روزنامه عصر مردم

رسانه‌هاي بين‌المللي بعد از ظهر پنجشنبه در خبري فوري اعلام كردند كه معمر قذافي در سرت، شهر زادگاهش كه هنوز در مقابل انقلابيون ليبي مقاومت مي‌كرد، دستگير شده است.
اما خبر دستگيري قذافي به سرعت با خبرهاي ضد و نقيضي از كشته شدن وي همراه شد تا اينكه رييس شوراي عالي نظامي طرابلس تاييد كرد قذافي پس از دستگيري از سوي انقلابيون، كشته شده است.
   شبكه تلويزيوني الجزيره به نقل از عبدالحكيم بلحاج، رييس شوراي نظامي شهر طرابلس اعلام كرد كه معمر قذافي، ديكتاتور سابق اين كشور بر اثر شدت جراحات وارده در هنگام دستگيري، كشته شده و دوران حكومت وي به سر رسيده است.
  اين شبكه تلويزيوني همچنين تصويري از جسد ديكتاتور ليبي را پخش كرد.
محمود جبريل، نخست وزير دولت موقت ليبي نيز تاييد كرد سرهنگ قذافي پس از اسارت در درگيري ميان هوادارانش و جنگجويان شوراي ملي انتقالي کشته شد.
جبريل گفت: مدتي طولاني منتظر اين لحظه بوديم، معمر قذافي کشته شده است.
ناتو هم اعلام کرد هواپيماهاي فرانسوي روز پنجشنبه با رصد کارواني از خودروهاي هواداران قذافي که قصد فرار از سرت را داشتند، براي توقف آن تلاش کرده‌اند.
لحظاتي بعد جنگجويان دولت ليبي خود را به محل کاروان که سرهنگ قذافي از اعضاي آن بود، رساندند.
تصاوير ويدويي منتشر شده نشان دادند كه قذافي پيش از مرگ در خيابان گردانده شده است. تصاوير اوليه فردي خون آلود را نشان مي‌داد که به احتمال زياد قذافي بود که به وسيله جنگجويان سوار يک وانت مي‌شد.
   به گفته محمود جبريل، نخست وزير دولت موقت ليبي، قذافي زنده بازداشت شده ولي سپس در اثر شدت جراحات پيش از رسيدن به بيمارستان جان خود را از دست داده است.
همچنين بر اساس گزارش‌ها، قذافي هنگام دستگير شدن مسلح بود ولي مقاومت نکرد.
گفته مي‌شود قذافي از ناحيه سر، گردن و تنه هدف گلوله قرار گرفته است. پيش‌تر، بعضي از جنگجويان دولت موقت ليبي گفته بودند قذافي در حال تلاش براي فرار از پا درآمده است.
يکي از اين جنگجويان به بي‌بي‌سي گفت قذافي در يک سوراخ مخفي شده بود و التماس کرده است که به سوي او تيراندازي نشود. اين جنگجو تفنگ طلايي قذافي را كه به دست انقلابيون افتاده بود نيز نشان داد.
همزمان بر اساس گزارش‌هاي موجود، "سيف‌الاسلام"، پسر قذافي نيز در درگيري با نظاميان دولت موقت از ناحيه پا مجروح شده و پس از بازداشت به بيمارستان منتقل شده است.
وزير اطلاع رساني دولت موقت ليبي هم گفته "معتصم" پسر ديگر قذافي هم که به همراه پدرش در شهر سرت مخفي شده بود، کشته شده است.
به گفته يکي از خبرنگاران خبرگزاري رويترز، جسد معتصم قذافي در خانه‌اي در شهر مصراته نگهداري مي‌شود و اهالي محلي براي گرفتن عکس از آن صف کشيدند.
   شبكه العريبه نيز به نقل از منابع آگاه اعلام كرد كه جسد قذافي و پسرش معتصم و همچنين جسد ابوبكر يونس، وزير دفاع نظام سابق ليبي به مصراته منتقل شده است.
انتشار خبر کشته شدن قذافي با شادماني مردم ليبي در شهرهاي مختلف مانند طرابلس و بنغازي همراه بود.
از سوي ديگر، خليفه حفتر، فرمانده نيروهاي زميني شوراي انتقالي نيز اعلام كرد با مرگ قذافي و سقوط سرت، همه ليبي آزاد شده است.
واکنش‌هاي جهاني
دبيركل سازمان ملل در واكنش به خبر كشته شدن معمر قذافي از تمامي جناح‌ها در ليبي خواست سلاح‌هايشان را كنار بگذارند و در كنار يكديگر براي بازسازي اين كشور آفريقايي به گونه‌اي مسالمت‌آميز همكاري كنند.
به گزارش ايسنا، بان كي مون،‌ دبيركل سازمان ملل متحد در مقر اين سازمان در نيويورك در واكنش به انتشار خبر كشته شدن معمر قذافي، ديكتاتور سابق ليبي گفت: واضح و مبرهن است كه امروز تغييري تاريخي در ليبي شكل گرفته است.
وي در ادامه خاطرنشان كرد: در روزهاي آتي ما در ليبي شاهد صحنه‌هاي جشن و پايكوبي و نيز شاهد غم و اندوه افرادي كه در درگيري‌ها چيزهاي زيادي را از دست دادند، خواهيم بود.
به گزارش پايگاه اينترنتي سازمان ملل متحد بان كي مون اعلام كرد: با اين حال بياييد هر چه سريع‌تر متوجه اين مساله باشيم كه اين تنها پايان يك آغاز است. مسيري كه پيش روي ليبي و مردم اين كشور قرار گرفته است، مسيري دشوار و پرچالش است.
دبيركل سازمان ملل تاكيد داشت، در حال حاضر زمان آن فرا رسيده است كه تمامي ليبيايي‌ها گرد هم آيند.
به گفته بان كي مون، ليبيايي‌ها بايد متوجه اين مساله باشند كه دستيابي به آينده‌اي با افق‌هاي روشن تنها از طريق اتحاد ملي، صلح و آشتي محتمل است.
با توجه به اينكه مقام‌هاي دولت موقت ليبي در حال آماده شدن براي برگزاري انتخابات و بسياري از اقدام‌هاي ديگر براي بازسازي كشورشان هستند، دبيركل سازمان ملل گفت، شعار ليبيايي‌ها بايد "كثرت‌گرايي" باشد.
وي خاطرنشان كرد: كورسوي اميد در ايام انقلاب و درگيري‌ها در ليبي بايد اكنون ترجمان فرصت‌ها و برقراري عدالت براي همگان باشد.
دبيركل سازمان ملل با اعلام اين كه صبح روز پنجشنبه با نماينده ويژه اين سازمان در طرابلس گفت‌وگو كرده است، اظهار داشت: هيات اعزامي جديد سازمان ملل در ليبي آماده است ليبي و مردم اين كشور را در مسير پيش رو ياري كند.
باراک اوباما، رييس‌جمهوري آمريکا نيز گفت: دوره ديکتاتوري در ليبي تمام شد اما راه دموکراسي دشوار خواهد بود. آمريکا در ماه‌هاي آينده به مردم ليبي کمک خواهد کرد تا حکومت تازه خود را شکل دهند.
سناتور جان مک کين، رقيب جمهوري خواه باراک اوباما در انتخابات سال 2008 و عضو ارشد کميته نيروهاي مسلح مجلس سنا هم مرگ سرهنگ قذافي را پايان مرحله اول انقلاب دانست و خواهان روابط نزديک تر
بين واشنگتن و طرابلس شد.
ميت رامني، فرماندار سابق ايالت ماساچوست و از داوطلبان جمهوري خواه نامزدي رياست جمهوري نيز گفت: فکر مي کنم سراسر دنيا متوجه شده‌اند که جهان بدون معمر قذافي جاي بهتري براي زندگي است.
ريک پري، فرماندار تگزاس و از ديگر کانديداهاي جمهوري خواه هم خبر کشته شدن سرهنگ قذافي را "خبرخوبي براي مردم ليبي" دانست.
هيچ کدام از کانديداهاي جمهوري خواه به نقش باراک اوباما در سرنگوني قذافي اشاره نکردند.
ديويد کامرون، نخست‌وزير انگليس نيز گفت که در شرايط کنوني، مردم ليبي فرصت بهتري براي ساختن آينده‌اي مطمئن و دموکراتيک در اختيار دارند.
ويليام هيگ، وزير امور خارجه انگليس هم گفت: خوشحاليم که شهر سرت سقوط کرده است. نيروهاي قذافي هم تقريبا از شهر بني‌وليد بيرون رانده شده‌اند و با حذف قذافي، ليبي اكنون مي‌تواند وارد مرحله جديدي شود ولي هنوز در اين مرحله هم چالش‌هايي وجود دارد. همچنان چالش‌هايي در ليبي هست که بايد برطرف شوند.
نيکولا سارکوزي، رييس‌جمهوري فرانسه با انتشار يک اطلاعيه از وقايع ليبي به عنوان آغاز يک روند دموکراتيک در اين کشور استقبال کرد. وي گفت: آزادي سرت بايد نمايان‌گر آغاز فرآيندي باشد که شوراي انتقالي ليبي براي ايجاد يک سيستم دموکراتيک با آن موافقت کرده است؛ سيستمي که تمامي گروه‌ها بتوانند در آن نقش داشته باشند و آزادي‌هاي بنيادين را تضمين کنند. اکنون وقت مصالحه براي وحدت و آزادي است.
ديميتري مدودف، رييس‌جمهوري روسيه نيز گفت: ما انتظار داريم صلح و آشتي به ليبي بازگردد و تمامي افرادي كه كشور را اداره مي‌كنند بتوانند به توافق‌نامه‌اي در خصوص ساختار نهادهاي حاكم دست يابند.
  آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان گفت: سرانجام مسير براي يک آغاز تازه و صلح‌آميز سياسي (در ليبي) هموار شده است.
  گوئيدو وستروله، وزير امور خارجه آلمان نيز اظهار اميدواري کرد که فصل جديدي از صلح و دموکراسي در ليبي گشوده شود. وي گفت: ما اميدواريم که مردم ليبي پس از چندين دهه ديکتاتوري در اين کشور بتوانند فصلي جديد، صلح‌آميز و دموکراتيک براي کشورشان باز کنند.
در همين حال اتحاديه آفريقا که پيش از اين، عضويت ليبي در اين اتحاديه را به حالت تعليق درآورده بود، اعلام کرده است که اين تعليق را لغو مي‌کند.
آلن ژوپه، وزير امور خارجه فرانسه پايان 42 سال حکومت ستمگرانه در ليبي را تبريک گفت.
مارك روت، نخست‌وزير هلند گفت: مطلع شده‌ام قذافي به تازگي دستگير و كشته شده است و اين مساله باعث خرسندي‌ام شد.
هرمان ون رومپي، رييس شوراي اتحاديه اروپا و خوزه مانوئل باروسو، رييس كميسيون اروپا اعلام كردند: خبر كشته شدن معمر قذافي نشان‌دهنده پايان دوران خودكامگي و فشار است، دوراني كه مردم ليبي مدت‌ها از آن رنج مي‌بردند. امروز ليبي مي‌تواند فصلي جديد در تاريخ اين كشور رقم زند و آينده‌اي دموكراتيك بسازد. ما از شوراي ملي انتقالي ليبي مي‌خواهيم فرآيند صلحي فراگير را در پيش گيرد و از اين طريق امكان انتقال قدرت و اختيارات را به گونه‌اي دموكراتيك و مسالمت‌آميز فراهم آورد.
فرانكو فراتيني، وزير امور خارجه ايتاليا گفت: كشته شدن قذافي يك پيروزي بزرگ براي مردم ليبي به شمار مي‌آيد. اين مساله راه را براي انتقال مسالمت‌آميز اختيارات هموار خواهد كرد و امكان برگزاري انتخابات را به گونه‌اي فراهم خواهد آورد كه مردم ليبي بتوانند خود رهبرانشان را انتخاب كنند.
زندگينامه قذافي
معمر قذافي در سپتامبر سال 1969 در پي يک کودتاي نظامي و با سرنگوني حکومت ملک ادريس، شاه ليبي، به قدرت رسيد. قذافي در آن زمان يک افسر 27 ساله و تحت تاثير افکار جمال عبدالناصر، رييس جمهور کشور همسايه مصر، بود.
او در طي نزديک به 41 سال در قدرت يک نظام سياسي جديدي را در ليبي بنا نهاد و از گروه‌هاي مسلح خارجي مثل ارتش جمهوريخواه ايرلند در ايرلند شمالي و گروه تندرو ابوسياف در فيليپين حمايت مالي و تسليحاتي مي‌کرد.
پس از انفجار يک هواپيماي مسافربري آمريکايي بر فراز اسکاتلند در دسامبر سال 1988 قذافي و حکومت او تحت تحريم‌هاي گسترده‌اي قرار گرفتند؛ اما در سال‌هاي اخير باز توجه غرب به منابع غني انرژي ليبي و امکان انعقاد قراردادهاي سودآور براي توسعه آن کشور جلب شد.
اما قيامي که به سرنگوني قذافي انجاميد در شهر بنغازي در شرق ليبي شروع شد. مردم بنغازي مي‌گويند قذافي به دليل عدم اعتماد به اهالي شهر، به توسعه خدمات شهري و اجتماعي در بنغازي توجهي نداشت.
   سرهنگ قذافي در سال 1942 در شهر سرت به دنيا آمد. خانواده او از يک عشيره باديه نشين بودند و او اغلب به ريشه‌هاي ساده و قبيله‌اي خود استناد مي‌کرد و حتي از ميهمانان رسمي حکومت ليبي در چادر خود استقبال مي‌کرد و در سفرهاي خارجي نيز چادرش را در کشور ميزبان بر مي‌افراشت.
او مشروعيت خود را ابتدا بر اساس اجراي سياستي ضد استعماري بنا نهاد و فلسفه سياسي خود را بر اساس حکومت توده‌اي در کتابي کوچک موسوم به "کتاب سبز" تشريح و منتشر کرد. در ليبي قذافي، حاکميت ظاهرا توسط خود مردم و از طريق شوراهاي انقلابي محلي اعمال مي شد ولي در عمل تمام تصميمات اساسي توسط او گرفته مي شد و ثروت کشور نيز در دست او بود.
به گزارش بي.بي.سي قذافي در واقع، با پرورش دادن يک کيش شخصيت کنترل خود را بر يک "حکومت پليسي" افزايش مي‌داد و در دهه 1980 ميلادي حتي صنعت و تجارت بخش خصوصي را هدف قرار داده و سياست کتاب سوزي را نسبت به کتابهاي "منحرف" در پيش گرفت. آزادي بيان و تجمع در ليبي قذافي وجود نداشت، سرکوب مخالفان بي رحمانه بود و مخالفان در تبعيد نيز مورد هدف ماموران حکومتي بودند.
مخالفان قذافي از فساد و نابود شدن ثروت ملي به دست حکومت او شکايت داشتند. جمعيت ليبي تنها شش ميليون نفر است و درآمد نفتي آن در سال گذشته ميلادي 32 ميليارد دلار بود. با اين حال نرخ بيکاري 30 درصد يا بيشتر است و به دليل توسعه نيافتگي بخش خصوصي، توليد مشاغل در خارج از بخش دولتي به سختي ميسر است.
با اين حال بايد اذعان داشت که تحصيلات در ليبي آزاد و مجاني بوده است، خدمات بهداشتي گسترده‌اي وجود داشته و مسکن و حمل و نقل به دليل وجود سوبسيدهاي دولتي ارزان بود.
قذافي در سال 2003 - هشت سال پيش - گفت برنامه‌هاي توليد سلاح‌هاي کشتار جمعي را تعطيل مي‌کند و در پي آن، روابط او با کشورهاي غربي بهبود يافت و پاي شرکت‌هاي نفتي غربي بار ديگر به ليبي باز شد.
در سال‌هاي اخير تنش‌هايي ميان سيف‌الاسلام و معتصم، دو تن از فرزندان قذافي، بر سر جانشيني پدر وجود داشته است ولي مردم ليبي با الهام گيري از تحولات دو کشور همسايه تونس و مصر در اوايل سال جاري عليه حکومت او قيام کردند و قذافي سرانجام پس از 41 سال سقوط کرد.