روزنامه عصر مردم

شارستان، شهر ميراث جهاني سلطانيه، از زير خاک بيرون آورده شد
کاوش هاي باستان شناسي به منظور شناسايي لايه هاي تاريخي در محوطه جمعه مسجد، واقع در عرصه ميراث جهاني گنبد سلطانيه منجر به کشف شارستان (ربض) شهر تاريخي سلطانيه شد. پيش از اين قرار بود در اين محوطه ساخت و ساز شود.
«محمدرضا قربانزاده»، مدير اجرايي پايگاه ميراث جهاني گنبد سلطانيه با اعلام اين خبر گفت: «يکي از مشکلات پايگاه ميراث جهاني گنبد سلطانيه حفاظت از عرصه اين محوطه تاريخي است که بخشي از آن جزء زمين هاي مردم محسوب مي شود و از آنجايي که در زير اين زمين ها آثار باستاني وجود دارد، بايد به نحوي جلوي ساخت و ساز در اين محوطه ها نيز گرفته شود.»
وي در ادامه گفت: «يکي از اين محوطه ها، جمعه مسجد است که طي کاوش هاي سال 1370 مشخص شد داراي آثار تاريخي بوده و بخشي از شهر سلطانيه محسوب مي شود، اما از آن جايي که از کاوش هاي آن سال انتشارات و اطلاعاتي در دست نيست، براي اثبات اين امر مجدداً
کاوش هاي جديدي را در اين محوطه باستاني به منظور جلوگيري از ساخت و ساز و نشان دادن آثار آغاز کرديم که نتايج فوق العاده اي به همراه داشت.»
در اين کاوش ها شارستان (ربض)، شهر تاريخي سلطانيه به همراه بخشي از مسجد جمعه آن کشف شد. اين آثار براي نخستين بار از خاک بيرون آورده شدند.
«عبدالرضا مهاجري نژاد»، سرپرست کاوش در محوطه باستاني جمعه مسجد در اين باره گفت: «محوطه معروف به جمعه مسجد با 85 هکتار يکي از مهمترين محوطه هاي تاريخي در عرصه ميراث جهاني گنبد سلطانيه است که در کاوش هاي باستان شناسي نيز اين موضوع به خوبي آشکار شد. براي کاوش در اين محوطه 40 گمانه و 5 ترانشه باستان شناسي باز کرديم که در تمامي آنها به آثار باستاني بر خورديم.»
آثار بيرون آمده از خاک که بخشي از جمعه مسجد را نيز شامل مي شود نشان مي دهد که اين محوطه بخشي از شهر تاريخي سلطانيه است و احتمالاً شارستان سلطانيه محسوب مي شود. محوطه جمعه مسجد بيرون از ارگ حکومتي بوده و احتمالاً محل تجمع مراکز صنعتي، تجاري، خانه ها
و تجمعات مردمي بوده است.مهاجري نژاد درباره يافته هاي باستان شناسي محوطه جمعه مسجد گفت: «از جمله بخش هايي که مورد کاوش قرار گرفت خود محدوده بناي جمعه مسجد بود که بخشي از نقشه معماري آن از زير خاک بيرون آورده شد.»
وي در ادامه گفت: «از جمله بخش هاي بدست آمده از نقشه معماري جمعه مسجد ورودي آن است که با استفاده از سنگ فرش به وجود آمده بود. همچنين در کاوش اين مسجد نزديک به 7 نوع کف فرش شامل انواع آجرفرش، سنگ فرش، کف گچي و ... بدست آمد. جالب آن است که نمونه سنگ فرش به کار رفته در جمعه مسجد پيش از اين در مسجد جامع سيراف و همچنين تخت سليمان نيز ديده شده بود.»
در معماری مسجد جمعه از سنگ هاي تراش خورده اي استفاده شده که در بناهاي حکومتي و دولتي استفاده مي شده است. همچنين در اين بنا 4 مرحله معماري نيز شناسايي شده است. باستان شناسان قديمي ترين معماري بدست آمده را به دوره ايلخاني و جديدترين آنها را به دوره صفوي نسبت مي دهند.
کشف کارگاه هاي سفال گري و فلز گري و همچنين بناهاي عمومي و دولتي از ديگر يافته هاي باستان شناسي در محوطه جمعه مسجد بود.
مهاجري نژاد دراين باره گفت: «حجم عظيمي سفال در اين کاوش ها بدست آمد. همچنين چند کارگاه سفال گري و فلز گري نيز کشف کرديم. يکي ديگر از کارگاه هاي بدست آمده به کارگاه ترکيب گچ و آهک مربوط مي شود. همچنين در کنار يکي از کارگاه هاي فلز گري قطعه اي طلايي نيز بدست آمده است.»
به گفته وي کشف کارگاه هاي سفال گري نشان مي دهد که حجم عظيمي از سفال در محوطه جمعه مسجد و اراضي طالبيه توليد مي شده است.
در ساخت اين شهر از اسلوب معماري و شهرسازي استفاده شده و اين موضوع به خوبي در خيابان ها و گذرهاي شهر که اکنون از زير خاک بيرون آورده شده اند قابل رؤيت است. در اين شهر از ساختار آبرساني قنات استفاده مي شده که بيش از 100 هکتار را به خود اختصاص داده است.
قربانزاده با بيان اين موضوع که آنچه از زير خاک بيرون آورده شده حفاظت مي شود، گفت: «براي اولين بار مي خواهيم که آثار بيرون آورده شده را دوباره در خاک نکنيم. از آنها حفاظت کرده و به فکر نمايش آنها براي عموم مردم هستيم تا با چشم خود ببينند که محوطه جمعه مسجد مملو از آثار است.پيش از اين قرار بود در اراضي جمعه مسجد ساخت و سازهايي صورت گيرد که با مخالفت شديد پايگاه ميراث جهاني سلطانيه مواجه شد.
 اين مخالفت ها نزديک به يک سال طول کشيد و اکنون پس از کاوش هاي باستان شناسي
 احتمال مي رود که مردم نيز به راه حل هاي بهتري نسبت به ساخت و ساز در زمين هاي خود فکر کنند.

كشف قديمي ترين مدرسه جهان در مصر
قديمي ترين مدرسه جهان با پنج هزار سال قدمت در بقاياي شهري كه مردم آن به تدريس دندانپزشكي و ديگر علوم مي پرداختند، در مصر كشف شد.
باستان شناسان مصري در جريان كاوش هاي خود در محوطه اي تاريخي در غرب صحراي مصر، موفق به كشف بقاياي ساختماني شدند كه مي توان آن را قديمي ترين مدرسه جهان دانست.
باستان شناسان اين بناي آجري را بخشي از شهر تاريخي آمهيدا (Amheida) مي دانند كه قدمت آن حدود پنج هزار سال است و در سال هاي دور با جمعيتي حدود 75هزار نفر در مسير تجاري مردم تمدن هاي رم و يونان باستان بوده است. تا به حال در بقاياي اين مدرسه، آثاري از تمدن هاي رم و يونان باستان از جمله ظرف هاي سفالي حاوي روغن زيتون كشف شده اند.
براساس كاوش هاي انجام شده در سال هاي گذشته، ساكنان شهر آمهيدا در علوم مختلف، بويژه دندانپزشكي و ساخت ابزار آلات فلزي مهارت داشته اند باستان شناسان كشف قديمي ترين مدرسه جهان را يك كشف منحصر به فرد دانستند و اميدوارند با ادامه كاوش ها، آثار تاريخي ديگري را كشف كنند.                                         

انتشار شجره نامه 1200 بناي امامزاده کشور
 براي نخستين بار شجره نامه و نسب نامه بيش از 1200 بناي امامزاده ثبت شده در فهرست آثار ملي کشور تهيه شده است.
دبير ستاد بقاع متبرکه سازمان ميراث فرهنگي ضمن بيان اين مطلب افزود:اين مجموعه اطلاعات در سه هزار و ششصدصفحه 400 کلمه اي همراه با پنج هزار قطعه عکس و ويژگي هاي معماري هر بقعه تهيه شده است.
فخرالدين صابري با بيان اينکه مجموعه اطلاعات ياد شده در نوع خود کم نظير بوده و تاکنون جمع آوري نشده است، اظهارداشت :با موافقت حميد بقايي، رئيس سازمان ميراث فرهنگي اين کتاب در 26 جلد براي معرفي مجموعه بقاع متبرکه موجود در 30 استان کشور منتشر خواهد شد.
وي هدف از چاپ شجره نامه و نسب نامه هر امامزاده موجود در هر استان را ارائه فرهنگ و نوع معماري هر استان به زائران و گردشگران اعلام کرد تا آنها به راحتي بتوانند از اين موقعيت هاي
معنوي بهره مند شوند.
وي با بيان اينکه تنظيم اين کتاب به دو صورت انجام شده است، اظهارداشت: يک بخش از اين کتاب با عنوان کتاب مرجع به صورت مشروح و مفصل به نام "مجموعه هزار مزار ايران، پژوهشي در معماري و شرح حال" به چاپ رسيده است.
صابري ادامه داد: بخش ديگر اين کتاب خلاصه وضعيت و شرايط هر امامزاده در قالب يک تابلو قاب گرفته شده و بر درگاه ورودي هر بقعه امامزاده نصب مي شود که توضيحات اين تابلو نيز به صورت کتابچه اي منتشر خواهد شد .
وي با اشاره به اينکه فرايند تهيه اين کتاب از بهمن ماه سال گذشته آغاز و بعد از چهارماه به پايان رسيد، افزود:در نيمه دوم خرداد ماه امسال بخشي از اين تابلوهاي مربوط به شجره نامه و عکس بقاع متبرکه در نمايشگاه سالن اجلاس سران کشورهاي اسلامي به نمايش گذاشته شد.
دبير ستاد بقاع متبرکه بابيان اينکه امامزاده هاي کشور در بيش از 30 استان کشور قرار دارند، تصريح کرد:به دليل کم بودن تعداد بقاع امامزاده در برخي از استانها، نام آنها همراه با استان هاي مجاور در يک کتاب تلفيق شده است.
صابري در پايان افزود:پس از ويرايش اين کتاب26 جلدي اميد است براي روزهاي مبارک دهه فجر امسال براي ارائه به استانها آماده شود.

بررسي و شناسايي بيش از 500 اثر تاريخي فارس
به منظور حفاظت و نگهداري از آثار تاريخي و فرهنگي استان فارس اقدام به بررسي و شناسايي بيش از 500 اثر استان براي ثبت در فهرست آثار ملي کشور شده است.
رئيس سازمان ميراث فرهنگي،صنايع دستي و گردشگري استان فارس گفت: هم اکنون پرونده اين آثار براي ثبت در فهرست آثار ملي کشور آماده سازي و به سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري مرکزي ارسال شده است.
محمد رضا بذرگر افزود: اين آثار در شهرستان هاي فراشبند، مرودشت، زرين دشت، شيراز و خرم بيد واقع شده است.
وي تصريح کرد: از جمله آثاري که در شهر شيراز واقع شده است عبارتند از: فلکه گاز شيراز، مجسمه شيخ اجل سعدي شيراز که به عنوان دو اثر شاخص و ارزشمند به ثبت خواهد رسيد.
بذرگر اضافه کرد: همچنين پرونده 30 اثر ديگر از جمله آثار منقول، مفرغي و سفالي مربوط به دوره هاي پيش از تاريخ تا به امروز نيز آماده سازي و ارسال شده است.

 تهیه پرونده باغهاي ايراني و آرامگاه ها براي ثبت جهاني
 معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري از تهيه پرونده هاي باغ هاي ايراني و آرامگاه ها براي ثبت در فهرست ميراث جهاني خبر داد.
فريبرز دولت آبادي با اشاره به اين كه سال آينده دو پرونده بازار تبريز و مجموعه  شيخ صفي الدين اردبيلي براي ثبت جهاني در يونسكو داوري مي شوند، بيان كرد: سياست سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري اين است كه به سمت ثبت هاي سريالي پيش رود. به اين ترتيب كه با استفاده از يك سهميه ثبت، تعداد آثار بيشتري را بتواند ثبت كند. در اين راستا، امسال دو موضوع شاخص در برنامه قرار گرفتند كه يكي از آنها به بحث باغ هاي ايراني مربوط است.
وي اظهار داشت: باغ هاي ايراني به عنوان يك مفهوم و ايده باغ سازي جاي خود را در عرصه معماري و محوطه ها در سطح جهان باز كرده اند. دولت آبادي ادامه داد: اميدوارم امسال باغ هاي
 شاخص تاريخي را به طور كامل شناسايي و نقدهاي مربوط به مستند سازي را نيز برطرف كنيم. سپس در يك پرونده، تعدادي از اين باغ ها را نامزد ثبت جهاني كنيم. البته در ادامه بايد بقيه باغ ها به اين پرونده الحاق شوند.
به گفته او، مطالعاتي درباره باغ هاي شاخص در حال انجام هستند. البته تهيه اين پرونده مشكلات خاص خود را دارد و مشاركت استان ها و نيروهاي متخصص را مي طلبد.
وي توضيح داد: تهيه پرونده برج- آرامگاه ها نيز در دست اقدام می باشد و اين كار با ايده اي شبيه باغ ها در حال انجام است. موضوع برج ـ آرامگاه ها به لحاظ فلسفه وجودي و پيدايش، منحصر به كشور ما است. البته در حوزه فرهنگ ايراني، گسترش پيدا كرده است و در بسياري از كشورهاي آسياي ميانه شاهد آن هستيم. همچنين با توجه به اهميت، غناي فرهنگي ـ فلسفي و معماري اين آثار به نظر مي رسد، موضوع برج ـ آرامگاه ها براي ثبت در ميراث جهاني مناسب باشد. به همين دليل، همزمان با پرونده باغ هاي ايراني، پرونده اين آثار نيز تهيه مي شود.
معاون سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري گفت: امسال مجبوريم، يكي از اين دو پرونده را انتخاب كنيم، زيرا بايد قطعاً پرونده ميراث طبيعي را هم به يونسكو بفرستيم كه يكي از اين پرونده ها، جنگل هيركان يا مانگرو خواهد بود. وي با بيان اينكه از بين دو پرونده باغ هاي ايراني و برج -آرامگاه ها
احتمالاً پرونده باغ هاي ايراني در اولويت خواهد بود، افزود: پرونده هاي جنگل هيركان و مانگرو آماده اند و در موضوع جنگل هيركان فقط بحث تعامل با آذربايجان مطرح است كه بايد با هماهنگي وزارت امور خارجه انجام شود.

کشف لوح نقاشي هزار ساله در روسيه
لوحي باستاني از پوسته درخت توسکا با قدمتي در حدود يک هزار سال در شهري قديمي در شمال روسيه به دست يک کودک دبستاني در منطقه اي حفاري شده کشف شد.اين لوح حاوي تصاويري لنگر مانند است که مشابه به يکديگر کشيده شده و در کنار هم قرار گرفته اند، تصاويري که به دست فردي بالغ حکاکي و به گفته کارشناسان نقاشي هايي طرح گونه بوده اند.بررسي هاي دقيقتر باستان شناسان نشان داد، اين پوسته قديمي از دو بخش چسبيده به هم تشکيل شده که روي هر کدام، تصويري از لنگر کشيده شده است لنگرهايي که حدود پنج تا هفت سانتي متر بزرگي داشته اند.
باستان شناسان با توجه به وجود حلقه هايي مارپيچ در کناره هاي صفحه نقاشي معتقدند اين تصاوير مربوط به زنجيرهاي متصل به يکديگر بوده و نشان مي دهد که فرد طراح سعي در کشيدن شکلي کامل از يک لنگر براي ساخت آن داشته است.