هنر عشاير لرستان به خاطره ها برمي گردد
مریم امیری
صنايع دستي لرستان در سه نوع متمايز عشايري، روستايي و شهري شکل گرفته اند. بيشتر توليدات صنايع دستي عشايري به مصرف خانوار مي رسند و کمتر به بازار عرضه مي شوند. انواع صنايع دستي عشاير استان لرستان عبارتند از: سياه چادر، چيت، قالي و گليم، صنايع دستي روستايي را قالي، گليم، رنگرزي و جاجيم بافي تشکيل مي دهند و عمده صنايع دستي شهري نيز خراطي، نمد بافي، قلم زني، ورشوسازي، قالي، موج و گليم بافي هستند.
کثرت صنايع دستي در اين استان و اينکه برخي از صنايع دستي عشايري اين استان در حال منسوخ شدن است و موارد ديگر بهانه اي شد تا براي آگاه شدن از چگونگي فعاليت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان لرستان در زمينه صنايع دستي و اقداماتي که در اين حوزه انجام مي شود به سراغ "حسن رحمانيان" ، معاون صنايع دستي و هنرهاي سنتي اين سازمان رفته و در خصوص برنامه ها و فعاليت هاي اين معاونت به گفتگو نشسته ایم:
مهمترين برنامه هاي معاونت صنايع دستي و هنرهاي سنتي استان لرستان در سال جاري چيست؟
از مهمترين برنامه هاي صنايع دستي اين استان در سال جاري مي توان به توسعه آموزش صنايع دستي با برگزاري کارگاه هاي آموزشي رشته هاي صنايع دستي در همه شهرها، بخش ها و روستاهاي استان، آموزش رشته هاي صنايع دستي به جاي زنگ هنر در مدارس و بالا بردن سطح کيفي آموزش ها با استفاده از استادکاران مجرب، شرکت در تمامي نمايشگاه هاي صنايع دستي در سطح کشور ، برگزاري نمايشگاه هاي منطقه اي و استاني، پيگيري و برنامه ريزي به منظور صادرات محصولات صنايع دستي، حفظ و احياي تعدادي از رشته هاي منسوخ شده و يا در حال منسوخ شدن بومي منطقه، پيگيري احداث بازارچه صنايع دستي در شهرستان خرم آباد، تشکيل خانه هنرمندان، تشکيل شوراي فني صنايع دستي، ساماندهي و راه اندازي بانک اطلاعاتي هنرمندان، تشکيل تعاوني ها و اتحاديه هاي هنرمندان، پيگيري جهت مطالعه شهرک هاي صنايع دستي و برنامه ريزي به منظور کاربردي کردن صنايع دستي در زندگي روزمره و محيط هاي اداري اشاره کرد.
در خصوص رشته هاي فعال و نيمه فعال استان بگوييد؟
گليم بافي، جاجيم بافي، گيوه بافي، منبت و مشبک، صنايع دستي تکميلي، مشبک فلز، تذهيب، نگارگري، طراحي فرش و گليم، سفالگري، قلاب بافي، طراحي سنتي، ورشو سازي، قلمزني بر روي ورشو، خوشنويسي و تشعير، خراطي چوب، ساخت آلات موسيقي، نقاشي روي شيشه، البسه محلي، گيوه دوزي، تور بافي، حجاري سنگ و ساخت مصنوعات چرمي از جمله رشته هاي فعال و نيمه فعال استان لرستان به شمار مي رود.
چه رشته هايي در استان لرستان در حال منسوخ شدن است؟
در استان لرستان بيش از همه رشته هاي صنايع دستي عشايري در حال منسوخ شدن است، از جمله رشته هاي نمد مالي، گيوه دوزي و گيوه بافي، گليم و فرش روستایی (له بافي)،
سبد بافي، زين دوزي، سراجي، قفل سازي،چاقو سازي، البسه محلي و ورشوسازي.
براي احياي رشته هاي رو به منسوخ شدن و منسوخ شده استان لرستان چه اقداماتي انجام داده ايد؟
براي احياي رشته هاي رو به منسوخ شدن و منسوخ شده استان لرستان راه اندازي، تجهيز و تکميل کارگاه نمدمالي و فعال کردن آن در دو حوزه آموزشي و توليدي، فراهم کردن مقدمات و زمينه آموزش رشته ريسمان بافي، سياه چادر بافي و چيت بافي در روستاها و راه اندازي، تجهيز و تکميل کارگاه البسه سنتي لري در معاونت صنايع دستي استان انجام شده است.
چند کارگاه صنايع دستي در سطح استان فعاليت مي کنند؟
462 کارگاه فعال و نيمه فعال صنايع دستي در سطح استان لرستان فعاليت مي کنند.
در سال 86 چه مبلغ تسهيلات به کارگاه هاي صنايع دستي استان پرداخت شده است؟
مبلغ 5 ميليارد ريال از طريق بانک تجارت به متقاضيان واجد شرايط در شهرهاي بروجرد، الشتر، نورآباد، کوهدشت و خرم آباد پرداخت شده است.
عملکرد معاونت صنايع دستي استان لرستان در حوزه حمايت از توليد و بازرگاني به چه شکل است؟
عملکرد معاونت صنايع دستي در حوزه حمايت از توليد و بازرگاني در دو بخش مجزا يکي در بخش شرکت هنرمندان و صنعتگران در نمايشگاه هاي داخلي و خارجي و کمک براي فروش محصولات توليدي بدون واسطه و ديگري در بخش کمک به راه اندازي و تأسيس مراکز تهيه و توزيع مواد اوليه مصرفي و کاربري صنايع دستي و ايجاد شرکت هاي تعاوني مصرف و عرضه صنايع دستي بومي محلي است.
در حوزه حفظ و احياي صنايع دستي استان لرستان چه کرده ايد؟
در حوزه حفظ و احياي صنايع دستي استان لرستان کارگاه هاي بخش خصوصي توليد البسه سنتي لري در استان لرستان مورد تشويق قرار داده شد و همچنين در اين زمينه در راستاي استقبال و توجه مردم تغييراتي در جهت به روز کردن و کاربردي کردن هر چه بيشتر محصولات صنايع دستي صورت گرفته است.
چه اقداماتي در راستاي توسعه و ترويج صنايع دستي استان در
نيمه نخست سال جاري انجام داده ايد؟
واحد توسعه و ترويج معاونت صنايع دستي لرستان در راستاي توسعه و ترويج صنايع دستي لرستان در شش ماهه نخست سال جاري احياي رشته منسوخ شده نمدمالي، آموزش مشبک چوب در روستاي بره انار شهرستان کوهدشت، گرفتن مهر اصالت در رشته ساخت آلات موسيقي با معرفي کمانچه به عنوان ساز محلي لرستان، اتمام فاز دوم طرح پژوهشي« بررسي و شناخت نقش مايه هاي اصيل زيراندازهاي لرستان» در منطقه بالا سرکوه، چاپ بروشور و کتابچه در جهت معرفي برخي از رشته هاي بومي استان، چاپ و نصب بنر و پوستر در طول برگزاري نمايشگاه ها از سوي اين واحد، معرفي هفت روستاي هدف گردشگري جهت ايجاد خانه هاي ترويج روستايي، ثبت پرونده آخرين بازمانده ورشوسازان بروجرد در بخش ثبت ميراث فرهنگي ناملموس، نامه نگاري با سازمان فني حرفه اي استان در جهت استانداردسازي برخي رشته هاي بومي استان، معرفي ده رشته از صنايع دستي به دانشگاه علمي و کاربردي خرم آباد براي راه اندازي آنها در واحد دانشگاهي خرم آباد و برگزاري کلاس هاي آموزشي در شش ماهه اول سال جاري در شش شهرستان در 12 رشته از جمله اقدامات اين سازمان در راستاي توسعه و ترويج صنايع دستي استان است.
اين معاونت چه اقداماتي در واحد توسعه و ترويج معاونت صنايع دستي در شش ماهه دوم سال جاري و در سال آینده در دست اجرا دارد؟
برگزاري رشته هاي آموزشي صنايع دستي در مدارس سطح شهرستان ها و نيز روستاها در راستاي تمرکززدایی اين آموزش ها و بهره مندي اقشار مختلف از آموزش رايگان صنايع دستي، معرفي رشته هاي صنايع دستي بومي استان از طريق رسانه هاي محلي، رايزني با بزرگان روستا در جهت استقرار خانه هاي ترويج روستایی در هفت روستاي هدف گردشگري، تلاش در جهت ساخت بازي هاي رايانه اي صنايع دستي، رايزني با چند تن از صاحب نظران در حوزه طراحي سنتي استان در جهت اصلاح طرح هاي گليم و نيز استانداردسازي اندازه هاي گليم و معرفي چند رشته بومي منطقه جهت ثبت در ميراث ناملموس کشور از مهمترين اقدامات در واحد توسعه و ترويج معاونت صنايع دستي در شش ماهه دوم سال جاري است.
وضعيت صنايع دستي استان در بازارهاي داخلي و خارجي به چه صورت است؟
وضعيت صنايع دستي استان در بازار محلي داخلي مناسب ولي در بازارهاي خارجي به علت نبود شرکت هاي صادراتي خاص محصولات صنايع دستي، ناآشنايي کامل صنعتگران و توليدکنندگان با قوانين خاص گمرکي و ناآشنايي با سلیقه های مشتريان خارجي داراي وضعيت مناسبي نيست.
به نظر شما براي استقبال گسترده مردم از نمايشگاه هاي سراسري چه بايد کرد؟
بهترين روش براي جلب استقبال گسترده مردم از نمايشگاه هاي سراسري، برگزاري آنها در فصل هاي مناسب سال، تلفيق نمايشگاه هاي صنايع دستي با سوغات و هداياي خاص هر استان و همچنين در نظر گرفتن شرايط خاص مالي هر استان با توجه به رويکردهاي اقتصادي در آن شهر است.
آيا شرکت در نمايشگاه هاي بين المللي براي محصولات استان بازار مناسبي فراهم خواهد کرد؟
شرکت در نمايشگاه هاي بين المللي در صورتي که همراه با کمک هاي مالي و حمايتي دولتي به صورت رايگان و پشتيباني همه جانبه از هنرمند و صنعتگر باشد مي تواند کاملاً به سود هنرمندان و صنعتگران باشد.
صنايع دستي استان از چه محدوديت هايي برخوردار است؟
کمبود اعتبارات آموزشي، اعتبارات بانکي، بي توجهي مسئولان استان به صنايع دستي، نبود کارشناسان مرتبط در حوزه صنايع دستي و کمبود کارگاه هاي آموزشي صنايع دستي از محدوديت هاي صنايع دستي استان لرستان است.
اجراي مصوبات هيئت دولت در حوزه صنايع دستي در چه مرحله اي است؟
در دوره اول سفر هيئت دولت هيچگونه مصوبه اي در زمينه صنايع دستي وجود نداشته است و اميدواريم مصوبات دور دوم سفر در حوزه صنايع دستي به خوبي اجرايي شود.
معاونت صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري براي توسعه و رونق هر چه بيشتر صنايع دستي استان چه اقداماتي در دست اجرا دارد؟
درخواست افزايش اعتبارات آموزشي، توسعه آموزش، ساماندهي هنرمندان و پيگيري صادرات صنايع دستي از مهمترين اقدامات ما براي توسعه و رونق هر چه بيشتر صنايع دستي استان است.
معاونت صنايع دستي براي فروش توليدات هنرمندان و صنعتگران چه برنامه اي دارد؟
با توجه به اينکه وظيفه معاونت صنايع دستي خريد و فروش صنايع دستي نيست، بنابراين به منظور حمايت از هنرمندان اين معاونت اقدام به معرفي فروشندگان صنايع دستي از طريق سايت اطلاع رساني استان، تعامل و همکاري با مديرعاملان بانک ها در خريد بن صنايع دستي، معرفي و بازاريابي محصولات صنايع دستي از طريق اداره ها و ارگان هاي دولتي و برگزاري نمايشگاه هاي استاني کرده است، تا زمينه را براي فروش محصولات صنايع دستي استان فراهم آورد.
ميزان صادرات صنايع دستي استان چه ميزان بوده است؟
ميزان صادرات صنايع دستي استان به علت نبود شرکت هاي خاص صادرات صنايع دستي در استان و بسته بندي نامشخص و با توجه به حمل توسط مسافران بومي به ساير کشورها از جمله (کشورهاي حوزه خليج فارس و کشورهاي مشترک المنافع CIS و اتحاديه اروپا و آمريکا) نزديک به 625 هزار دلار در سال است، اين ميزان با در نظر گرفتن امکان ورود ايرانيان ساکن خارج به کشور و بازگشت آنها با محصولات صنايع دستي بومي برآورد شده است.
معاونت صنايع دستي لرستان چه حمايت هايي از هنرمندان استان به عمل مي آورد؟
پيگيري بيمه هنرمندان از جمله گليم بافان سطح استان، برنامه ريزي به منظور شرکت هنرمندان شاخص و صاحب نام در نمايشگاه هاي صنايع دستي در سراسر کشور، شناسايي هنرمندان خلاق براي معرفي به بانک ها براي دريافت تسهيلات و صدور سفر کارت ملي از مهمترين حمايت هاي اين معاونت از هنرمندان است.


نقش و اهميت گليم نقش برجسته در اقتصاد ايلام
گليم يکي از انواع زير اندازهاي صنعتي کشور است که در زندگي مردم استان ايلام، از ديرباز تاکنون رايج بوده و است. از قديم الايام بافت گليم ساده در بين مردم اين منطقه رايج بوده، تا اينکه در چند سال اخير بافت گليم برجسته با اعمال گره قالي در متن گليم ساده باعث رونق بيشتر اين "هنر صنعت" شده است.
آنچه مسلم است، اين که در منطقه غرب ايران حتي اراک نيز بافت اين نوع گليم انجام مي شود ولي با اين وجود در همه جا اصالت آن متعلق به ايلام است چرا که براي نخستين بار بافت آن از ايلام شروع شده است.
از جمله طرح ها و نقشه هاي مرسوم در گليم نقش برجسته ايلام مي توان به نقش هاي لچک ترنج، گل فرنگ، هندسي و نقشه غلط پرنده و غيره اشاره کرد که به دليل کاربرد گره قالي در اجراي آنها، به صورت برجسته بر سطح گليم به چشم مي خورند.
زندگي عشايري اين منطقه و سنخيت اين نوع صنايع با آن مي تواند از جمله عواملي باشد که به تداوم و ترويج آن کمک کرده است و علاوه بر جنبه مصرفي موجبات کاربردهاي تزییني آن را نيز فراهم آورده است.
يکي ديگر از عواملي که در ارتباط با بقاء بافت گليم نقش برجسته مي توان برشمرد نوع معيشت مردم است چرا که براي بيشتر زنان بافت گليم و دريافت دستمزد آن علاوه بر کمک به گذران زندگي در ايجاد خودباوري نيز مؤثر است.
در حال حاضر بافندگان بسياري به امر بافت گليم نقش برجسته اهتمام ورزيده و با سعي و تلاش وافر باعث رشد و رونق آن در سطح استان و کشور شده اند، به طوري که عرضه و تقاضاي مناسبي در بازار صنايع دستي داشته و دارد. از جمله دلايل موفقيت بازار مساعد گليم نقش برجسته مي توان به پايين بودن قيمت تمام شده آن در نتيجه ارزاني مواد اوليه و کم بودن دستمزد بافندگان اشاره کرد.
بي شک گليم نقش برجسته در اين استان از اهميت شاياني برخوردار است و اين مهم چه از جهت جنبه فرهنگي که مي تواند بازگو کننده نقش مايه هاي اصيل و سنتي و ذوق و استعداد بافندگان اين مرز و بوم به تمام نقاط باشد و چه از جهت اقتصادي که مي تواند تأمین کننده نياز مالي خانواده ها بوده و در اقتصاد منطقه تأثیرگذار باشد و علاوه بر آن به رفع مشکل بيکاري و بالا بردن سطح اشتغال و در آمد در استان کمک کند، قابل بررسي است.
بديهي است مؤثرترين راه حصول بازار فعال گليم نقش برجسته و دستيابي به نقدينگي به عنوان عامل مولد و محرک توليد مجدد، افزايش سطح کيفي آن است و به همين منظور ضرورت دارد تا مواد اوليه مورد نياز اصلاح شوند. به اين معني که از پشم مرغوب براي تهيه نخ استفاده شده و علاوه بر آن ضخامت نخ هاي ريسيده شده، يکنواخت باشد و در نهايت کلاف هاي نخ پشمي به وسيله رنگ هاي گياهي اصيل و سنتي که داراي ثبات بيشتري هستند، رنگرزي شود.
اميد آن مي رود که با توسعه صنايع دستي، از آن جمله گليم نقش برجسته در اين استان، گامي در جهت تحقق غناي فرهنگي و توسعه اقتصادي برداشته شود.

ورنی بافی
 هنر فراموش شده عشایر ایران
هنرمند آذربایجانی ورنی باف و دارنده مهر اصالت یونسکو در سال 2008 از ناشناخته ماندن این هنر اصیل بومی ایران گلایه کرد.
محمدقلی آقایی، هنرمند اهل روستای مددلو شهرستان کلیبر گفت: عدم شناخت و نبود اطلاعات عمومی نسبت به ورنی بافی در کشور جای تاسف دارد در حالیکه در کشورهای اروپایی هم ورنی را می شناسند و هم از آن به خوبی استقبال می کنند.
وی ادامه داد: در حالیکه ورنی بافی هنر اصیل ایرانی است برخی از مردم و مسئولان مربوطه حتی تلفظ درست ورنی (به فتح واو) را هم بلد نیستند و با این روند، هنر ورنی بافی دچار رکود و آسیب خواهد شد.
آقایی با بیان اینکه ورنی بافی نخستین فعالیت هنری محیط های عشایری است، افزود: ورنی بافی به عنوان نشانه اصالت عشایر آذربایجان شرقی است به طوریکه در محیط های عشایری، اولین کاری که مردم به آن مشغول می شوند بافت ورنی است. این هنرمند 39 ساله آذربایجانی، با بیان اینکه
ورنی بافی را از مادرش آموخته، گفت: دختران خودم هم در بافت ورنی تبحر کامل دارند و آثار زیبایی خلق می کنند.
آقایی اظهار داشت: آثار تولیدی خود را از نقشه های ذهنی و تاثیر گرفته از دشت و کوه و زندگی عشایری مزین می کند و تمام مراحل تولید و بافت را به شیوه اصیل و سنتی انجام می دهد.
 این هنرمند کلیبری با یادآوری دریافت مهر اصالت آثار خود در یونسکو گفت: الیاف این ورنی ها با رنگ های طبیعی و گیاهی رنگ شده بودند تا خلوص و زیبایی و استحکام کار عشایر را نشان دهند.
آقایی عمده مشکل خود را عدم تامین مالی می داند و در این باره می گوید: تولید ورنی هزینه دارد، الیاف و رنگ و سایر وسایل هزینه بر هستند و فروش ورنی بافته شده هم مدتی طول می کشد. وی با بیان اینکه بازگشت سرمایه در این هنر حدود یکسال و نیم است، ادامه داد: در این مدت یک بافنده چگونه باید زندگی خود را بگذراند؟
آقایی از مسئولان خواست از او و سایر بافندگان گلیم و ورنی که در سکوت و گمنامی به خلق آثار بدیع و ماندگاری اقدام می کنند حمایت کند تا آنها بتوانند ورای دغدغه های عادی معیشتی، قدمی در جهت حفظ فرهنگ اصیل بومی و ملی بردارند و از این طریق افراد زیادی هم مشغول به کار شوند. وی پس از حدود 26 سال فعالیت در عرصه بافت ورنی، اینک این هنر اصیل را به نسل جدید آموزش داده و به اشتغالزایی با استفاده از این هنر - صنعت برای مردمان عشایر اقدام کرده است.


هنرمندان شاخص کشور بايد از دانش زيبايي شناسي برخوردار باشند
دانش و اطلاعات هنرمند در زمينه زيبايي شناسي و موضوعات نظري مرتبط با رشته هنري از نکات با اهميت در بخش خلاقيت تشخيص هنرمندان شاخص کشور است.
خلاقيت به عنوان نخستين مقوله براي تشخيص هنرمندان شاخص صنايع دستي کشور در آيين نامه ارزيابي هنرمندان هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور مطرح است.
بنابراين گزارش اين عامل قدرت ابتکار، نوآوري و ابداع مشمولان اين طرح را در خلق آثار هنري، ترکيب، تلفيق بديع و مطلوب مواد، ابزار، عناصر، آن را که از ديدگاه فني و هنري منجر به خلق و ارائه آثار هنري ارزشمند، کم نظير يا منحصر به فرد می شود را ارزيابي مي کند.
همچنين تسلط و توانايي هنرمند در بکارگيري نقوش اصيل سنتي و لحاظ کردن سنت ها و ارزش هاي ملي و ابتکار مقبول و مطلوب در استفاده از اين روش ها در کنار توان و مهارت هنرمند در تجسم بخشيدن به افکار خود و ارائه آثار هنري ارزشمند و منحصر به فرد به عنوان ديگر موارد مورد نظر اين بخش مطرح است.
اين گزارش حاکي از آن است که شناخت و کاربرد مواد به کار رفته در محصولات به عنوان مقوله اي ديگر در بررسي هنرمندان شاخص کشوري مطرح است.
اين عامل دانش و اطلاعات هنرمند در ارتباط با نوع مواد و ابزار مورد استفاده، کيفيت و نحوه تغيير، تبديل، عوامل مؤثر در افزايش مرغوبيت کمي و کيفي آثار، محاسن و مضرات کاربرد هريک از موارد و وسايل را ارزيابي مي کند.
همچنين هنرمندان شاخص استان ها بايد در بخش آموزش هنري در سطح استان خود نيز فعال باشند که اين عامل سطح همکاري، تعاون، مشارکت هنرمند در تعليم و آموزش رشته هنري و اهتمام وي به حفظ و اشاعه رشته هنري با توجه به ضرورت توسعه و گسترش و حفظ هنرهاي سنتي و اسلامي را مورد ارزيابي قرار مي دهد.
گفتني است ارائه کار پژوهشي شامل تأليف يا ترجمه و يا مقالات ارائه شده توسط هنرمند از ديگر مواردي است که صنعتگران صنايع دستي استان ها براي قرار گرفتن در ميان هنرمندان شاخص بايد واجد آن باشند.

بايد فاصله سنت و مدرنيته در صنايع‌دستي پر شود
استفاده از طرح‌هاي اصيل و سنتي مهمترين خصوصيت صنايع‌دستي و هنرهاي سنتي است. اما همين خصيصه بارز اين روزها به چالشي پيش روي مسئولان و دست‌اندرکاران تبديل شده است، چراکه اين طرح‌ها در ميان نسل جديد طرفداران چنداني ندارد.
توجه نسل امروز به نمونه‌هاي غربي به حدي افزايش يافته که نمي‌توان به راحتي آنان را به جهت‌هاي ديگري معطوف کرد. بنابراين بايد طرح‌ها و نمونه‌هاي صنايع‌دستي را به گونه‌اي که باب نظر آنها باشد تغيير داد و يا با اين چالش کنار آمد که به راحتي نمي‌توان اين نسل را با ميراث پيشينيان هماهنگ کرد.
سؤالي که پيش مي‌آيد اين است که علت اين بي‌علاقگي جوانان را بايد در کجا يافت و آيا بايد اين دليل سطحي‌نگر را پذيرفت که در عصر سرعت و فناوري، ديگر انگيزه‌اي براي روي آوردن به هنر دستي باقي نمي‌ماند و جوانان در پي ساير محصولات نوین غرب هستند.
اما اينکه راه اول را انتخاب کرده و سعي در به روز کردن صنايع‌دستي با نظرات و آرا نسل جوان داشته باشيم. راه بهتري است. طرح‌هايي که علاوه بر حفظ اصالت‌ها و سنت‌ها فاخر بوده و نظر مخاطبان را جلب کند. البته بايد در نظر داشته باشيم که در اين راه نبايد موجب از بين رفتن اصالت‌ها شد و باید به گونه‌اي عمل کرد که به اصل هنرهاي سنتي و صنايع‌دستي خدشه‌اي وارد نشود.
به روز کردن طرح‌ها نبايد اصالت و قدمت آثار را به انحراف کشانده و موجب از بين رفتن تدريجي اين هنرها شود. اين روزها اکثر کشورهايي که در زمينه هنرهاي سنتي حرفي براي گفتن دارند از هر طريق ممکن سعي در عموميت بخشيدن به آنها داشته و به گونه‌اي سنت و مدرنيته را با يکديگر پيوند زده‌اند.
از نمونه‌هاي بارز و قابل لمس اين گونه طراحي‌ها مي‌توان به طراحي گوشي‌هاي تلفن همراهي اشاره کرد که براي مخاطبان علاقمند به استفاده از طرح‌هاي کلاسيک در نظر گرفته شده است. اين نوع از طراحي تلاش دارد تا علاوه بر فاخر بودن، سلايق متفاوت را نيز ارضا کند.
اين طراحي‌ها نه تنها استثنايي هستند، بلکه داشتن ويژگي‌ سنتي ملل مختلف مانند طرح‌هاي گلدوزي، کاشي‌کاري، تزيينات کلاسيک و صنايع دستي اين طراحي را خاص جلوه داده است.
اين گوشي‌ها در عين حال که از فناوری روز برخوردارند گنجينه‌اي گرانبها هستند و نشان مي‌دهند که مي‌توان فاصله ميان سنت و مدرنيسم را از ميان برده و به راحتي ميان آنها رابطه‌اي معقول ايجاد کرد.