صفحه 9--5 اردیبهشت 89
كشف تكههاي مجسمه تاريخي در مقدونيه
ایسنا: بقاياي مجسمهاي كه احتمالاً به يك امپراطور تعلق داشته در معبدي غارتشده در مقدونيه كشف شدند.
باستانشناسان در جريان كاوشهاي اخير خود در محوطهي تاريخي "استوبي" در مركز مقدونيه، موفق به كشف تكههاي مجسمه سر يك مرد و يك پيكر و نيم تنه كوچك برجاي مانده از سالهاي نخستين تمدن روم باستان شدند.
به گزارش "بالكان تراوللرز"، اين آثار در بقاياي معبدي كشف شدند كه علاوه بر نادر بودن، بخشهاي تاريك زندگي مردمان مقدونيه فعلي را در هزاران سال قبل را آشكار ميكند.
به گفته يكي از باستانشناسان حاضر در اين پروژه شكل مو و صورت مجسمه كشفشده نشان ميدهد كه اين مجسمه به امپراطور و يا يك شهروند مهم كه در قرن اول ميلادي ميزيسته، تعلق دارد. وي همچنين بر اين باور است كه كاوشهاي بيشتر ميتواند به كشف شواهدي درباره اين معبد بهويژه اينكه معبد به چه كسي اهداء شد و يا در چه زماني احداث شده بينجامد، هرچند كه اين اثر تاريخي در گذشته به دفعات مورد دستبرد قاچاقچيان آثار تاريخي قرار گرفته است. اكنون پروژهي كاوش در محوطهي تاريخي استوبي با حضور 65 باستانشناس و 400 كارگر در جريان است. در دسامبر سال2008 نيز مجسمهي سالم يكي از الهههاي تمدن رم باستان كه در ابعاد يك انسان بالغ ساخته شده است، در يكي از محوطههاي تاريخي مقدونيه كشف شد.
اين مجسمه كه در ابعاد واقعي يك انسان بالغ (170 سانتيمتر) ساخته شده، پيكرهاي از الههي تمدن رم باستان ـ ونوس ـ را كه از او بهعنوان الههي عشق نام برده ميشود، نشان ميدهد. روي اين مجسمه كه در سالهاي اوليهي رواج مسيحيت در اروپا ساخته شده، تصويري از يك دلفين روي ساق پاي چپ مجسمه كه نشاندهندهي خروج اين الهه از آب است، حجاري شده است. براساس تحقيقات انجامشده توسط باستانشناسان مقدونيه، محوطه تاريخي استوبی بين قرنهاي اول تا هفتم پس از ميلاد مسيح (ع)، يكي از شهرهاي مشهور تمدن رم باستان بوده است. در جريان كاوشهاي انجامشده در اين محوطه، حدود 23 هزار شيء تاريخي كشف شدهاند كه بخش اعظم آنها در موزهي اسكوپيه بهنمايش درآمدهاند.
اين در حالي است كه برخي محوطههاي تاريخي كشور مقدونيه با 10هزار محوطهي تاريخي ثبتشده، ميزبان دزدان هستند و آثار تاريخيشان تاراج ميشود. البته دولت مقدونيه قصد دارد تا اقدامات جديتری را در زمينهي قاچاق آثار تاريخي اين كشور به مرحله اجرا بگذارد تا بدينوسيله از تاراج محوطههاي تاريخي جلوگيري شود.
بر اساس برآوردهاي علمي، از آنجا كه كشور مقدونيهي فعلي در سالهاي دور در مركزيت تاريخي و حكومتي منطقهي بالكان قرار داشته، پيشبيني ميشود كه بيشتر مناطق مقدونيه، محوطههاي تاريخي ارزشمندي را درخود جاي داده باشند.
البته شهر تاريخي استوبي برجايمانده از تمدن روم باستان نيز كه بهخاطر موزاييكهايش مشهور است، در شرايط ناگواري به سر ميبرد.
در مقدونيه اعتقاد بر اين است كه يك شبكه گسترده از خلافكاران محلي، قاچاق آثار تاريخي را هدايت ميكنند و اين آثار را به خريداراني كه به راحتي ميتوان آنها را در يونان، اتريش و آلمان يافت، ميفروشند. برخي از اين آثار به مبلغي در حدود 20هزار يورو و برخي نيز تنها به مبلغي در حدود 100 يورو به فروش ميرسند؛ هرچند كه يك سكه طلا به تنهايي ارزش زيادي ندارد؛ اما اگر به همراه ديگر وسايل ويژه خاكسپاريشده به فروش برسد، ارزش زيادي پيدا ميكند.
"زلاتكو ويدسكي" از موزهي مقدونيه كه يكي از كاوشگران شهر تاريخي "ايسار ماروينيچي" است، وسعت اين شهر تاريخي را 80 هكتار ميداند؛ هرچند بهدليل مشكلات اقتصادي كه گريبانگير دولت مقدونيه است، امسال تنها ميتواند 20 هكتار از اين شهر تاريخي را كاوش كند.
اين در حالي است كه باستانشناسان تنها با هفت ماه كاوش در اين شهر موفق به كشف حدود 2500 قبر از دورههاي مختلف تاريخي از جمله دوران ماقبل تاريخ، عصر سنگ، عصر آهن و عصر برنز شدهاند؛ هرچند قاچاقچيان بيشتر بهدنبال آثاري از تمدنهاي يونان و رومباستان هستند.
ثبت آسياب «فدامي» فارس در فهرست آثار ملي
آسياب فدامي - شهرستان داراب، بخش فورگ، دهستان آبشور، روستاي فدامي- در فهرست آثار ملي کشور به ثبت رسيد.
به گزارش ميراث آريا،اين اثر متعلق به قرون متاخر اسلامي (صفوي- قاجاري) بوده و بدليل قرار گرفتن در حومه روستاي فدامي بدين نام معروف است. اين اثر در جنوب شرقي روستاي فدامي و در فاصله 200 متري آن قرار دارد، کوه فدامي در 500 متري
غرب آن و رود شور از 300 متري شمال آن مي گذرد. همچنين رودخانه فصلي حاشيه غربي آن و نخلستان موسوم به دم آسياب شمال و شرق اثر را در بر گرفته اند و ارتفاع آن از سطح دريا 779 متر است. اين اثر شامل بقاياي آسيابي آبي با سه دهانه متصل به هم، در راستاي طولي شرقي- غربي
است. دهانه ها هر يک داراي مجراي آبريز جداگانه اي از سمت شمال آسياب هستند.
مصالح استفاده شده در ساخت اين اثر قلوه سنگ، شفته آهک و ساروج است.
غربي ترين دهانه آسياب که با توجه به شواهد موجود از دو دهانه شرقي از قدمت بيشتري برخوردار است داراي جدارة بيروني گرد با قطرتقريبي 3متر و دو تنوره تو درتوي داخلي است،
همچنين داراي مجراي ورودي آب با ارتفاع60 سانتيمتر و طول 10 متر است.
عمق تنوره داخلي نيز 2متر است و به نظر ميرسد که در سه دوره متوالي جداره داخلي تنوره با شفته آهک پوشيده شده است. دو دهانه ديگر آسياب با جداره بيروني مستطيل شکل و تنوره هايي با قطر مشابه و نيز مجراي ورودي آب هستند. چهار جهت اطراف اين اثر را نخلستان موسوم به دَم آسياب فراگرفته است و منازل مسکوني روستاي فدامي امروزه در فاصله 200 متري شمال غربي اثر واقع شده اند. رودخانه فصلي نيز در حاشيه غربي اثر قرار دارد.
اداره کل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري فارس با توجه به ارزشهاي تاريخي اين اثر در سال گذشته اقدام به بررسي، شناسايي و تکميل پرونده کرد که پس از طي مراحل قانوني در تاريخ 1 آذرماه 88 به شماره 27702 درفهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.
بديهي است اثر مذکور از تاريخ ثبت تحت حفاظت و صيانت اين اداره کل قرار داشته و هرگونه دخل و تصرف در اثر ممنوع و مرتکب مشمول مجازاتهاي قانوني خواهد بود.
گشايش نمايشگاه سکه هاي باستاني يونان در آتن
نمايشگاهي از سکه هاي باستاني يونان براي اولين بار در موزه سکه هاي شهر آتن گشايش يافت.
به گزارش ميراث آريا، در اين نمايشگاه که با عنوان "سکه هاي يونان باستان، گنجينه هايي در زير ريشه درختان" برپا شده است، به معرفي سکه هايي مي پردازد که در کنار ديوارها، زير کفپوش ها، درون غارها در مناطق اسرار آميز و مرتبط با رويدادهاي تاريخي کشف شده و پديده نگهداري سکه ها را در دوره هاي مختلف تمدن يونان پيش از بانکداري نشان مي دادند.
21 مجموعه از سکه هاي يونان باستان متعلق به قرن هاي پنجم تا اول پيش از ميلاد در اين موزه به نمايش درآمدند که شامل 3644 شمش طلا، نقره، الواح نقره اي و سکه هاي برنزي هستند. دو مجموعه ديگر نيز از دوران کلاسيک يونان شامل 549 سکه و 498 قطعه جواهر، در اين نمايشگاه معرفي شده اند.
اين نمايشگاه از روز سه شنبه هفته جاري گشايش و تا 31 دسامبر داير خواهد بود. موزه سکه شناسي آتن که از سال 1829 تاکنون به نمايش بزرگترين و نادرترين سکه هاي تاريخي مي پردازد، يکي از معروف ترين موزه هاي سکه شناسي منطقه بالکان به شمار مي رود که بيش از 600 هزار سکه باستاني متعلق به دوره يونان باستان، امپراتوري روم و بيزانس، قرون وسطي و عصر نوین به همراه مدال ها، مهرهاي سلطنتي و سنگ هاي قيمتي را در خود نگاه داشته است.
دزدان، مجسمه هاي بوداي لائوس را به سرقت بردند
بيش از يک دهم از مجسمه هاي بوداي منطقه مرکزي لائوس که در فهرست ميراث جهاني قرار دارد، طي ساليان گذشته به سرقت رفتند. به گزارش ميراث آريا، محققان دانشگاه بودا شناسي ژاپن، طي تحقيقات خود از سال 2001 تا کنون، اعلام کردند، بيش از 120 مجسمه بودا از 35 معبد اين کشور طي يک دهه اخير به سرقت رفتند. اين تحقيقات حاکي از آن بود که در سال 2007، شمار مجسمه هاي موجود در معابد منطقه مرکزي اين کشور 1174 عدد بود که در سال 2009، مجموع 100 عدد از تعداد اين مجسمه ها کاسته و در سال 2010 نيز 20 مجسمه ديگر به سرقت رفتند.مقامات سازمان ميراث فرهنگي لائوس معتقدند، سارقان اين مجسمه ها را به منظور فروش در بازارهاي خارجي و حتي موزه هاي معروف غربي به سرقت برده اند، ازاينرو علاوه بر آنکه کاهنان معابد، اقدامات گسترده اي را در حفظ ديگر مجسمه هاي خود آغاز کرده اند، محققان نيز با انتشار بروشورهايي، مسئولان دولتي لائوس را به مراقبت و حفاظت بيشتر از ميراث تاريخي خود فراخوانده اند.اين مجسمه ها در شهر "لوانگ پرابانگ"، يکي از شهرهاي شمال مرکز ويتنام که در قرن چهاردهم تاسيس شده قرار دارند که به گفته محققان بسيار نادر بوده و از ارزش بالايي نيز برخوردارند.
کشف سکونتگاهي 12 هزار ساله در سوريه
سکونتگاهي متعلق به اقوام کشاورز حاشيه رود فرات با قدمتي متعلق به 10 هزار سال پيش از ميلاد مسيح در سوريه کشف شد. به گزارش ميراث آريا، کاوشهاي باستانشناسان در منطقه تل الابار سوريه و در حاشيه رود فرات منجر به کشف دو منطقه مختلف، سه خانه گروهي و چندين خانه دايره اي شکل شد که با سنگ آهک بنا شده و مسيرهايي با سنگهاي مختلف آنها را به رودخانه متصل ميکردند.
"طاهر يرته"، معاون رئيس سازمان باستانشناسي سوريه گفت: باستانشناسان همچنين موفق به کشف ابزار آلات سنگي گوناگوني همچون، خنجر، سرنيزه، تبر، ابزار آلات مخصوص دباغي چرم و بوريا بافي، ظروف سفالي و استخوان و شاخ حيوانات شدند.
وي خاطر نشان کرد: اولين ساختمان گروهي اين منطقه، دايرهاي به عمق 15 متر و قطر 12 متر بوده و ديواري مزين به سنگ آهک و حکاکيهايي از تصاوير حيوانات، شکلهاي هندسي و تصوير خورشيد درون آن ديده ميشد. کف اين خانه از کاشيهاي سفالي آهکي پوشيده شده و به وسيله الوارهايي چوبي مسقف شده بود.
دومين خانه دايره اي کشف شده در اين مکان هفت متر قطر داشته و پنج اتاق آن به کمک ستوني سنگي که از مرکز به سقف متصل بوده مهار ميشدند.
به عقيده کارشناسان اين دو خانه، بناهاي مسکوني نبوده و به احتمال فراوان براي امور مذهبي و اجتماعي مورد استفاده قرار ميگرفتند. علاوه بر آن باستانشناسان کشف اين سکونتگاهها را پاسخي بر پرسشهاي پيشين محققان در نحوه توسعه کشاورزي در کنارههاي رود فرات اعلام کردند.
کشف کاخ 400 ساله در انگلستان
باستانشناسان انگليسي موفق به کشف بقاياي کاخي در جنوب اين کشور شدند که نزديک به 400 سال از ويراني و ناپديد شدن آن ميگذشت.
به گزارش ميراث آريا، اين اکتشاف که با آشکار شدن سفالها و خشتهاي سقف و ديواره اين ساختمان صورت گرفت، کاخي را هويدا کرد که در سال 1272 بنا و در سال 1466 به عنوان اقامتگاهي سلطنتي مورد استفاده قرار گرفته بود.
بر اساس اسناد موجود،اين بنا به دست هنري هفتم، شاه انگلستان به کاخ تبديل شد و بعدها تغييراتي در آن به وسيله هنري هشتم و اليزابت اول صورت گرفت، اما در اواسط قرن هفدهم متروک و پس از مدتي به صورت کامل ويران شد.
به گفته باستانشناسان، مهمترين آثار به دست آمده در اين کاخ، سفالهاي سقفي نادر و کميابي است، که در فاصله سالهاي1450 تا 1490 در والنسياي اسپانيا ساخته شده و به اين کشور وارد شده بودند، مصالحي که در کمتر بناهاي کشف شده در انگلستان به چشم ميخورند. گفتني است علاوه بر تيم باستانشناسي، بيش از 100 نفر از ساکنان منطقه نيز در کشف اين کاخ سلطنتي شرکت داشته اند.
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی