/تحليل-ولت/ بهار عربي و خزان شبكه خبري الجزيره

ایسنا: «شبكه خبري "الجزيره" پانزده ساله مي‌شود در حالي كه هيچ‌گاه اهميت و جايگاهي همانند امروزش را نداشته است. با اين حال "بهارعربي" مي‌تواند مقدمات غروب درخشش اين شبكه را فراهم كند. اعتبار الجزيره به عنوان صداي مستقل جهان عرب به خاطر پنهان‌كاري فاحش قيام مردم بحرين تا ميزان زيادي زير سوال رفته است.»

بهار عربي به زودي نخستين سالگرد خود را جشن خواهد گرفت. جنبش مردمي در شمال آفريقا و خاورميانه رهايي مردم اين كشورها را از زير فشار ديكتاتوري‌هاي چند دهه‌اي به دنبال داشت. بدون ترديد رسانه‌ها نقشي برجسته در شكوفايي حركت‌هاي مردمي داشته و دارند. پايگاه اينترنتي روزنامه آلماني "ولت" به نقش، جايگاه و عملكرد شبكه خبري "الجزيره" در بهار عربي نگاه موشكافانه‌اي انداخته و مي‌نويسد، الجزيره شبكه انقلاب عربي است اما در مورد خيزش‌هاي مردمي نگاه و موضعي دوگانه دارد.
ولت آنلاين در گزارش خود كه «الجزيره، شبكه انقلاب عربي» عنوان دارد، مي‌نويسد: «الجزيره 15 ساله مي‌شود در حالي كه هيچ‌گاه همانند امروز مهم و تاثيرگذار نبوده است. با اين همه بهار عربي مي‌تواند مقدمات غروب درخشش اين شبكه را فراهم كند.
خيزش مصر، نخستين انقلابي است كه به طور زنده از تلويزيون پخش مي‌شد. شبكه قطري الجزيره 18 روز تمام بي‌وقفه [رخدادهاي] ميدان "التحرير" قاهره را نشان داد و به طور عمده تريبون تظاهركنندگان جوان شده و حتي از جنايت‌هاي مزدوران وابسته به رژيم [مبارك] فيلمبرداري مي‌كرد. زبان تصوير گويا و بي‌رحم بود: اينجا تاريخ رقم مي‌خورد و الجزيره به طور زنده حضور دارد.
چند هفته پيش [از رخدادهاي ميان التحرير قاهره] اين شبكه از تصاوير ويديويي يك زن وبلاگ‌نويس بهره گرفت تا از بروز انقلاب در تونس گزارش دهد. "لينا ام‌هنادي" از صحنه‌هاي خودسوزي سبزي فروشي به نام محمد بوعزيزي فيلمبرداري كرده و آن‌را روي صفحه "فيس‌بوك" خود قرار داد. الجزيره اين داستان را به دست گرفت و به اين ترتيب توجه همگان را به اين رخداد جلب كرد؛ در غير اين صورت خبر عمل بوعزيزي هيچ گاه به گوش كسي نمي‌رسيد.
در منطقه‌اي كه تلويزيون رسانه راهبر است و كمتر از يك سوم مردم به اينترنت دسترسي دارند، تنها اين‌گونه مي‌توان اكثريت را از آن خود كرد. الجزيره در 15 سالي كه از فعاليتش مي‌گذرد، به مهم‌ترين رسانه دنياي عرب تبديل شده است.
آغاز كار آرام و فروتنانه بود: به دنبال شكست پروژه شبكه خبري BBC در منطقه، امير قطر در سال 1996 شبكه تلويزيوني خود را بنا كرد. الجزيره نام خود را از شبه جزيره عرب وام گرفت. "شيخ حمد بن خليفه آل ثاني" 17 كارمند و خبرنگار اخراجي BBC را به كار گرفت و در ادامه دخالت در سياست عربي به اصل و قانون اين شبكه تبديل شد.
بيش از همه گفت‌وگوهاي جنجالي كه ريشه در الگوهايي آمريكايي داشت، با استقبال فراوان بينندگان روبه‌رو شد. آرا و عقايد و متضادشان نزد افكار عمومي به بحث گذاشته مي‌شد؛ چيزي كه دنياي عرب هرگز به خود نديده بود. تا به آن روز تنها ديدگاه‌هاي CNN و BBC به ياد مي‌آمد ولي فرستنده قطري همتايان غربي خود را با فاصله‌اي زياد جا گذاشت و به اين ترتيب در دوران بوش رويكرد دوگانه سياست خارجي آمريكا را بسيار زيبا به نمايش درآورد.
الجزيره تا پيش از سال 2001 تنها "مزاحم" و "ماشين تبليغاتي" در نظر گرفته مي‌شد اما از آن پس رقيب جدي شبكه‌هاي قديمي شد. الجزيره به دنبال حمله‌هاي يازده سپتامبر 2001 تنها شبكه‌اي بود كه در افغانستان دفتر داشت و با تصاوير جنگ كه حتي CNN هم آنها را از اين شبكه خبري خريداري كرد، افكار عمومي جهاني را در جريان رخدادها قرار مي‌داد.
در مارس 2003 شروع جنگ عراق به تصوير كشيده شد و الجزيره به صورت اينترنتي و به زبان انگليسي گزارش‌هاي خود را آنلاين به مخاطبان عرضه مي‌كرد. اين شبكه با اين گام درهاي خود را به روي دنياي غرب باز كرد؛ اگر چه گزارش‌هاي انگليسي هرگز برگردان تنهاي گزارش‌هاي عربي نبودند.
به عنوان نمونه اگر بخش عربي يك بمب‌گذار انتحاري را همچنان "شهيد" مي‌خواند، بخش انگليسي اغلب تنها عنوان "كشته‌شدگان" را براي آنها به كار مي‌برد. موضوع‌يابي برنامه‌ها نيز به گونه ديگري بود. در حالي كه وب سايت عربي شمال آفريقا و شبه جزيره عرب را در كانون توجه خود قرار مي‌داد، وب سايت انگليسي مخاطبان جهاني خود را مد نظر داشت.
از 15 سال پيش اين شبكه خبري كه عمده بودجه‌اش را از امير قطر مي‌گيرد، در واقعيت درون و بيرون منطقه دگرگوني ايجاد كرده است. "مصطفي سواق"، رييس بخش خبر الجزيره مي‌گويد: "خانواده سلطنتي به عنوان منبع مالي مانع تجاري شدن شبكه مي‌شود و از پذيرش اجباري آگهي‌ها جلوگيري مي‌كند."
با اين همه اين كار پيش‌شرطي براي خبرنگاري مستقل نيست. گزارش از انقلاب‌ها در تونس و مصر به شكلي فزاينده در مخالفت با رژيم‌هاي حاكم بود و حتي مي‌توان آنها را يك سويه و به نفع انقلابيون و برنامه آنها دانست.
اين جانبداري به ويژه در مورد ليبي واضح بود. رابطه امير قطر و معمر قذافي، ديكتاتور سرنگون شده ليبي تيره و تار بود. از قرار معلوم شيخ "الثاني" پيشاپيش شورشيان را با پول، صلاح و مواد منفجره تجهيز كرده بود. زماني كه شيپور جنگ نواخته شد، ليبي به موضوع اصلي برنامه‌هاي شبكه تبديل شد. هر جابه‌جايي ارتش، تغيير جبهه و... به صورت زنده پيگيري مي‌شد.
از همين روز اين انتقاد مطرح شد كه شبكه خودش محتواسازي مي‌كند. گزارش‌ها از مزدوران سياهپوست قذافي سروصداي زيادي را به پا كرد. گزارش‌هايي كه بر اساس ادعاهاي شوراي انتقالي ليبي تهيه شد و بعدها بي‌پايه و اساس و تنها جنجال رسانه‌اي از آب درآمدند.
اعتبار الجزيره به عنوان صداي مستقل جهان عرب به واسطه پنهان‌كاري بارز انقلاب بحرين خدشه‌دار شد؛ انقلابي كه از سوي اين شبكه تنها "ناآرامي‌هايي با پس‌زمينه‌هاي مذهبي" توصيف شد. اين دوگانگي رفتار دليلي داشت: بحرين همانند قطر در شوراي همكاري خليج [فارس] عضويت دارد و از همين رو از گزارش‌هاي انتقادي در امان است.
بدون ترديد الجزيره نسيمي تازه به سرزمين‌هاي رسانه‌هاي عربي نواخت ولي اين شبكه زير فشار سياست قرار دارد. هميشه حرف آخر را درباره محتواي برنامه‌ها امير قطر مي‌زند و اگر وي دستوري صادر كند، خبرنگاران الجزيره آماده اطاعت و فرمانبرداري هستند.
از قضا "بهارعربي" كه الجزيره آن را با گزارش‌هايي به پيش رانده بود، مي‌تواند مقدمه سقوط اهميت اين شبكه را فراهم كند: پيش از اين مردم براي رهايي از تبليغات دولتي به اين شبكه نياز داشتند اما چنانچه ساختارهاي دموكراتيك و گزارش‌هاي آزاد در منطقه حاكم شود، الجزيره در آينده به ناچار بايد نقش و جايگاهش را با رسانه‌ها و وبلاگ‌نويس‌هاي بسياري به اشتراك بگذارد.»

حمايت اسقف اعظم كليساي كانتربري از معترضان ضد سرمايه‌داري در لندن
ایسنا: معترضان جنبش "اشغال بازار بورس لندن" با ادامه تحصن خود در مقابل كليساي "سنت پُل" اين شهر توانستند حمايت مقام‌هاي مذهبي شهر لندن از جمله اسقف اعظم كليساي كانتربري را به دست آورده و با اقدامات حقوقي رهبران اين كليسا براي اخراج معترضان از مقابل كليسا مقابله كنند.
به نوشته روزنامه ديلي ميل، اسقف اعظم كليساي كانتربري لندن در اظهاراتي بي‌سابقه از معترضان لندني حمايت كرد و خواهان گرفتن ماليات همانند "رابين‌هود" از بانكداران انگليسي شد.
اظهارات اسقف اعظم كليساي كانتربري در حالي ابراز شد كه رهبران كليساي "سنت پُل" تصميم گرفتند كه اقدامات حقوقي را براي اخراج كردن معترضان از محوطه مقابل اين كليسا به حال تعليق درآوردند.
رووان ويليامز، اسقف اعظم كليساي كانتربري لندن اظهار داشت كه اشغال دو هفته‌اي محوطه مقابل كليساي "سنت پُل" بر خشم گسترده و عميق مردم از نظام مالي انگليس تاكيد مي‌كند.
روحانيون كليساي "سنت پُل" در اقدامي كم‌سابقه و با فاصله گرفتن از سرمايه‌داران مالي كه به تامين اين كليسا مي‌پردازند، تاكيد كردند: خدا روزي رسان است.
كليساي "سنت پُل" چهار تن از معترضان را به منظور مذاكره به زيرزمين كليسا دعوت كردند و گفت‌وگويي انجام شد تا "صنعت مالي را با اخلاقيات آشتي دهند".
يكي از معترضان حاضر در نشست با مقامات كليسا، بسيار از فضاي گفت‌وگوها اظهار خرسندي كرد.
وي گفت: اين نشست يك دستاورد حقيقي است. آنها گفتند كه هدف ما را درك مي‌كنند و از ما حمايت خواهند كرد.
به تعليق درآمدن مساله اخراج معترضان از محوطه كليساي "سنت پُل" يك پيروزي براي آنها است. گمانه‌زني‌ها حاكي از آن است كه اعتراضات ضدسرمايه‌داري در لندن بدين‌ترتيب تا كريسمس سال جديد ميلادي و حتي تا زمان بازي‌هاي المپيك 2012 لندن به طول خواهد انجاميد. اسقف اعظم كانتربري در مقاله‌اي كه در روزنامه فايننشيال تايمز منتشر شد، دولت انگليس را مورد انتقاد قرار داد و از مساله دريافت ماليات از تراكنش‌هاي مالي دفاع كرد. ديويد كامرون، نخست‌وزير انگليس و دولت وي در حال مقابله با حراج آلمان و فرانسه براي وضع ماليات عليه تراكنش‌هاي مالي در كشورهاي اتحاديه اروپا هستند.
در اين طرح قرار است بخش عمده‌اي از ماليات‌ها از مركز مالي شهر لندن اخذ شود و در اين صورت كليساي "سنت پُل" نيز از تبعات آن مصون نخواهد بود زيرا تامين مالي اين كليسا تا حد زيادي از سوي سرمايه‌داران مركز مالي لندن صورت مي‌پذيرد.
اسقف اعظم كليساي كانتربري تاكيد كرد: بسياري از مردم بسيار سرخورده مي‌شوند وقتي تاثيرات مصيبت‌بار سرمايه‌داري جهاني را مي‌بينند اما گفتن اينكه ما چه كار متفاوتي بايد انجام دهيم، آسان نيست. تصور مي‌كنم زمان آن رسيده كه ما سعي كنيم صريح‌تر باشيم.
وي خاطرنشان ساخت كه ماليات "رابين‌هودي" عليه ثروتمندان تا حد زيادي تعادل را در تقسيم ثروت برقرار خواهد كرد.
اظهارات اسقف اعظم كليساي كانتربري در حالي ابراز شد كه در روزهاي گذشته دو مقام بلندپايه كليساي سنت پل در اعتراض به تلاش‌ها براي مقابله با معترضان ضدسرمايه‌داري استعفا كردند. به دنبال اظهارات اسقف اعظم كانتربري اسقف شهر لندن از تلاش‌هاي حقوقي براي خارج ساختن معترضان از مقابل كليساي "سنت پُل" دست برداشت.
يك سخنگوي كليساي "سنت پُل" در اظهاراتي ضمن پذيرفتن اينكه مقامات اين كليسا اقدامات اشتباهي انجام داده‌اند، گفت كه آنها قرباني شرايط هستند و كليسا اين توانايي را دارد كه به تعامل با معترضان بپردازد.
معترضان "جنبش اشغال بازار بورس لندن" كه 18 روز پيش تحصن خود را در مقابل كليساي "سنت پُل" آغاز كردند، اكنون اردوي تحصن خود را تا حد يك چالش براي دولت انگليس و تلاش‌هايش عليه كمپين فرانسه و آلمان در اتحاديه اروپا ارتقا داده‌اند.
اسقف اعظم كليساي كانتربري چهره‌ كليدي در نزديك كردن كليساي انگليس به معترضان جنبش "اشغال بازار بورس لندن" بوده است. اين در حالي است كه شركت سهامي مركز مالي لندن نيز از تلاش‌هاي حقوقي موازي خود عليه معترضان ضدسرمايه‌داري براي اخراج آنها از محل تحصن خود دست برداشت.

معاون وزير خارجه سوريه: مسائل داخلي سوريه با بحران اعراب و اسرائيل يكي نشود
ایسنا: معاون وزير امور خارجه سوريه برخي از گروه‌هاي غيررسمي در لبنان، تركيه، عربستان و اردن را به حمايت مالي از تروريسم در اين كشور متهم كرد.
فيصل المقداد، معاون وزير امور خارجه سوريه در گفت‌وگو با شبكه روسيا اليوم، اظهار داشت: نمي‌خواهيم، بگوييم كه دولت عربستان، اردن، لبنان و يا تركيه از گروه‌هاي تروريستي در سوريه حمايت مي‌كنند، اما معتقديم پول‌هايي از اين كشورها براي حمايت از تروريسم به سوريه مي‌رسد. وي گفت: اين حمايت‌هاي مالي از سوي برخي گروه‌هاي غيررسمي صورت مي‌گيرد، ولي ما از برادران خود در اين كشورها مي‌خواهيم كه اجازه انجام اين امر را ندهند. المقداد افزود: براساس قوانين سازمان ملل اين اقدام حمايت مالي از تروريسم است. آنها براي كشتن سوري‌ها پول مي‌فرستند و ما معتقديم اين اقدام بايد متوقف شود. اين مقام بلندپايه وزارت خارجه سوريه عنوان داشت: برخي از سازمان‌هاي دولتي و بين‌المللي فاقد اعتبار شده‌اند زيرا با يك چشم به حقايق نگاه مي‌كنند و حقيقت آنچه را كه روي مي‌دهد، نمي‌بينند. اين سازمان‌ها به شايعات گوش مي‌دهند و هيچ‌گاه اشاره به اين موضوع نكرده‌اند كه سوريه 2150 تن از نيروهاي ارتش و امنيتي خود را از دست داده است. المقداد با اشاره به اينكه برخي سعي دارند، آتش ناآرامي‌ها در سوريه را شعله‌ور كنند و اين كشور را به جنگ داخلي بكشانند، گفت: يكپارچگي در سوريه مانع از تحقق اين امر خواهد شد. وي بار ديگر با اشاره به كمك‌هاي مالي از تروريسم در سوريه تاكيد كرد: ميليون‌ها دلار به همراه مقادير زيادي سلاح و تجهيزات از كشورهاي همسايه سوريه از جمله تركيه، لبنان و عراق وارد كشور شده است و هدف از اين اقدامات تنها از بين بردن ثبات و صلح در سوريه است. معاون وزير امور خارجه سوريه همچنين اخبار منتشرشده مبني بر اينكه بشار اسد، رئيس‌جمهوري اين كشور رژيم صهيونيستي را در صورت حمله به سوريه تهديد به جنگ كرده است، رد كرده و گفت: اين اخبار صحت ندارد و رئيس‌جمهوري سوريه هرگز چنين كاري را انجام نخواهد داد. وي با تاكيد بر اينكه نبايد مسائل داخلي سوريه با بحران اعراب و اسرائيل يكي شود، گفت: ما راهكار مناسب براي تعامل با رويدادهاي داخلي را دراختيار داريم و مساله اشغالگري اسرائيل در خاك ما و اراضي فلسطيني يك مساله كاملا متفاوت است. ما از نظر استراتژيك اين دو مساله را با يكديگر مرتبط نمي‌دانيم و در عين حال چنانچه اسرائيل ما را تهديد كند از خود دفاع خواهيم كرد. المقداد در ادامه با انتقاد از سياست‌هاي تركيه كه آن را "امپرياليستي" خواند، گفت: تركيه با ادامه اين سياست‌ها مرتكب خطاي بزرگي شده است. وي گفت: چنانچه دولت تركيه به سياست‌هاي امپرياليستي و منطبق با سياست‌هاي امپراطوري عثماني ادامه دهد، اشتباه بزرگي را در حق اين كشور و موضع‌گيري‌هايش در منطقه مرتكب شده است.