ایران چیست؟
طرح مسأله پیرامون نام­های آریا، ایران و فارس
رضا مرادی غیاث­آبادی
انتشارات نوید شیراز، 96 صفحه
معرفی: امین فقیری

از «رضا غیاث­آبادی» کتابهای زیادی منتشر شده است که همگی به نوعی به تاریخ و تمدن کهن ایران ارتباط دارد. او تاکنون 34 کتاب در این زمینه­ها منتشر کرده است که از آن میان می­توان به:

-زمان زرتشت، بیست و یک گفتار در زمینه پژوهش­های ایرانی
-راهنمایی زمان جشن­ها و گردهمایی­های ملی ایران باستان
-نقشه باستانی ایران
-منشور کوروش هخامنشی
-بیستون، کتیبه داریوش بزرگ
-کتیبه­های هخامنشی
-ایران سرزمین همیشگی آریاییان
و دیگر آثاری که همگی دلیل بر میهن دوستی اوست، اشاره کرد. غیاث­آبادی سعی دارد چهره درخشان تمدن ایرانی را از زیر گردوغبار قرون بیرون بیاورد و به جهانیان بشناساند.
در مورد ایران گروهی را عقیده بر آن است که نباید رضا شاه اول این نام را به ثبت می­رساند، چون جهانیان ایران را با نام «پرشیا» می­شناختند و می­شناسند، اما دسته دوم به این اعتقاد دارند که چون از زمان ساسانیان و بعد از اسلام و به ویژه در شاهنامه ابر شاعر میهنی ایران -فردوسی توسی- کلمه ایران بارها و بارها تکرار شده است، باید از همین نام «ایران» استفاده کرد.
رضا مرادی غیاث­آبادی سعی دارد که در پژوهش خود این مسأله و این چرایی را برای خوانندگان روشن سازد.
«یکی از پیچیده­ترین موضوع­ها در مطالعات باستانی و تاریخی، پی­جویی و پیگیری معانی  و مصداق­های نام­های خاص است. دلایل اصلی این پیچیدگی در سه عامل نهفته است: نخست، تفاوت آوایی و تلفظ نام­ها در زبان­های گوناگون، دوم، سیر تغییر و تطور طبیعی نام­ها در زبان گفتاری و نوشتاری مردم و سوم (که از همه مهمتر است)، تغییر مصداق نام­ها و بهره­گیری از نامی مشهور و شناخته شده برای نامیدن پدیده­ای دیگر.»
بعد نویسنده نتیجه می­گیرد که این نام­ها سرگذشت پرفراز و فرودی را پشت سر گذاشته­اند و این مسأله برای تمامی نام­های کهن می­تواند مصداق داشته باشد. البته این مسأله در بیشتر زمینه­های تمدنی و تاریخی می­تواند مصداق داشته باشد که این همیاری و کمک تمام پژوهشگران را طلب می­کند.
طبیعی است که نام ایران در تمدن­های قبل از هخامنشی اصلاً دیده نشود. فقط کلمه آریا بیشتر به نیمه شرقی ایران بازمی­گردد.
«کشف تمدن باستانی بزرگ و شگفت انگیز جیرفت (هلیل رود) در سالهای اخیر و کاوش­های پردامنه یوسف مجیدزاده در آنجا، علاوه بر دستیابی به اطلاعات باستانی بی همتا، موجب مکان یابی «ارته» نیز شد. مجید زاده با توجه به مجموع شواهد پیدا شده از جمله سنگ­ها، ابزارها و اشیای فراوان سنگی، نظریه «اینهمانی ارته» با تمدن هلیل رود را مطرح کرد که تاکنون مستدل­ترین و پایدارترین نظریه در این زمینه است.
پیوند لغوی یا مفهومی ارته با ایران/ آریا، تاکنون به اثبات نرسیده است. به ویژه که نسخه دیگری از این نام در کتیبه­هایی به زبان دیگر نیز پیدا نشده تا بتوان تغییرهای آوایی آن را با یکدیگر مقایسه کرد، اما ممکن است که این دو نام خاستگاهی مشترک داشته باشند و بر مصداق یکسانی دلالت کنند، زیرا  این نام به شکل «ارته» در گزارش­های «هرودوت» نیز آمده و نام کهن تر پارسیان دانسته شده است. واژه­هایی که در پیوند با نام ایران/ آریا باشند در متون سومری دیگری نیز شناسایی شده­اند. درخشانی به نقل از «کوئتس» آورده است که نام «ارن» در زبان سومری برای نامیدن «سربازان شرقی» به کار می­رفت و در کتیبه­ای از دوره شاه «اَمَرسین» (متعلق به حدود چهار هزار سال پیش) واژه «ارن-ارین» در پیوند با نام­های جغرافیایی آورده شده که بیشتر در شرق رود دجله (تیگری) جای داشته­اند، یعنی سرزمین­هایی کوهستانی در شرق که جایگاه «اِنلیل» دانسته می­شد و خدابانو «اینانا» (نَنَه/ آناهید/ ناهید) از آنجا برمی­خاست. 
سومریان همچنین شهر شوش را با نام «اینانا ارین کی» می­شناختند که بخش آغازین آن در پیوند با نام خدابانو اینانا (ناهید) و بخش واپسین آن در پیوند با نام آرین/ آریا است. (صفحه­های 14 و 15)
* * *
نام واژه­های در پیوند با نام ایران/ آریا سه بار در سنگ نبشته­های داریوش بزرگ هخامنشی آمده است: نخستین بار در کتیبه بیستون (DB)، دومین بار در نسخه عیلامی کتیبه بیستون و سومین بار در کتیبه پنجم او در شوش (Dse).
نخستین یادکرد داریوش از نام آریا در بند پایانی ستون چهارم کتیبه بیستون است.
«داریوش شاه گوید: به خواست اهورامزدا این است نبشته­ای که من کردم. افزون بر این به «آری یا» (آریایی) هم بر روی پوست (پوست درخت/ لوح گلین) و هم بر روی چرم تصنیف شد. پیکره خودم را هم برساختم. تبار نامه­ام را گزارش کردم. اینها در پیش من نوشته و خوانده شد و گواهی (مُهر) شد. آنگاه من این نبشته را به همه  جا در میان سرزمین­ها فرستادم. مردم یاری کردند.» (ص 17)
کوروش خودش را شاه «اَنشان» می­نامد، اما داریوش اولین فردی بود که تمام قلمرو خود را پارس نامید و سرزمین­های دیگر را وابسته به آن.
اما شاهان ساسانی یکسره از نام ایران استفاده کرده­ و کمتر از نام «پارس» بهره برده­اند تنها در متون «مانوی­ها» از واژه پارس که نمایانگر کشور بزرگ ایران است، استفاده شده است. در تواریخ اسلامی نام­های ایران، ایرانشهر، پارس و فارس زیاد دیده می­شوند.
فردوسی حدود دو هزار بار از کلمه ایران در شعرهایش استفاده کرده است.
عنوان مقاله­هایی که در کتاب آمده است، عبارتند از: نام ایران در  اسناد شرق باستان، نام ایران در اسناد هخامنشی، نام پارس در اسناد هخامنشی، نام پارس در اسناد شرق باستان، نام ایران و پارس در اسناد پس از هخامنشی، نام ایران و پارس در روستای کهن، نام ایران و پارس در شاهنامه، نام ایران و پارس در تاریخ نامه­های یونانی و رومی، معنای نام ایران و پارس، چکیده و نتیجه گیری، مفهوم امروزی نام­های ایران و پارس و  اشتباه­های متداول.
جدول کلمات متقاطع
مقررات ملی ساختمان
طراح جدولها: ابوالقاسم صلح جو
تهیه و انتشار: کانون کاروانهای فنی ساختمان استان فارس
معرفی: امین فقیری


طرح جدول کاری است سهل و ممتنع که در ابتدای کار به نظر آسان می­آید. این بار ابوالقاسم صلح جو دست به کار بدیعی زده است. او که دستی در طنز دارد و آثار قلمی ایشان را در مجله فکاهی توفیق و مجله­های طنز امروزین شاهد بوده و هستیم، این بار یکسره به بحثی جدی مربوط به رشته خودش پرداخته است. هر چند در این باره با تنگ نظری­هایی از سوی هم صنفیهای خودش روبه­رو شده است، اما چه باک،« مشک آن است که خود ببوید»، کتاب آنقدر حُسن دارد که این جسارت­ها و تنگ چشمی­ها را بی­مقدار می­کند.
در این میان کانون کاردانها به ریاست محمدحسین ساختمانی، دامن همت به کمر بسته و این کتاب مفید را چاپ کرده­اند؛ کتابی که انگار مرور درسی می­ماند برای مهندسان و کاردان­هایی که سالهای سال از مطالعه و تحقیق (به ضرورت شغلی) دور افتاده­اند.
صلح جو سعی کرده است که هیچکدام از موارد شغلی را که در ساختمان به کار می­رود، نادیده نگذارد و برای هر کدام به تناسب جدولی تدارک دیده است. اصولاً یکی از ویژگیهای جدول، فعال کردن ذهن انسان است. همان­گونه که مطالعه هم این­کار را می­کند. جدول ویژگی دیگری که دارد این است که همانند شطرنج، در تقابل با حرکت­های مشابه، بهترین گزینه را انتخاب می­­کند. همین ویژگی ذهن کاوشگر حل کننده جدول را فعال می­کند و چه بسا انسان را مجبور می­کند بارها به کتاب­های مرجع مراجعه کند. همین چند بار خواندن باعث می­شود که جدول  ملکه ذهن انسان شود و تا آخر عمر در گنجینه محفوظات آدمی بماند و برای کسانی که به علت کهولت سن بیماری« آلزایمر» در کمین سلامت آنها نشسته است، راه علاج بسیار مفیدی برای به تکاپو انداختن ذهن و مغز است. در اینجاست که فکر و ذهن هیچگاه از پویایی و فعالیت مثبت بی نصیب نمی­ماند. در هر صورت از هر سو که نگاه کنیم این کتاب راهگشای خوبی برای با تجربه­ها و مبتدی­هاست.
گویی انسان در امتحانی بزرگ جلو بسیاری از پرسشها قرار گرفته که ممتحن اجازه استفاده از کتابهای مرجع را به آزمون دهنده داده است. صلح جو در پیشگفتار کتاب می­نویسد:
« اندیشه پرداخت با پشتکار(جدی) به این گستره باز و فراگیر، مرا وا داشت تا گامی تازه بردارم و تمامی جستارهای (مباحث) آیین نامه­های(مقررات) میهنی (ملی) ساختمانی ایران که تا سال سرآمده(1386) به چاپ رسیده بود را به صورت جدول­های واژه­های برخوردی(کلمات متقاطع) در آورده و از این راه نیز به آموزش این آئین نامه­ها بپردازم. همچون سالهای تدریس در آموزشکده­های فنی و هنرستان­های شهرم شیراز....»
.....................................................
«لازم به روشنگری است که در تمامی جدول­ها، به متن آئین نامه­ها وفادار بوده و با آنکه در پاره­ای از جستارهای آئین نامه­های موجود، ناهمراهی­هایی با یکدیگر دارند، با این حال در متن آئین نامه­ها، امانتداری را حفظ کرده­ام.»
..................................................
« در پایان بر خود بایسته می­دانم که از پایگاه کاردان­های فنی استان فارس، به ویژه محمد حسین ساختمانی، فرنشین(رییس) پایگاه، به شوند بینش ژرف و دید گسترده ایشان، دوست فرزانه و دانشمندم، سیامک قنبری، سرپرست اجرایی پایگاه که در تمامی راه یار، یاور و همراه من بوده­اند به شوند پیگیر­یهای ایشان در جهت چاپ و نیز هیات سرپرستی(مدیره) پایگاه، به شوند یاری کردن­های پر ارج آن­ها، از روی یگانگی و یکرنگی با قلبی آکنده از ژرف­ترین آرزوهای نیک، سپاسگزاری ­کنم».
مباحثی که صلح جو برای تدوین جدول استفاده کرده، عبارتند از:
1 -نظامات اداری
2 -حفاظت ساختمانها در مقابل حریق
3 -الزامات عمومی ساختمان
4 -مصالح و فرآورده­های ساختمانی
5 -بارهای وارده بر ساختمان
6 -پی و پی سازی
7 -طرح و اجرای ساختمان­های با مصالح بنایی
8 -طرح و اجرای ساختمان­های بتن آرمه
9 -طرح و اجرای ساختمان­های پولادی
10 -اجرای صنعتی ساختمان­ها
11 -ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا
12 -طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمان
13 -تاسیسات گرمایی تعویض هوا و تهویه مطبوع
14 -آسانسورها و پله­های برقی
15 -تاسیسات بهداشتی
16 -تاسیسات لوله کشی و تجهیزات گاز طبیعی ساختمان­ها
17 -عایق بندی و تنظیم صدا
18 -صرفه جویی در مصرف انرژی
19 -علایم و تابلو­ها
20 -قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان
21 -آیین نامه طراحی ساختمان­ها در برابر زلزله2800
22 -آیین نامه جوش ایران(آجا)
برای بهتر آشنا شدن با ساختار کتاب به بعضی از پرسشها در مباحث مختلف، دیده می­اندازیم.
الف-مجری موظف است قبل از شروع عملیات اجرایی، مشخصات ساختمان در دست احداث را بر روی تابلویی که در کنار معبر، به صورتی که از فاصله مناسب برای عموم قابل دیدن باشد... نماید=
شناسنامه ساختمان سندی است که حاوی اطلاعات... ملکی ساختمان بوده و توسط سازمان نظام مهندسی ساختمان استان صادر می­گردد=حرف زیادی!(جواب=درج-فنی-وِر)
ب-بزرگترین اندازه اسمی سنگ دانه­های درشت، نباید از چه مقدار کوچک ترین بُعد داخلی قالب بتن، بیشتر باشد؟
=از عوامل تعیین کننده موثر بر پایایی بتن، نفوذناپذیری در برابر ورود این ماده به بتن است=فراگرفتن و ستاندن= گوی پر از هوای کوچکی است که پایایی بتن را در برابر رطوبت، یخ زدن و آب شدنهای مکرر، افزایش می­دهد.(جواب= یک پنجم-آب- اخذ- حباب)
توفیق ابوالقاسم صلح جو را در پیشبرد آموزش ساختمان و تعالی آن آرزومندیم.