نظام درجه‌بندی سنی مخاطب، حلقه مفقوده‌ تلویزیون

ایرنا: منتقد سینما و تلویزیون، نبود نظام درجه بندی سنی برای مخاطبان برنامه های تلویزیونی را حلقه مفقوده این رسانه دانست كه با وجود اهمیت آن، مورد غفلت مدیران صدا و سیما واقع شده است.

'محسن سلیمانی فاخر' آورده است: امروزه نظام درجه‌بندی تلویزیون و سینما در دنیا جایگاه شناخته شده ای دارد و نظام درجه‌بندی حلقه مفقوده‌ای در تلویزیون ما به‌شمار می‌رود كه تاكنون توجه كمی از سوی مدیران این رسانه به آن شده است.
در حال حاضر در تلویزیون چیزی به نام درجه‌بندی سنی مرسوم نیست كه هنگام پخش به‌صورت زیرنویس آن ‌را اعلام كنند كه برای چه سنینی قابل استفاده است.
هر چند نقش خانواده در مدیریت نظام بندی بسیار مهم است اما تلویزیون هم باید به برنامه‌های متنوع و متعدد فكر كند.
زمانی كه از كودك خواسته می شود كه برنامه ای را نبیند، باید در همان ساعت جایگزینی وجود داشته باشد؛ درجه بندی برنامه ها نباید به گونه ای باشد كه جای خالی برنامه برای مخاطب حس شود.
یكی از مراتب درجه‌بندی، زیرنویس برنامه‌های تلویزیونی است كه در تلویزیون ایران بیشتر جنبه تبلیغات دارد نه اطلاع‌رسانی.
باید قدری از توجه به درآمدزایی كاست تا در عمل زیر نویس ها جنبه اطلاع‌رسانی بیشتری برای مخاطب باشند تا خانواده‌ها از درجه‌بندی برنامه‌های تلویزیونی مطلع شوند.
از سوی دیگر با هجوم شبكه‌های مختلف ماهواره ای باید سلامت وعفت را در برنامه‌های تلویزیونی رواج داد، این مهم یكی از وظایف تلویزیون است.
هر چند كه علاوه بر تقسیم‌بندی محتوایی كه در شبكه‌های تلویزیونی صورت گرفته‌ است، از ساعت پخش برنامه‌های تلویزیون هم می‌توان به درجه‌بندی برنامه‌های تلویزیون پی برد به طور مسلم برنامه‌هایی كه در ساعت آخر شب پخش می‌شود، مخصوص گروه سنی كودك و نوجوان نیست.
اما این نگاه خیلی قابل تعمیم در كل برنامه ها و ساعت های پخش نیست؛ خانواده‌ها باید بر اساس این رده‌بندی‌هایی كه اعلام می شود، برنامه‌های تلویزیون را انتخاب كنند زیرا كه اگر برنامه ساز بخواهد برنامه‌ای تنها برای یك رده سنی بسازد، دیگر مخاطبان را از دست می‌دهد، بنابراین مخاطب باید خودش انتخاب كند كه چه برنامه‌ای مناسب است.
به نظر می رسد باید در ساخت برنامه های تلویزیونی كه در نامناسب ترین زمان پخش میلیونها نفر مخاطب دارد متخصصان، روانشناسان و جامعه‌شناسان جز عوامل اصلی تایید كار چه در زمان ساخت و چه در زمان پخش باشند.
این موضوع به مخاطب كمك می‌كند كه بر محتوای آنچه مورد استفاده است نظارت داشته باشند و از یك اطمینان خاطر نسبی برخوردار باشد. تاكنون برای درجه‌بندی برنامه‌های تلویزیونی و سینمایی تدابیری اندیشه نشده ‌است (هر چند كه در سینما گاه از این رویكرد برای تبلیغ فروش بهره می برند) و خانواده‌ها هم توجهی به این موضوع ندارند و از این بابت کمبودی را احساس نمی‌كنند؛ نقصان و خلایی كه از سوی مسوولان صدا و سیما هم نادیده انگاشته شده‌است.
با اینكه طراحی نظامی كه اطلاع رسانی درجه بندی كند، برای مسوولان تلویزیون سخت نیست اما به نظر می رسد در طراحی نظام درجه بندی در تلویزیون نگاه ها معطوف نیست و تا به حال به این موضوع اهمیت داده نشده‌ و تلویزیون حتی منفعلانه عمل كرده ‌است. به ‌نظر می‌رسد كه درجه بندی برنامه‌های تلویزیونی از اولویت‌های تلویزیون نیست و ترجیح می‌دهد براساس سیاست‌های خودش حركت كند. وجود شبكه‌ها متعدد و متنوعی كه راه‌اندازی شده‌ است، نشانه‌ای بر این امر است كه درجه بندی برنامه‌های تلویزیونی فراموش شده‌ است.
از دریچه ای دیگر، نهادهای نظارتی و قانونگذار باید مدیریت و نظارت بر صدا و سیما را یكی از اصلی ترین وظایف خویش قرار دهد زیرا یك برنامه به ظاهر ساده می تواند میلیون ها فكر و اندیشه و بودجه را تخریب و یا كارساز و مفید به جامعه ارزانی كند.
به‌طور كلی هرگونه تولید رادیویی و تلویزیونی و به ویژه سریال‌ها، باید در جهت اهداف تعریف شده برای صدا و سیما و منطبق فرهنگ دینی و مذهبی باشد. از منظری دیگر سمت و سوی مجموعه ها و برنامه های تلویزیونی بیشتر به صرف جاذبه و سرگرم‌كننده بودن ساخته می شود كه كافی و مورد تایید نیست و از سویی دیگر برخی برنامه ها به صرف آموزشی بودن ساخته می شوند كه آن هم ممكن است مخاطب نداشته باشد.
بر این اساس باید یك مجموعه عوامل و فاكتورهایی در تولیدهای رسانه ملی همراه با نظام درجه بندی مورد نظر قرار بگیرد.
درجه‌بندی برنامه‌های تلویزیون یك مقوله واجب، ضروری و امروزی در رسانه ها است كه باید رعایت شود زیرا كه اگر قانون خاصی كه مبنی بر اطلاع‌رسانی باشد، طراحی و اجرا شود به نفع خانواده‌ها و در نهایت به نفع همه خواهد بود.
نگاه تجربی سازندگان 'حیرانی'، مخاطب را گیج كرده است

ایرنا: منتقد سینما و تلویزیون، سریال 'حیرانی' را تلاش گروهی حرفه ای برای ارایه یك تجربه فرمی در تلویزیون دانست و گفت: تجربه پردازی سازندگان این مجموعه، مخاطب را در دریافت پیام و خط داستان گیج و حیران كرده است.
'حسین سلطان محمدی' در نقد مجموعه تلویزیونی 'حیرانی' به كارگردانی كیوان علیمحمدی و امید بنكدار كه از شبكه یك سیما پخش می‌شود، اظهار داشت: شبكه یك سیما كه شبكه‌ای سراسری و پربیننده محسوب می شود نباید بهترین ساعت پخش خود را به تجربه پردازی فرمی سازندگان یك اثر نمایشی اختصاص دهد.
وی با تاكید بر اینكه مخاطبان شبكه یك سیما را مخاطبان عام از اقصی نقاط ایران تشكیل می‌دهند، افزود: برش های مكرر تصویری و هنرنمایی فنی در فیلم سازی به مذاق مخاطب عام خوش نمی آید.
وی افزود: بهتر بود این تجربه های فرمی كارگردانان این مجموعه به شبكه هایی با مخاطب خاص مانند شبكه چهار سیما انتقال داده می شد.
سلطان محمدی داستان این سریال را 'ساده و خطی' دانست و گفت: سازندگان این مجموعه تلاش كرده اند از طریق برش های تصویری، داستان را پیچیده جلوه دهند در حالی كه می توانستند با پرداخت مناسب داستان، مخاطب بیشتری را جذب كنند.
وی با تاكید بر اینكه شیوه ساخت 'حیرانی' به مجموعه تلویزیونی 'مرگ تدریجی یك رویا' ساخته فریدون جیرانی شباهتی ندارد، افزود: برش تصویری و تكنیك های فنی موجب جذب مخاطب برای 'مرگ تدریجی یك رویا' نشده بود بلكه مردم بیش از هرچیز مجذوب داستان پردازی و روایت آن شدند.
سلطان محمدی با بیان اینكه روش های فنی به كارگرفته شده در سریال 'حیرانی' بیننده را در دریافت پیام داستان و خط اصلی آن حیران كرده است، افزود: بهتر بود این دو كارگردان تجربه های فرمی خود را در نخستین حضور خود در سریال سازی در شبكه فراگیری مانند شبكه یك پیاده نكنند.
وی گفت: فضای فانتزی ترسیم شده در این سریال با شرایط زندگی ایرانی تطابق ندارد و برای مخاطب باور پذیر نیست.
این منتقد سینما و تلویزیونی، شكست های تصویری، گنگ بودن حركت های بازیگر اصلی داستان (حمیدرضا پگاه) و داستان های بی ارتباط با خط اصلی داستان را از عوامل اصلی سردرگمی مخاطب از دیدن این سریال ذكر كرد.
سلطان محمدی درباره بازی بازیگران این سریال نیز گفت: بازیگران این سریال تكرار بازی های سابق خود را در 'حیرانی' عرضه كرده اند به گونه ای كه 'بابك حمیدیان' بار دیگر در نقش یك انسان روانپریش ظاهر شده است و 'ستاره اسكندری' نیز نقشی مشابه 'شوق پرواز' را جلوی دوربین آورده است.
وی درباره بازی 'مهرداد صدیقیان' نیز گفت كه بازی او مشابه همان چیزی است كه مخاطبان در سریال مناسبتی 'سقوط یك فرشته' شاهد آن بودند ضمن آنكه 'حمیدرضا پگاه' نیز بازی متفاوتی نسبت به گذشته و حتی فیلم سینمایی 'قلاده های طلا' از خود ارایه نكرده است.