صفحه 6--5 آبان 90
اسباب بازی و خلاقیت کودکان
انتخاب نوع اسباب بازی به تقویت ذهن خلاق در کودکان کمک میکند. کودکان بازی را بسیار دوست دارند و این زمان را بر هر چیز دیگری ترجیح میدهند. انتخاب اسباب بازی مناسب برای کودکان در هر سنی بسیار حایز اهمیت است. اغلب خانوادهها وقتی به مغازههای فروش اسباب بازی مراجعه میکنند، سعی دارند از بین اسباب بازیهای خشن و تفریحی، اسباب بازی هایی را خرید کنند که ذهن کودکان را به خلاقیت وادار کند. بنابراین، بازیهای فکری و آموزشی در میان سایر اسباب بازیها یک سر و گردن بالاتر قرار دارند. با این حال، با ورود رایانه و بازیهای رایانه ای، هم اینک کودکان و نوجوانان دوست دارند به جای بازی با وسایل تفریحی و ورزشی، به این نوع بازیهای دیجیتالی بپردازند.
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، «میشل رسینک» مدیر گروه تحقیقاتی مهد کودکهای
انگلستان علل گرایش کودکان و نوجوانان به این نوع بازیها را توضیح میدهد.
میشل میگوید ما میخواهیم کمک کنیم تا اسباب بازیهای هوشمند برای بچهها توسعه یابند. البته ما به ساخت اسباب بازیهای هوشمند علاقه چندانی نداریم، بلکه میخواهیم اسباب بازی هایی بسازیم که بچهها را به فکر کردن وادار کند. ما متوجه شدیم یکی از بهترین روش هایی که به یادگیری کودکان کمک میکند، این است که برای آنها اسباب بازی و ابزار جدیدی فراهم کنیم تا آنها بتوانند فعالیتهای خلاقیت آمیز انجام دهند، طراحی کنند و با لوازم و رسانههای جدید اطرافشان، چیزهای نو ایجاد و اختراع کنند.
آنها میتوانند درک کنند چیزهایی که در دنیا وجود دارد، واقعاً چطور کار میکنند. آنها با ساخت یک روبات کوچک، با چراغ سنسوری که به ارتعاش درمی آید، به درک جدیدی میرسند. آنها وقتی میبینند که یک شب پره در اطراف یک لامپ چطور پرپر میزند، متوجه این رفتار میشوند و درک میکنند چه قانونی باید حکمفرما باشد. این امر باعث میشود آنها هم دنیای تکنولوژیکی و هم دنیای بیولوژیکی اطرافشان را درک کنند.
من فکر نمی کنم این موضوع برای کودک خیلی زود باشد. چیزهای زیادی وجود دارند که بچهها میتوانند در هر سنی شروع به استفاده از آن بکنند. البته من نمی گویم این امر میتواند جایگزین لوازم و اسباب بازیهای سنتی که بچهها با آن بازی کرده اند، بشوند. قصد ندارم آنها کنار گذاشته شوند. بلکه ما همیشه میتوانیم جذابیت نوع لوازمی را که بچهها با آن بازی میکنند، بالا ببریم.
شاید فکر کنیم این فناوری تا حدی پیچیده به نظر میرسد و باعث میشود تعداد زیادی از بچهها از آن دوری کنند. هر کسی میتواند از مداد رنگی و کاغذ استفاده کند. مانعی برای استفاده از مداد رنگی و کاغذ وجود ندارد.
اشتباه است که فناوری را امری بسیار پیچیده به بچهها نشان دهیم که آنها نتوانند افکار و احساسهای خود را بیان کنند. آنچه که ما میخواهیم انجام دهیم، این است که فناوری را ایجاد کنیم تا بچهها را قادر سازد افکار و احساسهای خود را بیان کنند به همان راحتی که با مداد رنگی و کاغذ این کار را انجام میدهند. خوب است اسباب بازی سنتی بچه ها، مداد رنگی و کاغذ و خانه سازی را به عنوان یک استاندارد در نظر بگیریم، لازم است ما وسایل جدید تکنولوژیکی را به راحتی آن فناوری ها بسازیم.
باید به خاطر داشته باشیم که مداد رنگی زمانی یک فناوری محسوب میشد. صدها سال پیش بچهها مداد رنگی نداشتند، بنابراین اختراع آن یک پدیده پیشرفته فناوری به نظر میرسید، اما امروزه به عنوان بخشی طبیعی از دوران کودکی به نظر میرسد. امروزه نیز فناوری جدید دیجیتالی، ممکن است جدید و پیشرفته به نظر برسد، اما در آینده، اگر ما به درستی آنها را توسعه دهیم، آنها هم مثل مداد رنگی و کاغذ بسیار عادی به نظر خواهند رسید. ممکن است این سوال مطرح شود که اسباب بازیهای ایده آلی که با استفاده از فناوری دیجیتالی باعث تقویت خلاقیت میشود، یا نه؟
چندین سال است که ما با شرکت اسباب بازی سازی «لگو» همکاری کرده ایم تا آجرهای خانه سازی تولید کنیم. شما میتوانید از آجرهای لگو سنتی استفاده کنید و آنها را به هم بچسبانید تا یک ساختمان بسازید. این آجرها را میتوانید کنار هم بگذارید تا چیزهایی بسازید که در دنیا وجود دارند و میتوانند زنده مجسم شوند و به اشیا دیگر کنش و واکنش نشان دهند.
ما مشاهده کرده ایم از این آجرهای خانهسازی جدید در راههای وسیعی استفاده میشود و این یکی از عناصر کلیدی یک اسباب بازی خوب است. از این آجرها فقط برای خانه سازی استفاده نمی شود، بلکه به شیوههای متفاوتی از آنها استفاده میشود. بچهها میتوانند از این آجرها برای ساخت هر چیزی از یک کارخانه شکلات سازی خودکار گرفته تا موجوداتی که با هم اثر متقابل دارند، استفاده کنند یا اینکه یک پارک تفریحی بسازند.
ثابت شده که این آجرها محبوبیت زیادی دارند. به نظر میرسد نسبت به سایر اسباببازیها این آجرها بهتر میتوانند استعداد نهایی بچهها را کشف کنند که به این ترتیب بچهها میتوانند کارهای زیادی با آنها انجام دهند. اینها همچنین قدرت خلاقیت بزرگسالان را افزایش میدهند. بسیاری از این اسباب بازیها به بزرگسالان فروخته میشود که این امر نشانه خوبی است و نشان میدهد تعداد زیادی از بزرگسالان نیز به کشف های تفریحی علاقه مند هستند. اگر ما نوع درستی از فناوری را برای آنها فراهم کنیم، آنها میتوانند به مدت طولانی به بازی ادامه دهند، کشف کنند، بسازند و یاد بگیرند.
در تمام اینها، عنصر آموزشی وجود دارد. زمانی که بچهها از اسباب بازی استفاده میکنند، در واقع در حال یادگیری امور کاملاً پیچیده دیجیتالی هستند.
طی سالیان طولانی ما دریافته ایم که بسیاری از بهترین تجارب یادگیری ما، زمانی رخ میدهد که چیزی را خلق یا طراحی میکنیم. اگر ما بخواهیم به یادگیری بچهها کمک کنیم، لازم است به آنها ابزار جدید برای طراحی و ابداع بدهیم. این دقیقاً همان چیزی است که آجرهای خانه سازی لگو انجام میدهند.
این امر تعداد چیزهایی را که بچهها میتوانند طراحی یا خلق کنند افزایش میدهد و بنابراین میزان چیزهایی که آنها میتوانند در این فرآیند یاد بگیرند، افزایش مییابد. بعضی موارد آنها چیزهایی یاد میگیرند که جزو برنامه آموزشی تحصیلی شان است. اما این وسایل به بچهها کمک میکند آموزش را از راه بهتری یاد بگیرند، زیرا آن وسایل میتواند مهیج تر و مورد علاقه بچهها باشد.
همان طور که می دانیم اولاً ما هنوز برای استفاده آسان تر بچهها از این وسایل راه درازی در پیش داریم تا آنها بتوانند چیزهایی ایجاد کنند که در قوه تخیل آنهاست.
ما میخواهیم فنونی ایجاد کنیم که بچهها را با نقشه خیالی روبه رو کند و سپس نقشه خیالی آنها را به واقعیت تبدیل کند. بنابراین لازم است ما اسباب کار جدید خانه سازی را طوری طراحی کنیم که بچهها به راحتی بتوانند قوه تخیل خود را به کار گیرند و آنها را به واقعیت تبدیل کند.
ما مشاهده خواهیم کرد در جهت دیگر علاوه بر استفاده از فناوری رایانه ای، این اسباب بازیها به طور فزاینده ای از فناوری ارتباطات استفاده خواهند کرد. بچهها نه تنها یک ماشین خودکار یا موجود متحرک خواهند ساخت، بلکه گروه زیادی از موجوداتی ایجاد خواهند کرد که با هم ارتباط دارند. ما علاوه بر انقلاب رایانه ای، از انقلاب ارتباطاتی استفاده خواهیم کرد.
البته این ایده شگفت انگیز به نظر میرسد موجوداتی که ایجاد کرده ایم، بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند
* برخی از ویژگیهای اسباب بازی مناسب
۱ - اسباب بازی باید همواره مناسب سن، مطابق علایق و درخور تواناییهای ذهنی و رشدی کودک باشد. نه آنقدر سخت و پیچیده باشد که کودک عاجز از بازی با آن شود و نه آنقدر ساده و آسان باشد که علاقه کودک را از بین برده و در او ایجاد خستگی کند. همچنین به لحاظ فیزیکی به گونه ای ساخته شده باشد که به راحتی در دستان کودک قرار گرفته و با آن بازی کند به طوری که کودک آن را با کمال میل بپذیرد و در حین بازی از آن لذت ببرد.
۲ـ اسباب بازی باید چنان باشد که ذهن کودک را برانگیزد و او را به سوی سازندگی، خلاقیت و نوآوری سوق دهد. اسباب بازی هایی که به طور کامل ساخته شده و کودک کار کمتری بر روی آنها انجام میدهد (اسباب بازیهای کوکی)، قوای فکری کودک را بیاستفاده میگذارد و او را تبدیل به موجودی تماشاگر، منفعل و ناظر ساختههای دیگران میکند و کودک را که میل به کاوشگری و کنجکاوی دارد و سعی میکند اسباب بازی را قطعه قطعه کند تا میل درونیاش را ارضا کند، دلسرد میکند. در حالی که الگوها و قطعههای ساختمان سازی که کودک با آن چیزهای مختلفی میتواند بسازد، جعبه کفش، جعبه مقوایی بزرگی که میتواند داخل آن بنشیند و ادای قایق سواری، هواپیمارانی، اتومبیلرانی و... را در بیاورد، گل رس، شن و خمیر بازی که با آنها دست به آفرینش، خلاقیت و نوآوری میزند، میتواند چیزهای گوناگونی بسازد، هر طور که دلش میخواهد به آنها شکل بدهد، خراب کند و دوباره بسازد، کودک را به سوی خلاقیت و نوآوری سوق میدهد.
۳ـ اسباب بازی خوب باید به واقعیت نزدیک باشد تا کودک از راه بازی با زندگی آشنا شود. مثلاً قیچی برای بریدن، سوزن برای دوختن، خمیر بازی برای شکل دادن اجسام واقعی و تخیلی و ورزیدگی دست و انگشتان، انواع مدادها و وسایل رنگ آمیزی برای شناخت رنگ ها، انواع پازل ها، لگوها و وسایل پیچ و مهره ای که به هماهنگی بین حرکتهای چشم و حرکتهای ظریف دست کمک کند.
۴ـ سبب رشد و پرورش مهارتها و تواناییهای بدنی کودک شود. اسباب بازی مطلوب علاوه بر پرورش قوای ذهنی، روانی، عاطفی، اجتماعی، خلاقیت و استعداد باید توانایی کودک را در زمینه استفاده از اعضای بدن رشد دهد.
۵ـ اسباب بازی ساخته شده هر چقدر بتواند حواس بیشتری از کودک را به کار گیرد لذت بیشتری ایجاد میکند و مناسب تر است. کودکان آن چیزی را که لمس کنند، ببینند و بشنوند بیشتر از آن لذت میبرند تا چیزهایی که فقط مشاهده کننده آن باشند.
۶ـ اسباب بازی خوب میتواند تصور و تخیل کودک را گسترش بخشد و میل کنجکاوی و اکتشاف را در او پرورش دهد.
منبع: اینترنت
انگلستان علل گرایش کودکان و نوجوانان به این نوع بازیها را توضیح میدهد.
میشل میگوید ما میخواهیم کمک کنیم تا اسباب بازیهای هوشمند برای بچهها توسعه یابند. البته ما به ساخت اسباب بازیهای هوشمند علاقه چندانی نداریم، بلکه میخواهیم اسباب بازی هایی بسازیم که بچهها را به فکر کردن وادار کند. ما متوجه شدیم یکی از بهترین روش هایی که به یادگیری کودکان کمک میکند، این است که برای آنها اسباب بازی و ابزار جدیدی فراهم کنیم تا آنها بتوانند فعالیتهای خلاقیت آمیز انجام دهند، طراحی کنند و با لوازم و رسانههای جدید اطرافشان، چیزهای نو ایجاد و اختراع کنند.
آنها میتوانند درک کنند چیزهایی که در دنیا وجود دارد، واقعاً چطور کار میکنند. آنها با ساخت یک روبات کوچک، با چراغ سنسوری که به ارتعاش درمی آید، به درک جدیدی میرسند. آنها وقتی میبینند که یک شب پره در اطراف یک لامپ چطور پرپر میزند، متوجه این رفتار میشوند و درک میکنند چه قانونی باید حکمفرما باشد. این امر باعث میشود آنها هم دنیای تکنولوژیکی و هم دنیای بیولوژیکی اطرافشان را درک کنند.
من فکر نمی کنم این موضوع برای کودک خیلی زود باشد. چیزهای زیادی وجود دارند که بچهها میتوانند در هر سنی شروع به استفاده از آن بکنند. البته من نمی گویم این امر میتواند جایگزین لوازم و اسباب بازیهای سنتی که بچهها با آن بازی کرده اند، بشوند. قصد ندارم آنها کنار گذاشته شوند. بلکه ما همیشه میتوانیم جذابیت نوع لوازمی را که بچهها با آن بازی میکنند، بالا ببریم.
شاید فکر کنیم این فناوری تا حدی پیچیده به نظر میرسد و باعث میشود تعداد زیادی از بچهها از آن دوری کنند. هر کسی میتواند از مداد رنگی و کاغذ استفاده کند. مانعی برای استفاده از مداد رنگی و کاغذ وجود ندارد.
اشتباه است که فناوری را امری بسیار پیچیده به بچهها نشان دهیم که آنها نتوانند افکار و احساسهای خود را بیان کنند. آنچه که ما میخواهیم انجام دهیم، این است که فناوری را ایجاد کنیم تا بچهها را قادر سازد افکار و احساسهای خود را بیان کنند به همان راحتی که با مداد رنگی و کاغذ این کار را انجام میدهند. خوب است اسباب بازی سنتی بچه ها، مداد رنگی و کاغذ و خانه سازی را به عنوان یک استاندارد در نظر بگیریم، لازم است ما وسایل جدید تکنولوژیکی را به راحتی آن فناوری ها بسازیم.
باید به خاطر داشته باشیم که مداد رنگی زمانی یک فناوری محسوب میشد. صدها سال پیش بچهها مداد رنگی نداشتند، بنابراین اختراع آن یک پدیده پیشرفته فناوری به نظر میرسید، اما امروزه به عنوان بخشی طبیعی از دوران کودکی به نظر میرسد. امروزه نیز فناوری جدید دیجیتالی، ممکن است جدید و پیشرفته به نظر برسد، اما در آینده، اگر ما به درستی آنها را توسعه دهیم، آنها هم مثل مداد رنگی و کاغذ بسیار عادی به نظر خواهند رسید. ممکن است این سوال مطرح شود که اسباب بازیهای ایده آلی که با استفاده از فناوری دیجیتالی باعث تقویت خلاقیت میشود، یا نه؟
چندین سال است که ما با شرکت اسباب بازی سازی «لگو» همکاری کرده ایم تا آجرهای خانه سازی تولید کنیم. شما میتوانید از آجرهای لگو سنتی استفاده کنید و آنها را به هم بچسبانید تا یک ساختمان بسازید. این آجرها را میتوانید کنار هم بگذارید تا چیزهایی بسازید که در دنیا وجود دارند و میتوانند زنده مجسم شوند و به اشیا دیگر کنش و واکنش نشان دهند.
ما مشاهده کرده ایم از این آجرهای خانهسازی جدید در راههای وسیعی استفاده میشود و این یکی از عناصر کلیدی یک اسباب بازی خوب است. از این آجرها فقط برای خانه سازی استفاده نمی شود، بلکه به شیوههای متفاوتی از آنها استفاده میشود. بچهها میتوانند از این آجرها برای ساخت هر چیزی از یک کارخانه شکلات سازی خودکار گرفته تا موجوداتی که با هم اثر متقابل دارند، استفاده کنند یا اینکه یک پارک تفریحی بسازند.
ثابت شده که این آجرها محبوبیت زیادی دارند. به نظر میرسد نسبت به سایر اسباببازیها این آجرها بهتر میتوانند استعداد نهایی بچهها را کشف کنند که به این ترتیب بچهها میتوانند کارهای زیادی با آنها انجام دهند. اینها همچنین قدرت خلاقیت بزرگسالان را افزایش میدهند. بسیاری از این اسباب بازیها به بزرگسالان فروخته میشود که این امر نشانه خوبی است و نشان میدهد تعداد زیادی از بزرگسالان نیز به کشف های تفریحی علاقه مند هستند. اگر ما نوع درستی از فناوری را برای آنها فراهم کنیم، آنها میتوانند به مدت طولانی به بازی ادامه دهند، کشف کنند، بسازند و یاد بگیرند.
در تمام اینها، عنصر آموزشی وجود دارد. زمانی که بچهها از اسباب بازی استفاده میکنند، در واقع در حال یادگیری امور کاملاً پیچیده دیجیتالی هستند.
طی سالیان طولانی ما دریافته ایم که بسیاری از بهترین تجارب یادگیری ما، زمانی رخ میدهد که چیزی را خلق یا طراحی میکنیم. اگر ما بخواهیم به یادگیری بچهها کمک کنیم، لازم است به آنها ابزار جدید برای طراحی و ابداع بدهیم. این دقیقاً همان چیزی است که آجرهای خانه سازی لگو انجام میدهند.
این امر تعداد چیزهایی را که بچهها میتوانند طراحی یا خلق کنند افزایش میدهد و بنابراین میزان چیزهایی که آنها میتوانند در این فرآیند یاد بگیرند، افزایش مییابد. بعضی موارد آنها چیزهایی یاد میگیرند که جزو برنامه آموزشی تحصیلی شان است. اما این وسایل به بچهها کمک میکند آموزش را از راه بهتری یاد بگیرند، زیرا آن وسایل میتواند مهیج تر و مورد علاقه بچهها باشد.
همان طور که می دانیم اولاً ما هنوز برای استفاده آسان تر بچهها از این وسایل راه درازی در پیش داریم تا آنها بتوانند چیزهایی ایجاد کنند که در قوه تخیل آنهاست.
ما میخواهیم فنونی ایجاد کنیم که بچهها را با نقشه خیالی روبه رو کند و سپس نقشه خیالی آنها را به واقعیت تبدیل کند. بنابراین لازم است ما اسباب کار جدید خانه سازی را طوری طراحی کنیم که بچهها به راحتی بتوانند قوه تخیل خود را به کار گیرند و آنها را به واقعیت تبدیل کند.
ما مشاهده خواهیم کرد در جهت دیگر علاوه بر استفاده از فناوری رایانه ای، این اسباب بازیها به طور فزاینده ای از فناوری ارتباطات استفاده خواهند کرد. بچهها نه تنها یک ماشین خودکار یا موجود متحرک خواهند ساخت، بلکه گروه زیادی از موجوداتی ایجاد خواهند کرد که با هم ارتباط دارند. ما علاوه بر انقلاب رایانه ای، از انقلاب ارتباطاتی استفاده خواهیم کرد.
البته این ایده شگفت انگیز به نظر میرسد موجوداتی که ایجاد کرده ایم، بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند
* برخی از ویژگیهای اسباب بازی مناسب
۱ - اسباب بازی باید همواره مناسب سن، مطابق علایق و درخور تواناییهای ذهنی و رشدی کودک باشد. نه آنقدر سخت و پیچیده باشد که کودک عاجز از بازی با آن شود و نه آنقدر ساده و آسان باشد که علاقه کودک را از بین برده و در او ایجاد خستگی کند. همچنین به لحاظ فیزیکی به گونه ای ساخته شده باشد که به راحتی در دستان کودک قرار گرفته و با آن بازی کند به طوری که کودک آن را با کمال میل بپذیرد و در حین بازی از آن لذت ببرد.
۲ـ اسباب بازی باید چنان باشد که ذهن کودک را برانگیزد و او را به سوی سازندگی، خلاقیت و نوآوری سوق دهد. اسباب بازی هایی که به طور کامل ساخته شده و کودک کار کمتری بر روی آنها انجام میدهد (اسباب بازیهای کوکی)، قوای فکری کودک را بیاستفاده میگذارد و او را تبدیل به موجودی تماشاگر، منفعل و ناظر ساختههای دیگران میکند و کودک را که میل به کاوشگری و کنجکاوی دارد و سعی میکند اسباب بازی را قطعه قطعه کند تا میل درونیاش را ارضا کند، دلسرد میکند. در حالی که الگوها و قطعههای ساختمان سازی که کودک با آن چیزهای مختلفی میتواند بسازد، جعبه کفش، جعبه مقوایی بزرگی که میتواند داخل آن بنشیند و ادای قایق سواری، هواپیمارانی، اتومبیلرانی و... را در بیاورد، گل رس، شن و خمیر بازی که با آنها دست به آفرینش، خلاقیت و نوآوری میزند، میتواند چیزهای گوناگونی بسازد، هر طور که دلش میخواهد به آنها شکل بدهد، خراب کند و دوباره بسازد، کودک را به سوی خلاقیت و نوآوری سوق میدهد.
۳ـ اسباب بازی خوب باید به واقعیت نزدیک باشد تا کودک از راه بازی با زندگی آشنا شود. مثلاً قیچی برای بریدن، سوزن برای دوختن، خمیر بازی برای شکل دادن اجسام واقعی و تخیلی و ورزیدگی دست و انگشتان، انواع مدادها و وسایل رنگ آمیزی برای شناخت رنگ ها، انواع پازل ها، لگوها و وسایل پیچ و مهره ای که به هماهنگی بین حرکتهای چشم و حرکتهای ظریف دست کمک کند.
۴ـ سبب رشد و پرورش مهارتها و تواناییهای بدنی کودک شود. اسباب بازی مطلوب علاوه بر پرورش قوای ذهنی، روانی، عاطفی، اجتماعی، خلاقیت و استعداد باید توانایی کودک را در زمینه استفاده از اعضای بدن رشد دهد.
۵ـ اسباب بازی ساخته شده هر چقدر بتواند حواس بیشتری از کودک را به کار گیرد لذت بیشتری ایجاد میکند و مناسب تر است. کودکان آن چیزی را که لمس کنند، ببینند و بشنوند بیشتر از آن لذت میبرند تا چیزهایی که فقط مشاهده کننده آن باشند.
۶ـ اسباب بازی خوب میتواند تصور و تخیل کودک را گسترش بخشد و میل کنجکاوی و اکتشاف را در او پرورش دهد.
منبع: اینترنت
+ نوشته شده در 2011/10/27 ساعت 5:11 توسط عصرمردم
|
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی