روزنامه عصر مردم

تاج کیانی
تاج کیانی تاج مخصوص سلاطین قاجار است که به دستور فتحعلی شاه ساخته شد و مورد استفاده سلاطین بعدی از نسل وی قرار گرفت.
با انقراض ساسانیان، شاهان ایران دیگر هیچگاه از تاج به این شکل استفاده نکرده بودند و طی آن دوران تاج به صورت جقه بوده است عناصر به کار رفته در این تاج الماس، زمرد، یاقوت و مروارید می­باشد.
تاج پهلوی
رضاشاه پس از رسیدن به سلطنت، حاضر نشد که از تاج کیانی (که مخصوص شاهان قاجار بود) برای تاجگذاری استفاده کند. بنابراین دستور ساخت این تاج را داد. این تاج توسط گروهی از جواهرسازان ایرانی زیر نظر سراج­الدین جواهری (اهل قفقاز) در سال 1304 خورشیدی ساخته شده است.
بدنه این تاج از طلا و نقره مرصع ساخته شده و در چهار طرف، دارای کنگره پله پله به سبک شاهان ساسانی است. در ساخت این تاج 3380 قطعه الماس به وزن 1144 قیراط، 5 قطعه زمرد به وزن 199 قیراط و 2 آنه، 2 قطعه یاقوت کبود به وزن
 19 قیراط و 368 حبه مروارید استفاده شده است.
وزن تاج با احتساب کلاه مخمل داخلی حدود
دو کیلو و هشتاد گرم است.
جقه نادری
جقه نادری، آراسته به الماس و زمرد، که در وسط آن یک تخمه زمرد دامله درشت خوشرنگ نصب شده است. در زیر جقه، سه آویز زمرد خوشرنگ امرودی آویخته شده است.
قسمت بالای جقه، هفت شقه است و در دو طرف شقه­ها نیز دو ریسه و برگ و  گل الماس نشان ساخته­اند و از نوک شقه­های جقه، دو آویز زمرد بسیار اعلای سعیدی امرودی آویخته شده است.
در بالای تخمه وسط، هلال الماس نشان و در پایین، در دو سو، شبیه درفش، طبل، لوله توپ و سرنیزه روی زه زین نصب شده است. پارچه درفش به سه ردیف یاقوت، الماس و زمرد کم­رنگ تقسیم شده است. تمام جقه، آراسته به الماس­های فلامک خوش رنگ و درشت و ریز است. رضاخان پهلوی، از جقه مزبور گاهی استفاده می­کرد.
وزن جقه 33 مثقال و 16 نخود است.
(ساخت ایران، سده 12 هـ.ق)
تخت نادری
کمربند زرین
یک قطعه زمرد منحصر به فرد به وزن حدود یکصد و هفتاد و شش قیراط که با شصت قطعه الماس برلیان و 145 قطعه الماس فلامک تزیین شده، اساس این کمربند را تشکیل داده است. طول بند زربافت آن 119 سانتیمتر بوده و به دستور ناصرالدین شاه ساخته شده است.
کره جواهرنشان
پنجاه و یک هزار و سیصد و شصت و شش قطعه جواهر است. بر روی یک کره سی و چهار کیلوگرمی به قطر 66 سانتیمتر از طلای ناب.
این کره در سال 1291 خورشیدی به دستور ناصرالدین شاه ساخته شده است. اقیانوس­ها و دریاهای زمردنشان و آسیا مرصع به یاقوت و لعل، ایران مرصع به الماس، اروپا مرصع به یاقوت، آفریقا مرصع به یاقوت سرخ و کبود و آمریکای شمالی و جنوبی، استرالیا مرصع به یاقوت و لعل است و خط استوا به وسیله الماس، نشان داده شده و دو حلقه زرین ساده که در روی آنها گل­های الماس نشان نصب شده، به طور متقاطع کره را در میان گرفته است. بر روی کره القاب ناصرالدین شاه منبت و الماس نشان شده است. در این کره، کوه دماوند با یاقوت درشتی مشخص و شهر تهران با یاقوت معروفی به نام اورنگ زیب نمایان است. این کره در حال حاضر در موزه جواهرات ملی ایران قرار دارد.
دریای نور
دریای نور، زوج الماس معروف کوه نور است و هر دو از قدیمی­ترین جواهرات شناخته شده جهان می­باشند. این الماس صورتی رنگ، یکی از
 بزرگ­ترین الماسهای شناخته شده جهان است. تاریخچه این الماس به اساتیر و افسانه­ها می­رسد. نقل است که بر دسته شمشیر افراسیاب نصب بوده و رستم آن را در جنگ با تورانیان تصاحب کرده است.
در حمله امیر تیمور به غارت رفت و به دست محمدشاه هند رسید. این الماس به همراه زوج دیگرش کوه نور (که اکنون روی تاج ملکه انگلستان نصب شده است) توسط نادرشاه افشار در جنگ با هند به دست آمده و در سال 1739 میلادی به ایران آورده شدند. محمدشاه به هنگام تسلیم به نادر آن را مخفی کرده که توسط سربازان یافته می­شود.
دریای نور پس از قتل نادر به نوه او شاهرخ میرزا (آخرین پادشاه افشار) رسید و سپس به دست امیر علم خان خزیمه و بعد به محمدحسن خان قاجار و بعد به لطفعلی خان زند و سرانجام به دست آغامحمدخان قاجار افتاد. ناصرالدین شاه
(با استدلال­هایی که منطقی به نظر می­رسد) معتقد بود که این جواهر یکی از گوهرهای تاج کورش کبیر بوده است. او برای تولیت این گوهر قیمتی منصبی مخصوص قرار داده بود.
این جواهر در زمان محمدعلی شاه و هنگام شکست وی از مشروطه خواهان به سفارت روسیه برده شد که خوشبختانه به همت مشروطه خواهان بازپس داده شد و هم اکنون در موزه بانک مرکزی واقع در خیابان فردوسی تهران قرار دارد.
دریای نور تا زمان ناصرالدین شاه در وسط یکی از بازوبندهای سلطنتی نصب می­شد، ولی در زمان او که استفاده از بازوبند منسوخ شد، آن را به صورت پیش کلاه در آوردند و در قابی زرین با شیر و خورشید و تاج مرصع به 457 قطعه برلیان ریز و عالی و چهار قطعه یاقوت قرار دادند.
این الماس برلیان از دو سو تراش خورده و به شکل هرم مثلث­القاعده­ای است، که قاعده آن چهار سانتیمتر درازا و سه سانتیمتر پهنا دارد و دو سوی دیگر حدود دو سانتیمتر است. همه سطوح دریای نور صاف و یکنواخت است. جز یک سمت آن که فتحعلی شاه با کندن عبارت سلطان صاحب قران فتحعلی شاه قاجار 1244 از ارزش آن کاسته است.
دریای نور درشت ترین و زیباترین الماس برلیان در میان گوهرهای سلطنتی ایران و یکی از گوهرهای معروف جهان است. گفته می­شود این الماس هزار سال پیش کشف و استخراج شده  است. وزن آن اکنون هفت مثقال و 20 نخود، یعنی در حدود 182 قیراط و صورتی است، ولی پیش از تراش زیادتر از این بوده است. رنگ این الماس یکی از استثنایی ترین و کمیاب­ترین رنگها میان الماس­های برلیان شناخته شده جهان
است.