روزنامه عصر مردم

کمتر روزی را سراغ داریم که آلودگی هوای شیراز به حد هشدار رسیده باشد اگر چه وضعیت کنونی هم قابل قبول نیست ولی در مقایسه با تهران، اصفهان،  اهواز و اراک، وضعیت بهتری دارد. شاید علت آن را بتوان در حرکت غربی – شرقی هوا و همچنین وجود باغات قصردشت و باغ‌هایی که تحت عنوان فلاحت در فراغت ایجاد شده دانست و در همین راستا تحت پوشش قرار گرفتن بیش از 13 هزار هکتار از اراضی پیرامون شیراز به همت شهرداری و همکاری منابع طبیعی قابل توجه است.
پرواضح است که حفظ شرایط کنونی با توجه به روند رو به افزایش تعداد خودروهای تک‌سرنشین نمی‌تواند پاسخگوی انتظارات مردم باشد. به همین دلیل شیراز برای رسیدن به شرایط مطلوب نیازمند اقدامات مکمّل است. از جمله اقداماتی که می‌تواند به بهبود فضای سبز شیراز کمک کند به میدان آوردن مردم است که هزینه‌ی کمتری برای نهادهای مسئول ایجاد می‌کند. غرس درخت توسط زوج‌های جوان به عنوان یادگار ازدواج، وقف زمین از سوی خیرین با هدف ایجاد بوستان نظیر بوستان کشتکاران که البته چندمنظوره است و امکان فعالیت‌های فرهنگی را نیز فراهم می‌کند.
ایجاد و تعریف مسیر دوچرخه‌سواری در خیابان‌های پرعرض به گونه‌ای که همه اقشار جامعه بتوانند با خیال آسوده و احساس امنیت در مسیرهای تعیین شده با دوچرخه به محل کار خود بروند.
بهره‌گیری از خودروهای برقی در مسیرهای پرتردد خصوصاً برای ناوگان حمل و نقل عمومی که البته اجرایی شدن آن در گرو سرمایه‌گذاری و گذشت زمان است.
تشویق مردم به پیاده‌روی نیز نیازمند فرهنگ‌سازی خصوصاً از سوی صدا و سیمای فارس است که تاکنون قدم‌های خوبی برداشته شده و امید می‌رود که با افزوده شدن بر تعداد بوستان‌ها و فضاهای سبز با استقبال بیشتری مواجه شود.
برگزاری مسابقات ورزشی در رشته‌هایی که امکان مشارکت عمومی در آن زیاد و در عین حال کم‌هزینه باشد نظیر دو، پیاده‌روی، کوهپیمایی که در حاشیه چنین برنامه‌هایی می‌توان مردم را به غرس درخت و مراقبت از فضای سبز ترغیب کرد.
استقرار مشاورین و کارشناسان بهداشت و درمان در مراکز غربالگری به منظور توصیه‌های بهداشتی در راستای استفاده کمتر از خودرو برای جابجایی و همچنین پیاده‌روی روزانه می‌تواند ذائقه‌ی عمومی را در جهت نهادینه شدن فرهنگ بهتر زیستن به سمت شرایط آرمانی هدایت کند.
از جمله معضلاتی که در عصر آپارتمان‌نشینی گریبانگیر خانواده‌ها شده، کاهش سطح تعاملات اجتماعی و کشیده شدن روابط به سمت سردی و بی‌خیالی است. ضمن اینکه وجود امکانات گوناگون و آسان شدن زندگی موجب گردیده که حتی کودکان را نیز که به اقتضای سن و سال باید روزانه چندین ساعت فعالیت بدنی داشته باشند به سمت تنبلی سوق داده است.
برای مقابله با چنین وضعیتی باید به موازات ایجاد فضای سبز در کنار مجتمع‌های مسکونی که متأسفانه مورد غفلت واقع شده و حتی مراکز آموزشی، بهداشتی، تفریحی نیز متناسب با نیاز ساکنین وجود ندارد، مکان‌هایی برای گردهمایی اقشار گوناگون خصوصاً زنان خانه‌دار فراهم شود و در آنجا امکان فراگیری حرفه‌های گوناگون وجود داشته باشد.
زمانی بود که اکثریت زنان شهری و روستایی متناسب با جغرافیای منطقه و فرهنگ بومی بخشی از نیازهای روزمره خود را با دست خود فراهم می‌کردند به طوری که هم احساس بیکاری نمی‌کردند و هم درآمدزایی داشتند. امّا آپارتمان‌نشینی برخی از صنایع دستی نظیر قالیبافی و تولید گبه و جاجیم و... خیلی از تولیدات خانگی دیگر را به فراموشی سپرده است.
در حالی که اگر بوستان‌های ویژه‌ای که در آنجا امکانات قالیبافی فراهم باشد برای بانوان در نظر گرفته شود آنها می‌توانند در کنار ورزش و تعاملات گوناگون که می‌توانند با یکدیگر داشته باشند به قالیبافی نیز بپردازند حتی اگر یک ساعت در روز را هم به این کار اختصاص دهند سالیانه نتایج ارزنده‌ای می‌تواند داشته باشد.
شاید برای برخی این پرسش پیش بیاید که قالیبافی چه ارتباطی با فضای سبز دارد امّا با تأمل بیشتر می‌توان دریافت که جایگاه فضای سبز را نباید صرفاً در پیوند با آلودگی هوا تعریف کرد، آنچه در این میان حائز اهمیت است اینکه وقتی کار و فعالیت در فضایی ایده‌ال و سالم صورت گیرد مردم احساس شادابی بیشتری خواهند داشت.
آنچه از قالیبافی در ذهن مردم ما باقی مانده زیرزمین‌های نمناک و فضاهای تاریکی است که ابتلا به بیماری‌های ریوی و چشمی و رماتیسم و استخوان‌درد را به دنبال داشته امّا فعالیت مثبت و مشارکت شهروندان در تأمین نیازهای خود در فضاهای مناسب و هوای پاک را باید نهادینه کرد تا همواره خاطره خوشی از کار و فعالیت داشته باشند.
تا آنجایی که من به یاد دارم چند سالی بیش نیست که مردم توجه درخور اعتنایی به نقش خود به عنوان شهروند برای بهبود وضعیت شهر پیدا کرده‌اند و هر چه میزان این مشارکت افزایش یابد شهرداری و سایر ارگان‌های متولی ارائه خدمات به شهروندان با نیرو و هزینه‌ی کمتری قادر به خدمتگزاری مثمر ثمر خواهند بود.