درک نوجوان از خطر
سامان گلناري                                       بخش دوم و پایانی

 مهم‌ترين رفتارهاي پرخطري که از نوجوانان سر مي‌زند، چيست؟

 هر کار پرهيجان و پرخطري ممکن است توسط نوجوانان تجربه شود اما گرايش به گروه‌هاي دوستي ناسالم، استعمال سيگار و مواد مخدر، رانندگي خطرناک و بدون گواهينامه و به ويژه برقراري روابط ناسالم از جمله مهم‌ترين آنهاست.
به روابط ناسالم اشاره کرديد. تمايل به برقراري اين نوع ارتباطات در سنين نوجواني با نوعي کنجکاوي و هيجان همراه است. در مقابل اين رفتار نوجوان چه بايد کرد؟
قرار گرفتن نوجوانان در گروه‌هاي سالم، موجب کاهش رفتارهاي پرخطر نوجواني مي‌شود. اين گروه‌ها مي‌تواند شامل گروه‌هاي فاميلي، ورزشي، علمي، هنري و ... باشد و عضويت نوجوانان در چنين گروه‌هايي موجب مي‌شود که نوجوان سرگرم باشد و کمتر به سمت کارها و رفتارهاي پرخطر برود. در عين حال، بهترين راهکار پيشنهادي اين است که والدين به جاي اينكه مانند يك تماشاچي فقط نظاره‌گر باشند و يا برخورد شديدي از خود نشان دهند، كاملاً در آموزش اين مسايل به فرزندان‌شان سهيم باشند و مسووليت آموختن روش صحيح زندگي را به نوجوان‌شان شخصاً برعهده بگيرند، زیرا در صورت ندادن آموزش‌هاي رسمي يا خانوادگي، نوجوان به سوي يادگيري از گروه هم‌سال، رسانه‌ها و يا تجربه رفتارهای مخاطره‌آميز كشيده مي‌شود.
در اين شرايط چه توصيه‌اي به والدين داريد؟
 پدر و مادر‌ها بايد در رابطه با ارتباط‌هاي صحيح و مطلوب به نوجوانان‌شان کمک کنند. نوجواناني كه ارتباطي صميمي با والدين‌شان دارند، اين دوران را به سلا‌مت طي مي‌كنند. در عين حال، با وجود دلا‌يل بسياري كه موجب مي‌شود والدين در مطرح کردن اين مسايل راحت نباشند، كاملا ضروري است كه ارتباط‌هاي بين فرزندان و والدين قبل از دوران نوجواني با بحث‌هايي در مورد روابط سالم و اهداف زندگي آغاز شود و بعد‌ها اين گفت وگو‌ها به همه ابعاد توسعه يابد. با صحبت كردن با نوجوانان در مورد ابعاد مختلف روابط و بحث كردن در مورد عواقب و نتايج این نوع روابط و آموزش نوجوانان به اينكه در مورد آنچه مي‌شنوند يا مي‌بينند به دقت فكر كنند، والدين مي‌توانند براي برخورد با مشكلات به نوجوانان قدرت دهند. از طرفي صحبت كردن نوجوان در مورد احساسات و عواطف‌اش با توجه به اينكه در دوران برزخ بين بچگي و بلوغ به سر مي‌برد، سخت است، چه برسد به اينكه احساسي را در خود پيدا كند كه نمي‌داند در صورت مطرح كردن‌اش چه برخوردي با او مي‌شود. بسياري از نوجوانان پس از يك‌بار پرسیدن از طرف والدين‌شان با برخوردي مواجه مي‌شوند كه ترجيح مي‌دهند ديگر هرگز با والدين خود حرفي نزنند.
به والدين توصيه مي‌شود كه ابتدا گوش كنند، بدون اينكه نظري بدهند و بدون اينكه صحبت نوجوان را قطع كنند. پس از آن، نظر او را درباره آن مطلب جويا شوند و ببينند كه خود او در مورد آن مساله چگونه فكر مي‌كند و بعد راجع به آن با هم صحبت كنند. نوجوان در اين سن بيشتر دوست دارد يک حريم خصوصي براي خود ايجاد کند، به طوري که اهميتي که حفظ حريم خصوصي در اين دوره دارد، در هيچ دوره‌اي از زندگي فرد وجود ندارد و والدين نبايد در زندگي نوجوان خود سرک بکشند.
منبع: راسخون