صفحه 12--21 مهر 92
مسابقه «وردپرس کارتون ۲۰۱۴» کاریکاتوریستهای جهان را فراخواند
فارس: مسابقه بینالمللی «وردپرس کارتون ۲۰۱۴» کاریکاتوریستهای جهان را برای شرکت در این مسابقه فراخواند، هنرمندان تا ۱۱ بهمن مهلت دارند آثارشان را به این مسابقه ارسال کنند.
این مسابقه از معتبرترین مسابقههای بینالمللی کاریکاتور دنیاست که هر ساله
در بخشهای کارتون مطبوعاتی، کاریکاتور
و کارتون طنز برگزار میشود.
هنرمندان برای شرکت در این دوره از مسابقه باید اصل آثارشان را که در سال 2013 تولید و منتشر کردهاند، ارسال کنند. هر کارتونیست در هر بخش می تواند
تنها یک اثر ارسال کند که به همراه آثار، باید نسخه چاپ شده آن در روزنامه یا مجله به شکلی که تاریخ انتشار آن مشخص باشد نیز ارسال شود. جوایز این مسابقه شامل جایزه بزرگ 10 هزار یورویی و جوایز اول تا سوم به ترتیب به مبلغ 3 هزار یورو، 2 هزار یورو و یک هزار یورو است که به همراه تندیس و لوح تقدیر به برگزیدگان اهدا میشود.هنرمندان برای شرکت در این مسابقه بینالمللی تا 11 بهمن 1392 مهلت دارند آثارشان را ارسال کنند.
به گزارش خبرنگار فارس، جایزه اول بخش طنز این مسابقه، در سال ۲۰۱۳ به «سعید صادقی» از ایران رسید و در سال ۲۰۱۲ نیز دو هنرمند ایرانی دیگر شامل «شهرام رضایی» در بخش کارتون مطبوعاتی و «فیروزه مظفری» در بخش کاریکاتور به عنوان برگزیدگان این مسابقه بینالمللی اعلام شدند.
کاریکاتوریستهای ایرانی هر ساله در جشنوارهها و مسابقههای بینالمللی بسیاری شرکت میکنند و جوایز بسیاری را از این رویدادها از آن خود میکنند.
حافظپژوهان از راز و رمز کلام حافظ سخن گفتند
صفدر دوام
روز گذشته هفدهمین نشست علمی بزرگداشت یادروز حافظ در محل تالار مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس و با حضور حافظپژوهان، دانشجویان و علاقهمندان شعر خواجه اهل راز برگزار گردید.
در آغاز این نشست منیژه عبدالهی دبیر علمی نشست علمی یادروز حافظ اظهار داشت: در سال گذشته تعداد 158 عنوان کتاب پیرامون اشعار و زندگی حافظ شیرازی به چاپ رسیده است.
وی با بیان این که متأسفانه انتشار کتاب در این حوزه نسبت به مدت مشابه سال 90 کاهش داشته است یادآور شد: اما جای خوشحالی است که مطالب چاپ شده قابل توجه هستند. به طور مثال هر ساله انتشار فالنامهها رتبه اول داشت اما اکنون تقلیل یافته و از سوی دیگر آمار انتشارات پیرامون اندیشه و زندگی حافظ از 18 عنوان به 36 عنوان افزایش یافته است.
رئیس مرکز حافظشناسی ادامه داد: خوشبختانه در زمینه شرحنویسی نیز تحول قابل توجهی در حوزه حافظشناسی صورت گرفته است و دو شرح دیگر هماکنون در دسترس است که یکی به قلم نصرالله امامی و دیگر کتاب شرح شوق توسط سعید حمیدیان است.
وی در عین حال تأکید کرد: شرح دیگری نیز منصور رستگار فسایی استاد دانشگاه شیراز در دست انتشار دارد. از این رو به دلیل انتشار این آثار خجسته که در یکی دو سال گذشته پدید آمدهاند محور نشستهای علمی سال آینده نقد و بررسی شرحهای حافظ از آغاز تا به امروز باشد.
در ادامه محمد جعفری قنواتی عضو شورای مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی نیز به ارائه مطلبی با عنوان «شعر حافظ، فرهنگ مردم و نقد ادبی» پرداخت.
وی با بیان این مطلب که باید ادبیات را به دو بخش شفاهی و کتبی تقسیم کنیم یادآور شد: بخش شفاهی همان ادبیات عامیانه و گفتاری از آن یاد شده است که جایگاه شایستهای در نظام آکادمیک و دانشگاهی ما ندارد.
این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه تعامل ادب کتبی با شفاهی یکی از مباحث مهم در حوزه پژوهشها محسوب میشود اضافه کرد: به طور کلی این تعامل دو وجه دارد که نخست بازتاب اجزای متفاوت در آثار شاعران و نویسندگان مانند بررسی آیینها و... در آثار ادبی گذشته است.
وی افزود: این قبیل مطالعات به دو صورت یکی از زاویه اجتماعی شامل میشود که زمینه درک دقیقتر بسیاری از ابیات و عبارات به ظاهر نامفهوم را فراهم میکند.
وی ادامه داد: بررسی از زاویه ادبی و زیباییشناسی، از دیگر جنبههای بررسی این حوزه محسوب میشود.
وی افزود: بازتاب شعر و شخصیت حافظ در ادب شفاهی است که در زمینه فرهنگ و ادب شفاهی در شعر حافظ فعالیتهای زیادی صورت گرفته است.
وی با اشاره به بازتاب شعر حافظ در ادبیات شفاهی ادامه داد: فال حافظ مهمترین مورد در این حوزه محسوب میشود که در کتاب «دیار بکینه» هفتاد سال پس از وفات حافظ اشاره شده است.
به باور این حافظپژوه برخی مثلها در اشعار خواجه شیراز به گونهای است که نمیتوان گفت که حافظ از زبان مردم گرفته یا برعکس. اما مهمتر حکایاتی است که مردم در باره حافظ و اشعار او گفتهاند که بخش قابل توجهی از آنها در آثار مکتوب نقل شده است.
جعفری قنواتی با بیان این که در ادبیات کتبی نثرنویسی از زاویه سیاست نامهای است یادآور شد: تفاوت نثر ادبیات کتبی با شفاهی در این موضوع است زیرا در نثر ادب شفاهی به ویژه در ادبیات داستانی شفاهی نثر است که باعث هیجان شده و برای سرگرمی نقل میشود.
در ادامه این نشست علمی حسن ذوالفقاری مدیر گروه آموزش زبان و فرهنگستان ادب فارسی نیز با ارائه مقاله خود با عنوان «مثلسازی و مثلآوری در شعر حافظ» پرداخت.
وی با بیان این که در اشعار حافظ دو نوع عنصر مادی و معنوی وجود دارد یادآور شد: در اشعار حافظ عناصر مادی مانند ابزارها، مسکن، خوراک، پوشاک، پیشهها، مشاغل و... و در عناصر معنوی مانند آداب و رسوم، شادیخواری، آیینهای ملی و مذهبی، مثلها، هنرهای قومی و... مشاهده میشوند.
وی دانستن زندگی مردم را در راستای شناخت اشعار حافظ ضروری برشمرد و گفت: آداب، رسوم و زندگی مردم جامعه به طور کامل در اشعار حافظ گنجانده شده است. از این رو اشعار حافظ کمک فراوانی به گویشهای مردم فارس میکند.
استاد دانشگاه تربیت مدرس ادامه داد: جملههای کوتاه مشهود و گاه آهنگین حاوی اندرزها، مضامین حکیمانه، تجربیات قومی مشتمل بر تشبیه، تعاریف مثل محسوب میشود که حافظ به خوبی از این ظرفیت استفاده کرده است.
ذوالفقاری افزود: در همه قرون گذشته اشعار حافظ و سعدی متون اصلی مکتبخانهها محسوب میشدند و مردم از جامعیت این اشعار استفاده میکردند. از این رو حافظ پس از سعدی، صائب تبریزی و نظامی با کاربرد 780 شعر مثلگونه رتبه چهارم در ادبیات فارسی در حوزه مثل دارد.
وی در عین حال تأکید کرد: ایجاد و اختصار ذاتی امثال، فشردگی استواری و صلابت معنای امثال، جامعالاطراف بودن از جمله دلایل استفاده حافظ از امثال است.
وی افزود: بسیاری از ابیات حافظ مثل شده است. امثال به طریق حل به خصوص در شعر حافظ زیاد به کار برده شده است و برخی ابیات حافظ در خواص مثل است و برای عوام نیست.
نصرالله پورجوادی استاد دانشگاه تهران از دیگر سخنرانان هفدهمین نشست علمی یادروز حافظ در شیراز بود.
وی با ارائه مطلبی «تأثیر حافظ بر شهریار» اظهار داشت: در بین شاعران همروزگار ما هیچ شاعری به اندازه شهریار به حافظ ابراز ارادت نکرده است و تحت تأثیر اشعار او قرار نگرفته است.
وی با بیان این که مراتب ارادتمندی شهریار از حافظ را در استقبال او از اشعار خواجه ملاحظه میکنیم یادآور شد: شهریار چندین غزل با ردیفها و قافیههای حافظ سروده و در مواردی حتی وزن شعر حافظ به کار بسته است.
وی افزود: شهریار در این استقبالها به جنبههای صوری اشعار توجه ندارد و سعی میکند معانی را حفظ کند که در اکثر مواقع ناموفق بوده است.
این استاد دانشگاه تهران با بیان این که عظمت شعر حافظ به دلیل معانی اشعار است اضافه کرد: درک و آوردن شعری مانند اشعار حافظ اگر نگوییم محال، سخت دشوار است. زیرا حافظ معانی عرفانی را به خوبی بیان کرده است.
وی ناآشنایی شهریار با مضامین عرفانی را از دلایل عدم موفقیت وی در استقبال از اشعار حافظ توصیف کرد و گفت: شهریار تلاش داشته شعرهایش شبیه حافظ باشد و طبیعی است که در این میان معنا فدای لفظ و صوت میشود و در برخی موارد علاوه بر معنا حتی صورت اشعار شهریار نیز کمرنگ شده است.
وی افزود: در حق اشعار شهریار گفتهاند مانند اشعار هر شاعر دیگری باید انتخابی صورت گیرد و غزلهای ضعیف کنار گذاشته شوند؛ زیرا در اشعار شهریار که به استقبال حافظ سروده برخی از کلامت و تعبیرهای عامیانه و نامناسب دیده میشود که شعر شهریار را از اشعار حافظ
دور میکند.
وی در عین حال تأکید کرد: گاهی هم شهریار در تقلید از حافظ اشعاری سروده که با ابتکار عمل چیزی از صلابت، قدرت و دقت اشعار حافظ کم ندارد.
وی در پایان تأکید کرد: هر زمان شهریار سعی کرده خودش باشد شاعر موفقی بوده، بنابراین بزرگی مقام شهریار در اشعار اصیل اوست.
در ادامه این نشست مهدی زرقانی استاد دانشگاه فردوسی مشهد به ارائه مطلبی با عنوان «درآمدی بر بوطیقای غزل کلاسیک» (مطالعه موردی غزل حافظ) پرداخت و گفت: بر اساس نتیجهای که حاصل شده به عنوان مبناها و بوطیقاهای غزل کلاسیک اصول مهم ساختار این نوع شعر ساختار دایرهای میباشد.
وی ادامه داد: بنابراین طرح موضوعیت محور افقی، عمودی در مورد غزل کلاسیک موضوعیت ندارد و خصلت اینگونه اشعار این است که یک بیت در یک غزل با هر بیت دیگر در آن غزل میتوان جابجا کرد.
این استاد دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: به همین دلیل بسیاری از تصحیحکنندگان اشعار دیوان خواجه یا سنایی که این نوع غزل سرودهاند در برخی موارد به راحتی ابیات را جابهجا کردهاند.
وی در ادامه قابلیت معناسازی توسط مخاطب را از دیگر خصوصیات غزل کلاسیک عنوان کرد و گفت: قابلیت معناسازی در شعر در دو محور ابهام و ایهام از دیگر خصلتهای ساختاری غزل کلاسیک میباشد.
عباس عاشورینژاد مدیر فرهنگی - هنری دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر نیز در این مراسم به ارائه مقالهای با موضوع «حافظ در آشتی با سایه است» با همکاری مریم پرهیزگار پرداخت و گفت: ما انسانها بخشی از وجودی داریم که از آن فرار کرده و پنهان میکنیم، این بخش وجودی در خواب تجلی پیدا میکند و ما را آزار میدهد و موجب اضطراب میشود.
وی افزود: یکپارچگی شخصیتی که حافظ به آن دست یافت توانست به منبع لایزال الهی دست پیدا کند و خود را هماهنگ با کل جریان هستی بداند. بنابراین ما با شاعر و اشعاری مواجه هستیم که در آن ریا وجود ندارد و انسانی راحت و صمیمی است.
این حافظپژوه ادامه داد: به دلیل اینکه حافظ در اشعارش هرگز پنهانکاری نکرده و راحت و صمیمی است علاقه بشریت به اشعارش روزافزون بوده است.
وی افزود: حافظ شاعری است که فرافکنی نمیکند یعنی ویژگیهای بد خود را به دیگران نسبت نمیدهد، همچنین کاستیهای خود را به راحتی میپذیرد.
وی افزود: حافظ در نتیجه آشتی با سایه خود، نقابها را از چهره برداشته بود و اعمالش را آزادانه انتخاب میکرد نه تحت تأثیر فشارهای جامعه و نبایدهای عصر خود عمل میکرد و همچنین اعمال خود را به دیگران نسبت نمیداد و با اعتراف به کاستیهای خود کاستیهای دیگران را نمیدید؛ بنابراین قدرت دوست داشتن دیگران را داشت.
در ادامه نشست یادروز حافظ پروین سلاجقه به ارائه مقالهای با عنوان «صدای راوی در شعر حافظ و شاملو» پرداخت.
رونمایی و نقد کتاب سعید حمیدیان با عنوان شرح شوق «تفسیر پنج جلدی غزلهای حافظ، رونمایی و معرفی «نرمافزار حافظ» کاری از مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی با همکاری بنیاد فارسشناسی و مرکز حافظشناسی و گلباران آرامگاه حافظ، برپایی نمایشگاه کلک وصال در محل تالار مرکز اسناد فارس از دیگر برنامههای یادروز حافظ در شیراز بود.
شاعر شيرازي: سيمين بهبهاني چراغ غزل را روشن نگه داشت
ایبنا: علیرضا طبایی، شاعر پیشکسوت و منتقد ادبی در مراسم اختتامیه نخستین جایزه کتاب سال غزل و تجلیل از سیمین بهبهانی گفت که یکی از پایهگذاران غزل امروز سیمین بهبهانی است و او بود که با مداومت خود در سرودن غزل، چراغ این شناسنامه ادبی ایران را روشن نگه داشت. همچنین حامد ابراهیمپور، دبیر این جایزه هدف از برگزاری آن را کمتوجهی به غزل در جشنوارههای مستقل ادبی و همچنین توجه به غزلسرایان مناطق محروم کشور بیان کرد.
مراسم اختتامیه نخستین جایزه کتاب سال غزل و تجلیل از سیمین بهبهانی، عصر جمعه، 19 مهر، با حضور و سخنرانی علیرضا طبایی، مفتون امینی و اعضای هیات داوران و بنیانگذاران این جایزه شامل حامد ابراهیمپور، هــادی خــورشاهیان، علیرضا بهرامی، مریم جعفریآذرمانی و محمدرضا شالبافان در سرای محله کاووسیه تهران برگزار شد و بهبهانی، به علت بیماری در این مراسم شرکت نکرد.
در ابتدای این مراسم مفتون امینی، شاعر پیشکسوت، سیمین بهبهانی را حافظه ملی فرهنگ ایرانی خواند و غزلی را که برای این شاعر تاثیرگذار سروده بود، برای حاضران قرائت کرد.
علیرضا طبایی، شاعر و منتقد ادبی نیز در این مراسم در باره شعر سیمین بهبهانی گفت: بهبهانی یکی از شاعرانی است که در چند دهه گذشته برای روشن ماندن چراغ غزل زحمت بسیاری کشید و در نهایت به یکی از قلههای ماندگار شعر ایران تبدیل شد.
وی افزود: سیمین از سال 1325 به بعد به خلاقیت شعری رسید و نخستین کتابش با نام «جای پا» را منتشر کرد. این مجموعه غزل ندارد، اما شامل چهارپارههای متفاوتی با رویکرد و مضامین اجتماعی است. شاعر با این مجموعه زخمهای اجتماعی را برای مخاطبان بازگو کرد. طبایی در ادامه به شرح دیگر کتابهای شعر بهبهانی پرداخت: دومین کتاب سیمین «چلچراغ» شامل دو بخش غزل و چهارپاره است. غزلهای این دفتر نیز رویکرد اجتماعی دارند و بازگو کننده محرومیت زنان در جامعه هستند. شاعر مجموعه «مادرم ایران» همچنین به ساختارشکنی بهبهانی در یکی از دفترهای شعرش اشاره کرد و گفت: در سالهای 1335 تا 1340 مجموعه شعر دیگری با نام «مرمر» از سیمین منتشر میشود که نقطه عطف و تحولی در زبان شعری است. در این مجموعه ساختارشکن، میتوان تاثیر شاعران نیمایی و نوآوریهایشان را مشاهده کرد. طبایی گفت: منوچهر نیستانی، هوشنگ ابتهاج، نادر نادرپور، فریدون توللی، نصرت رحمانی و فروغ، با تک غزلی که سرود، رویکرد تازهای را در غزل نوید دادند، اما تفاوت زندگی ادبی سیمین با این شاعران در پیگیری و مداوم سرودن غزل است. شاعرانی که نامشان را ذکر کردم بیشتر به قالب نیمایی توجه داشتند، اما دغدغه سیمین تنها غزل بود و همین مساله باعث شد تا او را به عنوان یکی از بنیانگذاران غزل امروز بدانیم.
در بخشهای کارتون مطبوعاتی، کاریکاتور
و کارتون طنز برگزار میشود.
هنرمندان برای شرکت در این دوره از مسابقه باید اصل آثارشان را که در سال 2013 تولید و منتشر کردهاند، ارسال کنند. هر کارتونیست در هر بخش می تواند
تنها یک اثر ارسال کند که به همراه آثار، باید نسخه چاپ شده آن در روزنامه یا مجله به شکلی که تاریخ انتشار آن مشخص باشد نیز ارسال شود. جوایز این مسابقه شامل جایزه بزرگ 10 هزار یورویی و جوایز اول تا سوم به ترتیب به مبلغ 3 هزار یورو، 2 هزار یورو و یک هزار یورو است که به همراه تندیس و لوح تقدیر به برگزیدگان اهدا میشود.هنرمندان برای شرکت در این مسابقه بینالمللی تا 11 بهمن 1392 مهلت دارند آثارشان را ارسال کنند.
به گزارش خبرنگار فارس، جایزه اول بخش طنز این مسابقه، در سال ۲۰۱۳ به «سعید صادقی» از ایران رسید و در سال ۲۰۱۲ نیز دو هنرمند ایرانی دیگر شامل «شهرام رضایی» در بخش کارتون مطبوعاتی و «فیروزه مظفری» در بخش کاریکاتور به عنوان برگزیدگان این مسابقه بینالمللی اعلام شدند.
کاریکاتوریستهای ایرانی هر ساله در جشنوارهها و مسابقههای بینالمللی بسیاری شرکت میکنند و جوایز بسیاری را از این رویدادها از آن خود میکنند.
حافظپژوهان از راز و رمز کلام حافظ سخن گفتند
صفدر دوام
روز گذشته هفدهمین نشست علمی بزرگداشت یادروز حافظ در محل تالار مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس و با حضور حافظپژوهان، دانشجویان و علاقهمندان شعر خواجه اهل راز برگزار گردید.
در آغاز این نشست منیژه عبدالهی دبیر علمی نشست علمی یادروز حافظ اظهار داشت: در سال گذشته تعداد 158 عنوان کتاب پیرامون اشعار و زندگی حافظ شیرازی به چاپ رسیده است.
وی با بیان این که متأسفانه انتشار کتاب در این حوزه نسبت به مدت مشابه سال 90 کاهش داشته است یادآور شد: اما جای خوشحالی است که مطالب چاپ شده قابل توجه هستند. به طور مثال هر ساله انتشار فالنامهها رتبه اول داشت اما اکنون تقلیل یافته و از سوی دیگر آمار انتشارات پیرامون اندیشه و زندگی حافظ از 18 عنوان به 36 عنوان افزایش یافته است.
رئیس مرکز حافظشناسی ادامه داد: خوشبختانه در زمینه شرحنویسی نیز تحول قابل توجهی در حوزه حافظشناسی صورت گرفته است و دو شرح دیگر هماکنون در دسترس است که یکی به قلم نصرالله امامی و دیگر کتاب شرح شوق توسط سعید حمیدیان است.
وی در عین حال تأکید کرد: شرح دیگری نیز منصور رستگار فسایی استاد دانشگاه شیراز در دست انتشار دارد. از این رو به دلیل انتشار این آثار خجسته که در یکی دو سال گذشته پدید آمدهاند محور نشستهای علمی سال آینده نقد و بررسی شرحهای حافظ از آغاز تا به امروز باشد.
در ادامه محمد جعفری قنواتی عضو شورای مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی نیز به ارائه مطلبی با عنوان «شعر حافظ، فرهنگ مردم و نقد ادبی» پرداخت.
وی با بیان این مطلب که باید ادبیات را به دو بخش شفاهی و کتبی تقسیم کنیم یادآور شد: بخش شفاهی همان ادبیات عامیانه و گفتاری از آن یاد شده است که جایگاه شایستهای در نظام آکادمیک و دانشگاهی ما ندارد.
این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه تعامل ادب کتبی با شفاهی یکی از مباحث مهم در حوزه پژوهشها محسوب میشود اضافه کرد: به طور کلی این تعامل دو وجه دارد که نخست بازتاب اجزای متفاوت در آثار شاعران و نویسندگان مانند بررسی آیینها و... در آثار ادبی گذشته است.
وی افزود: این قبیل مطالعات به دو صورت یکی از زاویه اجتماعی شامل میشود که زمینه درک دقیقتر بسیاری از ابیات و عبارات به ظاهر نامفهوم را فراهم میکند.
وی ادامه داد: بررسی از زاویه ادبی و زیباییشناسی، از دیگر جنبههای بررسی این حوزه محسوب میشود.
وی افزود: بازتاب شعر و شخصیت حافظ در ادب شفاهی است که در زمینه فرهنگ و ادب شفاهی در شعر حافظ فعالیتهای زیادی صورت گرفته است.
وی با اشاره به بازتاب شعر حافظ در ادبیات شفاهی ادامه داد: فال حافظ مهمترین مورد در این حوزه محسوب میشود که در کتاب «دیار بکینه» هفتاد سال پس از وفات حافظ اشاره شده است.
به باور این حافظپژوه برخی مثلها در اشعار خواجه شیراز به گونهای است که نمیتوان گفت که حافظ از زبان مردم گرفته یا برعکس. اما مهمتر حکایاتی است که مردم در باره حافظ و اشعار او گفتهاند که بخش قابل توجهی از آنها در آثار مکتوب نقل شده است.
جعفری قنواتی با بیان این که در ادبیات کتبی نثرنویسی از زاویه سیاست نامهای است یادآور شد: تفاوت نثر ادبیات کتبی با شفاهی در این موضوع است زیرا در نثر ادب شفاهی به ویژه در ادبیات داستانی شفاهی نثر است که باعث هیجان شده و برای سرگرمی نقل میشود.
در ادامه این نشست علمی حسن ذوالفقاری مدیر گروه آموزش زبان و فرهنگستان ادب فارسی نیز با ارائه مقاله خود با عنوان «مثلسازی و مثلآوری در شعر حافظ» پرداخت.
وی با بیان این که در اشعار حافظ دو نوع عنصر مادی و معنوی وجود دارد یادآور شد: در اشعار حافظ عناصر مادی مانند ابزارها، مسکن، خوراک، پوشاک، پیشهها، مشاغل و... و در عناصر معنوی مانند آداب و رسوم، شادیخواری، آیینهای ملی و مذهبی، مثلها، هنرهای قومی و... مشاهده میشوند.
وی دانستن زندگی مردم را در راستای شناخت اشعار حافظ ضروری برشمرد و گفت: آداب، رسوم و زندگی مردم جامعه به طور کامل در اشعار حافظ گنجانده شده است. از این رو اشعار حافظ کمک فراوانی به گویشهای مردم فارس میکند.
استاد دانشگاه تربیت مدرس ادامه داد: جملههای کوتاه مشهود و گاه آهنگین حاوی اندرزها، مضامین حکیمانه، تجربیات قومی مشتمل بر تشبیه، تعاریف مثل محسوب میشود که حافظ به خوبی از این ظرفیت استفاده کرده است.
ذوالفقاری افزود: در همه قرون گذشته اشعار حافظ و سعدی متون اصلی مکتبخانهها محسوب میشدند و مردم از جامعیت این اشعار استفاده میکردند. از این رو حافظ پس از سعدی، صائب تبریزی و نظامی با کاربرد 780 شعر مثلگونه رتبه چهارم در ادبیات فارسی در حوزه مثل دارد.
وی در عین حال تأکید کرد: ایجاد و اختصار ذاتی امثال، فشردگی استواری و صلابت معنای امثال، جامعالاطراف بودن از جمله دلایل استفاده حافظ از امثال است.
وی افزود: بسیاری از ابیات حافظ مثل شده است. امثال به طریق حل به خصوص در شعر حافظ زیاد به کار برده شده است و برخی ابیات حافظ در خواص مثل است و برای عوام نیست.
نصرالله پورجوادی استاد دانشگاه تهران از دیگر سخنرانان هفدهمین نشست علمی یادروز حافظ در شیراز بود.
وی با ارائه مطلبی «تأثیر حافظ بر شهریار» اظهار داشت: در بین شاعران همروزگار ما هیچ شاعری به اندازه شهریار به حافظ ابراز ارادت نکرده است و تحت تأثیر اشعار او قرار نگرفته است.
وی با بیان این که مراتب ارادتمندی شهریار از حافظ را در استقبال او از اشعار خواجه ملاحظه میکنیم یادآور شد: شهریار چندین غزل با ردیفها و قافیههای حافظ سروده و در مواردی حتی وزن شعر حافظ به کار بسته است.
وی افزود: شهریار در این استقبالها به جنبههای صوری اشعار توجه ندارد و سعی میکند معانی را حفظ کند که در اکثر مواقع ناموفق بوده است.
این استاد دانشگاه تهران با بیان این که عظمت شعر حافظ به دلیل معانی اشعار است اضافه کرد: درک و آوردن شعری مانند اشعار حافظ اگر نگوییم محال، سخت دشوار است. زیرا حافظ معانی عرفانی را به خوبی بیان کرده است.
وی ناآشنایی شهریار با مضامین عرفانی را از دلایل عدم موفقیت وی در استقبال از اشعار حافظ توصیف کرد و گفت: شهریار تلاش داشته شعرهایش شبیه حافظ باشد و طبیعی است که در این میان معنا فدای لفظ و صوت میشود و در برخی موارد علاوه بر معنا حتی صورت اشعار شهریار نیز کمرنگ شده است.
وی افزود: در حق اشعار شهریار گفتهاند مانند اشعار هر شاعر دیگری باید انتخابی صورت گیرد و غزلهای ضعیف کنار گذاشته شوند؛ زیرا در اشعار شهریار که به استقبال حافظ سروده برخی از کلامت و تعبیرهای عامیانه و نامناسب دیده میشود که شعر شهریار را از اشعار حافظ
دور میکند.
وی در عین حال تأکید کرد: گاهی هم شهریار در تقلید از حافظ اشعاری سروده که با ابتکار عمل چیزی از صلابت، قدرت و دقت اشعار حافظ کم ندارد.
وی در پایان تأکید کرد: هر زمان شهریار سعی کرده خودش باشد شاعر موفقی بوده، بنابراین بزرگی مقام شهریار در اشعار اصیل اوست.
در ادامه این نشست مهدی زرقانی استاد دانشگاه فردوسی مشهد به ارائه مطلبی با عنوان «درآمدی بر بوطیقای غزل کلاسیک» (مطالعه موردی غزل حافظ) پرداخت و گفت: بر اساس نتیجهای که حاصل شده به عنوان مبناها و بوطیقاهای غزل کلاسیک اصول مهم ساختار این نوع شعر ساختار دایرهای میباشد.
وی ادامه داد: بنابراین طرح موضوعیت محور افقی، عمودی در مورد غزل کلاسیک موضوعیت ندارد و خصلت اینگونه اشعار این است که یک بیت در یک غزل با هر بیت دیگر در آن غزل میتوان جابجا کرد.
این استاد دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: به همین دلیل بسیاری از تصحیحکنندگان اشعار دیوان خواجه یا سنایی که این نوع غزل سرودهاند در برخی موارد به راحتی ابیات را جابهجا کردهاند.
وی در ادامه قابلیت معناسازی توسط مخاطب را از دیگر خصوصیات غزل کلاسیک عنوان کرد و گفت: قابلیت معناسازی در شعر در دو محور ابهام و ایهام از دیگر خصلتهای ساختاری غزل کلاسیک میباشد.
عباس عاشورینژاد مدیر فرهنگی - هنری دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر نیز در این مراسم به ارائه مقالهای با موضوع «حافظ در آشتی با سایه است» با همکاری مریم پرهیزگار پرداخت و گفت: ما انسانها بخشی از وجودی داریم که از آن فرار کرده و پنهان میکنیم، این بخش وجودی در خواب تجلی پیدا میکند و ما را آزار میدهد و موجب اضطراب میشود.
وی افزود: یکپارچگی شخصیتی که حافظ به آن دست یافت توانست به منبع لایزال الهی دست پیدا کند و خود را هماهنگ با کل جریان هستی بداند. بنابراین ما با شاعر و اشعاری مواجه هستیم که در آن ریا وجود ندارد و انسانی راحت و صمیمی است.
این حافظپژوه ادامه داد: به دلیل اینکه حافظ در اشعارش هرگز پنهانکاری نکرده و راحت و صمیمی است علاقه بشریت به اشعارش روزافزون بوده است.
وی افزود: حافظ شاعری است که فرافکنی نمیکند یعنی ویژگیهای بد خود را به دیگران نسبت نمیدهد، همچنین کاستیهای خود را به راحتی میپذیرد.
وی افزود: حافظ در نتیجه آشتی با سایه خود، نقابها را از چهره برداشته بود و اعمالش را آزادانه انتخاب میکرد نه تحت تأثیر فشارهای جامعه و نبایدهای عصر خود عمل میکرد و همچنین اعمال خود را به دیگران نسبت نمیداد و با اعتراف به کاستیهای خود کاستیهای دیگران را نمیدید؛ بنابراین قدرت دوست داشتن دیگران را داشت.
در ادامه نشست یادروز حافظ پروین سلاجقه به ارائه مقالهای با عنوان «صدای راوی در شعر حافظ و شاملو» پرداخت.
رونمایی و نقد کتاب سعید حمیدیان با عنوان شرح شوق «تفسیر پنج جلدی غزلهای حافظ، رونمایی و معرفی «نرمافزار حافظ» کاری از مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی با همکاری بنیاد فارسشناسی و مرکز حافظشناسی و گلباران آرامگاه حافظ، برپایی نمایشگاه کلک وصال در محل تالار مرکز اسناد فارس از دیگر برنامههای یادروز حافظ در شیراز بود.
شاعر شيرازي: سيمين بهبهاني چراغ غزل را روشن نگه داشت
ایبنا: علیرضا طبایی، شاعر پیشکسوت و منتقد ادبی در مراسم اختتامیه نخستین جایزه کتاب سال غزل و تجلیل از سیمین بهبهانی گفت که یکی از پایهگذاران غزل امروز سیمین بهبهانی است و او بود که با مداومت خود در سرودن غزل، چراغ این شناسنامه ادبی ایران را روشن نگه داشت. همچنین حامد ابراهیمپور، دبیر این جایزه هدف از برگزاری آن را کمتوجهی به غزل در جشنوارههای مستقل ادبی و همچنین توجه به غزلسرایان مناطق محروم کشور بیان کرد.
مراسم اختتامیه نخستین جایزه کتاب سال غزل و تجلیل از سیمین بهبهانی، عصر جمعه، 19 مهر، با حضور و سخنرانی علیرضا طبایی، مفتون امینی و اعضای هیات داوران و بنیانگذاران این جایزه شامل حامد ابراهیمپور، هــادی خــورشاهیان، علیرضا بهرامی، مریم جعفریآذرمانی و محمدرضا شالبافان در سرای محله کاووسیه تهران برگزار شد و بهبهانی، به علت بیماری در این مراسم شرکت نکرد.
در ابتدای این مراسم مفتون امینی، شاعر پیشکسوت، سیمین بهبهانی را حافظه ملی فرهنگ ایرانی خواند و غزلی را که برای این شاعر تاثیرگذار سروده بود، برای حاضران قرائت کرد.
علیرضا طبایی، شاعر و منتقد ادبی نیز در این مراسم در باره شعر سیمین بهبهانی گفت: بهبهانی یکی از شاعرانی است که در چند دهه گذشته برای روشن ماندن چراغ غزل زحمت بسیاری کشید و در نهایت به یکی از قلههای ماندگار شعر ایران تبدیل شد.
وی افزود: سیمین از سال 1325 به بعد به خلاقیت شعری رسید و نخستین کتابش با نام «جای پا» را منتشر کرد. این مجموعه غزل ندارد، اما شامل چهارپارههای متفاوتی با رویکرد و مضامین اجتماعی است. شاعر با این مجموعه زخمهای اجتماعی را برای مخاطبان بازگو کرد. طبایی در ادامه به شرح دیگر کتابهای شعر بهبهانی پرداخت: دومین کتاب سیمین «چلچراغ» شامل دو بخش غزل و چهارپاره است. غزلهای این دفتر نیز رویکرد اجتماعی دارند و بازگو کننده محرومیت زنان در جامعه هستند. شاعر مجموعه «مادرم ایران» همچنین به ساختارشکنی بهبهانی در یکی از دفترهای شعرش اشاره کرد و گفت: در سالهای 1335 تا 1340 مجموعه شعر دیگری با نام «مرمر» از سیمین منتشر میشود که نقطه عطف و تحولی در زبان شعری است. در این مجموعه ساختارشکن، میتوان تاثیر شاعران نیمایی و نوآوریهایشان را مشاهده کرد. طبایی گفت: منوچهر نیستانی، هوشنگ ابتهاج، نادر نادرپور، فریدون توللی، نصرت رحمانی و فروغ، با تک غزلی که سرود، رویکرد تازهای را در غزل نوید دادند، اما تفاوت زندگی ادبی سیمین با این شاعران در پیگیری و مداوم سرودن غزل است. شاعرانی که نامشان را ذکر کردم بیشتر به قالب نیمایی توجه داشتند، اما دغدغه سیمین تنها غزل بود و همین مساله باعث شد تا او را به عنوان یکی از بنیانگذاران غزل امروز بدانیم.
+ نوشته شده در 2013/10/13 ساعت 5:5 توسط عصرمردم
|
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی