتم با صادرات 2 ميليون و 884 هزار و 761 دلار شاهد بوده ايم. صادرات اين اقلام در مدت مشابه سال گذشته برابر با 580 هزار و 903 دلار محاسبه شده که در سال جاري 2 ميليون و 303 هزار و 858 دلار افزايش يافته است.
همچنين ارزش وزني صادرات صنايع دستي کشورمان نسبت به سال گذشته 9/8 درصد کاهش داشته است.

صنايع دستي نيازمند سرمايه گذاري کلان نيست
صنايع دستي و هنرهاي سنتي بدون نياز به سرمايه گذاري کلان يکي از شاخص هاي هدف براي ورود بيش از پيش سرمايه گذاران به شمار مي آيد. نماينده هشترود و چاراويماق در مجلس شوراي اسلامي با بيان اين مطلب گفت: صنايع دستي بدون نياز به سرمايه گذاري کلان مي تواند بخش مهمي از مشکلات اشتغال کشور را حل کند. غفار اسماعيلي تصريح کرد: بايد دولت و مجلس شوراي اسلامي اين هنرها را به عنوان يکي از شاخص هاي سرمايه گذاري و يکي از مواد سرمايه گذاري
بدانند.
وي صنايع دستي را داراي قابليت منحصر به فرد دانست و گفت: صنايع دستي در نقاط مختلف کشور به خصوص در بافت هاي روستايي موجب اشتغال مي شود.
عضو کميسيون برنامه و بودجه با بيان اينکه اخيراً در منطقه هشترود و چاراويماق توليد فرش دستباف رونق گرفته است، گفت: البته نبود حمايت هاي کافي و برگزاري کلاس هاي آموزشي باعث شد صنايع دستي در اين منطقه کم رونق شود.
اسماعيلي در ادامه اظهار داشت: در حالي که صنايع دستي مي تواند مشکلات بيکاري را حل کند رشد مهاجرت در اين منطقه قابل توجه بوده است. وي در پايان خاطرنشان کرد: اميدوارم که سازمان ميراث فرهنگي با هدف اشتغال زايي به صنايع دستي اين منطقه توجه کند.

کاربردي شدن صنايع دستي درآمدزايي به همراه دارد
صنايع دستي و هنرهاي سنتي تنها در صورت کاربردي شدن براي هنرمندان و توليدکنندگان درآمد زا
خواهند بود.
نماينده لارستان و خنج در مجلس شوراي اسلامي با بيان اين مطلب گفت: صنايع دستي بايد در زندگي مردم جاري و کاربردي باشد تا در آمد زا شود.
علي اصغر حسيني ادامه داد: صنايع دستي زيادي در منطقه ما توليد شده و مورد استفاده مردم قرار مي گيرد و حتي به استان هاي اطراف نيز فرستاده مي شود.
وي علت ارسال صنايع دستي اين منطقه به استان هاي هم جوار را رواج توليد اين اقلام دانست و اظهار داشت: سفالگري يکي از صنايع دستي منطقه ما است و از قديم رواج داشته است. نماينده لارستان مواد اوليه کافي و اتکا نکردن به حمايت هاي دولت را رمز ماندگاري اين صنايع خواند و گفت: اين توليدات را مردم به صورت خصوصي و خودجوش توليد مي کنند و نيازي به هيچ حمايتي ندارند.
حسني تصريح کرد: به نظر مي رسد اگر دولت اين کارگاه ها را با وسايل و امکانات صنعتي تجهيز کند اين صنايع رونق بيشتري مي گيرند.

صنايع دستي استان بوشهر 
با توجه به وضعیت خاص اقتصادی در استان بوشهر صنایع دستی و به ویژه صنایع دستی روستایی از گذشته دارای نقش تعیین كننده و مهمی در معیشت روستائیان منطقه بوده و بیشتر ساكنان نواحی روستایی به علت محدود بودن بخش كشاورزی و بیكاریهای فصلی ناشی از آن كوشیده اند تا از امكانات موجود و مواد اولیه ای كه طبیعت در اختیار آنان قرار داده است به عنوان وسیله ای برای كسب در آمد بیشتر و امرار معاش استفاده كنند و به تولید محصولاتی مانند قالی، گبه، عبا، گلیم، حصیر، سفال، گیوه، مشك، دولچه، زنبیل، سبد، تور، سوزن دوزی، نساجی و مصنوعات رودوزی شده اقدام كنند.
گبه بافی:
برجسته ترین صنعت دستی و خانگی استان بوشهر كه تقریباً در بیشتر نقاط روستایی و حتی شهری رایج بوده و شغل اول یا حرفه دوم تعداد زیادی از خانوارها محسوب می شود، بافت گبه است.
گلیم بافی :
تقریباً در بیشتر نقاط روستایی رایج است. فصل بافت گلیم معمولاً در زمستان می باشد و خانواده های روستایی در كنار سایر فعالیتهای كشاورزی و دامپروری، از اوایل پاییز كه فصل چیدن پشم گوسفندان آغاز می شود خود را برای شروع كار در زمستان آماده كرده و تدریجاً شستشوی، ریسیدن پشم و رنگرزی را آغاز می كنند و در اوایل دیماه به كار بافت می پردازند. تار گلیم های روستایی اغلب از موی بز كه دارای استحكام بیشتری می باشد انتخاب می شود. ولی پود مصرفی تماماً از پشم است.
لنج و قایق سازی(گلافی):
لنج و قایق سازی از قدیمی ترین و مهمترین صنایع دستی بوشهر محسوب می شود كه سابقه آن به دوره افشاریه می رسد. نیروی شاغل در این بخش منحصر به همان سازندگان لنج و قایق (گلافان)قدیمی می گردد. مصالح اولیه مورد نیاز چوبهای جنگلی مقاوم در مقابل رطوبت برای اسكلت و تخته های مرغوب هندی به نام (سای) برای بدنه آن است و بقیه از محل تأمین می شود.

آزاد بودن راه ورود صنايع دستي خارجي فعاليت در رشته هاي بومي را مشكل كرده است
يك توليد كننده صنايع دستي در جزيره كيش گفت: آزاد بودن راه ورود صنايع دستي و اجناس خارجي به اين منطقه، از مشكلات فعاليت در رشته هاي بومي صنايع دستي به شمار مي آيد.
فريده مرادي - توليد كننده صنايع دستي و مدير روابط عمومي امور زنان سازمان منطقه آزاد كيش - اظهار كرد: اين سازمان با برگزاري دوره هاي آموزشي صنايع دستي تلاش دارد، هنرهاي سنتي و دستي ايران را به بانوان ساكن در اين جزيره آموزش دهد، چون با توجه به فضا و ارتباط هاي محدود در كيش، يادگيري هنرهاي ايراني يكي از نيازهاي منطقه به شمار مي آيد.
به گفته او، هدف از انجام اين فعاليت ها، سرگرم و اجتماعي كردن بانوان اين منطقه است، چون بيشتر زنان ساكن در كيش از اقوام خود دور هستند و فعاليت در اين رشته ها كه به مكان خاص و هزينه زيادي نياز ندارد، به تحقق اين هدف منجر مي شود. هم چنين تاكنون از ياد گيري صنايع دستي ايراني استقبال خوبي شده است.
وي ادامه داد: محصولات توليدشده توسط هنرمندان اين جزيره در بازارچه اي كه هربار به مناسبت هاي خاص برپا مي شود، عرضه مي شوند و معمولاً فروش خوبي دارند؛ اما در هر صورت، راه براي ورود صنايع دستي خارجي به كشور، بخصوص كيش باز است و معمولاً در چشم ما ايراني ها نيز كالاهاي خارجي اولويت بيشتري دارند.
مرادي درباره وجود يك رشته بومي خاص در اين جزيره، بيان كرد: با توجه به رواج ماهي گيري در اين منطقه، رشته هاي وابسته به آن، يعني صنايع دريايي به عنوان فعاليتي هنري انجام مي شوند؛ اما در واقع، صنايع دستي بومي خاصي در اين منطقه وجود ندارد و بيشتر رشته ها وارد شده اند. البته هنرمنداني در رشته حصيربافي فعال اند كه اين رشته نيز در اصل به بندرعباس تعلق است.