درد دل های کشاورز فارسی در اتاق بازرگانی: نوکر نمی­خواهیم، نوکر همه هستیم

زهرا جعفری

برگزاری اولین شورای گفت­وگو در استان
رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن شیراز، از برگزاری اولین شورای گفت­وگوی استان در زمان مدیریت استاندار فعلی با حضور مدیران ارشد استانی و نمایندگان بخش خصوصی خبر داد.
فریدون فرقانی در نشست فعالان بخش کشاورزی و صنایع غذایی استان در اتاق بازرگانی شیراز با اعلام این خبر گفت: باید خوراک و مباحث قابل طرح در شورای گفت­وگو از هم­اکنون کارشناسی شود تا شاهد خرد جمعی خوب و مناسبی در راستای پاسخگویی به نیازهای کلی استان و ایجاد شرایط و بسترهای لازم باشیم.
وی در بخش دیگری از سخنانش از الحاق بخش کشاورزی به اتاق بازرگانی و صنایع و معادن سخن گفت و افزود: در راستای برنامه پنجم توسعه مبنی بر انتقال مسئولیت­های بخش دولتی به بخش خصوصی و لزوم تغییر نگاه­ها و ساختارها در سازمان­ها و دستگاه­های تولیدی، زیرساخت­های پذیرش این مسئولیت در بخش خصوصی باید فراهم شود تا نسخه­هایی که برای مشکلات پیچیده می­شود علاوه بر ایجاد قوت منجر به تولید ثروت برای کشور نیز شود.
فرقانی خاطرنشان کرد: با توجه به سیاست­ها و برنامه­های کلان نظام، از این پس کمیسیون کشاورزی و صنایع تبدیلی در کنار بخش صنعت و معدن در اتاق بازرگانی شکل خواهد گرفت.
خارج شدن بخش خصوصی از زینت ­المجالس بودن
رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران هم در این نشست، تدوین و ارائه پیش­نویس قانون بهبود فضای کسب و کار به مجلس از سوی اتاق ایران و تعاون را گامی مبارک برای خارج شدن بخش خصوصی از زینت­المجالس بودن دانست و گفت: طرح بهبود فضای کسب و کار علاوه بر ایجاد توانش در برخی مبادی قانونی، بزرگترین تحول را در بخش خصوصی ایجاد خواهد کرد.
واگذاری ایجاد اولین تشکل غله استانی کشور به فارس
کریم­پور از واگذاری ایجاد مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی به اتاق ایران خبر داد و اظهار داشت: تدوین پیش­نویس قانون و راهبردهای عملی در بخش کشاورزی مهمترین دستاورد ایجاد این مرکز خواهد بود.
وی با بیان این که فارس نقش بسیار مهمی را در بخش کشاورزی کشور ایفاء می­کند، افزود: کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی فارس باید در راستای مطالبات اتاق ایران در راستای تقویت کمیسیون استانی، انجام مطالعات و اقدامات عمیق راهبردی و عملی در بحث خشکسالی و ایجاد اولین تشکل تخصصی غله استانی در کشور گام­های قوی و مؤثری بردارد.
در سطح ملی، حق کشاورزی فارس آن­گونه که باید ادا نشده است
رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی و صنایع و معادن شیراز نیز در این نشست با اشاره به نقش و سهم فارس در تولید محصولات کشاورزی در سطح کشور از مغفول ماندن نگاه­های حمایتی و اعتباری برنامه­ریزان کشور به ویژه در وزارت جهاد کشاورزی به فارس سخن گفت و اظهار داشت: فارس علی­رغم سکانداری بخش کشاورزی کشور در اکثر زمینه­ها طی 30 سال گذشته همواره مورد کم­لطفی تمام قرار گرفته است.
حمیدیان با بیان این که فارس در تولید و صادرات محصولات کشاورزی، سلامت تولیدات، بهره­گیری از ماشین­ها، دستگاه­های مکانیزه و فناوری­های نوین، کشاورزی حفاظتی، تولید محصولات ارگانیک و کاهش مصرف سموم و کودهای شیمیایی در رتبه نخست کشور قرار دارد، افزود: آمارها نشان می­دهد فارس از لحاظ بودجه استانی در بخش کشاورزی نیز به نسبت سطح زیر کشت در رتبه پایینی قرار دارد و استان هفتم کشور در بین 12 استان است.
وی تأکید کرد: میزان تولید و سطح زیر کشت استان و بودجه اختصاص یافته به استان نشان می­دهد فارس در بخش کشاورزی با محرومیت جدی روبه­رو است.
در اینجا معاون برنامه­ریزی سازمان جهاد کشاورزی استان در واکنش به اظهارات رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی و صنایع و معادن شیراز، گفت: این آمارها و صحبت­ها صحت ندارد و تمام مطالب عنوان شده غلط می­باشد. بهتر است در اظهارات با دقت و مستند به آمارهای واقعی سخن گفته شود.
که در پاسخ وی کریم­پور رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران، گفت: فضای صحبت در این نشست برادرانه ملی است. آیا شما معتقدید که کشاورزی فارس در وضعیت مطلوبی قرار دارد و هیچگونه مشکلی وجود ندارد و بودجه کشاورزی استان کافی است. در این نشست قرار است نمایندگان تشکل­های بخش خصوصی و دست­اندرکاران سیستم دولتی، سؤالات، مشکلات و قصورات و تقصیرات را روی میز بگذارند و در یک فضای همدلی به ارائه راهکار و نتیجه برسند.
کاظمی معاون برنامه­ریزی سازمان جهاد کشاورزی هم در پاسخ به اظهارات کریم­پور گفت: اصل داستان درست است اما روش بیان غلط بوده و ویژگی­ها مورد تأیید ما نیست.
کریم­پور هم پاسخ داد: به نظر می­رسد باید ابتدا تکنیک دستیابی به اجماع در این نشست­ها تعریف شود تا بر اساس آن عوامل حکومتی و تشکل­های بخش خصوصی بتوانند با یکدیگر صحبت و تبادل نظر کنند..
پس از این گفت­وگوهای دوطرفه بار دیگر حمیدیان به بیان مشکلات بخش کشاورزی استان در بحث ارزش افزوده و قیمت
تمام شده با توجه به قیمت ارز در تولید و واردات پرداخت و گفت: علی­رغم شناسنامه­دار شدن محصولات ارگانیک در استان برای اولین بار در سطح کشور هیچگونه اقدام حمایتی از مرکز از کشاورزان صورت نگرفت و علی­رغم مکاتبات متعدد وعده و وعیدهای حمایت­های ملی اتفاق نیفتاد.
وی با تأکید بر این که در سطح ملی آن­گونه که باید حق کشاورزی فارس ادا نشده است، گفت: آمار و مستندات گویای این واقعیت است و نشان می­دهد که باید به فارس توجه و بهای بیشتری داده شود.
حمیدیان با اشاره به توانش­ها، ظرفیت­ها و توانمندی­های فارس در بخش کشاورزی خواستار واگذاری برخی از اختیارات تصمیم­گیری در حوزه واردات و صادرات به سازمان جهاد کشاورزی فارس شد و افزود: تنها با این رویکرد می­توان از بخش کشاورزی حمایت کرد و از بروز مشکلات جلوگیری نمود.
دستیابی به رتبه­های نخست در شاخص­های کشاورزی نشانگر توجه و حمایت دولت و تخصیص اعتبارات است
معاون برنامه­ریزی سازمان جهاد کشاورزی هم که در ابتدای این نشست از جهت­گیری محورهای مطرح شده در جلسه و آمارهای ارائه شده گلایه­مند بود و انتقاد می­کرد، گفت: ما معتقدیم در بحث صادرات محصولات کشاورزی هیچ نوع سامان­یافتگی در بحث ارتباط میان صادرکننده و تولیدکننده وجود ندارد و اتاق بازرگانی برنامه­ای در برقراری این ارتباط نداشته است.
کاظمی با بیان این که کشاورزی استان با برخورداری از توان و تکنیک­های بسیار بالا آمادگی دارد هر نوع محصول کشاورزی را مطابق با آخرین استانداردهای روز دنیا در بحث کیفیت تولید و عرضه کند، آمارهای ارائه شده از سوی رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی و صنایع و معادن شیراز را در بحث حجم تولیدات، کیفیت محصولات، تولید محصولات ارگانیک و شناسنامه­دار کردن آنها و قرار گرفتن فارس در رتبه نخست بسیاری از شاخص­های کشاورزی کشور را به صورت تلویحی مورد تأکید قرار داد و گفت: فارس از محل اعتبارات ملی 12 درصد را جذب نموده که با توجه به حجم 4/10 تولید کشور، فضای خوبی را در جذب اعتبارات به لحاظ سطح زیر کشت داشته است. اگر چه در این منظر اعتقاد داریم فارس هنوز تا رسیدن به نقطه تعالی فاصله بسیار دارد.
وی تصریح کرد: دستیابی به رتبه اول اجرای آبیاری تحت فشار، استان اول از نظر تسطیح لیزری و برخورداری از بیشترین دستگاه­ها و ماشین­آلات و ادوات نوین و تکنیک­های کشاورزی در فارس نشانگر جذب اعتبارات دولتی و توجه دولت به فارس است.
معاون برنامه­ریزی سازمان جهاد کشاورزی فارس، تشریفات بوروکراسی اداری، بالا بودن هزینه­های حمل و نقل، نبود خط هوایی حمل کالا و فقدان ساز و کارهای مناسب برای عرضه و صادرات تولیدات کشاورزی را مهمترین معضل این بخش عنوان کرد و گفت: کشاورز ما تولید را با بهره­گیری از بهترین تکنیک­ها انجام می­دهد اما سامان یافته نبودن بازارهای خارجی و عدم برقراری ارتباط و شناسایی بازارهای هدف که بر عهده او نیست.
تجارت داخلی و خارجی محصولات کشاورزی بر عهده وزارت جهاد کشاورزی است
در اینجا رازقی فعال بخش خصوصی در واکنش به اظهارات کاظمی، گفت: ماده 16 قانون بهره­وری تجارت داخلی و خارجی محصولات کشاورزی را بر عهده وزارت جهاد کشاورزی گذاشته نه اتاق بازرگانی یا سازمان صنایع و تجارت.
کاظمی هم در پاسخ وی گفت: این قانون هنوز ابلاغ نشده است. که رازقی در پاسخ به وی گفت: 18 ماه قبل این قانون ابلاغ شده اما وزارت جهاد کشاورزی تاکنون هیچ اقدامی انجام نداده است. اتاق بازرگانی نه مسئول طرح تنظیم و تولیدات محصولات کشاورزی است و نه چنین ساختاری را در اختیار دارد.
کاظمی هم در واکنش به اظهارات رازقی گفت: حتماً اتاق بازرگانی مسئولیت تولید را بر عهده دارد؟!
رازقی هم پاسخ داد: اتاق یک تشکل و جایگاه رسمی برای تولیدکنندگان است و طبق قانون این جا محل سؤالات بخش­های مختلف خصوصی از جمله کشاورزی است. اتاق محل مطالبه­خواهی بخش خصوصی است و باید شما مسئولان به سؤالات آن جواب دهید اما به نظر می­رسد در اینجا جایگاه مقام سؤال­کننده و جواب­دهنده عوض شده است. 30 سال است در حق فارس ظلم شده و ما مدام افتخار می­کنیم و پز می­دهیم که دشت­های فارس و ثروت میلیون­ها سال را خشک کرده­ایم و بعد هم می­گوییم مشکلی نداریم.
رازقی ادامه داد: در بحث بسته­های حمایتی بانک مرکزی چند درصد از اعتبارات تخصیص­یافته به بخش کشاورزی استان محقق و پرداخت شده و به جز بانک کشاورزی کدام یک از بانک­ها به تعهدات خود عمل کرده­اند.
کاظمی هم در این جا گفت: اگر جهاد کشاورزی متولی تولید، ایجاد و شناسایی بازارهای هدف و صادرات است پس دیگر نه به اتاق نیاز است نه وزارت بازرگانی!
این که گفته شود تولید گندم به دشت­های استان ضربه زده تفکری اشتباه است
در اینجا مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی استان وارد بحث شد و گفت: این تفکر اشتباه که تولید گندم باعث خسارت و نابودی دشت­های ما شده و در مغز برخی­ها رفته که با ژست گرفتن رتبه نخست تولید گندم کشور، اراضی فارس نابود شده است باید اصلاح شود.
دزفولی افزود: در سال 58 امام راحل گفت: ما باید نان خودمان را تولید کنیم و امروز در سال 90 فائو به این نتیجه رسیده که دیگر کشورهای عمده صادرکننده گندم دیگر گندمی برای صادرات ندارند، حال آقایانی که مخالف تولید گندم هستند بفرمایند گندم از کجا باید وارد شود.
وی به میزان نیاز آبی گندم بر اساس تحقیقات و مقایسه آن با سایر محصولات کشاورزی پرداخت و گفت: این گندم نیست که دشت­های ما را خشک کرده بلکه گندم بهترین عامل برای جلوگیری از روان­ آبهاست.
دلال­های استان مرکزی و برخی استان­ها، گندم­های باکیفیت فارس را به تاراج بردند
دزفولی به کیفیت بسیار بالای گندم تولیدی استان اشاره کرد و گفت: مهمترین معضل ما این است که دلال­های استان مرکزی و برخی دیگر از استان­ها، گندم باکیفیت استان را خریداری و به تاراج برده­اند.
هنوز یارانه پنهان در کشور ما تعریف نشده است
مدیر امور زراعت سازمان جهاد کشاورزی ادامه داد: مهمترین مشکل کشاورزی ما نداشتن برنامه است که این امر در سایر حوزه­ها نیز فراگیر است. بدون تعارف می­گوییم ما در کشورمان در بحث­ها و بخش­های مختلف برنامه نداریم و از کشورهای موفق یا ناموفق نیز الگو نمی­گیریم تا حداقل به یک نتیجه مشخص و مطلوب برسیم.
وی تصریح کرد: هنوز یارانه پنهان در کشور ما تعریف نشده و به همین دلیل قیمت تمام شده تولید در کشور ما بالاست و بعد می­خواهیم از رقابت­پذیری سخن بگوییم.
دزفولی به حضور کارشناسان فائو در یکی از مزارع چغندر قند استان اشاره کرد و گفت: این کارشناسان گفتند ما در دفترچه خاطرات خود خواهیم نوشت که کشاورزان در ایران افرادی غیور، متعصب، باتلاش و خبره و البته بدون برنامه هستند.
وی افزود: طرح­های بسیاری برای افزایش کیفیت تولید و حفاظت از منابع آب و خاک داریم اما پولی نیست و با دست خالی نمی­شود کار کرد.
دزفولی با بیان این که قرار گرفتن در رتبه 8 تخصیص اعتبارات کشور زیبنده فارس نیست به پیشرو بودن فارس در بخش­های مختلف نوآوری­ها و بهره­گیری از فناوری­های نوین در بخش کشاورزی اشاره کرد و گفت: حداقل حق کارکرد فارس را بدهید.
وی افزود: از سرجمع اعتبارات تخصیص یافته به استان در سال گذشته تنها 65 درصد آن جذب شده و 35 درصد آن هنوز داده نشده است و فکر می­کنیم اگر این روند ادامه یابد اعتبارات استان هم امسال در اسفندماه ارائه می­شود که البته باید آن را مجدداً تقدیم خزانه نماییم.
هیچ رغبت و امیدی نداریم
نوشین استخری کشاورز و تولیدکننده محصولات کشاورزی نیز با بیان این که برنامه­ریزی­ها و سرمایه­گذاری­ها باید در جهت ایجاد شادی، رفاه، بی­نیازی و بردن امید به خانه­های کشاورزان باشد، گفت: امروز ما با رغبت به سر کار نمی­رویم و هیچ امیدی نداریم و هر کاری می­کنیم منجر به شکست خواهد بود و در وضعیتی قرار داریم که نمی­توانیم از این معضلات خود را نجات دهیم.
وی افزود: امروز من کشاورز نه اندوخته­ای دارم و نه امیدی، من خشنود نیستم و علی­رغم تلاش­های بسیار خسته­ام و فرزندانم حاضر نیستند دیگر این مسیر را ادامه دهند. در بحث سیب­زمینی و مسایلی که بحث صادرات آن پیش آمد تا مرکز توسعه صادرات رفتیم اما هیچکس ما را همراهی نکرد حتی آقای کاظمی شما در آن جلسه هم شرکت نکردید.
وی تأکید کرد: درد ما نداشتن برنامه­ریزی است شما که در روزنامه­ها مرتب از ایجاد فضا برای سرمایه­گذار خارجی سخن می­گویید، بگویید برای سرمایه­گذار داخلی چه کردید و چه احترامی به آن گذاشته­اید.
استخری افزود: بخش کشاورزی بیشترین زحمت را می­کشد و البته بیشترین ضربه را نیز می­خورد. خواهش می­کنم دیگر در مقابل ما جبهه­گیری نکنید.
فارس به 3 وزیر کشاورزی نیاز دارد
این تولیدکننده بخش کشاورزی خاطرنشان کرد: فارس به 3 وزیر کشاورزی نیاز دارد، رو دربایستی­ها را کنار بگذارید و مدام ما را در سیکل استان و مرکز قرار ندهید و کاری انجام دهید که مؤثر به حال کشاورزی باشد.
اگر تولیدکننده سود نبرد صادرکننده کاری نمی­تواند بکند
ایوبی­کار، صادرکننده محصولات کشاورزی و صنایع غذایی هم گفت: متأسفانه روز به روز به سمت رکود بیشتر پیش می­رویم و البته نمی­خواهیم توپ را به زمین کسی بیاندازیم. چه کسی جوابگوی سیاست­های اشتباه در بخش صادرات و از دست دادن بازارهای هدف است.
وی افزود: ما در بحث بسته­بندی بسیار ضعیف هستیم و هنوز استاندارد تولید کارتن در کشور ما تدوین نشده است.
ایوبی­کار تصریح کرد: مشکلات تولیدکننده و صادرکننده همگانی است اگر تولیدکننده سود نبرد صادرکننده کاری نمی­تواند بکند و صادرکننده نیز همراه تولیدکننده غرق می­شود.
ایوبی­کار با بیان این که در استان­های دیگر هماهنگی بخش خصوصی و دولتی بیشتر است، گفت: کشاورزان فارس بیشتر ضربه­ها و آسیب­ها را از خشکسالی دیده­اند اما کشاورزان استان البرز پول ضرر خود را از خشکسالی گرفتند اما کشاورزان فارسی به چیزی نرسیدند.
دشت­های استان به زباله­دان تبدیل می­شود
کارشناس ماشین­های کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی استان هم در این نشست با بیان این که کشاورزی در کشور ما نیازمند بازمهندسی و بازطراحی است، گفت: هرم تولید در کشور ما باید تابع هرم مصرف باشد.
 محمد نکویی با بیان ای که ما از نظر ناوگان آبیاری و برخورداری از ماشین­آلات مکانیزه بسیار ضعیف هستیم، گفت: روشی برای اندازه­گیری میزان مصرف آب گیاه، مدیریت مصرف و پایش نیتروژن و شوری آب در اختیار نداریم.
وی تصریح کرد: امروز بر اساس مطالعات صورت گرفته میزان پیشرفت شوری خاک­های استان بسیار نگران­کننده است و طرح کشاورزی دقیق نیز چند سال است به دلیل نداشتن 300 تا 400 میلیون تومان اعتبار روی زمین خوابیده است.
وی استفاده از بیوفیلم­ها که دارای قابلیت بازگشت به طبیعت هستند را به جای استفاده از پلاستیک در مزارع برای انجام کشت­های مختلف را مورد تأکید قرار داد و گفت: اگر روند استفاده از پلاستیک در مزارع استان­ها به همین شکل ادامه یابد، دشت­های استان به زباله­دان تبدیل خواهد شد.
اگر تعرفه گندم صفر شود باید فاتحه گندم را خواند
معاون زراعت سازمان جهاد کشاورزی هم با اشاره به اینکه پازل کشاورزی در استان باید تغییر کند، گفت: نامهربانی­های صورت گرفته به استان به دلیل تولید پایدار آن است زیرا اگر تولیدمان کم بود زودتر اعتبار می­دادند.
طلعتی با بیان این که بر روی پول­های توزیعی میان استان­های کشور اعتراض داریم، افزود: ناراحتی ما از این است که افراد دیگری در وزارت جهاد کشاورزی برای ما تصمیم می­گیرند.
وی به بحث برداشتن تعرفه­ها در برخی وزارتخانه­ها اشاره کرد و گفت: شنیده­ایم در یک وزارتخانه تعرفه گندم صفر شده است که اگر این امر عینیت یابد فاتحه گندم خوانده شده است.
وی ادامه داد: سال گذشته به خاطر عدم اجازه ورود پیاز سایر استان­ها به فارس به منظور جلوگیری از کاهش قیمت تولید در استان تا مرز توبیخ هم پیش رفتیم.
طلعتی افزود: مقصر ورود کودهای تقلبی ما نیستیم استاندارد آن باید مشخص شود.
نوکر نمی­خواهیم، نوکر همه هستیم
استخری دیگر تولیدکننده و کشاورز فارسی حاضر در این نشست هم گفت: من نوکر نمی­خواهم، نوکر همه هستم من یک متولی می­خواهم که برایم کار کند و نقشه راه به من بدهد و الگوی کشت به من ارائه نماید.
وی افزود: امروز 8 ماه از سال گذشته و تازه بودجه برای ما آمده است. من در این زمستان چگونه می­توانم آبیاری تحت فشار انجام دهم مگر می­خواهم شل­بازی کنم، این خنده­دار نیست که هیچ برنامه­ای متولیان برای ما ندارند.
این کشاورز ادامه داد: نقشه راه و برنامه درازمدت برای من در کانونی باید ریخته شود که من هم در آن نقش داشته باشم و در پیچیدن نسخه درد خودم نیز دخیل باشم.
عمر مفید سد درودزن رو به پایان است
رئیس سازمان تعاون روستایی استان هم در این نشست تصمیم­گیری­های جزیره­ای را مشکل اصلی سیاست­گذاری­ها در بخش کشاورزی دانست و گفت: معافیت مالیاتی تعاونی­های تولید باید پیگیری شود.
حسن شیبانی از شکل­گیری اتحادیه باغداران در استان خبر داد و گفت: همه دادها بر سر وزارت جهاد کشاورزی است اما تا کی باید پشت در معاونت راهبردی ریاست جمهوری تشک انداخت و التماس کرد تا پول­ها به موقع داده شود.
وی از حجم 330 میلیون مترمکعبی رسوب در سد درودزن سخن گفت و اظهار داشت: عمر مفید این سد رو به پایان است اما هنوز شبکه­های آبرسانی آن سنتی است.