صفحه 11--5 آبان 90
تأثیر منفی آلودگی نوری بر سلامت انسان
به استفاده غیر اصولی و نامناسب از نور، آلودگی نوری گفته میشود و این آلودگی یکی از مشکلهایی است که منجمان آماتور و حرفه ای به شدت از وجود آن رنج میبرند. آنها اعتقاد دارند ما تنها به چراغ هایی نیاز داریم که پیرامون ما را روشن کنند و نه آسمان بالای سرمان را!
البته تنها منجمان با مشکلهای این نوع آلودگی دست و پنجه نرم نمیکنند بلکه تمام ما به نوعی از اثرهای این آلودگی در امان نیستیم.
وجود چراغهای غیر استاندارد و نورپردازیهای غیر اصولی در سطح شهرهای مختلف باعث هدایت نور به سمت آسمان میشود. منحرف شدن نور به سمت آسمان علاوه بر هدر دادن انرژی باعث روشن شدن زمینه آسمان نیز میشود و این روشنایی مانع از دیده شدن ستارگانی میشود که نور کمتری از زمینه آسمان دارند.
برای روشن شدن مطلب به این مثال توجه کنید:
فرض کنید شما شمعی را در فاصله ای 50 متری خود در یک مکان تاریک قرار داده اید. در این حالت شما به راحتی قادر هستید نور شمع را تشخیص دهید. اما اگر در فاصله 10 متری شما تعداد زیادی پروژکتور روشن شود و محیط پیرامون شما را روشن سازد، در این حالت شما دیگر قادر به تشخیص نور شمع نیستید.
استفاده از نورهای مصنوعی شدید در شب میتواند اثرهای نامطلوبی روی بدن داشته باشد
این همان اتفاقی است که باعث میشود منجمان نتوانند سوژههای رصدی خود را در آسمان شهرها دنبال کنند و مجبور میشوند برای رویت آنها به بیابانها و مناطق بکر طبیعی پناه ببرند. در بیست سال اخیر نورپردازیهای غیر اصولی و غیر استاندارد در سطح شهرهای مختلف جهان از جمله ایران رشد فزاینده ای داشته است که در چند سال اخیر برخی اصطلاحها بر روی آنها انجام گرفته است. البته این اصلاحها تنها به خاطر آسایش منجمان نبوده است چراکه آلودگی نوری مشکلهایی به مراتب خطرناکتر و مهم تر از دیده نشدن ستارگان آسمان در پی دارد. مشکلهایی نظیر ابتلا به سرطان!
دوستداران نجوم و محیط زیست به خوبی میدانند که آلودگی محیط زیست، اتلاف انرژی و روشنایی آسمان در شب از تاثیرهای مهم افزایش آلودگی نوری در مناطق زندگی ماست. اما بیشتر مردم از پژوهشهای انجام شده مبنی بر تاثیر منفی نورهای اضافی بر سلامت انسان اطلاعی ندارند. شاید تاثیرات مخربی که آلودگی نوری بر سلامت انسانها دارد یکی از دلایل مهم برای کنترل این نوع آلودگی در سالهای اخیر به حساب بیاید.
انرژی تلف شده به خاطر روشنایی بیش از حد، به طور عمده توسط سوختهای فسیلی تولید میشود. اتلاف هرچه بیشتر نور مساوی است با سوخته شدن بیشتر این سوختها که به طور مستقیم باعث آلودگی هوا میشود. ورود گازهای سمی و خطرناک در اثر سوزانده شدن سوختهای فسیلی به هوا باعث بالاتر رفتن مشکلهای تنفسی برای بیماران و مردم عادی خواهد شد. مشکلی که اغلب کشورهای جهان با آن دست و پنجه نرم میکنند.
خیرگی نیز که یکی از اصلی ترین مشکلهای ناشی از آلودگی نوری بر سلامت انسان است در اثر نورپردازیهای غیر استاندارد چراغهای مکانهای عمومی و فضای باز رخ میدهد. شما حتما خیرگی را به هنگام رانندگی در شب و مواجه با نورهای شدید بعضی خودروها احساس کرده اید و متوجه اختلال در سطح بینایی شده اید. با گذشت زمان و رخ دادن مکرر این موضوع، زمینه بروز بیماری هایی نظیر آب مروارید برای چشمان ما مهیا میشود. این تاثیرها بر بینایی انسان با بالا رفتن سن تشدید میشود و به همین خاطر است که اغلب افراد مسن برای رانندگی در شب با مشکل مواجه میشوند. بیشتر افراد نمیدانند که مشکل دید در شب آنها به هنگام رانندگی، به خاطر خیرگی رخ میدهد و اگر خیابانها نورپردازی اصولی داشته باشند این مشکل آنها حل خواهد شد. این موضوع به حدی مهم بود که در سال 2009 انجمن پزشکی آمریکا (AMA) در طی مصوبه ای اعلام کرد تمام چراغهای خیابانهای عمومی باید به پوشش خاصی مجهز شوند تا از رخ دادن این پدیده جلوگیری شود.
اما شاید یکی از مهم ترین اثرهای آلودگی نوری بر روی سلامت انسان اختلال در زمان خواب و قرار گرفتن در معرض نور در مدت زمان شب است. محققان علوم پزشکی با توجه به مقاله های متعددی که در طی 15 سال گذشته منتشر شده است به این نتیجه رسیده اند که ماندن در نور در طول شب باعث بروز سرطانهای مختلفی به خصوص سرطان سینه خواهد شد
محققان تخمین میزنند که 30 درصد از موارد منجر به این سرطان در اثر باقی ماندن در نورهای مصنوعی به هنگام شب باشد. نتایج این تحقیقها به قدری مهم و با ارزش بود که سازمان بهداشت جهانی درصد سرطان زایی این موضوع را هم ردیف قرار گرفتن در معرض دود سیگار قرار داده است. با بررسی علت بروز این مشکل به نظر میرسد اختلال در ترشح هورمون ملاتونین که توسط غده پینه آل در بدن تولید میشود باعث به وجود آمدن این گونه بیماریها میشود.
این غده در زمانی که خواب هستیم هورمون ملاتونین را ترشح میکند. در واقع ترشح ملاتونین در طی شب و در پاسخ به تاریكی ترشح میشود. میزان نور در شب تاثیر بسزایی در میزان ترشح این هورمون دارد. قرار گرفتن مکرر در نور مصنوعی به هنگام شب باعث اختلال در تولید این هورمون میشود. تحقیقهای گذشته نشان داده است که این هورمون به سیستم دفاعی بدن برای مقاومت در برابر ابتلا به سرطانهای مختلف کمک میکند.
این موارد همگی گوشه ای از تاثیرهای زیان بار آلودگی نوری بر زندگی ماست. به نظر میرسد افزایش آگاهی عمومی در کنترل این نوع از آلودگی میتواند نقش
به سزایی در برطرف کردن آن داشته باشد.
منبع: تبیان
اثر تخریبی ترافیک بر مغز
مهر: محققان طی انجام دو مطالعه مختلف دریافتند آلودگیهای هوا در شهرها و جادهها میتواند عملکردهای مختلف مغز انسان را دچار اشکال کرده و تخریب کند.
دانشمندان دریافته اند زندگی کردن در مناطقی با سطوح بالای آلودگی ناشی از ترافیک میتواند عملکرد افراد را در تستهای شناختی کاهش دهد.
آنها دریافتند افراد مسن تر از 51 سال که در مناطق آلوده زندگی میکنند از تواناییهایی شناختی پایینتری نسبت به افرادی که در مناطق خوش آب و هواتر زندگی میکنند، برخوردارند. مطالعه دیگری که بر روی حیوانها انجام گرفته نیز نشان میدهد ذرات معلق در هوا که معمولا از موتورهای دیزلی ساطع میشوند میتوانند به واسطه کاهش یافتن رشد نورونها، منجر به بروز مشکلهای آموزشی و حافظه ای شوند. محققان دانشکده سلامت عمومی هاروارد میگویند قرار گرفتن طولانی مدت در معرض آلودگی هوای ناشی از ترافیک شهرها میتواند نحوه عملکرد مغز را تغییر داده و بر روی آن تاثیر بگذارد. به گفته این محققان تاثیر آلودگی هوا بر روی عملکرد شناختی مغز سالمندان حتی از تاثیر سیگار و چاقی نیز بیشتر است.
در این مطالعه میانگین قرارگیری در معرض هوای آلوده در طول زندگی افراد محاسبه شد و سپس بر روی 680 مرد 51 تا 97 ساله آزمایشهای شناختی انجام گرفت. طی این مطالعه آشکار شد امتیاز تستهای شناختی افرادی که در مناطق آلوده تر زندگی میکنند 1.3 بار کمتر از افرادی است که در مناطق پاک تر سکونت دارند. بر اساس گزارش تلگراف، در مطالعه دوم محققان دانشگاه اوهایو دریافتند که افزایش میزان ذرات معلق در هوا میتواند میزان تخریب مولکولهای مغزی در حیوانات را افزایش داده و در توانایی حافظه آنها اختلال ایجاد کند. همچنین محققان دریافتند حضور موشها در هوای آلوده و مملو از ذره های معلق منجر به کاسته شدن میزان رشد نورونها در هیپوکامپوس مغز این جانداران میشود.
روزهای 16 ساعته در "نپتون"
مهر: دانشمندان مدتی پس از اینکه سیاره نپتون اولین دور کاملش را از سال 1846 تاکنون در مدار خورشید به پایان رساند، طی مطالعه ای طول یک روز کامل را در این سیاره دورافتاده گازی محاسبه کردند.
بر خلاف سیارههای سنگی، محاسبه چرخش سیارههای گازی برای اخترشناسان مشکلی بزرگ به شمار میرود. عطارد، ناهید و مریخ در اصل صخره هایی در گردش هستند اما سیارههای گازی بیشتر به مایعی شباهت دارند که به دور هسته ای کوچک و سنگی در چرخش هستند. در حالی که ویژگیهای سیارههای سنگی و خاکی در دل سنگها حک شده است، سیارههای فراتر از این کرههای سنگی از ویژگیهای بسیار خاصی برخوردارند که نشانههای آن در ابرهای گازی در حرکت بر فراز آنها پنهان شده است.
اما "اریک کارکوشکا" از دانشگاه آریزونا از این ویژگیها برای محاسبه مدت زمانی که نپتون گردش در مدار خود را در آن به پایان میرساند، یعنی طول یک روز نپتونی استفاده کرده است، بر اساس این محاسبه ها یک روز در نپتون 15 ساعت و 57 دقیقه و 59 ثانیه است.
کارکوشکا برای محاسبه این زمان بیش از 500 تصویر نپتون را که توسط تلسکوپ فضایی هابل به ثبت رسیده اند مورد بررسی قرار داد. پس از مطالعه بر روی این تصاویر که طی دوره ای 20 ساله به ثبت رسیده اند، وی با زیر نظر گرفتن دو منطقه شکل گیری ابرها در بخشهای قطبی سیاره به این نتیجه رسید که این ویژگیهای مشخص در زمان خاصی نمایان میشوند.
از این رو کارکوشکا تصمیم گرفت حوزه مطالعه های خود را با تمرکز بر روی تصاویری که در سال 1989 توسط فضاپیمای ویه جر به ثبت رسیده بودند، گسترش
دهد. وی در این تصاویر 6 نشانه خاص پیدا کرد که بر اساس نظم خاصی میچرخند.
زمانی که فضاپیماهای ویه جر 1 و 2 در دهه 1980 به نپتون رسیدند، با استفاده از میدان مغناطیسی نپتون سیگنالهای رادیویی را به ثبت رساندند اما اطلاعات این دو فضاپیما که در اصل به منظور محاسبه چرخش سیارههای بیرونی مورد استفاده قرار میگرفتند، بسیار ناچیز و اندک بود زیرا تنها ویه جر 2 از کنار نپتون پرواز کرد.
کاروکوشکا در پی تحلیلهای سختی که از تصاویر به ثبت رسیده از نپتون انجام داده بود، توانست علاوه بر طول روز ویژگی هایی از قبیل دفعه های طلوع و غروب خورشید در نپتون را نیز تعیین کند.
بر اساس گزارش اسپیس، محاسبه ها دقیق از رفتارهای چرخشی سیاره بزرگ آبی به اخترشناسان کمک خواهد کرد درک بهتری از توزیع جرمی این سیاره داشته باشند. چرخش سریعتر به این معنی است که بیشتر جرم سیاره بر خلاف تصور گذشته در بخش مرکزی آن قرار گرفته، ویژگی که میتواند مدلهای کنونی از سیارههای فرازمینی را تغییر دهد.
وجود چراغهای غیر استاندارد و نورپردازیهای غیر اصولی در سطح شهرهای مختلف باعث هدایت نور به سمت آسمان میشود. منحرف شدن نور به سمت آسمان علاوه بر هدر دادن انرژی باعث روشن شدن زمینه آسمان نیز میشود و این روشنایی مانع از دیده شدن ستارگانی میشود که نور کمتری از زمینه آسمان دارند.
برای روشن شدن مطلب به این مثال توجه کنید:
فرض کنید شما شمعی را در فاصله ای 50 متری خود در یک مکان تاریک قرار داده اید. در این حالت شما به راحتی قادر هستید نور شمع را تشخیص دهید. اما اگر در فاصله 10 متری شما تعداد زیادی پروژکتور روشن شود و محیط پیرامون شما را روشن سازد، در این حالت شما دیگر قادر به تشخیص نور شمع نیستید.
استفاده از نورهای مصنوعی شدید در شب میتواند اثرهای نامطلوبی روی بدن داشته باشد
این همان اتفاقی است که باعث میشود منجمان نتوانند سوژههای رصدی خود را در آسمان شهرها دنبال کنند و مجبور میشوند برای رویت آنها به بیابانها و مناطق بکر طبیعی پناه ببرند. در بیست سال اخیر نورپردازیهای غیر اصولی و غیر استاندارد در سطح شهرهای مختلف جهان از جمله ایران رشد فزاینده ای داشته است که در چند سال اخیر برخی اصطلاحها بر روی آنها انجام گرفته است. البته این اصلاحها تنها به خاطر آسایش منجمان نبوده است چراکه آلودگی نوری مشکلهایی به مراتب خطرناکتر و مهم تر از دیده نشدن ستارگان آسمان در پی دارد. مشکلهایی نظیر ابتلا به سرطان!
دوستداران نجوم و محیط زیست به خوبی میدانند که آلودگی محیط زیست، اتلاف انرژی و روشنایی آسمان در شب از تاثیرهای مهم افزایش آلودگی نوری در مناطق زندگی ماست. اما بیشتر مردم از پژوهشهای انجام شده مبنی بر تاثیر منفی نورهای اضافی بر سلامت انسان اطلاعی ندارند. شاید تاثیرات مخربی که آلودگی نوری بر سلامت انسانها دارد یکی از دلایل مهم برای کنترل این نوع آلودگی در سالهای اخیر به حساب بیاید.
انرژی تلف شده به خاطر روشنایی بیش از حد، به طور عمده توسط سوختهای فسیلی تولید میشود. اتلاف هرچه بیشتر نور مساوی است با سوخته شدن بیشتر این سوختها که به طور مستقیم باعث آلودگی هوا میشود. ورود گازهای سمی و خطرناک در اثر سوزانده شدن سوختهای فسیلی به هوا باعث بالاتر رفتن مشکلهای تنفسی برای بیماران و مردم عادی خواهد شد. مشکلی که اغلب کشورهای جهان با آن دست و پنجه نرم میکنند.
خیرگی نیز که یکی از اصلی ترین مشکلهای ناشی از آلودگی نوری بر سلامت انسان است در اثر نورپردازیهای غیر استاندارد چراغهای مکانهای عمومی و فضای باز رخ میدهد. شما حتما خیرگی را به هنگام رانندگی در شب و مواجه با نورهای شدید بعضی خودروها احساس کرده اید و متوجه اختلال در سطح بینایی شده اید. با گذشت زمان و رخ دادن مکرر این موضوع، زمینه بروز بیماری هایی نظیر آب مروارید برای چشمان ما مهیا میشود. این تاثیرها بر بینایی انسان با بالا رفتن سن تشدید میشود و به همین خاطر است که اغلب افراد مسن برای رانندگی در شب با مشکل مواجه میشوند. بیشتر افراد نمیدانند که مشکل دید در شب آنها به هنگام رانندگی، به خاطر خیرگی رخ میدهد و اگر خیابانها نورپردازی اصولی داشته باشند این مشکل آنها حل خواهد شد. این موضوع به حدی مهم بود که در سال 2009 انجمن پزشکی آمریکا (AMA) در طی مصوبه ای اعلام کرد تمام چراغهای خیابانهای عمومی باید به پوشش خاصی مجهز شوند تا از رخ دادن این پدیده جلوگیری شود.
اما شاید یکی از مهم ترین اثرهای آلودگی نوری بر روی سلامت انسان اختلال در زمان خواب و قرار گرفتن در معرض نور در مدت زمان شب است. محققان علوم پزشکی با توجه به مقاله های متعددی که در طی 15 سال گذشته منتشر شده است به این نتیجه رسیده اند که ماندن در نور در طول شب باعث بروز سرطانهای مختلفی به خصوص سرطان سینه خواهد شد
محققان تخمین میزنند که 30 درصد از موارد منجر به این سرطان در اثر باقی ماندن در نورهای مصنوعی به هنگام شب باشد. نتایج این تحقیقها به قدری مهم و با ارزش بود که سازمان بهداشت جهانی درصد سرطان زایی این موضوع را هم ردیف قرار گرفتن در معرض دود سیگار قرار داده است. با بررسی علت بروز این مشکل به نظر میرسد اختلال در ترشح هورمون ملاتونین که توسط غده پینه آل در بدن تولید میشود باعث به وجود آمدن این گونه بیماریها میشود.
این غده در زمانی که خواب هستیم هورمون ملاتونین را ترشح میکند. در واقع ترشح ملاتونین در طی شب و در پاسخ به تاریكی ترشح میشود. میزان نور در شب تاثیر بسزایی در میزان ترشح این هورمون دارد. قرار گرفتن مکرر در نور مصنوعی به هنگام شب باعث اختلال در تولید این هورمون میشود. تحقیقهای گذشته نشان داده است که این هورمون به سیستم دفاعی بدن برای مقاومت در برابر ابتلا به سرطانهای مختلف کمک میکند.
این موارد همگی گوشه ای از تاثیرهای زیان بار آلودگی نوری بر زندگی ماست. به نظر میرسد افزایش آگاهی عمومی در کنترل این نوع از آلودگی میتواند نقش
به سزایی در برطرف کردن آن داشته باشد.
منبع: تبیان
اثر تخریبی ترافیک بر مغز
مهر: محققان طی انجام دو مطالعه مختلف دریافتند آلودگیهای هوا در شهرها و جادهها میتواند عملکردهای مختلف مغز انسان را دچار اشکال کرده و تخریب کند.
دانشمندان دریافته اند زندگی کردن در مناطقی با سطوح بالای آلودگی ناشی از ترافیک میتواند عملکرد افراد را در تستهای شناختی کاهش دهد.
آنها دریافتند افراد مسن تر از 51 سال که در مناطق آلوده زندگی میکنند از تواناییهایی شناختی پایینتری نسبت به افرادی که در مناطق خوش آب و هواتر زندگی میکنند، برخوردارند. مطالعه دیگری که بر روی حیوانها انجام گرفته نیز نشان میدهد ذرات معلق در هوا که معمولا از موتورهای دیزلی ساطع میشوند میتوانند به واسطه کاهش یافتن رشد نورونها، منجر به بروز مشکلهای آموزشی و حافظه ای شوند. محققان دانشکده سلامت عمومی هاروارد میگویند قرار گرفتن طولانی مدت در معرض آلودگی هوای ناشی از ترافیک شهرها میتواند نحوه عملکرد مغز را تغییر داده و بر روی آن تاثیر بگذارد. به گفته این محققان تاثیر آلودگی هوا بر روی عملکرد شناختی مغز سالمندان حتی از تاثیر سیگار و چاقی نیز بیشتر است.
در این مطالعه میانگین قرارگیری در معرض هوای آلوده در طول زندگی افراد محاسبه شد و سپس بر روی 680 مرد 51 تا 97 ساله آزمایشهای شناختی انجام گرفت. طی این مطالعه آشکار شد امتیاز تستهای شناختی افرادی که در مناطق آلوده تر زندگی میکنند 1.3 بار کمتر از افرادی است که در مناطق پاک تر سکونت دارند. بر اساس گزارش تلگراف، در مطالعه دوم محققان دانشگاه اوهایو دریافتند که افزایش میزان ذرات معلق در هوا میتواند میزان تخریب مولکولهای مغزی در حیوانات را افزایش داده و در توانایی حافظه آنها اختلال ایجاد کند. همچنین محققان دریافتند حضور موشها در هوای آلوده و مملو از ذره های معلق منجر به کاسته شدن میزان رشد نورونها در هیپوکامپوس مغز این جانداران میشود.
روزهای 16 ساعته در "نپتون"
مهر: دانشمندان مدتی پس از اینکه سیاره نپتون اولین دور کاملش را از سال 1846 تاکنون در مدار خورشید به پایان رساند، طی مطالعه ای طول یک روز کامل را در این سیاره دورافتاده گازی محاسبه کردند.
بر خلاف سیارههای سنگی، محاسبه چرخش سیارههای گازی برای اخترشناسان مشکلی بزرگ به شمار میرود. عطارد، ناهید و مریخ در اصل صخره هایی در گردش هستند اما سیارههای گازی بیشتر به مایعی شباهت دارند که به دور هسته ای کوچک و سنگی در چرخش هستند. در حالی که ویژگیهای سیارههای سنگی و خاکی در دل سنگها حک شده است، سیارههای فراتر از این کرههای سنگی از ویژگیهای بسیار خاصی برخوردارند که نشانههای آن در ابرهای گازی در حرکت بر فراز آنها پنهان شده است.
اما "اریک کارکوشکا" از دانشگاه آریزونا از این ویژگیها برای محاسبه مدت زمانی که نپتون گردش در مدار خود را در آن به پایان میرساند، یعنی طول یک روز نپتونی استفاده کرده است، بر اساس این محاسبه ها یک روز در نپتون 15 ساعت و 57 دقیقه و 59 ثانیه است.
کارکوشکا برای محاسبه این زمان بیش از 500 تصویر نپتون را که توسط تلسکوپ فضایی هابل به ثبت رسیده اند مورد بررسی قرار داد. پس از مطالعه بر روی این تصاویر که طی دوره ای 20 ساله به ثبت رسیده اند، وی با زیر نظر گرفتن دو منطقه شکل گیری ابرها در بخشهای قطبی سیاره به این نتیجه رسید که این ویژگیهای مشخص در زمان خاصی نمایان میشوند.
از این رو کارکوشکا تصمیم گرفت حوزه مطالعه های خود را با تمرکز بر روی تصاویری که در سال 1989 توسط فضاپیمای ویه جر به ثبت رسیده بودند، گسترش
دهد. وی در این تصاویر 6 نشانه خاص پیدا کرد که بر اساس نظم خاصی میچرخند.
زمانی که فضاپیماهای ویه جر 1 و 2 در دهه 1980 به نپتون رسیدند، با استفاده از میدان مغناطیسی نپتون سیگنالهای رادیویی را به ثبت رساندند اما اطلاعات این دو فضاپیما که در اصل به منظور محاسبه چرخش سیارههای بیرونی مورد استفاده قرار میگرفتند، بسیار ناچیز و اندک بود زیرا تنها ویه جر 2 از کنار نپتون پرواز کرد.
کاروکوشکا در پی تحلیلهای سختی که از تصاویر به ثبت رسیده از نپتون انجام داده بود، توانست علاوه بر طول روز ویژگی هایی از قبیل دفعه های طلوع و غروب خورشید در نپتون را نیز تعیین کند.
بر اساس گزارش اسپیس، محاسبه ها دقیق از رفتارهای چرخشی سیاره بزرگ آبی به اخترشناسان کمک خواهد کرد درک بهتری از توزیع جرمی این سیاره داشته باشند. چرخش سریعتر به این معنی است که بیشتر جرم سیاره بر خلاف تصور گذشته در بخش مرکزی آن قرار گرفته، ویژگی که میتواند مدلهای کنونی از سیارههای فرازمینی را تغییر دهد.
+ نوشته شده در 2011/10/27 ساعت 5:8 توسط عصرمردم
|
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی