درس­های محرم
محمد عسلی

به هر سال که در آیین محرم حضوری سوگوارانه داریم و برای شهدای کربلا بر سر و سینه می­زنیم و بی­اختیار با نام و یاد حسین (ع) اشک از دیدگان جاری می­کنیم بیشتر به این مهم می­اندیشیم که یزید و لشکریانش بر امام حسین (ع) ظلم و ستم کردند و حق و سخن او را نادیده گرفتند و شرایط و عرصه را چنان بر آن امام همام تنگ کردند که راهی جز جنگ و تن دادن به شهادت متصور نبود. اما آنچه بیش از این روایات تاریخی و بازخوانی وقایع محرم مهم و ضرورت فهم و درک آن اجتناب­ناپذیر می­نماید شناخت هدف، روش و منش آن بزرگوار می­باشد که همه درس­های تاریخی و مکتب او عقیده و جهاد در راه آن است.
نخستین درس خداشناسی آن است که بپذیریم جز خدای واحد و یگانه که درک ذات صفات حمیده او مافوق تصور ماست تنها خالق هستی است، ما را حیات می­بخشد و می­میراند و دوباره زنده می­کند، مهربان و بخشنده و کریم است و دوستی­ها را پاس می­دارد و کرامت­ها را جبران می­کند. اگر به باور ما این خدا همراه شود ترک محرمات می­کنیم و عمل به واجبات، از عبادت و بندگی روی برنمی­گردانیم و تن به دروغ، تهمت و ناسزا نمی­دهیم تا ارتباط دوطرفه ما با او قطع نشود و عشق به زندگی پاک و پاکیزه راه کمال انسانی را آشکار و در این راه که همان صراط مستقیم است رهرو و سالک خداپسند شویم.
□ دوم آنکه اگر بدین مقام نائل آمدیم زیر بار زور و ظلم ظالم نمی­رویم و برای برپا داشتن حق چونان امام حسین (ع) و پدر و جد و برادران بزرگوارش از پای نمی­نشینیم و به رسالت خود عمل می­کنیم یعنی اهل مبارزه با کفر و نفاق و زر و زور و تزویر می­شویم حتی اگر این هدف اسلامی ما به شهادت که بالاترین مرتبه تقرب است منجر شود.
امام حسین (ع) و یاران باوفا و باکمالش چنین انسان­هایی بودند و حماسه کربلا برای همه عصرها و نسل­ها چنین مکتبی تأسیس کرد و کتاب و درس­هایی به جای گذاشت.
و اما بعد.
حضرت آیت­الله مکارم شیرازی در فتوای اخیر خود پیرامون برگزاری مراسم ایام دهه محرم و اجتناب از رفتار و اعمالی که به نام برگزاری این ماه عزیز عادت بعضی­ها شده تذکراتی داده­اند و بر آن تأکید ورزیده­اند که اگر در گذشته هم بعضی از رفتارهای ناشایست که در شأن حضرت امام حسین (ع) و اصحاب باکرامت آنان نیست در آن زمان انجام می­شد قطعاً نظریات و فتاوایی اعلام می­کردند و مردم را از انجام آنها از جمله قمه زدن، خود را مجروح کردن، نوحه­های بی­محتوا را با آهنگ­های خوانندگان گذشته و حال خواندن، در جمع نامحرمان خود را برهنه کردن و بیان مراثی و حکایاتی که سند تاریخی ندارد و خودساخته افراد است و... بر حذر می­داشتند.
به راستی این ایام که درس­های انسان­ساز و مراتب کمال­یابی را به ما می­دهد حیف است با بعضی رفتارهای متظاهرانه و ناشایست در هم آمیزد و از این طریق گناهی به نام ما ثبت شود.
بسیاری از انقلاب­های اسلامی با الهام از مکتب عاشورا شروع شده و به نتیجه رسیده است. حیف است از این انقلاب و نهضت عظیم حسینی درس نگیریم.
آنچه در کربلا جای خالی داشت باور مسلمانی لشکریان یزید بود و حرص و طمع مال دنیا و کسب مقام و منصب.
عدم تشخیص فلسفه مبارزه و جنگ و اینکه مسلمانان باید در کدام جبهه باشند. جبهه حسینی یا یزیدی؟
آنچه امام حسین (ع) به تبع جد بزرگوار و پدر ارجمندش بر آن همت گماشت عملی کردن دستورات و قوانین اسلام بود تا از حد حرف و حدیث و شعار آنها را به عمل نشان دهد.
کسی که در زیر باران نیزه­ها به نماز می­ایستد. عقاید خود را به دشمن نشان می­دهد و حجت را تمام می­کند تا نگویند و ننویسند و نشنوند او به دستورات اسلام عمل نمی­کرد.
کسی که در هنگامه نبرد و در شرایط بسیار سخت که خود و یارانش در تیررس حمله دشمنان و کینه­توزان بود امر به معروف می­کرد و نهی از منکر و با صدای بلند حقایق را بیان می­داشت، یعنی خدایا تو شاهد باش که من با این قوم فریب خورده صحبت کردم اما آنها صمٌ بکمٌ عمیٌ بودند.
کسی که همه کسان و نزدیکان خود را فدای دین می­کند و در پایان قتل عام اصحاب و خانواده خود را تنها در میدان نبرد می­بیند. اما باز هم زبان به قرائت قرآن می­گشاید و فریاد می­زند ای مردم اگر دین ندارید و شما را به خدا اعتقادی نیست لااقل آزاده باشید، یکی از ویژگی­های انسانی را آزادگی و حریت می­داند و خود به آن عمل می­کند.
پس درس محرم صرفاً بر سر و سینه زدن و زنجیر به کتف کوبیدن نیست. حسینی کسی است که اعمال، رفتار و گفتار حسینی داشته باشد و به فرمایش مولا علی (ع) یار مظلوم باشد و دشمن ظالم.
ادامه در ستون روبه رو
ادامه از ستون روبه رو
برای امام حسین آسان نبود که با یزید صلح کند و دور از مسایل و معضلات سیاسی و اجتماعی بنشیند از نعمات و آسایش برخوردار شود و روزگاری چند را در رفاه و بی­دغدغه بگذراند. او فرزند امامی بزرگوار بود که همه عمر برای اعتلای شأن انسان و حفظ حقوق ستمدیدگان و درماندگان جنگیده بود و امروز ما از این درس­های عاشورایی چه آموخته و به کار گرفته­ایم.
آیا بزرگمردان کوچکی که یک شبه ره صد ساله طی کردند و علم مبارزه و استقلال­طلبی برافراشتند و با یاد امام حسین و اصحابش تا پای جان مسیر رو در رویی با دشمن را طی کردند و به شرف شهادت نایل شدند و یا جانباز و آزاده و رزمنده به خانه بازگشتند از عاشورا درس گرفتند یا محتکران، گرانفروشان، کلاهبرداران، دروغگویان و کسانی که با تزویر و ریا به مطامع دنیا چسبیدند؟
محرم نه فقط یک کلاس که یک دانشگاه است. دانشگاه امام­شناسی و انسان­سازی.
برای ورود به این دانشگاهی که دین واقعی و باور مسلمانی را آموزش می­دهد، خود را آماده سازیم و در حد بضاعت و توان خود هر آنچه می­آموزیم در عمل نشان دهیم تا حسینی شویم.
همین