صفحه 11--24 اذر 88
بامبو، عامل رونق صنایع دستی
مهر: بامبو که در زبان فارسی به نی یا خیزران شهرت دارد، گیاهی است که در دامنه کوه ها و تپه هایی که ۶۵ تا ۹۰ درصد رطوبت دارد، روئیده یا کشت میشود. میزان رطوبت، حرارت موجود در منطقه و نوع خاک تعیین کننده کیفیت و مرغوبیت بامبو بوده و هرچه میزان رطوبت و حرارت بیشتر باشد کیفیت محصول نیز بهتر خواهد بود.
622 نوع بامبو در دنیا شناخته شده است
تاکنون بیش از ۶۶۲ نوع از گیاه بامبو شناخته شده و دارای قطر و ضخامتهای متفاوت است و در حال حاضر بهترین نوع بامبو در ژاپن، چین و بطور کلی کشورهای شرق آسیا و هند روئیده و کشت می شود و در ایران میتوان لیالستان لاهیجان، علی آباد (در فاصله سخت سر و تنکابن)، قاسم آباد در رودسر و تقریبا بیشتر نقاط شمال کشور را در زمره مساعدترین مناطق رویش بامبو به حساب آورد.
در این مناطق بیشه های کوچکی وجود دارد که در فصل پاییز و اوائل زمستان یعنی هنگام بریدن و قطع ساقه های بامبو از هر ساقه بین ۵۰ تا۲۰۰ شاخه نی بدست میآید.
بامبو در تهیه کاغذ و ابریشم مصنوعی کاربرد دارد
یک کارشناس گیاه شناسی با اعلام اینکه گیاه بامبو محتوی مقدار فراوانی سلولز است که می تواند برای تهیه کاغذ و ابریشم مصنوعی مورد استفاده قرار گیرد، ادامه داد: در ایران کشت بامبو هنوز رواج چندانی ندارد و صرفنظر از بخشهای کوچکی در شمال کشور که در آنها مقدار محدودی بامبو کشت می شود صنعتگران سایر نقاط از بامبوهای خودرویی که در اکثر شهرهای شمالی و بویژه منطقه لیالستان لاهیجان وجود دارد، استفاده می کنند.
محمد احدی زاده افزود: با این وجود استفاده از بامبو برای تولید محصولات مختلف تقریباً از زمان کشت چای در ایران، رواج یافت، زیرا بامبو به عنوان حفاظ محل چایکاری بکار گرفته می شد و صنعتگران همزمان با بهره برداری چایکاران از مزارع چای به موارد استفاده متعدد آن برای ساخت فرآورده های گوناگون پی بردند و ساخت محصولات بامبو در گیلان متداول شد.
هم اکنون استاد کاران جوانی که اکثرا نیز برخوردار از مهارت و کارآیی کافی هستند به کار در این رشته اشتغال دارند و مهمترین مرکز تولید محصولات بامبو لیالستان لاهیجان است. از بامبو محصولاتی نظیر شکلات خوری، میوه خوری، لوستر، کلاهک آباژور، جای نان، صندلی و انواع دیگر وسایل مصرفی در اندازه های مختلف تولید می شود.
یک سازنده صنایع دستی در این باره گفت: برای تهیه یک ظرف بامبو ابتدا نی را که قبلاً در انبار گذاشته و خشک شده است با اره نجاری و به قطعات ۸۰ تا ۱۰۰ سانتیمتری در می آورند و لبه این نوارها را با وسیله ای که در اصطلاح محلی "ماشین" نامیده می شود به عرض مساوی درمی آورند و پس از زنده کردن آماده بافت می کنند.
علی مردای با بیان اینکه کار بافت معمولاً بر روی میزی که روی آن چند دایره به اندازه کف و ته ظرفی که می خواهند ببافند قرار دارد، انجام می شود، افزود: صنعتگران ابتدا دایره کف ظروف را تهیه و سپس بدنه آنرا می بافند. گاهی نیز برای وصل کردن برخی از قطعات به یکدیگر از مفتولهای سیمی بسیار نازک استفاده کرده و با انبردست معمولی آنها را به هم می پیچانند و در انتهای کار، تمامی اطراف نی را که معمولاً بزرگ و کوچک است با قیچی مخصوص که به شکل قیچی باغبانی است، برش می دهند تا نی ها یک اندازه شود و محصول شکل یکنواختی پیدا کند.
وی ادامه داد: یک محصول از نوع مرغوب باید ویژگیهایی چون رنگ طلایی متمایل به سفید داشته باشد و شبکه هایی که بعد از بافت ایجاد می شود باید منظم و یک اندازه باشد، مفتولی که برای وصل کردن بعضی از قسمتهای بامبو از آن استفاده می شود باید بسیار ظریف بوده و دقت کافی در پیچاندن آن بکار رود واز آنجائیکه برخی از ظروف بامبو رنگی هستند مسلماً در انتخاب نوع رنگ و نحوه بکار گرفتن آن باید دقت کافی شود.
طرح مطالعاتی رشته های بامبو و ابریشم بافی در استان گیلان اجرا می شود
معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گیلان از اجرای طرح مطالعاتی رشته های بامبو و ابریشم بافی در استان خبر داد و افزود: برای اجرای این طرح، کارشناسان مازندرانی در استان گیلان به تحقیق و پژوهش می پردازند.
محمد علی یوسفی با اشاره به اینکه زمینه اجرای این طرح مطالعاتی در استان گیلان فراهم است، اظهار داشت: این طرح مطالعاتی در گیلان با نظارت معاونت صنایع دستی استان مازندران انجام می شود.
وی تصریح کرد: در صورتیکه این طرح مطالعاتی با موفقیت همراه باشد، بامبو و ابریشم بافی در استان گیلان آموزش داده می شود.
معاون هنرهای سنتی و صنایع دستی گیلان یادآور شد: نی یا خیزران و ابریشم در استان گیلان فراوان است که این کمک بسیاری به مطالعه در این زمینه می کند و هم اکنون مرحله تحقیقاتی و اجرایی این طرح در منطقه ای تحقیقاتی در گیلان در حال برگزاری است.
وی همچنین با اعلام اینکه نوآوری در محصولات هنرهای سنتی و صنایع دستی می تواند نقش ارزنده ای در بهبود مهندسی رفتارهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مردم داشته باشد، یادآور شد: همکاری میان دستگاه های متولی نظیر شرکت ابریشم، سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری و مراکز علمی - تحقیقاتی می تواند در آسیب شناسی رکود صنایع ابریشم و بامبو موثر باشد.
صنعت ابریشم بافی و بامبو بافی از صنایعی دستی شاخص گیلان است
استاندار گیلان نیز با اشاره به صنعت ابریشم بافی و بامبوبافی، گفت: صنعت ابریشم بافی و بامبو بافی از صنایعی دستی شاخص استان است.
روح الله قهرمانی چابک بر لزوم صنعت اصیل و بومی استان گیلان تاکید کرد و افزود: صنایع دستی، شناسنامه اندیشه مردم هر منطقه هستند.
وی با اعلام اینکه امروز توجه به امور مربوط به صنایع دستی به دلیل در هم تنیدگی آن با حوزه گردشگری، بسیار ضروری است، اظهار داشت: تمامی تلاشگران و فعالان باید برای رونق یافتن این حوزه ها نهایت تلاش خود را به کار ببندند.
استاندار گیلان گفت: گردشگری به دلیل گستردگی زیادی که دارد با صنایع و مشاغل زیادی در ارتباط است و این مسئله نباید باعث شود صنایع دستی در سایه آنها قرار گیرد.
وی ادامه داد: حرفه صنایع دستی مظلومترین و توسعه پذیرترین صنعت در کشور است که در صورت توجه جدی به آن، اشتغال پیوسته و پایدار را به دنبال خواهد داشت.
تنها راه قطع وابستگی به درآمد نفتی توسعه گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی است
رئیس فراکسیون گردشگری مجلس هشتم نیز با اعلام اینکه استانهای گیلان، مازندران و گلستان در بخش گردشگری توانمندیهای زیادی دارند، گفت: از این توانمندیها باید استفاده بیشتری شود.
اسدالله عباسی افزود: بسیاری از استانهای کشور طی سالهای اخیر در حوزه گردشگری رشد خوبی داشتند که باید توانمندیها و قابلیتهای استانهای شمالی به ویژه گیلان هم مورد توجه جدی
قرار گیرد.
وی با اشاره به اینکه از هنرمندان صنایع دستی به روشهای مختلف مانند اعطای تسهیلات بانکی باید حمایت شود، افزود: تنها راه قطع وابستگی به درآمد نفتی، توسعه گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی است.
رئیس فراکسیون گردشگری مجلس ادامه داد: با همکاری بخش خصوصی باید از منسوخ شدن هنرهای سنتی و صنایع دستی در استان گیلان جلوگیری کرد.
به هر حال صنایع دستی به ویژه صنایع روستایی نوعی فعالیت اقتصادی است که آمیختگی شدید آن با سنتها، عادات و بینش سازندگان و تأثیر محسوس محیط جغرافیای در این صنعت، موجب تمایز آن از فرآورده های کارخانه ای است.
در نقاط مختلف گیلان و با توجه به فرهنگ زیستی آن، از دیرباز هنرهایی وجود داشت که در اقتصاد معیشتی ساکنان آن نقش اساسی ایفا می کرد. گرچه با تغییرات روزافزون زمینه های اقتصادی و صنعتی، زندگی رنگ و بوی دیگری یافته است و اثر فرآورده های صنایع دستی نقش کمتری در جلوه های زیستی پدید آورده اما هنوز گونه های مختلف هنرهای سنتی این دیار زنده و پویا مانده است. امید آنکه امر توجه به توانشها و قابلیتهای موجود در استان و کشور گسترش یابد و صنایع اصیل به خاموشی و فراموشی نگراید.
هنرمندان صنايعدستي کشور صاحب يک سقف ميشوند
در دومين جلسه هماهنگي معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي و تشکلهاي مردمي صنايعدستي، پيشنهاد ايجاد خانه هنرمندان صنايعدستي کشور مطرح شد. در اين نشست که به ميزباني معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشورمان برگزار شد، پيشنهاد ايجاد خانه هنرمندان صنايعدستي ايران از سوي مدير عامل مجمع صنعتگران صنايعدستي و هنرهاي سنتي شهر ري مطرح شد. حسين بختياري با اشاره به اينکه ايجاد خانه هنرمندان صنايعدسنتي ايران به عنوان يک حرکت بنيادين انگيزه توليد کنندگان و هنرمندان اين عرصه را بالا ميبرد، اظهار داشت: يکي از مسائلي که هنرمندان صنايعدستي کشور را به ادامه فعاليت دلگرم ميکند توجه به نيازهاي حمايتي آنهاست. وي ادامه داد: خانه هنرمندان صنايعدستي ايران به سمت سياستهاي سازمان، معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي و خواسته هنرمندان و صنعتگران صنايعدستي پيش ميرود.
مدير عامل مجمع صنعتگران صنايعدستي شهرري تصريح کرد: اين تشکل صنايعدستي ميتواند هماهنگي انجمنها و نهادهاي مردمي صنايعدستي کشور را بر عهده داشته باشد. بختياري با بيان اينکه پيشنهاد توليد کنندگان براي راه اندازي اين مکان همراه با جديت و پيگيري بسيار است، گفت: اين تشکل ميتواند در تمامي استانها دفتري داشته باشد که سياستهاي کلي را ميان انجمنهاي مردم نهاد استاني نيز ترويج دهد. مدير کل آموزش و حمايت از توليد معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي نيز با اعلام موافقت اين معاونت با طرح راه اندازي خانه هنرمندان صنايعدستي کشورمان، تصريح کرد: البته طرحي که از سوي هنرمندان و توليد کنندگان تهراني مطرح شده است نيازمند بررسي بيشتري است. يحيي رحمتي در ادامه اظهار داشت: در حال حاضر در بخش تشکلهاي صنفي و انجمنهاي مردم نهاد صنايعدستي کشورمان با مشکلاتي روبرو هستيم. وي با تأکيد بر اينکه بيش از يکصد تشکل و انجمن مردم نهاد صنايعدستي در کشورمان فعال است، گفت: اما متأسفانه هيچ گونه هماهنگي ميان آنها و معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي وجود ندارد. مدير کل آموزش و حمايت از توليد اين معاونت افزود: يکي از معضلاتي که در حال حاضر با آن روبرو هستيم موضوع تفويض اختيار براي صدور مجوزهاي صنايعدستي کشور است.
وي خاطرنشان کرد: در صورت موافقت نهايي اداره کل جذب منابع و کارآفريني معاونت سرمايه گذاري و طرحها براي ايجاد خانه هنرمندان صنايعدستي کشورمان، وظايف صدور مجوزها به اين تشکل تفويض اختيار ميشود. رحمتي ياد آور شد: در صورت فعاليت خانه هنرمندان صنايعدستي کشور در قالب يک تشکل صنفي صنايعدستي امکان اين تفويض اختيار به وجود ميآيد.
برپايي کارگاههاي صنايعدستي در خانه زنان بي سرپرست
بنياد بين المللي امداد جهان، در راستاي حمايت و توانمندسازي زنان، طرح کار در خانه را در حوزه صنايعدستي اجرا ميکند. مدير عامل بنياد بين الملل امداد جهان با بيان اين مطلب گفت: اين بنياد طرح کار در خانه را در راستاي حمايت از زنان بي سرپرست با همکاري معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي اجرايي ميکند. حاجي عرب با اشاره به اينکه اين طرح ميتواند علاوه بر اشتغالزايي بانوان به انسجام هر چه بيشتر کانون گرم خانوادهها کمک کند، اظهار داشت: در سال گذشته به صورت آزمايشي و موردي اقدام به آموزش مشاور، توانمندسازي و حمايت از خانوادههاي آسيب پذير، کودکان يتيم، افراد بيکار در تهران، اصفهان و قم کردهايم.
وي اجراي طرح آموزش فني و حرفهاي پناهندگان افغاني و عراقي مقيم ايران را براي بازگشت به کشورشان از ديگر فعاليتهاي بنياد امداد جهان قلمداد کرد. اين مقام مسئول افزود: کارکرد و اساس کار اين موسسه غير انتفاعي، غير سياسي و داوطلبانه است. مدير عامل بنياد بين المللي امداد جهان براي همکاري با معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي اعلام آمادگي کرد و گفت: با توجه به اهميت و جايگاه صنايعدستي در بحث بازرگاني و صادرات، بنياد بين المللي امداد جهان از هر گونه همکاري با آغوش باز حمايت ميکند. حاجي عرب خاطرنشان کرد: به دليل فعاليت غير انتفاعي اين بنياد، همکاري در زمينههاي اشتغالزايي و کار آفريني نيز با حمايت ما همراه خواهد بود.
افزايش 7 درصدي صادرات فرش دستباف ايران
ميزان ارزش صادرات فرش دستباف ايران در هشت ماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته بيش از 7 درصد رشد داشته است. به گزارش روابط عمومي مرکز ملي فرش ايران، برپايه آمار منتشر شده از سوي گمرک جمهوري اسلامي ايران، ارزش فرشهاي صادراتي ايران که در هشت ماهه ابتدايي سال گذشته 8/271 ميليون دلار بود، در هشت ماهه نخست 88 به 291 ميليون دلار رسيده است. بنابر اين گزارش همچنين ميزان وزني صادرات فرش دستباف نيز به 6/4 هزار تن رسيده است. بر اساس اين گزارش ميزان صادرات فرش دستباف ايران در هفت ماهه نخست امسال با رشدي 52/3 درصدي به 5/232 ميليون دلار رسيده بود که با تداوم برنامه هاي مرکز ملي فرش ايران اين روند افزايشي تداوم يافته و به 05/7 درصد رشد رسيده است.
ارائه طرحهاي برتر حوزه هنرهاي سنتي کشور
معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي، طرحهاي پژوهشي خود را در حوزه هنرهاي سنتي به پژوهشکده هنرهاي سنتي سازمان ميراث فرهنگي اعلام کرد.
سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري کشورمان اعتبار 600 ميليون توماني به طرحهاي پژوهشي هنرهاي سنتي اختصاص داده است.
بنابر اين گزارش معاونت هنرهاي سنتي و صنايعستي نيز به منظور تخصيص اين اعتبار به طرحهاي پژوهشي حوزه هنرهاي سنتي، 15 طرح ارائه کرده است.
طرحهاي ارائه شده از سوي معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي از سوي اداره های کل توسعه و ترويج، آموزش و حمايت از توليد، امور بازرگاني و حوزه معاونت مطرح شده است.
پژوهشکده هنرهاي سنتي اعتبار ابلاغ شده را بر روي عناوين پژوهشي در حوزه هنرهاي سنتي سرمايه گذاري ميکند.
اين گزارش حاکي از آن است که مطالعه اطلس هنرهاي سنتي و صنايعدستي عشاير زاگرس نشين، تدوين چشم انداز 20 ساله صنايعدستي و توسعه يک رشته صنايعدستي به منظور ايجاد اشتغال در يکي از استانهاي کشور طرحهاي اداره کل توسعه و ترويج است.
همچنين اداره کل آموزش و حمايت از توليد اين معاونت نيز پژوهش به منظور بهينه سازي بدنه و لعاب سفال ايران، پژوهش و نمونه سازي محصولات صنايعدستي ايران و تحقيقق جهت معرفي حداقل سي نمونه آثار صنايعدستي براي ميدان امام اصفهان را مورد توجه قرار داده است.
برپايه اين گزارش اداره کل امور بازرگاني نيز 4 طرح را مدنظر قرار داده که مطالعه و تطبيق سه بازار هدف براي تجارت خارجي، آسيب شناسي مقررات تجارت صنايعدستي در 50 سال اخير و مطالعه راه اندازي بانک اطلاعات سفال و توليد از جمله طرحهاي ارائه شده است.
حوزه معاونت نيز طراحي سامانه حفاظت الکترونيکي ساختمان معاونت، حمايت از پروژههاي کارشناسي، کارشناسي ارشد و دکترا و پژوهش براي 5 رشته از صنايعدستي با رويکرد توليدات تصويري را معرفي کرده است.
همچنين معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشورمان براي هريک از طرحهاي مطرح شده اعتباري نيز پيش بيني کرده است.
پژوهشکده هنرهاي سنتي بايد اعتبارات ابلاغ شده را براساس عناوين پژوهشي معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي هزينه کند.
درخشش صنايع دستي فارس در بوشهر
معاونت صنايع دستي و هنرهاي سنتي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري فارس به منظور احياء و معرفي هنرهاي سنتي و صنايع دستي در چهارمين نمايشگاه سراسري بازرگاني صنايع دستي که از 15تا 19 ديماه جاري دراستان بوشهر برگزار خواهد شد، اقدام به اعزام هنرمندان رشته هاي مختلف هنري فارس و صنعتگران جهت حضور دراين نمايشگاه کرده است .
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري فارس با بيان اين مطلب گفت: هنرمندان و صنعتگران در اين نمايشگاه در رشتههاي کاشي هفت رنگ،تراش سنگهاي نيمه قيمتي،نقاشي روي بلور،سفالگري،سراميک و منبت سازي و هم جوشي شيشه شرکت ميکنند.
حبيب شهبازي افزود: اين هنرمندان و صنعتگران آثار هنري خود را در 6 غرفه و به مدت 5 روز در اين نمايشگاه در معرض ديد علاقمندان قرار خواهند داد.
همه هنرمندان صنايعدستي به نمايشگاهها راه نمييابند
هنرمند گيوه باف کرمانشاهي با وجود تجربه و سابقه بسياري که در اين حرفه دارد تا کنون در نمايشگاههاي هنرهاي سنتي و صنايعدستي دعوت نشده است.
مهين کريمي، با بيان اين مطلب گفت: متأسفانه تا به حال توجه چنداني به حضور تمامي هنرمندان در نمايشگاههاي صنايعدستي نشده است. اين هنرمند ادامه داد: گيوه بافي همانند ساير هنرهاي سنتي سختي و مشقتهاي بسياري دارد و تاکنون موفق نشدهام خود را بيمه کنم.
به گفته اين صنعتگر 2 سال از راهاندازي شرکت تعاوني که هزينههاي بسياري، در برداشته است، ميگذرد و دريافت وام ميتواند راهکار مناسبي براي رونق يافتن اين شرکت تعاوني شود. اين گيوه باف کرمانشاهي با اشاره به اينکه زيره گيوه را مردان کرمانشاهي ميبافند، تصريح کرد: هم اکنون در شرکت تعاوني صنايعدستي تنها به توليد محصولات ميپردازيم.
اين هنرمند تأکيد کرد: گيوه بافان فقط در فصلهاي بهار و تابستان ميتوانند محصولات خود را به فروش برسانند و اين محصولات در ساير فصلها کاربرد ندارند. کريمي با اشاره به اينکه گيوه بافي در کرمانشاه قدمت بسيار بالايي دارد، يادآور شد: بيشتر گيوههاي توليد شده در استان کرمانشاه
به فروش ميرسد.
صنايعدستي راه ورود بخش خصوصي را هموار ميکند
مديران کل معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي کشورمان با مدير عامل بنياد بين المللي امداد جهان
ديدار کردند.
در اين نشست که به ميزباني معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي برگزار شد، مدير کل توسعه و ترويج، مدير کل آموزش و حمايت و سرپرست اداره کل امور بازرگاني حضور داشتند. مريم ارشدي سرپرست اداره کل حمايت امور بازرگاني تصريح کرد: با توجه به اهميت و جايگاه صنايعدستي در بحث بازرگاني و صادرات و توسعه و گسترش اين بخش، معاونت هنرهاي سنتي از هر گونه کمک بخش غير دولتي و تشکلهاي مردم نهاد استقبال ميکند.
وي ادامه داد: البته در جهت توانمندسازي زنان در دولت دهم در قالب يک لايحه و در کنار آن در مجلس در قالب يک طرح موضوع را بررسي ميکنند که به تصويب خواهد رسيد.
رئيس حوزه معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي، نقش سازمانهاي مردم نهاد و غير دولتي را در تأثير گذاري بر افکار عمومي مهم و بي بديل ارزيابي کرد و گفت: چون اين بنياد فعاليتهاي غير انتفاعي و خيريه انجام ميدهد، معاونت صنايعدستي هم از لحاظ معنوي و هم جنبههاي ديگر ياريگر مجموعه بنياد امداد جهان خواهد بود.
ارشدي با اشاره به مصوبات دور اول، دوم و سوم هيأت دولت که در آن بحث صنايعدستي به جد پيگيري ميشود، اظهار داشت: ايجاد بازارچههاي صنايعدستي يکي از اولويتهاي مهم دولت دهم به شمار ميآيد.
سرپرست اداره بازرگاني معاونت هنرهاي سنتي و صنايعدستي، موضوع بازاريابي را در فروش محصولات صنايعدستي با اهميت و راهبردی ارزيابي کرد و خاطرنشان کرد: با توجه به اينکه توليد کنندگان ما از لحاظ بازاريابي ضعيف هستند در اين بخش نيازمند حمايت اين بنياد هستيم.
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی