روزنامه عصر مردم

جلوه بي بديل صنايع دستي در زادگاه لسان الغيب

بدون ترديد استان فارس يکي از کانون هاي مهم صنايع دستي ايران است. آثار پرافتخار زمان هخامنشي ها و ساساني ها، نمايشگر ذوق حجاري، معماري، کاشيکاري، نقاشي و مجسمه سازي مردم فارس پيش از اسلام است. بعد از اسلام نيز فارس ها به خصوص مردم شيراز به شيوه ديرين خود، در کسب هنر و آفريدن صنايع دستي کوشش فراوان به کار برده و در اين راه بسيار موفق عمل کرده اند.
هنرمندان اين منطقه در تاريخ هنر ايران در خط و تذهيب، جلوه سازي، گل و بوته سازي، معماري و گچبري، خاتم سازي و نقره کاري، ابريشم دوزي، قالي بافي و منبت کاري از نامداران و سرآمدهاي اين هنر به شمار مي روند. امروزه نيز اين منطقه در زمينه صنايع دستي بسيار پررونق است و خاتم کاري، منبت کاري، معرق کاري، قالي بافي، پارچه بافي، نقره کاري، مسگري، دستبافي و بافت گليم هاي زيبا از مهمترين صنايع دستي اين منطقه به شمار مي روند. فارس از زمان هاي دور در صنايع دستي به پيشرفت هاي زيادي نايل آمده و در اين زمينه داراي تنوع زيادي است. بررسي هاي تاريخي نشان مي دهد که در اين منطقه صنايع دستي مختلف و متنوع رايج بوده و بيشترين تنوع در زمينه قالي و انواع دستبافت ها و در ميان ايلات و عشاير مختلف اين سرزمين ديده مي شود. قالي بافي همگام با خاتم سازي از مهمترين و معروف ترين صنايع دستي استان فارس به شمار مي آيد. در تجارت فرش، از تمام قالي هاي ناحيه فارس (جنوب باختري ايران) تحت عنوان قالي شيراز نام مي برند. بخشي از فرشينه هاي خمسه هم که به شيرازي معروف اند، از نظر جنس متوسط است و به جز بافندگان خمسه، بافندگان روستاهاي غير عشايري نيز آن را مي بافند. اين بافته ها نيز به نام قاليچه هاي شيرازي مشهور هستند و به کشورهاي ديگر نيز صادر مي شوند. در ميان عشاير استان فارس هنوز زيباترين هنر دستي، قالي بافي است که آميزه اي از کار، تلاش و هنر است که با دست هاي سختکوش زنان عشاير بافته مي شوند. وجود ايلات و عشاير متعدد و طايفه هاي گوناگون در ترکيب جمعيتي استان، اصلي ترين عامل تعدد نقش و طرح هاي قالي در استان فارس است.
از اين رو با حبيب شهبازي، معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان فارس گفتگويي داشته ايم و برنامه هاي اين معاونت را جويا شديم.
وي ابتدا به تهيه فيلم مستند دو رشته صنايع دستي استان فارس اشاره کرد و گفت: براي دو رشته صنايع دستي استان فارس فيلم مستند توسط سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان تهيه مي شود.
معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي استان فارس گفت: اين فيلم مستند براي دو رشته گليم بافي و کاشي هفت رنگ تهيه مي شود و در حال حاضر مراحل پاياني را طي مي کند.
حبيب شهبازي افزود: اين دو رشته از مهمترين رشته هاي صنايع دستي استان هستند که معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان فارس براي معرفي بيشتر اين هنر به جوانان و نوجوانان اقدام به ساخت اين مستند کرده است.
وي تصريح کرد: اميدواريم با اين اقدام علاوه بر معرفي هر چه بيشتر اين رشته ها بتوانيم مراحل توليد اين صنعت را هم از ابتدا تا انتها به علاقمندان آموزش دهيم.
احياي 5 رشته صنايع دستي منسوخ شده
احياي رشته هاي صنايع دستي در سال جاري از محورهاي مورد پرسش بود. شهبازي نيز در اين باره گفت: در سال جاري 5 رشته صنايع دستي استان فارس توسط معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان احيا مي شود.
وي در مورد رشته هاي منسوخ شده قابل احيا تصريح کرد: اين رشته ها شامل جوک کاري، دوات گردي، شيشه درمه بافي، اويي بافي و دوره چين بافي يا وارونه بافي است.
معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي استان فارس افزود: قدمت رشته دوره چين بافي يا وارونه بافي در حدود 100 سال پيش است که درصدد احيا کردن آن هستيم.
وي با بيان اينکه احياي اين رشته ها با همکاري هنرمندان و صنعتگران پيشکسوت صورت مي گيرد، اضافه کرد: اميدواريم با احياي اين رشته ها جوانان و هنرجويان براي حضور در کلاس هاي اين هنرها اشتياق بيشتري نشان داده و به احياي دوباره اين رشته ها کمک کنند.
شرکت در بيش از 50 نمايشگاه صنايع دستي
از شهبازي در رابطه با شرکت در نمايشگاه هاي صنايع دستي نيز سؤال شد. وي در پاسخ گفت: صنايع دستي و هنرهاي سنتي استان فارس از ابتداي سال جاري تاکنون در 51 نمايشگاه استاني، منطقه اي و سراسري شرکت داشت.
وي اظهار داشت: از ابتداي سال جاري تاکنون معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان فارس در 45 نمايشگاه استاني و منطقه اي و 6 نمايشگاه سراسري حضور داشت.
حبيب شهبازي افزود: در اين نمايشگاه ها در حدود 604 صنعتگر و هنرمند از استان فارس در رشته هاي مختلف حضور داشتند. به طور متوسط در هر نمايشگاه درحدود بين 4 تا 5 صنعتگر و هنرمند در رشته هاي تخصصي و... شرکت داشتند.
وي با بيان اينکه در بعضي از اين نمايشگاه ها موفق به دريافت امتياز بالا شديم، اظهار داشت:در اختتاميه چهارمين نمايشگاه سراسري صنايع دستي و هنرهاي سنتي استان اردبيل، معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان فارس در سه حوزه موفق به کسب بالاترين امتياز شد.
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان فارس گفت: معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان فارس در سه حوزه نمايشگاه ها، توسعه و ترويج و حفظ و احيا موفق به کسب بالاترين امتياز شد.
استانداردسازي 89 کارگاه صنايع دستي
در رابطه با سؤالی مبنی بر اینکه استانداردسازي کارگاه هاي صنايع دستي استان فارس در چه مرحله اي است، معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي استان فارس متذکر شد: 89 کارگاه صنايع دستي در استان فارس توسط معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان استانداردسازي شد.
شهبازي ادامه داد: اين 89 کارگاه مورد بازديد کارشناسان صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان قرار گرفته است و تمام آموزش هاي لازم در جهت استانداردسازي در اين کارگاه ها اعمال شده است.
اين مقام مسئول در سازمان ميراث فرهنگي فارس افزود: در اين کارگاه ها فضا را بهداشتي کرده ايم و تمام اقدامات در جهت رعايت قوانين لازم در کارگاه هاي آموزشي صنايع دستي استان انجام شده است.
وي تصريح کرد: تمام کارگاه هاي صنايع دستي سطح استان فارس موظف هستند که با رعايت بهداشت و ساير موارد بر طبق موازين کارگاه هاي استاندارد سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان عمل کنند.
ثبت 13 تعاوني صنايع دستي در فارس
وضعيت ثبت تعاوني هاي صنايع دستي را نيز از شهبازي جويا شديم. وي در پاسخ گفت: تعاوني هاي صنايع دستي به ثبت رسيده در استان فارس براي سال جديد در حدود 13 مورد بوده است.
معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي استان فارس تصريح کرد: حدود 94 پروانه توليد جهت کارگاه هاي صنايع دستي از ابتداي سال جاري تاکنون در اين استان صادر شده است.صنعتگران زیر پوشش اين 94 کارگاه هاي صنايع دستي در سال جاري در حدود 736 نفر بوده اند.
وي تصريح کرد:بيشترين تعداد صنعتگران دستي در گروه بافته هاي داري قالي، گليم و گبه قرار دارند. پس از آن بايد از خاتم، خاتم سازي و خاتم کاري ياد کرد.
شهبازي اضافه کرد: پس از آن معرق چوب، منبت کاري چوب، ريزه کاري، نقاشي روي چوب، سفال و سراميک سازي، کاشي معرق، کاشي هفت رنگ و نقاشي روي سفال است همچنین از رشته هاي رايج در استان فارس طراحي و نگارگري (نگارگري، گل و مرغ سازي، تذهيب و...) است.
آموزش بيش از 3 هزار نفر در رشته هاي صنايع دستي
آخرين پرسش ما از شهبازي درباره آموزش رشته هاي صنايع دستي در اين استان بود. وي با تأکيد بر اينکه آموزش يکي از مهمترين محورهاي صنايع دستي استان فارس است، گفت: حدود 3 هزار و 7 نفر در 5 ماهه نخست سال 88 توسط معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان فارس آموزش ديده اند.
اين مقام مسئول در سازمان ميراث فرهنگي فارس يادآور شد: اين افراد توسط بخش خصوصي و همکاري سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان فارس در 40 رشته صنايع دستي و هنرهاي سنتي استان تحت آموزش قرار گرفتند.
وي با بيان اينکه تعداد کلاس هاي برگزار شده براي اين هنرجويان در حدود 207 کلاس بوده است، تصريح کرد: اين هنرجويان در مراکز آموزشي 22 شهرستان استان تحت آموزش بوده اند.
منبع: میراث آریا

نگاهها به صنايع دستي هنوز هم جدي نيست

توسعه صنايع دستي مي تواند بهترين منبع درآمد و جايگزين در زمان کسادي کار کشاورزان باشد.
نماينده اراک ضمن بيان اين مطلب گفت: در کار کشاورزان و روستاييان بايد قابليت هاي جانبي وجود داشته باشد تا به نوعي اقتصادشان را تأمين کند.
عباس رجايي افزود: يکي از اين قابليت ها صنايع دستي و بهترين آنها فرش و گليم است که معمولاً توليد مي شود و اکثر خانواده با آن درگير مي شوند.
وي تصريح کرد: در فصول فراغت کشاورزان به خصوص زمستان فرصت خوبي است که اين کارها رونق بگيرند.
رجايي صنايع دستي را هنري تخصصي و حرفه اي خواند و اظهار داشت: صنايع دستي هم يک نوع تخصص و حرفه اي است که بايد توسط افراد حرفه اي انجام شود ولي حتي کارهاي غيرحرفه اي در اين حوزه نيز جايگاه خوبي براي پر کردن مفيد اوقات فراغت دارند.
نماينده اراک با انتقاد به وارد نشدن جدي به حوزه صنايع دستي خاطر نشان ساخت: سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري هنوز به طور جدي وارد اين حوزه نشده به طوري که عرضه اين محصولات در داخل و خارج با مشکل روبروست و بازارشان راکد است.

بيمه هنرمندان صنايع دستي معطل مانده است

يك توليدكننده مصنوعات چرم در استان همدان گفت: معمولاً از توليد چرم در كشور حمايت خاصي نمي شود تا توليدكنندگان براي صادرات اين مصنوعات سرمايه گذاري كنند.
مصطفي گودرزي با بيان اينكه هنرمندان زيادي در استان همدان به توليد چرم سنتي مشغولند، اظهار كرد: در برخي استان ها مانند زنجان، اردبيل، آذربايجان شرقي و شهرستان خوي در استان آذربايجان غربي هنوز به شيوه سنتي چرم توليد مي شود. البته اين هنر در شهرستان خوي با توجه به فعاليت يك هنرمند پيش كسوت، در حال منسوخ شدن است. در تبريز نيز بيشتر، چرم صنعتي توليد مي شود. همچنين استان همدان حدود 150 توليدكننده چرم دارد كه تعدادي از آنها در خانه هاي خود به توليد اين مصنوعات مي پردازند.
وي ادامه داد: سال 1312 نخستين كارخانه چرم سازي در همدان راه اندازي شد و اكنون 12 كارگاه صنعتي دارد؛ اما بيشتر آنها با يك چهارم توليد نسبت به گذشته فعالند. البته بيشتر توليدات آنها سالامبور است كه به تركيه و كشمير صادر مي شود.
اين توليدكننده مصنوعات چرمي در استان همدان با اشاره به خواب بودن بازار، گفت: معمولاً مواد اوليه براي توليدات سنتي چرم، ارزان تر تهيه مي شود؛ اما براي فرآوري و توليد آن، كار و زمان بيشتري صرف مي گردد. توليدات چرم سنتي نيز بيشتر در حوزه شكار و سواركاري است كه با توجه به قيمت ارزان آنها نسبت به توليدات خارجي، مورد استقبال زيادي قرار دارند. چرم صنعتي نيز با توجه به تنوع محصولات آن، بازار بهتري نسبت به چرم سنتي دارد.
او درباره خسارت هايي كه واردات چرم خارجي به توليدات چرم سنتي وارد كرده است، بيان كرد: چرم، دامنه وسيعي دارد، به طوري كه اكنون با مشكل توليد مواجه هستيم. بيشتر مردم ايران، فرهنگ مصرف چرم طبيعي را دارند و ارزش آن را درك مي كنند. البته كشور چين در مقطعي تلاش كرد، اجناس مشابه را به ايران وارد كند؛ اما محصولات آنها چرم نيست. بنابراين نمي توانند جايگزين چرم طبيعي ما شوند. واردات مصنوعات چرم خارجي نيز با توجه به تنوع محصولات چرمي در كشور، خسارت زيادي وارد نمي كند، فقط حمايت در داخل كمتر است.
گودرزي درباره صادرات مصنوعات چرم ايراني به خارج از كشور، گفت: بيشتر توليدكنندگان چرم خرد هستند و فقط براي توليد يك بسته متوسط از يك نوع محصول چرمي بايد پنجاه، شصت ميليون تومان سرمايه گذاري كنند. با اين اوضاع حمايتي، معمولاً توليدكنندگان خطر نمي كنند. كشورهاي خارجي از مصنوعات چرمي ايراني بسيار استقبال مي كنند، حتی بارها درخواست آموزش از ما كرده اند.
او درباره حمايت هاي مربوط به اين حوزه از سوي متوليان اظهار داشت: ما تاكنون حمايت خاصي را نديده ايم و بيشتر تلاش مي كنيم، با اتكا بر توانايي هاي خود به اين كار ادامه دهيم. البته حمايت هايي در حد پرداخت تسهيلات از طريق بنگاه هاي زودبازده مطرح بوده اند كه معمولاً بايد رابطه اي داشت تا بتوان ده، پانزده ميليون تومان وام گرفت. معمولاً شرايط اين طور نيست كه مسئولان پيگيري كنند تا با توجه به نياز مالي هنرمندان، آنها را براي دريافت تسهيلات معرفي كنند.
وي افزود: اگر قرار باشد، وامي پرداخت كنند، بايد همه زندگي را رها كرد تا براي هفت، هشت ميليون تومان، هفت خوان رستم را رد كرد.
اين توليدكننده مصنوعات چرم در استان همدان ادامه داد: به سفارش استاندار همدان براي همايش سرمايه گذاري اين استان كه ارديبهشت ماه امسال برگزار شد، 15ميليون تومان هزينه كرديم تا كيف هاي چرمي براي مهمانان اين همايش آماده كنيم؛ اما آنها اين كيف ها را تحويل گرفتند و فقط بخشي از هزينه آن را پرداختند.
وي با اشاره به بيمه معطل مانده هنرمندان صنايع دستي بيان كرد: بارها اين موضوع را با مسئولان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري و حتی اسفنديار رحيم مشايي در زمان مسئوليتش مطرح كرديم، چون با اين كار، كمك حداقلي به هنرمندان صنايع دستي مي كنند؛ اما اين طرح هم چنان معطل مانده است.
گودرزي اضافه كرد: البته مسئولان كارهايي هم براي حمايت انجام داده اند؛ براي نمونه، بازاري را كه توليدكنندگان چرم همدان در آن فعاليت مي كنند، تعمير كرده اند كه اين كار براي كارگاه هاي اين راسته بسيار خوب بوده است.

مشکلات مجوزهاي آموزشي صنايع دستي رنگ قانون مي گيرد
بخش مهمي از مشکلات صنايع دستي استان ها که امکان حل آنها تنها در سطح ملي امکان پذير نيست به اداره کل توسعه و ترويج معاونت هنرهاي سنتي ارسال شده است.
معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي مدتي پيش از معاونت هاي استاني خواسته است مهمترين بخش از مشکلات و مسائل پيش روي خود که امکان حل در سطح استاني را ندارد به اين معاونت ارسال کنند.
بنابر اين گزارش مشکلات ملي صنايع دستي استان ها با تلاش معاونت هنرهاي سنتي کشورمان در شوراي عالي ميراث فرهنگي و گردشگري به رياست رئيس جمهور مطرح مي شود.
اين در حالي است که با ارسال اين دستورالعمل از سوي اداره کل توسعه و ترويج، معاونت هاي صنايع دستي استان ها بخش مهمي از مشکلات خود را به منظور پيگيري در سطح ملي ارسال کرده اند.
اين گزارش حاکي از آن است که صدور مجوزها در بخش صنايع دستي و هنرهاي سنتي عمده مشکلات معاونت هاي صنايع دستي استاني را شکل مي دهد که تنها راه حل آن تصويب يک قانون جديد است.
در حال حاضر مجوزهاي آموزشي کشور توسط سه نهاد وزارت علوم، آموزش و پرورش و سازمان فني و حرفه اي صادر مي شود. با توجه به اينکه صدور مجوز آموزش هاي مهارتي بر عهده سازمان آموزش و پرورش است، مشکلات عمده ميان معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي و اين سازمان در بخش مجوزها معضلاتي را پديد آورده است.
بر پايه اين گزارش سازمان فني و حرفه اي معتقد است با توجه به اينکه صدور مجوزهاي آموزشي توسط اين سازمان صورت مي گيرد، تعيين استانداردهاي آموزشي و صدور گواهي مهارت نيز بايد توسط سازمان فني و حرفه اي صورت گيرد.
همچنين با توجه به اينکه معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي خود استانداردهاي آموزشي را تعيين مي کند صدور گواهي مهارت و گواهي نامه پايان دوره نيز بايد توسط اين معاونت صورت پذيرد.
معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي با طرح اين مشکل در شوراي عالي ميراث فرهنگي و گردشگري تلاش مي کند در قانون فعلي صدور مجوزهاي آموزشي تغييراتي ايجاد کند.

شروع ماراتن شهرک هاي صنايع دستي براي رسيدن به خط پايان
5 استان قابليت دار در اولویت ايجاد و راه اندازي شهرک و بازارچه صنايع دستي کشور قرار مي گيرند.
مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني معاونت هنرهاي سنتي با بيان اين مطلب گفت: پس از بررسي گزارش مشاوران طرح نسبت به انتخاب 5 استاني که داراي مطالعات قوي تر و توضيحات مناسب تري هستند، اقدام مي شود.
مهدي کيايي ادامه داد: با پيشنهاد معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي و تأييد رياست سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري اين طرح براي درج در دور سوم سفرهاي رياست جمهوري آماده مي شود.
وي با اشاره به اينکه استقرار شهرک و بازارچه ها از لحاظ بعد بازاريابي و مکاتبات نيازمند سرمايه گذاري بخش خصوصي است، اظهار داشت: با مکاتبات انجام شده مقرر شد هماهنگي هاي لازم براي تدوين بسته هاي سرمايه گذاري به عمل آيد.
مدير کل حمايت از توليد و بازرگاني اين معاونت تصريح کرد: اين بسته پس از بررسي و تدوين در اختيار بخش خصوصي براي سرمايه گذاري قرار مي گيرد.
کيايي با بيان اينکه همچنين معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي در تلاش است در صورت امکان و تخصيص اعتبارات لازم نسبت به برگزاري همايش تخصصي طرح مطالعات و ايجاد شهرک و بازارچه ها اقدام کند، گفت: در اين همايش با دعوت از مشاوران و صاحبنظران دانشگاه ها رويکردهاي مختلف بررسي مي شود.
اين مقام مسئول در ادامه اظهار داشت: اين تصميمات در آخرين نشست شوراي مديران ستاد با حضور سرپرست معاونت هنرهاي سنتي و مديران کل اين معاونت مطرح و نسبت به اجرايي شدن آن برنامه ريزي شد. وي اضافه کرد: همچنين نسبت به شناسايي اماکن و مراکز ميراثي، تاريخي و فرهنگي به منظور انجام مشارکت اعتبارات مرمتي استان اقدام می شود تا بدين منظور مرمت تا پايان سال به اتمام برسد و بعد از آن براي بهره برداري به هنرمندان صنايع دستي واگذار شود.
مهدي کيايي خاطرنشان کرد: صنايع دستي نقش مؤثري در افزايش جاذبه هاي گردشگري بناها و اماکن مختلف تاريخي دارد که ايجاد بازارچه ها در اين اماکن يکي از بهترين راه هاي بهره مندي از جلوه هاي صنايع دستي است.

ظرفيت بناهاي تاريخي در خدمت صنايع دستي است 
معاونت حفظ، احياء و ثبت آثار تاريخي از آمادگي براي پيشبرد اهداف هنرهاي سنتي و صنايع دستي کشور خبر داد.
معاون حفظ، احياء و ثبت آثار تاريخي سازمان ميراث فرهنگي با حضور در بيست و پنجمين نشست شوراي معاونين و مديران کل حوزه رياست با بيان اين مطلب گفت: معاونت حفظ، احياء و ثبت آثار آمادگي خود را براي هر گونه همکاري اعلام مي کند. مسعود علويان صدر با اشاره به اينکه صنايع دستي و هنرهاي سنتي امروز نيازمند تحولات راهبردی است، اظهار داشت: به منظور بهره مندي از تدابير خاص و قابل رقابت در بازارهاي جهاني در خصوص ايجاد حلقه هاي خاص فروش بايد اقداماتي را انجام داد. وي تصريح کرد: در راستاي ايجاد حلقه هاي خاص فروش بايد در گام اول به روستاها و بعد از آن در قالب نواحي، منطقه اي و ملي گام برداشت تا منتهي به نتايج دلخواه شود. معاون حفظ، احياء و ثبت آثار تاريخي ادامه داد: با توجه به طي شدن مراحل ثبت در اين معاونت نهايت همکاري و تلاش در بخش ثبت ناملموس رشته هاي صنايع دستي و هنرهاي سنتي انجام مي شود.
علويان صدر اضافه کرد: در بخش تجهيز که شامل ويترين آرايي و راه اندازي و تجهيز موزه هاي صنايع دستي و هنرهاي سنتي نيز اقداماتي صورت مي گيرد.
وي با تأکيد بر اينکه در خصوص راه اندازي بازارچه هاي صنايع دستي در اماکن تاريخي نيز پيش از اين توافقاتي انجام شده، گفت: با توجه به پيگيري ضربتي معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي براي راه اندازي اين بازارچه ها همکاري لازم انجام مي شود.

جاجيم بافي در فارس آموزش داده شد
رشته هنري جاجيم بافي براي نخستين بار در استان فارس توسط معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان آموزش داده شد .
معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان فارس با بيان اين مطلب گفت:معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي اين سازمان به منظور احياي هنر منسوخ شده جاجيم بافي در سال جاري اقدام به راه اندازي کلاسهاي آموزش رايگان جاجيم بافي در بخش خفر شهرستان جهرم کرده است .
حبيب شهبازي افزود: بنابراين گزارش در اين کلاسهاي آموزشي که مورد استقبال دختران روستايي و عشايري منطقه قرارگرفت تعداد 22 هنرجو با مربيگري يکي از زنان عشاير که در بافت جاجيم از تبحر خاصي برخوردار بود با نحوه بافت جاجيم آشنا شدند.
وي تصريح کرد: جاجيم به عنوان يکي از دست بافته هاي عشايري که اززيبايي منحصر بفردي برخوردار است اندک اندک به دست فراموشي سپرده مي شود که با اين برنامه ريزي و با آموزش اين نوع هنر از منسوخ شدن آن جلوگيري مي شود.
شهبازي اضافه کرد: جاجيم يکي ازبافته هاي عشاير قشقايي فارس است که براي پوشاندن رختخواب و اثاثيه درون چادر از آن استفاده مي شود از اين رو به آن پوشن هم مي گويند.
وي ادامه داد: جاجيم هاي کوچک به عنوان رو انداز نيز کاربرد دارد. جاجيم به رنگهاي مختلفي بافته مي شود و رنگهاي روشن دربافت آن بيشتر بکار مي رود.
شهبازي خاطرنشان کرد: نقش شطرنجي ، نقش آينه کگل، نقش کنگره ، نقش موازي ، نقش حوض، نقش مدخل، نقش لوزي و... ازنقوش مختلف جاجيم است .
جاجيم هاي گل برجسته نيز نوعي ديگر از جاجيم است که معمولا زمينه اي روشن دارند و نقوش آن داراي رنگهاي متنوع و ترکيبي از نقوش گليم و قالي است و بافت آن از
تار و پود پشمي يکرنگ است . مواد اوليه جاجيم از پشم است و بافت آن به گليم شباهت دارد با اين تفاوت که جاجيم در چهار تخته بافته مي شود و پس از يافتن به هم متصل و دوخته مي شود.
جاجيم نوعي دست بافت است که با تارهاي رنگارنگ نقش مي گيرد . تارهاي جاجيم معمولأ به طور راه راه قائم است و هر نوار آن به يک رنگ است که در اين صورت بخش هايي از هر نوار به شکل چهارگوش يا سه گوش دو رنگ درمي آيد. جاجيم هاي فارس را در دو قطعه باريک جدا ازهم مي بافند و سپس در امتداد قائم به هم مي دوزند. 

سفال کلپورگان خفته در آغوش زنان بلوچ
گلفام سهندي - منطقه کلپورگان يکي از روستاهاي سراوان در جنوب شرقي بلوچستان در جنوب زاهدان در حاشيه ريگستان بزرگ دشت لوت واقع شده است.
روستاي کلپورگان از توابع سراوان - روستاي کوهکم سرباز از توابع ايرانشهر و روستاهاي اولنچکان، گلک و شادي گور از توابع شهرستان نيک شهر از مراکزي محسوب مي شوند که زنان بلوچ در آن به ساخت سفال اشتغال دارند.
سفالهاي اين منطقه به رنگ قرمز و کاملاً دست ساز بدون استفاده از چرخ سفالگري است، ويژگيهاي شاخص سفال کلپورگان اين است که بدون لعاب و با نقوش سياه رنگ تزيين مي شوند.
اين نقوش هندسي سياه رنگ از ترکيب آب، تيتوک و سنگي که از کوه بيرک در نزديکي محل بدست مي آورند، ساخته و به کمک يک تکه نازک از چوب خرماي وحشي طرح را بر روي سفال نقش مي زنند.
رنگ اين نقوش قبل از پخت سفال به صورت قهوه اي متمايل به قرمز است که در اثر حرارت به رنگ سياه تبديل مي شود، نقوش سفال کلپورگان مشابه نقوش سفالهاي بيش از تاريخ و آغاز دوره تاريخي است.
ماده اوليه سفال کلپورگان نيز از نوعي خاک حاصل مي شود، مردان آن سامان اين خاک را از منطقه اي به نام مش کوتک واقع در دو کيلومتري شمال شرقي روستا تهيه و سپس با مخلوط کردن به ماده اي دوغاب مانند آن را به گل مبدل ساخته، در اختيار زنان هنرمند بلوچ قرار مي دهند.
سفال کلپورگان اغلب به شکل کاسه، کوزه، جام، قدح، پارچ و ليوان ساخته مي شود که اغلب ظرفهاي ساخته شده آن داراي سرپوش است که گاه خود به عنوان ظرفي مستقل مورد استفاده قرار مي گيرد.
نکته جالب درباره سفالهاي کلپورگان دسته آنها است که اين دسته ها بر خلاف سفالهاي امروزي ديرتر از بخش هاي ديگر سفال مي شکنند.
سفالگر مقداري از گل را به صورت لوله اي برداشته و به بدنه مرطوب ظرف وصل مي کند و با ابزار شکل دلخواه را به وجود مي آورد، اين دسته ها بسيار ماهرانه از دسته هاي ظروف لعابي قرون مياني دوره اسلامي ساخته مي شود.
علاوه بر اين مسأله، نکته جالب ديگر تنوع توليدات سفالهاي اين منطقه است، سفالهايي با اشکال نمادين سر حيوانات، بخوردانهايي به شکل انار که در زبان محلي به آن سوچکي گفته مي شود.
رنگ اين نوع سفال قبل از پخت به رنگ خاکستري روشن است که در اثرحرارت به رنگ قرمز متمايل به قهوه اي تبديل مي شود.
در حال حاضر اين سفال با استقبال بازار مصرف روبرو نيست، گويي ظروف پلاستيکي سبک جايگزين سفالينه هاي دست ساز صنعتگران بومي شده است که البته بايد پذيرفت که آنچه از رونق مي افتد نه خنکاي آب که هنر بي بديل سفال کلپورگان است.                              منبع: میراث آریا