روزنامه عصر مردم

سیدرضا صائمی درباره کارکردهای تلویزیون برای تحقق منویات رهبر معظم انقلاب در زمینه تبیین سبک زندگی
ایرانی - اسلامی گفت: سبک زندگی یکی از مباحث مهم در حوزه مطالعات فرهنگی است.
وی یادآورشد که هرچند در گذشته دانشمندان علوم اجتماعی پرداختن به مباحث کلان را جزو وظایف خود می دانستند و بررسی علمی زندگی روزمره مردم و تجربه زیستی را در شان علم نمی‌دانستند اما امروز بخش زیادی از پژوهش‌های اجتماعی به تجربه زیستی جوامع باز می‌گردد که حوزه وسیعی از رفتارها و کنش‌های اجتماعی تا رفتارهای پیش پا افتاده اجتماعی همچون مصرف، خرید، رعایت قانون و حقوق دیگران را در بر می‌گیرد.
صائمی توضیح داد: امروز پژوهشگران اجتماعی بر این باورند که زندگی واقعی در متن جامعه و نه در مباحث انتزاعی و کلان در جریان است و به همین خاطر یکی از کارکردهای رسانه به ویژه تلویزیون انتقال میراث فرهنگی و آموزش مهارت‌های زندگی به نسل‌های آینده است.
به گفته این روزنامه نگار، در کشورهایی چون ایران که ارزش‌های اخلاقی و معنوی از اهمیت بالایی برخوردار است، رسانه علاوه بر وظیفه سرگرم‌کنندگی، باید برای بهبود کیفیت زندگی و رفتارهای اخلاقی در حوزه فردی و اجتماعی برنامه ریزی کند.
تلویزیون؛ ابزار مهم برای ترویج الگوی سالم زندگی
وی از تلویزیون به عنوان یکی از ابزارهای مهم در ترویج الگوی سالم زندگی یاد کرد که می‌تواند این الگو را در ساخت برنامه‌های تلویزیونی اعم از آثار نمایشی و یا برنامه‌های گفت و گو محور و ترکیبی به کار بندد.
صائمی ادامه داد: در میان قالب‌های برنامه‌سازی، آثار نمایشی و به خصوص مجموعه‌ها توانایی الگوسازی بیشتری برای مخاطب دارند و به همین خاطر می‌توان در بستر قصه‌ای که برای بیننده روایت می‌شود و فضای داستان، نوع سبک زندگی و رفتارهای فردی و اجتماعی را برای جامعه تبیین کرد.
این منتقد حوزه سینما و تلویزیون یادآورشد: سبک زندگی می‌تواند در جای جای یک اثر نمایشی از قبیل رنگ، دکور، چیدمان فضا، طراحی لباس شخصیت‌ها و به خصوص گفت وگوهای بازیگران جاری شود.
وی به تجربه جامعه ایرانی در زمینه الگوپذیری از تلویزیون اشاره کرد و افزود: در سال‌های پس از جنگ تحمیلی، تلویزیون به عنوان یک عامل موثر در تغییر سبک زندگی مردم عمل کرد و امروز بسیاری از پژوهشگران اجتماعی بر این باورند که تلویزیون توانست با مجموعه‌هایی که در دو دهه پیش ساخت و پخش کرد، بخش قابل توجهی از سبک زندگی ایرانی را تغییر دهد.
صائمی در عین حال با بیان اینکه تغییر الگوی زیستی جامعه از دو منظر مثبت و منفی قابل بررسی است، اظهار داشت: برخی بر این باورند که تلویزیون در دو دهه گذشته مسیر تجمل‌گرایی و میل به مصرف را در بین خانواده‌های ایرانی افزایش داد و برخی نیز ورود جامعه ایرانی به سطحی از زندگی مدرن و شهری را کارنامه تلویزیون در دو دهه اخیر می‌دانند.
این روزنامه نگار از مجموعه تلویزیونی «خانه سبز» ساخته بیژن بیرنگ و مسعود رسام که در دهه 70 از تلویزیون پخش شد، به عنوان یک مجموعه موفق در زمینه معرفی سبک زندگی در دوران جدید یاد کرد که توانست با تکیه بر ارزش‌های ملی و بومی موثر واقع شود و بایدها و نبایدهای زندگی آپارتمانی، روابط زوجین و موضوعات اجتماعی را بیان کند.
نباید یک الگوی ثابت برای سبک زندگی ایرانی تعریف کرد
منتقد سینما و تلویزیون همچنین گفت: وقتی از سبک زندگی سخن به میان می‌آید منظور کارشناسان ارایه یک الگوی ثابت و یکسان برای کل جامعه نیست بلکه باید تفاوت‌های فرهنگی، بومی، قومی و ... نیز لحاظ شود زیرا سبک زندگی یک ایدئولوژی نیست که بخواهیم آن را با باید و نباید تعریف کنیم.
صائمی تاکید کردکه ارایه یک قالب مشخص برای سبک زندگی به طور قطع در تلویزیون پاسخ مناسب را نخواهد داد و این رسانه نمی‌تواند تنها یک شیوه زیستن را برای کل جامعه آن هم با فرهنگ‌ها، قومیت‌ها و تفاوت‌های متعدد رواج دهد.
وی افزود: برای رسیدن به سبک زندگی ایده‌آل ابتدا باید به کارشناسان امر مراجعه کرد اما نباید نگاه حق و باطل به این موضوع داشت زیرا در این مساله باید مولفه‌هایی از جمله تنوع ذائقه و سلیقه مخاطب نیز لحاظ شود.
صائمی هدف از ترسیم سبک زندگی در رسانه‌های جمعی از جمله تلویزیون را بهینه کردن زندگی دانست و گفت: برنامه ترکیبی «تا خوشبختی راهی نیست» که با حضور کارشناسان موضوعات اجتماعی از جمله رابطه درست والدین با فرزندان و یا الگوهای صحیح زندگی مشترک را ترویج می‌دهد، از نمونه برنامه‌های موفق در این زمینه است.
نباید عجولانه به سبک زندگی پرداخت
منتقد سینما و تلویزیون با بیان اینکه پس از سخنان رهبر معظم انقلاب در خصوص ترویج سبک زندگی اسلامی و ایرانی نهادهای مختلف برای تحقق این خواسته‌ها دست به کار شده‌اند، اظهار داشت: تلویزیون پیش از آنکه بخواهد به شکل عجولانه، شیوه زندگی را ترویج کند، ابتدا باید از طریق گفت و گو با مردم و کارشناسان شرایطی را فراهم کند تا الگوی زندگی درست تبیین شود.
صائمی تاکید کرد: صدا و سیما اکنون در مرحله تبیین سبک زندگی قرار دارد و نباید پیش از آنکه به برداشت درستی در این زمینه دست یافت به برنامه‌سازی روی آورد.
وی با تاکید بر ایجاد تنوع در سبک زندگی اجتماعی، آن را حق مخاطب هر رسانه دانست و گفت: سبک زندگی نباید به محملی برای ترسیم بایدها و نبایدهای مشخص تبدیل شود بلکه از آنجا که عناصر مختلفی بر سبک زندگی اثرگذارند، این عرصه را وسعت داد و به الگوهای متنوع زیستی رسید.