روزنامه عصر مردم

مهر: يكي از عواملي كه در يادگيري كودك در درس خواندن بايد مدنظر قرار گیرد اين است كه تمايلات كودك در هنگام درس خواندن لحاظ شود. كودك بايد ياد بگيرد كه مستقل و با احساس مسئوليت عمل كند، ولي تا چه حد بايد تمايلات كودك را در درس خواندن رعايت کرد. نكته مهم اين است كه توافق هاي به عمل آمده بين دو طرف هم از سوي والدين و هم از سوي كودك به طور دقيق رعايت شود، در غير اين صورت اين توافق‌ها عملا بي‌نتيجه خواهند ماند.
بسياري از والدين خيلي زود در مقابل خواسته هاي كودك تسليم مي شوند. براي مثال وقتي موقع درس خواندن، بچه همسايه براي بازي دنبال كودك شما مي آيد و او هم از پشت ميز درس با لحن التماس آميز مي گويد؛ خواهش مي‌كنم، فقط يك كم، زود بر‌مي‌گردم و شما هم با احساس شفقت قبول مي‌كنيد نتيجه اين خواهد شد كه وسايل روي ميز جمع نشده باقي مي‌ماند، تكاليف به موقع انجام نمي شوند و كودك عادت مي‌كند كه در آينده هم به تعهدات و توافق‌هاي خود عمل نكند.
كودكتان مدتي است كه پشت ميز تحرير نشسته است ولي شما متوجه مي شويد كه به جاي درس و مشق مشغول بازي با مداد پاك كن يا ورق‌زدن يك مجله است يا غرق تماشاي منظره پنجره يا در حال كشيدن قلب در دفترش است. اين يك حالت كاملا طبيعي است و دليل منطقي هم دارد؛ مغز كودك بايد اول ارتباط خود را با افكار و فعاليت هاي قبلي قطع كند و سپس متوجه برنامه جديد يعني درس خواندن شود. فرقي نمي‌كند كه قبل از شروع درس بازي كرده، براي هواخوري رفته يا براي شما خريد كرده است. در هر حال براي معطوف شدن تمركز به روي درس نياز به وقت دارد.
در يك ربع ساعت ابتداي درس خواندن، تمركز پيشرفت زيادي نخواهد داشت. پس بهتر است در ابتدا با كارهاي سخت و ناخوشايند شروع نكند بلكه در حد امكان اين شروع با موضوع‌هاي درسي ساده و خوشايند باشد كه موفقيت و لذت او را به ادامه كار تشويق كند. به اين ترتيب ضمن پيشگيري از تحميل بيش از حد، امكان پيشرفت آموزشي مناسب برای ساعت‌هاي بعد فراهم مي‌شود.
يك شروع مناسب
گاهي اوقات به نظر مي آيد كه انجام اين حجم انبوه تكاليف غير ممكن است به ويژه اگر با يك امتحان همزمان باشد. توصيه هايي از اين دست كه «كمي عجله كن» «كمي به خودت فشار بياور» و «حالا يك قسمتش را حذف كن» گرچه با حسن نيت همراه هستند ولي كاملا بي‌فايده‌اند. تكاليف و موضوعات درسي را هم به طور دقيق مي توان به ترتيب تقسيم بندي كرد و هر قسمت را روي يك تكه كاغذ نوشت و به وايت برد چسباند و بعد از اينكه قست اول به انجام رسيد كودك مي تواند يادداشت آن قسمت را از تابلو بر دارد. تكه هاي يادداشت كم كم بر داشته مي شوند و حجم انبوه تكاليف هم به مرور كمتر مي‌شود. اين روش ديدي كلي به دانش‌آموز مي دهد و به او كمك مي كند تا به موفقيت‌هاي كوچك و بعد هم به موفقيت‌هاي بزرگ برسد.
يادگيري در گروه
تشخيص اينكه كودك به تنهايي يا همراه با گروه بهتر ياد مي گيرد كار ساده‌اي نيست. بعضي از دروس را به تنهايي بهتر مي توان ياد گرفت و بعضي درس ها را دو نفري يا حتي گروهي. يادگيري انفرادي بيشتر در مورد درس‌هاي «حفظي» مفيد است مثل لغات، اعداد مربوط به سال وقوع حوادث تاريخي، فرمول‌هاي شيمي و اشعار. يادگيري گروهي در اين موارد مي تواند حتي نتيجه منفي داشته باشد ولي بعد از اينكه درس يك بار مورد مطالعه آموزشي قرار گرفت باز گو كردن درس نزد يك شنونده و كنترل كار مفيد است.
مقايسه انجام تكاليف با ساير همكلاسي‌ها نيز مي تواند مفيد باشد. از اين طريق كودكان مي توانند مشكلات و سوال‌هاي پيچيده را با هم مورد بحث و بررسي قرار دهند و به اشتباهات خود پي ببرند، ولي اين احتمال هم و جود دارد كه دو نفري درس را كنار بگذارند و با بازي‌هاي رايانه‌اي مشغول شوند.
عامل سني
آموزش گروهي براي كودكان دبستاني نياز به كنترل و هدايت فراوان دارد. در اين سن در صورت تنها گذاشتن كودكان، احتمالا فوري درس را كنار گذاشته و به سراغ بازي مي روند. آموزش‌هاي گروهي اصولا بعد از پايان دبستان مفيد هستند. بچه ها در گروه سوالاتي را مطرح مي كنند كه در مدرسه مطرح نمي شود يا به آن پاسخ داده نمي‌شود. در گروه اطلاعات كودكان با هم جمع مي شود، آموخته‌هاي خود را تكرار کرده و از هم سوال و جواب مي‌كنند و با افكار ساير بچه‌ها آشنا مي شوند و بحث مي‌كنند، بدون اينكه تحت نفوذ بزرگترها باشند. شخصيت اجتماعي كودك در گروه آموزشي رشد مي كند و شانس يافتن دوستان جديد نيز وجود دارد.