روزنامه عصر مردم

وقتی پای سخنرانی مذهبی می نشینیم یا کتاب مذهبی می خوانیم یا روزهای بعد از اعتکاف یا مثلا وقتی از زیارت می آییم با عشق و شور فراوان عبادت می کنیم، از نمازهایمان لذت می بریم، خیلی مراقب رفتارمان هستیم، اما این آثار ماندگار نیست و کم کم سست می شویم. چرا؟
در روایتی آمده: روزی «حمران بن اعین» به امام باقر(ع) عرضه داشت مطلبى دارم- خداوند بر عمر شما بیفزاید و به ما توفیق بهره‏مندى از وجود شما عنایت فرماید - و آن این است که ما وقتى در حضور شما هستیم و از بیانات شما استفاده می کنیم - از این محضر بیرون نمی شوم مگر با یک دل مهربان و حالت خوش- نسبت به دنیا بى‏اعتنا می شویم و این زخارف و ثروتهایى که در دست مردم است، در نظر ما بى‏ارزش جلوه می کند ولى وقتى در اجتماع قدم می گذاریم و به بازار و بازرگانان مربوط می شویم، محبت و علاقه به دنیا در دل ما جا باز می کند. حضرت فرمود: البته اینها حالات قلب است، گاهى سخت و گاهى نرم مى‏شود. (بحار الانوار، ترجمه جلد 67 و 68، ج‏1، ص: 57)
این نکته را نیز نباید فراموش کرد که شیطان همواره از فرصت های مختلف برای غافل کردن انسان و جدا کردن وی از حالات خوش معنوی استفاده می کند، لذا برای اینکه بتوانیم این حالات خوش را حفظ کنیم چند راهکار پیشنهاد می‌شود:
1 - ارتباط خود را با مجالس معنوی همچون مجالس وعظ و ادعیه حفظ کرده و حداقل هفته ای یک بار در مجالس سخنرانی علمای وارسته دینی شرکت کنیم.
2 - مراقب باشیم که گرفتار گناه نشویم و در صورت دچار شدن به گناهی سریع توبه کنیم.
پیامبر خدا (ص) فرموده‏اند: «مؤمن هر گاه مرتکب گناهى مى‏شود، نقطه سیاهى در دلش پدید مى‏آید. اگر توبه و استغفار کند و از گناه دست بردارد، آن نقطه از میان مى‏رود و قلبش صیقل مى‏خورد و اگر بر گناه بیفزاید، آن نقطه هم افزوده مى‏شود و این همان زنگى است که خداوند در کتاب خود آن را یاد کرده و فرموده است «نه چنین است که آنچه کسب کرده‏اند بر دلهایشان زنگار بسته است.» (روضه الواعظین و بصیره المتعظین، ج‏2، ص 414)
ما انسان ها فراموشکاریم و اگر از چیزی فاصله بگیریم آن را فراموش خواهیم کرد. اگر عبادت و تذکری ما را به یک حالت معنوی می رساند، نباید به همان بسنده کرد بلکه باید سعی کنیم مداومت داشته باشیم در موعظه شنیدن، مطالعه کتب اخلاقی و عرفانی، عبادت، مناجات و....
این مداومت رمز موفقیت در حفظ معنویت و نورانیت است، سخت ترین و سیاه ترین قلب ها را نرم می کند و نور خدا با این وسیله وارد قلب ها می شود. اگر سرگذشت بزرگان را بخوانیم، می بینیم که رمز موفقیتشان همین مداومت در خودسازی، تزکیه و تهذیب بوده است و سرّ موفقیت در مداومت هم حفظ تعادل است. نه افراط و نه تفریط ما را به جایی نمی رساند.
این روح و جان را باید خدایی کرد، باید مدام وصل بود، اتصال را خودمان برقرار می کنیم با کوچکترین قدم ها. اگر ما بخواهیم که در راه معنویت قدم برداریم خداوند متعال درهای زیادی به رویمان باز می کند، فرشتگانی برای یاریمان می فرستد و صد البته که شیطان هم بیکار نمی نشیند، اما ما مهربان خدایی داریم بزرگ و با عظمت، که قدرت او مطلق است و شیطان را، چه، به در افتادن با خدا. باید از شر وسوسه هایش به خداوند متعال پناه ببریم و هر جا هم لغزیدیم، شیطنت کردیم و همبازی شیطان شدیم، یک آن که به خودمان می آییم نباید خجالت بکشیم بلکه همان لحظه خداوند مهربان را صدا بزنیم و دستمان را دراز کنیم تا یاریمان کند، و مطمئن باشیم که دستمان را می گیرد.
یک اصل تجربه شده در این مسیر، گوش دادن به موعظه است. علمای اخلاق سال ها عمر خود را در این مسیر طی کرده اند و با خون دل خوردن و مجاهدت ها به مراتب والای انسانیت رسیده اند و اکنون من و شما در آغاز این راهیم. سرمشق قرار دادن آنها و به کار گرفتن دستورالعمل هایشان راه میانبری است و زودتر ما را به مقصد می رساند. ما بیشتر وقتمان را به هدر می دهیم، وقت هایی که در رفت و آمد هستیم، در آشپزخانه هستیم و... فرصت مطالعه نداریم، در این زمان ها می توان مطالعه داشت. در کلاس اخلاق هم حضور داشت. به جای موسیقی های مختلف، صوت قرآن همراه با ترجمه اش بشنویم، تفسیر بشنویم، دروس اخلاقی که به صورت سلسله ای ضبط شده اند و یک دوره خودسازی را آموزش می دهند بشنویم. این ها خیلی مؤثر است، هم مورد رضایت خداوند متعال است هم علم آموزی است، هم ذکر خداست، جایزه هم دارد ثوابی بی حد و حصر. روایت است کسی که برای رضای خدا به طلب علم می رود فرشتگان بالهای خود را زیر قدوم او پهن می کنند، در این مواقع ما بر روی بال فرشتگان راه می رویم و این، کم، سعادتی نیست اگر نصیبمان شود.
آدمی موجودی است كه اگر دائما بر معرفت و مراقبت خویش نیفزاید، در مراحل مختلف دچار تزلزل و عقبگرد می‏شود. برای حصول معرفت و به یاد خدا بودن، برنامه‏های زیر می‏تواند مفید باشد:
1ـ اختصاص دادن دقایقی در شبانه روز به تفكر درباره خویشتن و مراقبت از نفس خود و بررسی اعمال و حسابرسی آن.
2ـ برنامه منظم برای تلاوت قرآن همراه با تدبر در آیات و مفاهیم آن.
3ـ شركت در مجالس وعظ و نصیحت.
4ـ همنشینی با اهل طاعت و پرهیز از اهل معصیت.
5ـ سحرخیزی و خواندن نماز شب و نوافل.
6ـ پرهیز از پرخوری و پرخوابی
7ـ خواندن كتاب‏های موعظه و نصیحت و اخبار و روایات رسیده از معصومین (علیهم السلام) مانند: نهج البلاغه، تحف العقول، معراج السعاده و....
8ـ دعا به درگاه خداوند و استمداد از او برای توفیق.  
منبع: تبیان
پیشنهادهایی برای نمازخوان کردن کودکان
1) کودکان را با خداوند مهربان با همان زبان کودکانه، ساده و مناسب با سن کودک آشنا کرده و درباره محبت خداوند برای آنان صحبت کنید و نعمت های بی شماری که به ما داده است را بیان کرده و بگویید که نماز وسیله ای است برای تشکر از  این نعمت ها و تداوم آنها.
2) سرمشق باشید و به نمازهایتان اهمیت بدهید. خودتان عامل به دستورات و تعالیم دینی باشید. فرزند شما بیش از آن که بشنود، می بیند. بنابراین توجه والدین به نماز و قرآن خواه ناخواه در فرزند تأثیر می گذارد و آنان را به نماز و قرآن سوق می دهد.
3) کودکتان را به مجالس دعا، قرآن، مسجد و اماکن مذهبی ببرید و در نماز جمعه و جماعت شرکت کنید. به گونه ای که از  این مراسم و مکانها خاطره ای خوش برایش باقی بماند. به او کمک کنید تا حلاوت عبادت را خود مزمزه کند نه  اینکه از زبان شما بشنود.
4) هیچ ارزش، اعتقاد و اصولی را قبل از آن که زمینه لازم عاطفی و روانی آن برای کودک فراهم آید و یا خود به آن متمایل شده باشد، به او تحمیل نکنید. به کودکتان برای عمل به دستورات دین اختیار بدهید و پیامدهای سرپیچی از آن را هم از دیدگاه دین توضیح دهید.
5) بهتر است برای انتقال مفاهیم دینی یعنی دستورات دینی از جمله نماز و روزه، از قصه و داستان های آموزنده استفاده کنید.  این داستانها فطرت نهفته کودک شما را بیدار می کند و لازم نیست که شما مفاهیم انتزاعی را برای او بازگو کنید.
6) اصل «تدریج» را فراموش نکنید. از 3 سالگی به تدریج آموزش را شروع کرده، اما او را خسته نکنید و توقع زیادی از او نداشته باشید. تکالیف سنگین و زود هنگام بیشتر به اعتقادات فرزندتان آسیب می رساند تا  اینکه موجب رشد او شود.
7) اگر فرزندتان عبادت می کند او را تشویق کنید. مثلا برای دختران قبل از سن تکلیف جانماز و چادر زیبا تهیه کنید. به او اطلاعات کافی درباره پاداش های معنوی که خداوند برای مومنین قرار داده بدهید و به او بگویید که خدا هم از او راضی است.
8) شرایط عمل به دستورات دینی مانند خواندن نماز صبح را برای فرزندتان فراهم کنید. به عنوان مثال اگر نوجوان شما شب زود بخوابد مسلماً صبح ها زودتر بیدار خواهد شد و خواندن نماز صبح برای او راحت تر است.
9) عمل به دستورات دینی را برای کودک سخت و طاقت فرسا جلوه ندهید و آن را برای فرزندتان تلخ نکنید. مستحبات را در ابتدای کار کنار بگذارید، نماز را طولانی نکنید. اگر قصد دارید کودک به تکلیف نرسیده را برای نماز خواندن ترغیب کنید، لازم نیست در ابتدا نماز صبح را در وقتش بخواند، بلکه می توانید وقتی مثلاً ساعت 7 یا 8 از خواب بیدار شد او را تشویق کنید که نماز صبحش را بخواند. بعد به مرور ساعت خواندن نماز را به وقت ادای نماز صبح نزدیک کنید.
10) برای آموزش دستورات دینی مانند روزه از روش شکل دهی کمک بگیرید. در  این شیوه شباهت های پی در پی رفتار مطلوب با شبیه ترین و نزدیک ترین رفتار به رفتار هدف، آن قدر تشویق و تقویت می شود تا زمانی که به تدریج آن رفتار به طور کامل به وجود آید.
منبع: اینترنت