روزنامه عصر مردم

روزه داران با داشتن برنامه ریزی مناسب غذایی و پرهیز از پُرخوری در زمان افطار و سحر می توانند بین 4 تا 8 کیلو از وزن خود را کاهش دهند.   
سعید حسینی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: رعایت برنامه ریزی صحیح تغذیه در ماه رمضان برای روزه داران از اهمیت بسیاری برخوردار است تا بتوانند آمادگی لازم برای بهره گیری از برکات معنوی و مناجات با پروردگار را به نحو بسیار مطلوب به انجام برسانند.
وی با اشاره به این که زیاده خوردن به بدن انسان آسیب می رساند ادامه داد: از نظر علمی زیاده روی کردن در خوردن انواع غذاها، چربی ها و قندها، مشکلات و بیماری هایی از قبیل فشار خون، دیابت، قلبی و عروقی، آتروز و حتی احتمال ابتلا به سرطان را افزایش می دهد.
این متخصص تغذیه با بیان این که موج چاقی در دنیا به راه افتاده است اظهار داشت: ماه مبارک رمضان تمرینی است برای کم خوری و دوری از پُرخوری و با رعایت مقدار مصرف و تامین نیازهای غذایی در حد قابل قبول در این ماه می توان از زیان های ناشی از کمبود غذایی در امان بود.
حسینی تصریح کرد: اغلب افراد جامعه پس از ماه رمضان دچار اضافه وزن می شوند در حالی که یک روزه دار با برنامه ریزی تغذیه ای می تواند معادل غذای مورد نیاز روزانه خود را به جای چند وعده، در دو وعده افطار و سحری دریافت کند و از این رو در اکثر موارد کاهش وزن اتفاق می افتد و این کاهش وزن به علت سوزاندن مقداری از چربی های ذخیره ای بدن است. وی در مورد نوجوانان روزه دار و در حال رشد توصیه کرد نوجوانان برنامه غذایی ایام روزه داری را به گونه ای انتخاب کنند که میزان کالری و پروتئین توصیه شده روزانه را در دو وعده افطار و سحری دریافت کرده و از خوردن غذاهای پُرحجم ، کم کالری و بسیار آبکی در افطار خودداری کنند و حتما برای صرف سحری از خواب برخیزند.
این متخصص تغذیه اضافه کرد : نوجوانان باید سبزی های تازه، میوه و مقدار کافی آب و نوشیدنی ها مثل چای کم رنگ و آب میوه را در فاصله افطار تا سحر مصرف کنند. نوشیدن آب فراوان در وسط غذا یا بلافاصله پس از مصرف غذا نیز موجب رقیق شدن شیره گوارشی و اختلال در هضم غذا می شود.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به ساعات طولانی روزه داری در فصل تابستان اضافه کرد: لازم است حداقل در ساعات روزه داری از فعالیت های سنگین ورزشی که موجب تشنگی آن ها می شود و نیازهای غذایی آن ها را به شدت افزایش می دهد، خودداری کنند.
حسینی گفت: غذای افطاری برای اعضای خانواده می تواند مجموعه ای از صبحانه مانند چای شیرین و شیر ولرم و مصرف مقداری کمی نان و پنیر به همراه سوپ و یا با فاصله 1 تا 2 ساعت شام با اندکی تغییر و کاهش حجم باشد که به آرامی اما در یک وعده میل کنند. به گفته وی در فاصله افطار تا سحر از خوردن تنقلات خودداری کنند تا معده آن ها به هنگام صرف سحری به طور کامل خالی و آماده غذای سحر باشد.
این متخصص تغذیه به مصرف میوه و سبزی در وعده های سحر و افطار تاکید کرد و گفت: میوه ها و سبزی ها به دلیل ماندگاری بیشتری که در بدن دارد ضمن این که سیری طولانی تری را ایجاد می کند حاوی مقدار زیادی آب است که با تامین آب مورد نیاز بدن از بروز تشنگی جلوگیری می کند.
این متخصص تغذیه افزود:مصرف مواد پروتئین دار مثل گوشت، لبنیات و به خصوص ماست در وعده سحری ضمن ایجاد سیری طولانی تر، مانع از بروز تشنگی می شود.
حسینی با اشاره به این که مصرف مواد چرب و نمک توصیه نمی شود، گفت: مصرف مواد پُر چرب هر چند نیروی بیشتری می دهد، اما باعث تشنگی بیشتری هم می شود علاوه بر این کربوهیدرات ها و مواد قندی نیز ایجاد تشنگی بیشتری می کند و مصرف آن ها در وعده سحری توصیه نمی شود.
وی خاطر نشان کرد: مواد قندی به لحاظ این که زودتر از معده عبور می کند و زودتر هضم می شود زودتر هم ایجاد گرسنگی می کند و بهتر است مصرف این گونه مواد بیشتر در وعده افطار در حد مجاز استفاده شود.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با تاکید بر این که مصرف نوشیدنی های گازدار به هیچ وجه در ماه رمضان توصیه نمی شود، گفت: نوشیدنی های گازدار ادرار آور است و این عامل باعث می شود نه تنها خوردن آن ها آب مورد نیاز بدن را تامین نکند، بلکه با مصرف آن ها، آب بدن به میزان بیشتری دفع شود.
پیشنهادهایی برای روزه داران
روزه‌داران باید سحری را مانند صبحانه كامل یا یك ناهار سبك مصرف كنند و خوردن سالاد و میوه در وعده سحر، باعث كاهش احساس گرسنگی و تشنگی می ‌شود.
روزه باعث می ‌شود كه اعضای بدن مخصوصا دستگاه گوارش (معده و روده‌ها) که در طول 11ماه مشغول فعالیت بوده، مدت یك ماه استراحت كند و نیروی تازه ‌ای بگیرد و از سویی دیگر، ذخایر چربی ‌های مضری كه در بدن و مخصوصا ناحیه شكم تجمع پیدا كرده و می‌ توانند مشكلات زیادی ایجاد كنند، كاهش یافته و سموم بدن دفع شوند. روزه‌ داران باید از یك برنامه غذایی سالم و با كیفیت بالا استفاده كنند تا به این ترتیب بدن خود را با این شرایط تطبیق دهند. در ایام روزه‌ داری برنامه ‌غذایی افراد به دو وعده اصلی افطار و سحری محدود می ‌شود. وعده سحری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا پس از این وعده، ساعات روزه‌ داری شروع می شود و بدن نیروی دیگری دریافت نمی ‌كند و بهتر است از غذاهای دیر هضم مانند غذاهای حاوی كربوهیدارت پیچیده (قندهای مركب)‌ و فیبر نظیر میوه، سبزی، غلات كامل و حبوبات مثل جو، گندم، عدس، لوبیا و نان ‌های سبوس ‌دار در این وعده استفاده شود.
وعده سحری در ماه رمضان مانند صبحانه روزهای عادی است و مهم ترین وعده غذایی به حساب می ‌آید و از آن جا كه تمام غذاهایی كه در این وعده مصرف می ‌شوند، نیروی مورد نیاز و مواد مغذی لازم را تامین می ‌كنند، افراد در طول روز دچار افت قند خون، كاهش تمركز و پائین آمدن توان كاری نخواهند شد. روزه‌ داران باید سحری را مانند صبحانه كامل یا یك ناهار سبك مصرف كنند و خوردن سالاد و میوه را در سحری فراموش نکنند، زیرا برای كاهش احساس گرسنگی و تشنگی بسیار موثر است. حداقل سالادی را كه می‌ توان تهیه كرد از خیار و گوجه فرنگی است كه می ‌توان با افزودن كمی هویج یا جوانه گندم، عدس و ماش به ارزش غذایی آن افزود. بهترین سبزی كه می ‌توان به عنوان سالاد در سحر مصرف كرد، كاهوست. این سبزی در مقایسه با سایر سبزی‌ ها، دارای آب بسیار بالایی است و به همین دلیل می ‌تواند از احساس تشنگی در طول روز بكاهد و فیبر بالای آن مانع ابتلای روزه‌ داران به یبوست می‌ شود.
بهترین برنامه غذایی كه برای افطار می ‌توان در نظر گرفت، برنامه ای است كه حاوی مایعات و قندهای ساده قابل جذب سریع باشد، زیرا در زمان افطار، قند خون در پایین ‌ترین حد خود قرار گرفته و می‌ تواند یكی از علل سردردهای نزدیك افطار باشد.
به همین دلیل توصیه می ‌شود افطاری با خرما و آب گرم،‌ چای كم رنگ یا شیر ولرم شروع كه نیاز شدید به مواد قندی به سرعت برطرف شود و بدن آمادگی بهتری برای استفاده از مواد غذایی دیگر را پیدا كند. بنابراین در وعده افطار نباید یك دفعه حجم زیادی از غذا یا مایعات وارد معده شود، زیرا اتساع ناگهانی معده باعث بروز اختلال در جریان خون دیگر اندام‌ ها و اعضای بدن شده و از طرفی باعث بروز سوء هاضمه نیز
می شود.
باید غذای اصلی در وعده افطار كم كم و به تدریج صرف شود. مصرف نوشیدنی‌ های سرد در افطار ممكن است علایم ناراحت كننده گوارشی را در فرد روزه ‌دار به وجود آورد و باید از این عمل خودداری كرد.