صنايع‌دستي، پل ارتباطي کشورهاي فارسي زبان مي‌شود

مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي و صنايع‌دستي کشورمان از پيگيري استفاده از ظرفيت‌هاي انجمن‌هاي دوستي توسط اين اداره کل خبر داد.
ساسان قاسمي با بيان اين مطلب گفت: ارتباط با انجمن‌هاي دوستي کشورهاي فارسي زبان به منظور استفاده از ظرفيت‌هاي اين بخش براي توسعه روابط فرهنگي از مدتي پيش توسط معاونت هنرهاي سنتي و صنايع‌دستي آغاز شده است.
وي با اشاره به اينکه مسئوليت پيگيري ارتباط با اين انجمن‌ها مربوط به حوزه رياست معاونت هنرهاي سنتي و صنايع‌دستي بود، اظهار داشت: با صحبت‌‌‌‌‌‌هايي که با معاون هنرهاي سنتي و صنايع‌دستي در اين خصوص شده است، موافقت ضمني در خصوص واگذاري مسئوليت‌هاي اين بخش به اداره کل توسعه و ترويج شده است.
مدير کل توسعه و ترويج اين معاونت ادامه داد: با توجه به اينکه نخستين هدف در ارتباط با انجمن‌هاي دوستي، توسعه و ترويج رشته‌هاي صنايع‌دستي کشورمان است، نسبت به ارائه اين پيشنهاد اقدام شد.
قاسمي با بيان اينکه انجمن دوستي ايران و تاجيکستان نخستين انجمني است که معاونت هنرهاي سنتي و صنايع‌دستي زمينه‌هاي ارتباط موفق و موثر با آن را آغاز کرده است، گفت: تا به امروز با برگزاري جلساتي با رييس انجمن دوستي ايران و تاجيکستان توافقاتي براي عقد تفاهم نامه مشترک ميان دو کشور در زمينه فعاليت‌هاي فرهنگي انجام شده است.
وي تصريح کرد: همراه با توسعه و ترويج صنايع‌دستي ايران، فراهم کردن زمينه‌هاي لازم براي معرفي و ترويج هر چه بيشتر تنوع قومي، فرهنگي و اصالت‌هاي فرهنگي نيز مورد توجه قرار گرفته است.
ساسان قاسمي در ادامه اظهار داشت: در کنار تمامي موضوعاتي که در خصوص ارتباط با انجمن‌هاي دوستي مطرح شد، تلطيف روابط ميان کشورها از طريق هنر و فرهنگ‌هاي مشترک يکي ديگر از موضوعاتي است که بسيار مورد توجه است.
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي خاطرنشان کرد: با برنامه ريزي‌هاي انجام شده معاونت هنرهاي سنتي و صنايع‌دستي قصد دارد در گام بعدي ارتباط موثري را با انجمن دوستي ايران و افغانستان به عنوان يکي از کشورهاي فارسي زبان که در حوزه فرهنگي ايران قرار دارند، آغاز کند.

پيشينه صنايع‌دستي لرستان مربوط به غار "کلماکره" است

 صنايع دستي هر قوم و ملتي، معرف ذوق و خلاقيت‌هاي آنان در پاسخ به ضرورت‌هاي مادي و معنوي در مرحله مشخصي از گسترش تاريخي است. انسان‌ها با توجه به خصوصيات فردي و نوع نيازهايشان، همواره در ستيزي دائمي با طبيعت به سر برده و با به فعليت در آوردن ذوق و انديشه و احساس، درصدد تغيير دادن و تصرف در ساخت طبيعت برآمده اند تا به جبران کمبودها و هر آنچه که هستي، آنها را از داشتنش محروم کرده دست يابند .
صنايع‌دستي تجلي ويژگي‌هاي فرهنگي و مظهر تمدن انسان‌هاي هر جامعه در گذر تاريخ است. در استان لرستان صنايع‌دستي ثمره دست‌هايي است که عشق را از قلب خود جاري ساخته و با انگشتان خود با ياري تار و پود بر گليم و جاجيم ترسيم کرده و يا با تلنگرهاي چکش، آن را حک مي‌کنند.
قاليبافي از مهمترين رشته‌هاي فعال اقتصادي استان لرستان است که در حال حاضر متداول‌ترين صنعت‌دستي است . مراکز توليد قالي بيشتر در شهرهاي خرم‌آباد، اليگودرز، دورود و روستاهاي تابعه است. در فصل تابستان که روستائيان به کشاورزي اشتغال دارند، توليد آن کمتر است. نقوش قالي‌ها، نقش لچک، ترنج و با زمينه سرمه‌اي،‌ لاکي و کرم است .
صنايع دستي لرستان در سه نوع متمايز عشايري، روستايي و شهري شکل گرفته‌اند. بيشتر توليدات صنايع دستي عشايري به مصرف خانوار مي‌رسند و کمتر به بازار عرضه مي‌شوند. انواع صنايع‌دستي عشاير استان لرستان عبارت‌اند از: سياه چادر، چيت، قالي و گليم. صنايع دستي روستايي را قالي، گليم، رنگرزي و جاجيم‌بافي تشکيل مي‌دهند و عمده صنايع دستي شهري نيز خراطي، نمدبافي، قلم زني، ورشوسازي، قالي، موج و گليم بافي هستند .
پيشينه تاريخي لرستان در بخش صنايع دستي، درخشان است و آن را بايد در آثار کشف شده از غار "کلماکره" جستجو کرد. استعدادهای خوب در بخش صنايع دستي لرستان، انتظارات را از اين استان بالا مي‌برد. لرستان ساليان سال است که با هنرمندي زنان و مردان خود در سراسر دنيا مي درخشد اما اين هنر در برخي از رشته‌هاي صنايع‌دستي از جمله ورشو سازي، امروز مسير فراموشي را پيموده و بسياري از آثار ارزشمند اين رشته‌ها، مسوخ شده لقب گرفته اند.
صنايع دستي لرستان همواره مجالي براي بروز ذوق و سليقه لرستاني‌ها در ادوار تاريخ بوده است. از زماني‌که گليم‌ها و جاجيم‌هاي بافته شده دست زنان لر، زيبنده نمايشگاه‌هاي بين‌المللي شد و يا شايد از دورتر و هنگامي که اولين سماور ورشويي ايران به دست استاد ميناگر در بروجرد ساخته شد و يا شايد حتي قبل‌تر از آن هنگامي که زيورآلات مفرغي آذين بخش گيسوان زنان لر بود، اوج هنرمندي اين مردمان جهانيان را شگفت زده کرده بود.
به طور کلي صنايع دستي لرستان در قالب سه بخش صنايع دستي رايج لرستان، صنايع دستي بومي استان و رشته‌هاي اولويت دار استاني قابل بررسي هستند.
فرش‌بافي، ورشوسازي، گليم بافي، قلمزني روي ورشو، جاجيم بافي، خراطي چوب، نمد‌مالي، ساخت و قلم زني مصنوعات ورشويي، سياه چادر بافي، گيوه دوزي و گيوه‌بافي از جمله صنايع دستي بومي لرستان محسوب مي‌شود که خاص اين منطقه از کشورمان است. هنر ورشوسازي در لرستان از هنرهاي دستي به شمار مي‌آيد که به دليل کمبود مواد اوليه با آينده‌اي تاريک مواجه است. امروز به علت عدم توليد ورق ورشو در جهان اين فلز در ايران نيز کمياب شده و هنرمندان ورشوساز براي توليد مواد اوليه آن با مشکلات زيادي مواجه هستند. آينده مبهم هنر ورشوسازي در لرستان تنها نمونه‌اي از رشته‌هايي است که امروز به سرعت در حال فراموشي و زوال هستند.
هشت رشته از صنايع دستي اين استان شامل رشته‌هاي پوستين‌دوزي، چوقادوزي، ريسمان‌بافي، سياه چادربافي، چيت بافي، زيلو، حصير‌بافي و نمدبافي از جمله رشته‌هاي اين استان هستند که خطر منسوخ شدن آنها را تهديد مي‌کند.
اما 40 رشته صنايع دستي در لرستان فعال است، و به منظور احيا اين هشت رشته منسوخ شده برنامه‌هايي در معاونت صنايع‌دستي استان در دست برنامه‌ريزي است که در دو فاز مختلف اجرا خواهد شد.
در فاز اول مستندسازي از رشته‌هاي فراموش شده صنايع‌دستي است که عکس، فيلم و آرشيو کاملي از اين صنايع تهيه مي‌شود. در فاز بعدي، اين معاونت به دنبال خريداري آثار باقي مانده از اين صنايع و همچنين هدايت استادان اين رشته‌ها به سمت آموزش به خصوص در مناطق روستايي و عشايري است.
برخي تزئينات زندگي روستاييان که در گذشته هاي دور اهميت بسياري به آنها داده مي‌شد اکنون به دست فراموشي سپرده شده و کمتر مورد استفاده قرار مي‌گيرند.
در حال حاضر بيش از چهار هزار و 500 کارگاه فعال صنايع دستي در استان لرستان وجود دارد. بيش از 80 هزار نفر در استان لرستان به صورت مستقيم و غيرمستقيم در زمينه صنايع دستي مشغول به فعاليت هستند.
يکي از راه‌هاي احيا صنايع‌دستي استان‌هايي نظير لرستان، يافتن بازار فروش است.

توسعه صنايع‌دستي اجراي عملي اصل 44 است

اصل44 به عنوان يکي از برنامه‌هاي نظام و دولت است که مشارکت مردم در تمام کارها را مي‌طلبد بنابراين توجه و توسعه صنايع‌دستي در گرو اجراي عملي و تحقق اين اصل است.
نماينده کهگيلويه، ضمن بيان اين مطلب گفت: آنچه توسط مردم انجام مي‌شود اهميت خاصي دارد و به خصوص در دولت نهم به آن توجه زيادي شده است .
سيد علي بزرگواري صنايع‌دستي را هنرهايي کاملا مردمي و خود جوش خواند و اظهار داشت: رونق صنايع‌دستي يکي از بهترين راه‌هاي رفع بيکاري جوانان، جلوگيري از انحراف و تحکيم بنياد خانواده است و رونق آنها براي تمام گروه‌هاي سني قابل استفاده است.
وي عملکرد سازمان ميراث فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري را در اين بخش خوب دانست و تصريح کرد: زمينه‌هاي رشد اين بخش فراهم شده و اميدواريم برنامه‌هاي طراحي شده به نتيجه برسند.
عضو کميسيون کشاورزي در رابطه با جايگاه صنايع‌دستي اين مناطق نيز گفت: در اين منطقه صنايع‌دستي در بين تمام اقشار به خصوص عشاير رواج زيادي داشته که مهمترين آنها بافت انواع گبه، گليم و جاجيم است که بيشتر زنان به آن مي‌پردازند.

امضاء يادداشت تفاهم معاونت صنايع‌دستي و حوزه ‌هاي معاونت سينمايي
با بازديد معاونت هنرهاي سنتي و صنايع‌دستي از زير مجموعه‌هاي معاونت سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، يادداشت تفاهم ميان اين مجموعه‌ها و معاونت هنرهاي سنتي به امضاء مي‌رسد.
دبير جلسات گفتمان هنرهاي سنتي، صنايع‌دستي و رسانه، با بيان اين مطلب گفت: طبق طرح جامع هنرهاي سنتي، صنايع‌دستي و رسانه سومين گفتمان هنرهاي سنتي، صنايع‌دستي و رسانه با معاونت سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي برگزار شد.
داوود سماواتي يار ادامه داد: بر اساس مذاکرات صورت گرفته ميان معاونت هنرهاي سنتي و معاونت سينمايي، در هفته‌هاي آینده تفاهم نامه همکاري ميان اين دو معاونت به امضاء مي‌رسد.
وي با اشاره به اينکه طي هفته آينده گروه معاونت هنرهاي سنتي بازديد از حوزه‌هاي معاونت سينمايي را آغاز مي‌کند، اظهار داشت: بنياد سينمايي فارابي، معاونت مطالعات و تحقيقات، مرکز گسترش سينماي مستند و تجربي و انجمن سينماي جوانان ايران اين حوزه‌ها را تشکيل مي‌‌‌دهند.
دبير اين جلسات تصريح کرد: با بازديد از اين حوزه‌ها معاونت هنرهاي سنتي و صنايع‌دستي با آنها به منظور همکاري‌هاي بيشتر و تنگاتنگ يادداشت تفاهم امضاء‌ مي‌کند.
سماواتي يار با بيان اينکه به منظور اجرا شدن طرح هنرهاي سنتي، صنايع‌دستي و رسانه در سال گذشته پنج گفتمان برگزار شد، گفت: در سال جديد برگزاري 20 گفتمان و تعداد قبال توجهي بازديد از مراکز مرتبط و زير مجموعه‌هاي آنها را در دستور کار قرار داده‌ايم.
وي در ادامه اظهار داشت: معاونت هنرهاي سنتي و صنايع‌دستي درصدد است با آغاز همکاري با اين سازمان‌ها و نهادها، زمينه مناسبي براي عقد تفاهم‌نامه‌هاي مشترک با هريک از آنها فراهم شود.
دبير جلسات گفتمان هنرهاي سنتي، صنايع‌دستي و رسانه گفت: هدف از ارتباط با نهادها و حوزه‌هاي مربوط به آنها استفاده از ظرفيت دو طرف به منظور معرفي و کاربرد بيشتر صنايع‌دستي از طريق رسانه‌ها است.
وي افزود: جهت دادن به توليد آثار سينمايي با سوژه‌‌هاي صنايع‌دستي با همکاري بنياد فارابي و اجرا شدن طرح‌هاي مطالعاتي و تحقيقاتي در خصوص صنايع‌دستي با همراهي معاونت مطالعات و تحقيقات از طريق اين ارتباطات امکان‌پذير مي‌شود.
داوود سماواتي يار خاطرنشان کرد: همچنين برپايي کارگاه‌هاي آموزشي درباره سينماي مرتبط با هنرهاي سنتي، با همياري مرکز گسترش سينماي مستند و تجربي و اختصاص بخشي از بودجه تبليغاتي وزارتخانه‌ها و بانک‌ها براي توليد آثار توسط اعضاي سينماي جوان در شهرستان‌ها با موضوع صنايع‌دستي نيز از طريق همکاري بيشتر با معاونت سينمايي فراهم مي‌شود.
 
بازارچه‌هاي نوروزي صنايع‌دستي6 ميليارد تومان فروش داشت 
مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني معاونت هنرهاي سنتي و صنايع‌دستي از فروش بيش از 60 ميليارد ريال اقلام صنايع‌دستي در بازارچه‌هاي نوروزي صنايع‌دستي امسال خبر داد.
مهدي کيايي، با بيان اين مطلب گفت: آمار فروش تقريبي بازارچه‌هاي نوروزي امسال برابر با 60 ميليارد و 514 ميليون و 350 هزار ريال بوده است.
وي با اشاره به اينکه بر اساس تجربيات گذشته توليدکنندگان به دليل پاره‌اي از ملاحظات آمار واقعي فروش خود را اعلام نمي‌کنند، اظهار داشت: به طور حتم ميزان فروش بيش از آمار اعلام شده، بوده است.
مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني اين معاونت ادامه داد: طبق آمار کل جمع آوري شده از 30 استان کشور کل مناطق برگزاري بازارچه‌هاي نوروزي سال جاري برابر با 313 منطقه بوده است.
کيايي با بيان تعداد غرفه‌هاي صنايع‌دستي امسال نسبت به پيش‌بيني‌ها بيشتر شده است، گفت:
30 استان کشور، در نوروز 88 ميزبان 2 هزار و 516 غرفه صنايع‌دستي بودند.
وي تصريح کرد: اين در حالي است که 21 چادر عشايري، 10 آلاچيق و 5 سالن نيز به نمايش، عرضه و فروش محصولات صنايع‌دستي در کنار غرفه‌هاي فروش پرداختند.
مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني معاونت هنرهاي سنتي در ادامه اظهار داشت: کل بازديدکنندگان از بازارچه‌هاي فروش صنايع‌دستي به طور تقريبي 21 ميليون و 195 هزار و 28 نفر گزارش شده است.
کيايي با تأکيد بر اينکه آمار اعلام شده در بحث فروش و تعداد بازديدکنندگان رشد قابل قبولي را نسبت به مدت مشابه سال پيش تجربه کرده است، گفت: در بخش فروش با رشد 100 درصدي و در بخش تعداد بازديدکنندگان نيز 50 درصد رشد داشته‌ايم.

صنايع دستي در جلوگيري از مهاجرت بي‌رويه روستاييان مؤثر است
صنايع دستي بدون نياز به سرمايه‌گذاري کلان مي‌تواند بخش عمده‌اي از مشکل اشتغال کشور را برطرف کند.
نماينده هشترود و چاراويماق در مجلس شوراي اسلامي با بيان اين مطلب گفت: صنايع دستي در نقاط مختلف کشور به خصوص در بافت ‌هاي روستايي موجب اشتغال مي شود که البته نبود حمايت ‌هاي کافي، باعث شده صنايع دستي در اين منطقه کم رونق شود.
وي با بيان اينکه اخيرا در اين منطقه توليد فرش‌ ريزبافت رونق گرفته است، گفت: تعداد سفارشات بافندگان چاراويماق از فروشندگان قالي شهرهاي قم و تهران نيز بيشتر شده است. نماينده هشترود در ادامه اظهار داشت: البته سود حاصل از اين سفارشات بيشتر نصيب فروشندگان قالي مي شود و براي توليدکنندگان سود زيادي ندارد.
عضو کميسيون برنامه و بودجه، با اشاره به اينکه رشد جمعيت در حوزه انتخابيه خود منفي بوده است، يادآور شد: بين سال ‌هاي 75 تا 85 رشد جمعيت در چاراويماق 9/2- درصد و در شهرستان هشترود 8/2- بوده است و اين نشان مي دهد مهاجرت در اين منطقه زياد است.
وي در پايان تأکيد کرد: اميدوارم که سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري با هدف اشتغال‌زايي به صنايع دستي استان ‌هاي مختلف توجه ويژه اي داشته باشد.
 
صنايع‌دستي راهي براي معرفي هويت ايران به دنياست
صنايع‌‌دستي معرف فرهنگ و هنر ما در تمام دنيا است و نياز به هويتي مستقل دارد.
نماينده ساري در مجلس شوراي اسلامي ضمن بيان اين مطلب افزود: صنايع‌دستي هم در بحث اقتصادي و هم در بحث فرهنگي بسيار مؤثر است بنابراين توجه به يک هويت مستقل براي اين بخش ضروري است.
سيد رمضان شجاعي کياسري صنايع‌دستي کشور را معرف فرهنگ و هنر ايران در خارج از کشور خواند و اظهار داشت: متأسفانه در حال حاضر صنايع‌‌دستي ما آن جايگاه را ندارد و بايد تلاش کنيم که هم در زمينه حمايت‌هاي لازم از اين صنعت و هم توسعه اين صنعت و انتقال آن به نسل‌هاي آينده کوشا باشيم.
وي ضمن اظهار تأسف از منسوخ شدن برخي از رشته‌هاي صنايع‌دستي تصريح کرد: متأسفانه برخي از صنايع‌دستي، اسباب و لوازم آنها، مخاطبان، مشتريان و حتي کارايي هنريشان نابود شده اند، بنابراين احياء آنها و بازگشتشان به چرخه توليد بايد مورد توجه قرار گيرد.
اين نماينده افزود: يکي از راه‌هاي نشان دادن هويت ايران به دنيا صنايع‌دستي است که ريشه در تاريخ، فرهنگ و تمدن دارد.

اطلس صنايع دستي جزاير خليج فارس نگاشته مي شود
مديرکل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي از نگارش اطلس صنايع دستي جزاير خليج‌فارس خبر داد.
ساسان قاسمي با بيان اين مطلب گفت: نگارش اين اطلس کاري مشترک ميان اداره کل توسعه و ترويج و اداره کل حفظ و احياء معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي است. وي با اشاره به اينکه تهيه اطلس ‌هاي صنايع دستي در مجموع مربوط به حوزه حفظ و احياء اين معاونت است، اظهار داشت: البته در اين اطلس به دليل انجام کارهاي مشترک که مربوط به دو حوزه بوده است، تصميم به همکاري مشترک گرفته شد.
مديرکل توسعه و ترويج اين معاونت ادامه داد: معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي برنامه‌ريزي ‌هاي لازم را در زمينه تهيه اين اطلس انجام مي دهد و اجرا شدن آن با همکاري معاونت ‌هاي هنرهاي سنتي و صنايع‌دستي استان‌هاي جنوب کشور خواهد بود.
قاسمي با بيان اينکه در اين اطلس پراکندگي و تنوع رشته‌هاي صنايع‌دستي را در وهله اول به نمايش مي‌گذاريم، گفت: در کنار پراکندگي رشته‌ها، انواع رشته ‌ها، تنوع ‌طرح ‌ها، هنرمندان و صنعتگراني که در اين رشته ‌ها فعاليت مي‌کنند، نيز لحاظ مي‌شود.
وي تصريح کرد: در واقع اطلس ‌هاي صنايع دستي آمارگيري ريزبينانه از وضعيت رشته ‌هاي صنايع دستي را در بخش ‌هاي مختلف مورد توجه قرار مي دهد.
ساسان قاسمي در خصوص چرايي تهيه اين اطلس با عنوان اطلس جزاير خليج فارس، اظهار داشت: ما در مناطق جنوب کشور بيش از صد جزيره داريم که در اين ميان 14 جزيره کاملاً مسکوني هستند و به تبع وضعيت هنرهاي سنتي و صنايع دستي اين مناطق و وسعت از اهميت خاصي برخوردار است.
مدير کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي افزود: همچنين به دليل کثرت گروه ‌ها و قوم‌هاي مختلفي که ساکن اين جزاير هستند ما با تنوع فرهنگ ‌هاي مختلف روبرو هستيم که حفظ اين فرهنگ ‌ها، از طريق چنين راهکاري امکانپذير است.
وي خاطرنشان کرد: همچنين وجود مناطق آزاد در اين جزاير، تهديدي براي موقعيت و وضعيت هنرهاي سنتي و صنايع دستي آنها خواهد بود بر همين اساس و به منظور تداوم و حفظ اين رشته ‌ها براي آيندگان اين اقدام عملي مي‌شود.