یادداشت 17 بهمن 91
دستاوردهای انقلاب
محمد عسلی
با گذشت 33 سال از پیروزی انقلاب اسلامی، این سؤال در اذهان خواص و افکار عمومی بارها و بارها تکرار شده و بسیاری از تحلیلگران داخلی و خارجی به دنبال پاسخی برای آن بودهاند که دستاوردهای انقلاب اسلامی ایران برای کشور و جهان خارج تا چه میزان قابل قبول و قابل توجه است.بیشک پاسخ به این سؤال و سؤالات مشابه اگر با دید کارشناسی و بیطرفانه داده شود بیشتر به واقعیت و حقیقت نزدیکتر است تا خصمانه و یا کاملاً جانبدارانه.
برای ورود به یک تحلیل واقعبینانه، لازم است، اوضاع و احوال جهانی و شرایط سیاسی و اقتصادی را که در دو دوره تاریخی قبل و بعد از انقلاب بر مملکت ما و جهان حاکم بوده است را کالبدشکافی و شفافسازی کنیم تا آنگاه روشن شود ما در چه موقعیت و شرایطی چه داشته و یا داریم، چه کرده و یا نکردهایم و یا نقاط قوت و ضعف ما در کجاست.
نخست و به صورت کوتاه و مختصر بپردازیم به شرایط سیاسی و اقتصادی قبل از پیروزی انقلاب اسلامی.
و اما بعد.
شاه در یکی از سخنرانیهای پرسر و صدا و معروفش که در حافظه سیاسی تاریخ ماند گفت: مملکت به یک حزب بیشتر نیاز ندارد. همان حزب رستاخیز. هر کس مخالف است راه خارج باز است... [نقل به مضمون]
شاه در شرایطی این سخنان را با قاطعیت بیان کرد که کاملاً نگاهی به حامیان غربیاش از جمله آمریکا، انگلیس و فرانسه داشت و به خوبی میدانست که آنها برای حفظ منافعشان نه فقط با وی دشمنی نخواهند کرد، بلکه به ترفندهای مختلف در جهت حمایت از وی و سیاستهای غیرمستقلانهاش دست خواهند یازید.
به همین منظور او ایران را جزیره آرامش خواند و در بعضی از مصاحبههایش با خبرنگاران خارجی سخنهای درشت و گزافهای هم خطاب به غربیان در یک جنگ زرگری بیان کرد.
آنچه شاه را به چنین اندیشهای رسانده بود که اقتدار سلطنت را به رخ جهانیان بکشد. تکیه بر درآمدهای سرشار نفتی، داشتن ارتشی مجهز به تجهیزات پیشرفته نظامی آن زمان که بیشتر این تجهیزات از آمریکا خریداری شده بود، تکیه بر قدرت سازمان اطلاعات و امنیت کشور «ساواک» که هر فریاد مخالفی را در گلو خفه میکرد و لابیهای صهیونیستی و غربی که با حمایتهای مالی شاه برای او تکیهگاهی مطمئن به حساب میآمدند بود.
اما شاه غافل از حمایتهای مردمی و رضامندی خاطر مردمی بود که علیرغم ثبات پولی کشور که وابستگی شدید به دلار و حمایت غربیان داشت، قدرت خرید ضعیفی داشتند و بازار پولی کشور را طایفه هزار فامیل، کلیمیان و بعضاً افراد شاخص پولداری مانند خرمیها و خیامیها میچرخاندند.
اما نکته مهم این بود که از 28 مرداد 32 تا دی ماه 57 که حدوداً 25 سال به طول انجامید، شاه از شرایط و موقعیت حمایتی بسیاری برای توسعه و عمران کشور برخوردار بود که متأسفانه سیاستهای غلط وی در وابستگی شدید به غرب بیشترین درآمد کشور را برای خرید اسلحه، سفرهای تفریحی بی حد و حساب، حمایتهای مالی از شرکتهای غربی ورشکسته برای جلب حمایت غرب و برگزاری جشنهای 2500 ساله و تشریفاتی صرف کرد و نهایتاً رضامندی خاطر مردم که آنها را رعایا مینامید برایش چندان مهم نبود. او بر این اندیشه بود که اصلاحات و رفرمی که به نام انقلاب سفید اعلام کرد، کار بزرگی انجام داده و تا مدتها مخالفتی از جانب تودههای مردم عملی نخواهد شد.
به لحاظ سیاست داخلی کشور را در خفقان کامل و در اختیار ساواک قرار داده بود تا هیچ صدای مخالفی شنیده نشود و زندان از فعالین سیاسی اعم از روحانیون مبارز، گروههای مذهبی، مخالفان چپ و غیره پر شود.
در طول این 25 سال کمتر چماق حمایتی حقوق بشر هم بر سرش فرود میآمد زیرا آمریکا و کشورهای اروپایی به اندازه کافی در ایران منافعی داشتند تا صدایشان در نیاید.
در آن زمان همسایگان ایران هم نسبتاً نقاط امنی در خاورمیانه به حساب میآمدند و فقط تجاوزات عدیده اسراییل به سرزمین فلسطین و کشورهای عربی همسایه از جمله سوریه، مصر، اردن و لبنان برای مسلمانان آزار دهنده بود که شاه با حمایت مالی و نفتی و عدم مخالفت سیاسی با احتیاط از اسراییل پشتیبانی میکرد.
و اما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی که با حرکت انقلابی تمام عیار اکثریت قریب به اتفاق مردم انجام شد، آمریکا و کشورهای اروپایی که از سیاستهای آن پشتیبانی میکردند، وقتی دیدند منافعشان در ایران به خطر افتاده و ایران به دنبال استقلال و آزادی است و دیگر حاضر به باج دادن و حمایت از سیاستهای استعمارگرانه آنها نیست، با تحریک گروههای سیاسی مدعی قدرت و حاکمیت که در بین مردم محبوبیت نداشتند وضعیت را چنان آشفته کردند که فراغت و فرصت پاسخگویی به نیازهای مشروع مردم را از دولتمردان نظام جمهوری اسلامی تا حدودی گرفتند و آنها را در مقاطع مختلف زمانی سرگرم جنگ تحمیلی 8 ساله، تهدید نظامی و تحریم همه جانبه کردند و مأمنی مناسب برای مخالفان و دشمنان نظام شدند تا از هر دیدگاه مخالفی اعم از مذهبی، کمونیستی، سلطنتطلب و غیره با صرف میلیونها دلار برای تخریب افکار عمومی مردم ایران حمایت کنند.
و چنین شد که حاکمیت در طول این 33 سال مدام درگیر مسایلی شد که از خارج به کشور تحمیل میشد.
علیرغم این همه حرکتهای ایذایی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی مهمترین دستاورد انقلاب اسلامی، حفظ حدود و ثغور مرزهای مملکت بود و عدم وابستگی و «استقلال» در اعمال سیاستهای داخلی و خارجی تأثیرگذاری در افکار مسلمانان در کشورهای آسیایی و آفریقایی برای استقلال و رهایی که نمونههای بارزی از بیداری اسلامی را امروز شاهدیم.
و نیز دستاوردهای علمی ناشی از باورمندی جوانانی که با بهرهگیری از قدرت خلاقیت، هوش، استعداد تحصیلی و خودباوری توانستند در علوم هستهای، پزشکی، نظامی، فضا، نانو و مهندسی معکوس به توفیقات چشمگیری نائل آیند به طوری که امروز جهان از این توفیقات در حیرت است زیرا با این همه فشارهای اقتصادی و تحریم کمتر کشوری را سراغ داریم که توانسته باشد روی پای خود بایستد.
از آن گذشته، امکانات رفاهی که با رشد جمعیت 3 برابری نسبت به 33 سال قبل مردم از آن بهرهمندند و میتوان آنها را از شاخصهای توسعه به حساب آورد قابل مقایسه با قبل از انقلاب نیست.
برای نمونه و مثال تعداد سدها، میزان آب، برق، گاز و بنزین و گازوییل مصرفی، تعداد مشترکین تلفنهای ثابت و سیار، در شهرها و روستاها، حجم وسیع جادههای برونشهری، اعم از اتوبانها، بزرگراهها، جادههای آسفالته دو بانده، جادههای آسفالته روستایی، پلها، تونلها و هزاران کیلومتر خط آهن و یا احداث فرودگاهها و افزایش تعداد صندلیهای هواپیماها برای جابهجایی مسافران، تعداد سفرهای خارجی اعم از سفرهای سیاحتی و زیارتی که عمومیت پیدا کرده است، میزان ساخت و سازها و توسعه و گستردگی شهرها و روستاها و بسیاری فعالیتها و ساخت و سازهای عمرانی دیگر که ذکر نمونههای آنها در این کوتاه نوشتار نمیگنجد، همه از دستاوردهای انقلابند که با حرکت خودجوش مردمی و حمایت از حاکمیت به ثمر نشستهاند.
شاید عنوان شود که با گذشت 33 سال بسیاری از کشورهای همسایه و یا کشورهای دیگر هم توسعه و عمران قابل توجهی داشتهاند، نگارنده این سطور منکر این سخن نیست، اما نکته قابل توجه این است که تمامی دستاوردهای این 33 ساله بدون کوچکترین حمایت خارجی و در اوج بحرانهای اقتصادی حاصل شدهاند که در جهان امروز برای هیچ کشوری امکانپذیر نبوده و نیست.
البته ناگفته نماند که علیرغم این همه دستاوردها، ضعفها و نقصانهایی را هم شاهد بودهایم که بیشتر ناشی از عدم مدیریت صحیح و یا مدیریت سلیقهای بوده است و میباید با گذشت این همه سال و آزمون و خطاهایی که داشتهایم، دیگر تکرار نشود.
مسلماً برای ارزیابی دستاوردهای انقلاب اسلامی میباید کتابهایی تدوین شود که در آنها از اعداد و ارقام و آمار استفاده شود چون فضای کم و محدود روزنامه معذور از بیان جزئیات آن است.
+ نوشته شده در 2013/2/5 ساعت 5:16 توسط عصرمردم
|
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی