صفحه 14--27 اردیبهشت 90
/تحليل ـ تايم/ تكاپوي آمريكا براي تعامل با دشمنانش
ایسنا: «به نظر ميرسد كه دنياي غرب و به طور ويژه باراك اوباما روز به روز بيشتر به اين حقيقت پي ميبرند كه در نزد مردم خاورميانه و به ويژه قيامهاي مردمي كشورهاي عرب حمايت چنداني از آنها صورت نميگيرد و به همين منظور به تكاپو افتادهاند كه باب مذاكره را حتي با دشمنان خود آغاز كنند.»
مجله تايم در تحليلي درباره بررسي رويكرد آمريكا در رابطه با كشورهاي مخالف و دشمنانش مينويسد:
«باراك اوباما در جريان مبارزات انتخاباتي خود در سال 2008، دو خط مشي شگفتآور را در رابطه با سياست خارجي پيشنهاد داد. نخستين پيشنهاد آن بود كه اگر آمريكا اطلاعات قابل پيگيري دارد كه اسامه بن لادن در پاكستان مخفي شده است، وي به عنوان رئيس جمهوري آمريكا نيروهاي آمريكايي را متعهد خواهد ساخت تا بن لادن را بكشند. اين اظهارنظر او در جريان انتخابات درون حزبي دموكراتها، مورد انتقاد هيلاري كلينتون قرار گرفت.
وي گفت: او (اوباما) در واقع تهديد كرده است كه پاكستان را بمباران كند كه من فكر نميكنم موضعگيري عاقلانهاي بوده باشد.
جان مك كين نيز از طرف ديگر اين سخن اوباما را مورد مضحكه قرار داد و گفت: آيا ما خطر پذيرفتن رهبري يك نامزد بيتجربه را به جان ميخريم كه پيشنهاد داده پاكستان را به عنوان هم پيمان خود بمباران كنيم؟
مك كين افزود: اين خيلي قابل توجه بود كه اوباما ميخواهد بگويد قصد حمله به پاكستان را دارد. وقتي شما سعي داريد حمايت يك كشور ديگر را جلب كنيد، پس شما ميخواهيد هركاري كه ميتوانيد انجام دهيد تا آنها با ما همكاري كنند.
اوباما پس از رسيدن به رياست جمهوري، مبارزه آمريكا با تروريسم را بر كشتن بن لادن متمركز كرد و سازمان سيا با ناديده گرفتن اعتراضات مقامات پاكستاني، شروع به كشتن اعضاي القاعده در مرز پاكستان و افغانستان كرد.
اوباما در نهايت توانست به وعده خود درباره كشتن بن لادن عمل كند اما وي خط مشي دومي را نيز در آن زمان پيشنهاد داد. اين پيشنهاد او حتي پر مناقشهتر از پيشنهاد اول بود. وي گفت كه بدون پيش شرط با رهبران كشورهاي دشمن آمريكا مثل كره شمالي، كوبا و ايران مذاكره خواهد كرد. وي بيان داشت كه عدم تمايل دولت جورج بوش براي تعامل با رقيبان آمريكا، از ايمني اين كشور كاسته است.
اوباما گفت: من نه تنها با دوستان بلكه با دشمنانمان نيز ملاقات خواهم كرد، چون به ياد ميآورم "كندي" گفت كه نبايد از سر ترس مذاكره كنيم بلكه بايد از مذاكره نترسيم.
پس از آن، رقباي اوباما در حزب دموكرات وي را ساده لوح خواندند اما جمهوري خواهان مطرحي مثل هنري كيسينجر و برنت اسكوكرافت بر فرضيه وي صحه گذاردند و گفتند: آمريكا نميتواند با تكيه بر نيروي نظامي مشكلات خود را حل كند. سياستمدار موثر آن است كه ما با افرادي كه دوست نداريم مذاكره كنيم.
اوباما اگرچه به وعده نخست خود عمل كرد، اما به طور تعجب برانگيزي در جامه عمل پوشاندن به وعده دوم خود ناموفق نشان داده است. اوباما همواره گوشهاي خود را به روي حرفهاي ايران بسته است و سياستهاي خود را براساس تحت فشار گذاشتن اين كشور از رهگذر فشار ديپلماتيك، تحريمهاي اقتصادي و خرابكاري تكنيكي تنظيم كرده است. واشنگتن حتي نسبت به 9 سال پيش نيز كمتر به مذاكره با كيم جونگ-ايل، رهبر كره شمالي و جانشينان احتمالي وي در آينده تمايل نشان داده است.
در زمينه مذاكره با طالبان نيز به رغم آنكه دولت اوباما نسبت به حل و فصل جنگ افغانستان از طريق مذاكره اعلام تمايل كرده است، اما هنوز در مرحله مذاكره غير مستقيم است. آمريكا تمايل داشت كه پاكستان در رابطه با ريشه كن كردن القاعده و با ثبات كردن افغانستان همكاري كند، اما واكنش تند پاكستان نسبت به عمليات آمريكا براي كشتن بن لادن فاش كرد كه ارزشهاي دو كشور چطور از ريشه با يكديگر اختلاف دارد. اما تكيه كردن بر قدرت نظامي راهي است كه به نابودي ختم ميشود. ابيت آباد قرار نيست واقعيتهاي بنياديني را كه آمريكا با آن روبرو است تغيير دهد. آمريكا ديگر نميتواند استطاعت جنگهاي زميني بيشتر را در گوشههاي دور جهان داشته باشد.
تعهدات برون مرزي ما فراتر از توان ما براي پرداختن بيشتر به آنهاست. از ليبي تا افغانستان هدف اصلي دولت آمريكا بايد اين باشد كه شرايط حداقلي مهيا كند تا آمريكا و متحدانش بتوانند تحت آنها شروع به خلاص كردن خود كنند. نيروهاي سياسي كه با قيامهاي دموكراسي خواهانه
در جهان عرب قدرت يافتهاند، به نظر ميرسد اغلب هوادار اسلام هستند و حتي از حكومتهاي مستبد پيشين خود نيز رويكرد دوستانه ضعيفتري نسبت به غرب و اسرائيل دارند. فرآيند رو به زوال صلح خاورميانه نيز اكنون با توافق فتح با حماس كه اسرائيل هيچگاه حاضر به مذاكره با آن نبوده، در خطر فروپاشي كامل قرار دارد. هيچ كدام اين چالشها با راه حل نظامي حل نميشود و مديريت آنها نيازمند ديپلماسي فعال و پايدار آمريكاست و اين به معني استقبال از تعامل با همه مخالفان آمريكا اعم از قذافي، طالبان و حماس است كه آمريكا تمايل به شكست دادن آنها دارد.
اوباما با نابود كردن بن لادن، يك خط مشي سياسي خود را عملي كرد اما در عصر پرآشوب كنوني براي آنكه بتواند منافع بلند مدت آمريكا را به پيش ببرد، تنها بايد با دشمنان آمريكا تعامل كند نه اين كه سعي كند آنها را بكشد.»
گزارش - دويچه وله مشكلات آشتون
ایسنا: «در شرايطي كه حدود يك سال و نيم از رياست كاترين آشتون بر سياست خارجي اتحاديه اروپا ميگذرد، اين ديپلمات برجستهي اتحاديه اروپا تنها توانسته است يدك كش اسمهاي مستعاري باشد كه در بیشتر مواقع تحقيرآميز هستند.»
شبكه خبري دويچه وله، در گزارشي با اشاره به مشكلات و گرفتاريهاي كاترين آشتون، مسئول سياست خارجي اتحاديهي اروپا و انتقادهایی كه از عملكرد وي شده، آورده است:
«گرچه حدود يك سال و نيم از حضور اين ديپلمات برجسته در اتحاديهي اروپا ميگذرد، اما سوالات اساسي همچنان باقي است. يكي از اصليترين سوالات مطرح براي آشتون در اين زمينه اين است كه اين بارون انگليسي داراي چه برنامههايي براي سياست خارجي اروپاست.
اكنون اين سوال مطرح است كه نقش اين ديپلمات برجسته اتحاديهي اروپا براي سياست خارجي اين سازمان مهم در شرايطي كه حتي در داخل خود اتحاديه طرفداران زيادي ندارد و سياستهاي وي مورد قبول نيست، چگونه عملي ميشود؟
از آنجايي كه آشتون نتوانست از ناآراميهاي كشورهاي عربي استفاده كند و رويكرد و موضع مشخصي از اتحاديه اروپا ارائه دهد، به نظر ميرسد كه تحمل اعضاي پارلمان اروپا در برابر اين بارون انگليسي به پايان رسيده باشد.
طبق اظهارات المارت بروك، سياستمدار حزب دموكرات مسيحي اتحاديه اروپا، زمان به سرعت براي آشتون در حال پايان است. بروك گفت: در صورتي كه آشتون برنامه راهبردی جامعي از خود معرفي نكند، بايد مراقب باشد چرا كه انتقادها عليه وي بسيار در حال افزايش است. به ويژه شايعاتي مطرح است كه از امكان كناره گيري آشتون آن هم طي سال جاري خبر ميدهد.
شروع كار آشتون نيز در حالي با مشكلات زيادي آغاز شد كه اتحاديه اروپا تا كنون بيهوده منتظر صداي واحدي به دنبال راهبردهاي وي بوده است. شايد بتوان گفت كه يكي از نقاط ضعف اصلي پديدار شده از سوي آشتون كه باعث بيشتر شدن ضعف اتحاديه اروپا شد، در عدم همنوايي و همصدايي اتحاديه اروپا در برابر چالشهاي پيش رويش بوده است.
بعد از شروع ناآراميهاي مصر، آمريكا بلافاصله فرستادهاي را به قاهره اعزام كرد تا در خصوص خروج حسني مبارك، رئيس جمهوري مصر با سياستمداران مصري صحبت كند. اين درحالي است كه موضع گیری اتحاديه اروپا دراين زمينه بسيار كند صورت گرفت.
بعد از آشتي بين فتح و حماس نيز سياست خارجي اتحاديه اروپا تنها به اين اظهارات آشتون خلاصه شد كه تا مشخص نشدن كامل جزئيات متن تفاهم نامهي فتح و حماس، اتحاديه اروپا در مورد آن اظهار نظري نخواهد داشت. در شرايطي نيز كه آشتون از ارائهي سياست خارجي مشترك و ارائهي پيشنهادهای خود ناتوان ماند، كشورهايي چون فرانسه، آلمان و لندن به اعلام سياست خارجي خاص كشور خود پرداختند.
اگر بخواهيم نظري در مورد آشتون داشته باشيم، بايد بگوييم كه وي زني باهوش و ذكاوت است و به نظر ميرسد كه داشتن ديپلماسي آرام، بخشي از سياست وي باشد كه عاملي تاثيرگذار در مذاكرات هستهاي سخت اتحاديه اروپا با ايران بود، اما درهر صورت اين بارون انگليسي در زمينهي ديپلماسي اتحاديه اروپا بسيار منفعلانه رفتار كرده است.»
مدودف: احتمال وقوع جنگ سرد وجود دارد
ایسنا: رئيس جمهور روسيه دیروز به غرب هشدار داد: چنانچه نگراني هاي روسيه در خصوص طرح سامانه ضد موشكي اروپا در نظر گرفته نشود احتمال وقوع جنگ سرد وجود دارد.
به نقل از خبرگزاري فرانسه، ديميتري مدودف، رييس جمهوري روسيه در مصاحبه با خبرنگاران اعلام كرد: تصميم آمريكا براي ايجاد سامانه ضد موشكي به رغم در نظر گرفتن اعتراضهاي روسيه، مسكو را مجبور خواهد كرد كه تدابير لازم را براي مقابله با اين طرح انجام دهد.
مدودف خاطرنشان كرد: در اين صورت ما مجبور خواهيم بود در خصوص توانايي بالقوه هستهاي خود و توسعه آن سخن به ميان آوريم که اين موضوع سناريوي بدي را رقم خواهد زد.
رهبر روسيه همچنين پيش از اين در خصوص انعقاد قرارداد استارت ديگري در صورت مستقر شدن سامانه ضد موشكي اروپا بدون در نظر گرفتن نظرات كرملين هشدار داد.
وي افزود: اين موضوع سناريوي بسيار بدي خواهد بود؛ سناريويي كه ممكن است ما را به دوران جنگ سرد برگرداند. مسكو از مخالفان طرحهاي ناتو براي مستقر كردن يك سامانه ضدموشكي در غرب است. اين سامانه براي جلوگيري از حملات احتمالي برخي از كشورها صورت مي گيرد اما روسيه بر اين باور است كه اين سامانه مي تواند تهديدي برای اوضاع دفاعي اين كشور به شمار آيد. اصليترين دغدغه كرملين اين است كه اين سپر موشكي ممكن است روزي به جاي اين كه براي جلوگيري از شليك موشك ها به كار گرفته شود به عنوان ابزاري براي مورد هدف قرار دادن روسيه استفاده شود. مدودف هفته گذشته خواستار تضمين قانوني از سوي آمريكا براي اين كه حمله به خاك روسيه با استفاده از اين سامانه هرگز به وقوع نخواهد پيوست، شد. مسكو مي گويد واشنگتن از دادن اين اطمينان امتناع ميكند. ناتو در واكنش به درخواست روسيه اعلام كرد: مسكو مي تواند طي يك نشست رسمي بر سر اين موضوع به بحث و گفتگو بپردازد اما از پذيرفتن اين كه مسكو نقشي رسمي در عمليات مستقر كردن سامانه ضد موشكي داشته باشد، خودداري كرد. مدودف در يك كنفرانس مطبوعاتي اعلام كرد: ما مايليم سامانه دفاع موشكي طبق قوانين روشن و مشخصي نصب شود. متوجه هستيم كه آمريكا اين سامانه را به عنوان تهديدي براي سامانه دفاعي روسيه ايجاد نمي كند. اما كشورهايي كه خطر تلقي مي شوند ظرفيت و توانايي شليك موشك به غرب را ندارند. اين بدين معناست كه استقرار اين سپر موشكي كاملا عليه ما است.در غير اين صورت اجازه دهيد ما نيز در اين سامانه همكاري لازم را داشته باشيم.
خبرگزاري رويترز نيز گزارش داد: رييس جمهوري
روسيه در خصوص سوريه خاطرنشان كرد: مسكو از قطعنامه سازمان ملل حمايت نخواهد كرد. ديميتري مدودف در خصوص شركت در انتخابات رياست جمهوري روسيه اظهار كرد: بيانيه مربوطه در اين خصوص به زودي منتشر خواهد شد. انتخابات، قوانين و آداب و رسوم خاص خود را دارد و من از اين قوانين پيروي مي كنم همان طور كه در مصاحبه با همتاي چيني خود نيز اعلام كردهام چنانچه قصد شركت در انتخابات را داشته باشم اين موضوع را در قالب بيانيهاي اطلاع خواهم داد. رييس جمهور روسيه خاطرنشان كرد: زمان زيادي باقي نمانده و بيانيه مربوطه به زودي منتشر خواهد شد. من و ولاديمير پوتين، نخست وزير روسيه در خصوص مسايل راهبردی در رابطه با توسعه كشور نظر يكساني داريم. رابطه من با همكار و شريك سياسيام ولاديمير پوتين فراتر از يك رابطه كاري دو نفره است. اين رابطه به حدود 20 سال پيش بر مي گردد و ما همديگر را به خوبي مي شناسيم و در كنار يكديگر احساس راحتي داريم. ما در حقيقت داراي طرز فكري مشترك هستيم و نقطه نظراتمان در مورد مسايل كليدي كشور تا حدودي يكسان است. با اين حال وي تاكيد كرد كه اين سخنان به اين معنا نيست كه آنها بر سر تمامي مسايل موافقت دارند.
وي افزود: هر فردي حق دارد عقايد منحصر به فرد خود را داشته باشد و در امور مختلف، روشهاي متفاوتي را پيش روي قرار دهد اما با اين همه ما در خصوص راهبردهاي خود ديدگاه يكسان و نزديكي داريم.
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی