روزنامه عصر مردم

فناوری پنهان کاری در هواگردها

تاریخچه فناوری پنهان‌کاری

بررسی تاریخچه‌ فعالیت‌هایی که در راستای ایجاد قابلیّت پنهان‌کاری در وسایل پرنده (و همچنین سایر جنگ‌افزارهـا) صورت گرفته است، نکات قابل توجهی را آشکار ساخته است:
آمریکایی‌هـا، بیش از همه و پیش از سایر کشورهـا در این زمینه سرمایه‌گذاری کرده‌اند.
با توجه به میزان سرمایه‌گذاری‌های آمریکا در این زمینه، به نظر می‌رسد، هزینه‌های تحقیق و توسعه در این زمینه بسیار زیاد است.
تعداد قابل توجّهی از پروژه‌های مطرح شده در این زمینه، در نیمه‌های کار به دلایل مالی، لغو شده‌اند و نیمه‌کاره مانده‌اند. از این دست می‌توان به پروژه "دارک استار" که در 1999 توسط وزارت دفاع ایالات متحده لغو شد و پروژه‌ "آرورا" که احتمالاً در سال 1990 لغو شده، اشاره کرد.
• تعداد قابل توجهی از پروژه‌‌های انجام شده در زمینه پنهان‌کاری، که اتفاقـاً هزینه و زمان قابل توجهی را به خود اختصاص داده‌اند، فقط برای اثبات و ارزیابی فناوری و به عنوان
پیش زمینه‌ای برای پروژه‌های اصلی انجام شده‌اند.
از این دست می‌توان به پروژه‌"تکیت بلو" که به عنوان پیش زمینه ساخت (بی 2) توسط نورثروپ در فاصله سالهای 1978 تا 1985 به انجام رسید و همچنین پروژه‌ی "اسنیکی پیت"که به عنوان پیش زمینه ساخت  (اف 22) توسط جنرال داینامیکس به انجام رسید، اشاره کرد.
عوامل مؤثر در مشاهده ‌شدن یک پرنده
مشاهده شدن یک وسیله‌ پرنده توسط تجهیزات و ادوات شناسایی دشمن، با یکی از روش‌های زیر صورت می‌گیرد:
• سطح مقطع راداری و انعکاس امواج راداری به سمت گیرنده‌
• امواج فرو سرخ
• صوت (Aural)
• مشاهده خود یا آثار وسیله با چشم مسلح یا غیر مسلح (Visual)
بنابراین وقتی بحث پنهان‌کاری مطرح می‌شود، می‌باید پنهان‌کاری و یا کم‌مشاهده‌پذیری در تمام حوزه‌های فوق مورد بررسی قرار گیرد.
فناوری های پنهان‌کاری و کم مشاهده‌پذیری
ایجاد قابلیّت پنهان‌کاری و یـا کم مشاهده‌پذیری، بـا استفـاده از یکی از روش‌های زیر و یا ترکیبی از آنها صورت می‌گیرد:
جذب سیگنال‌های شناسایی
انحراف سیگنال‌های شناسایی در جهت مطلوب
ایجاد اختلال در سیگنال‌های شناسایی
البته غیر از موارد فوق، برخی روش‌های دیگری نیز مطرح شده‌اند که گرچه مستقیمـاً سطح مقطع راداری را کاهش نمی‌دهند، اما باعث کاهش مشاهده‌پذیری وسیله‌ پرنده می‌شوند.
این روش‌ها عبارتند از:
پرواز در ارتفاع بالا
پرواز با سرعت زیاد
پرواز در نزدیکی زمین و بین موانع زمینی مانند کوه‌ها و ناهمواریها
بر اساس اطلاعات منتشر شده و مطالعات صورت گرفته، به ویژه
اطلاعات منتشر شده توسط شرکت‌هـای نورث‌روپ-گرومن، ناسـا، لاکهید- مارتین و بویینگ که به ترتیب سازنده‌ هواپیماهای پنهان‌کار بی-2، ایکس-29، اف-117 و بویینگ ‌بِرد هستند، فناوری های مرتبط با قابلیّت پنهان‌کاری و کم‌مشاهده ‌پذیری که با یکی از روش‌های فوق‌الذکر منجر به قابلیّت پنهان‌کاری و کم مشاهده‌پذیری می‌گردند، و در آینده مورد استفاده خواهند بود، متناسب با سه بازه زمانی به صورت زیر تفکیک شده‌اند:
1.آینده‌ نزدیک
طراحی محل حمل سلاح در داخل بدنه (مانند هواپیماهای ایکس 45 و اَوِنْجِر II) با سطح مقطع راداری کم
طراحی محل نصب موتور داخل بدنه (مانند هواپیمای ایکس45) با سطح مقطع راداری کم
طراحی ورودی و خروجی موتور داخل بدنه با سطح مقطع راداری کم
طراحی خروجی هوای موتور و حذف آثار راداری و مشاهده‌پذیری آن (بعنوان مثال هوای گرم خروجی، باید تحت پوشش هوای سرد در اطراف قرار گیرد)
هواپیمای بدون دم (Tail-less Aircraft) با کنترل فعال (مانند هواپیماهـای ایکس-36 و بی2)
دم مایل (مانند هواپیمای اف-117)
سازه‌های مرکب (کامپوزیت‌ها و مواد عبوردهنده‌ی امواج راداری)
بال با زاویه‌ عقب‌رفتگی و یا جلورفتگی زیاد (Sweep Back or Sweep Forward)
بال شکسته (Swing Wing) (مانند ایکس45)
بدنه بـا سطوح صاف (بدون انحنا) و شکسته روی بدنه (مانند هواپیمای اف117)
زیر بدنه بـا سطوح صاف و بدون شکستگی (مانند هواپیمای اف117)
بال و بدنه ادغام شده (Blended Wing Body) بدون مرزهای شکسته در نمای خارجی (مثل بی2 و ایکس47)
طراحی و ساخت سیستم کنترل برای پرواز در نزدیکی زمین (Terrain Following Flight (TF))
طراحی آیرودینامیکی برای پرواز در رژیم سرعت نزدیک صوت (Advanced Subsonic)
موتور و سیستم‌ها با آلودگی‌های ارتعاشی و الکترومغناطیسی کم
بدنه بـا نیمرخ پخ (Slim Profile)
رنگ و پوشش‌های جاذب امواج رادار(RADAR Absorbent Material (RAM))
رنگ متناسب با شرایط پروازی (مانند اغلب هواپیمـاهـای پنهان‌کار که به علت پرواز در شب از رنگ سیاه استفاده می‌کنند)
اندازه‌گیری سطح مقطع راداری پرنده (برای ارزیابی سطح مقطع راداری پس از پرواز و خسارتهـای احتمالی، مثل ضرباتی که به بدنه وارد شده و یا خراش‌هایی که در پوشش هواپیما ایجاد شده است)
2 .آینده میان ‌مدت
طراحی و ساخت نـازل موتورهـای بـا قابلیّت کنترل بردار جت خروجی (Thrust Vectored) ؛
طراحی و ساخت سازه‌های مرکب به صورت یک تکه (Single Piece Composite) ؛
طراحی آیرودینامیکی برای پرواز با ماخ بالا (Super Cruise) ؛
طراحی و ساخت سیستم کنترل برای پرواز با پیروی از پستی و بلندی‌های زمین (Terrain Following Flight (TFF)) ؛
طراحی هواپیمـا با ابعاد کوچک‌تر (مانند ریزپهپـادها)؛
اندازه‌گیری دقیق‌تر سطح مقطع راداری اجزای مختلف پرنده مثل موتور، خروجی موتور، سیستم‌ها و ... .
3.آینده‌ دور
طراحی و ساخت پلیمرهای الکتروکرومیک (Electro Magnetically Conductive Polyaniline based RADAR Absorbent Material” or “Electro-Chromic Materials) برای تغییر رنگ پوسته (پنهان‌کاری در مقابل چشم)
طراحی و ساخت سیستم فعال برای تغییر میزان انعکاس‌دهی (Reflectiveness) امواج راداری
طراحی و ساخت مواد با قابلیّت تغییر میزان جذب (Radar Absorptiveness) امواج راداری
طراحی آیرودینامیکی برای پرواز در ارتفاعات خیلی بالا (هوا- فضـا پیمـا (AeroSpace Plane))
طراحی آیرودینامیکی برای پرواز در رژیم فرا صوت
طراحی و ساخت بدنه و سیستم‌ها برای کاهش ابعاد پیکره در حد نانو
طراحی و ساخت سیستم تصویرسازی مجازی روی بدنه‌ هواپیما با استفاده از LCD (پنهان‌کاری در مقابل چشم مثل اختاپوس)
طراحی و ساخت موتور سرامیکی برای جذب امواج رادار، کوچک کردن ابعاد موتور و کاهش صدا و نویز
اندازه‌گیری میزان مشاهده‌پذیری پهپـاد در برابر چشم
آموزش پرسنل زمینی برای استفاده از سیستم‌های مرتبط با پنهان‌کاری (نظیر سیستـمِ فعالِ تغییر میزان انعکاس‌دهی امواج راداری).
منبع: تبیان
شایعات، نگاه ما به افراد را تغییر می دهند

مهر: دانشمندان آمریکایی در بررسیهای خود دریافتند که شایعات می توانند روش نگاه ما به افراد را تغییر دهند.
محققان دانشگاه نورث وسترن در بوستون که نتایج یافته های خود را در مجله علمی ساینس منتشر کرده اند، نشان دادند که دستگاه عصبی بسیار هشیار و آماده است تا افرادی را که پشت سر آنها غیبت می شود با دقت زیر نظر بگیرد.
این توانایی مغز به ما اجازه می دهد که فیزیونومی چهره یک فرد خاص را در بین صدها چهره ای که هر روز می بینیم تشخیص دهیم. به همین علت شایعات می توانند نگاه ما را نسبت به افرادی که موضوع این شایعات هستند تغییر دهند.
این محققان در این خصوص توضیح دادند: "در طول یکروز ما با دهها و دهها نفر برخورد می کنیم اما تنها بر روی بعضی از آنها تمرکز می کنیم که این تمرکز همیشه برپایه انتخابهای آگاهانه نیستند. اطلاعات غیرآگاهانه ای که از تعداد وسیعی از منابع غیرقابل کنترل دریافت می کنیم (به ویژه شایعات) موجب می شود که مغز بعضی از افراد را فیلتر کرده و بر روی افراد دیگری با دقت تمرکز کند."
یکی از این موارد برای مثال، اتفاقی است که در
تقسیم بندی دوستان و دشمنان رخ می دهد. تعیین اینکه بخواهیم یک نفر را در گروه دوستان و یا دشمنان قرار دهیم تنها با آگاهی مستقیم ما که می تواند به شایعات آغشته باشد انجام می شود. برای اینکه چهره کسی را از بین هزاران نفر به یاد آوریم کافی است که کسی نزد ما از آن فرد بدگویی کند درحقیقت این قدرت افتراء، توهین و بدگویی است که دقت مغز را بر روی یک فرد خاص افزایش می دهد.
این دانشمندان به منظور دستیابی به این نتایج از روش رقابت دو چشمی استفاده کردند. در این روش، بر روی چشم فرد، عینکی گذاشته می شود که دو چشم را از هم تفکیک می کند و به یک چشم یک تصویر و به چشم دیگر یک تصویر متفاوت را نشان می دهد.
این دانشمندان دو آزمایش را انجام دادند در آزمایش اول از 66 داوطلب و در آزمایش دوم از 51 داوطلب استفاده شد. در این آزمایش ها به طور همزمان تصاویری هم به چشم چپ و هم به چشم راست افراد نشان داده شد.
این تصاویر به سه دسته تفکیک شده بودند. به طوریکه داوطلبان از قبل شایعاتی منفی را در مورد بعضی از
پرتره ها شنیده بودند، بعضی دیگر از تصاویر را برای اولین بار می دیدند و در مورد سایر تصاویر پیش داوریهای خنثی و یا مثبتی داشتند. نتایج این تحقیقات نشان داد افراد بر روی تصاویری که در مورد آنها شایعات منفی و بدگویی وجود داشت تامل بیشتری کردند.
این دانشمندان در این خصوص اظهار داشتند: "این تامل یک اسلحه دفاعی برای مغز است که می تواند ما را از دروغگوها و متقلبها محافظت کند و به ما اجازه دهد که آنها را به مدت طولانی تری نگاه کنیم و اطلاعات بیشتری درباره رفتار آنها به دست آوریم.