صفحه 16--25 دی 87
خداوند، به هرکس راستگویی، نیکخویی، پاکدامنی و پاک خوری
روزی کند، خیر دنیا و آخرت را ویژه او ساخته است.
امام حسین (ع)
غلامحسين ابراهيمي ديناني:
مقابل فرهنگ نميتوان ديوار كشيد
غلامحسين ابراهيمي ديناني با اين اعتقاد كه ايران فرهنگي هرگز نميميرد، گفت: ميتوان ميان ملتها مرزهاي سياسي يا ديوار كشيد؛ ديوار چين، ديوار برلين يا ديواري كه الآن در غزه كشيدهاند؛ اما جلو فرهنگ نميتوان ديوار كشيد.
به گزارش خبرنگار فرهنگ و ادب خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اين استاد فلسفهي دانشگاه تهران در آخرين روز همايش بينالمللي «ايران فرهنگي؛ گذشته، حال و آينده» كه دیروز (سهشنبه، 24 دي) در دانشگاه تهران برپا شد، يادآور شد: صحبت از فرهنگ ايران است. زبان فارسي، زبان فرهنگي است و مرزهاي جغرافياي ايران هم براي ما مهم است؛ ولي ايران فرهنگي بس فراتر از مرزهاي كنوني ايران ميرود. مرزهاي فرهنگي ايران آنقدر گسترده است كه سخت است بگويم تا كجا؛ ميتوانم بگويم تا «آكروپليس» آتن و تا «معبد دلفي» در آتن اين مرز ادامه دارد. امروز تمدن غرب، تمام افتخارش اين است كه فلسفه و علوم از آتن شروع شده است. آتن امروز جايگاه مهمي ندارد؛ اما تمام اقتصادش از گردشگري ميگذرد. هر روز از ايران نام برده ميشود كه خشايارشاه پايش تا آنجا هم كشيده شده است. اين باز خوب است كه نام ايران و قدرت گذشته او به ميان ميآيد.
او افزود: در شبه قاره هنوز زبان فارسي معشوق يك پاكستاني و هندي است. ايران فرهنگي از اين حرفها عظيمتر است. حافظ مظهر فرهنگي ايران و اسلام است و ايرانيان بودند كه قرآن را فهميدند؛ بهترين ملتي كه قرآن را فهميدند، ايرانيها بودند. بهترين مفسران بزرگ قرآن، ايرانيها هستند. بهترين فقهاي اسلام، ايراني هستند. ادبيات عربي، ادبياتي قوي است؛ اما بيشتر واضعان علم بلاغت ايراني هستند كه براي فهم قرآن، صرف و نحو براي زبان عربي ساختند؛ اما مايهي تأسف است که امروز که ناسيوناليسم عرب متوجه شده صرف و نحو متعلق به ايرانيهاست، در دانشگاههايشان با اين فكر مبارزه ميشود و می گویند كه صرف و نحو ديگر نبايد باشد؛ ولي نميتوانند اين كار را بكنند. پس در علوم نقلي، نقش ايرانيان پس از اسلام بسيار پررنگ بوده است.
ديناني متذكر شد: در علم فلسفه، عرفان و تصوف ايرانيان پيشرو بودند. ابوحامد غزالي ايراني است؛ اما در كشور ما كمتر مطرح است. خيليها ميخواهند بگويند غزالي عرب است. او متكلم بزرگي است و به دو زبان فارسي و عربي به زيبايي نوشته است. او در جهان اسلام، محبوبيت فراواني دارد كه بعدها وارد عرفان ميشود.
اين پژوهشگر فلسفه ادامه داد: بعد از انقلاب، بيشترين ملتي كه نيچه را خوانده، ايرانيها بودهاند. او 2500 سال تاريخ را زير سؤال ميبرد و افلاتون و ارستو را قبول ندارد و مسيحيت را زير سؤال برده؛ اما نام يكي از بهترين كتابهايش را «چنين گفت زرتشت» گذاشته است. انتخاب اين اسم از سوي نيچه بيهوده نيست؛ چون نيچه طرفدار صدق و راستي بود و باطن انسانها را برملا ميكرد. بعضي از مفسرين غربي گفتهاند كه اولين مصداق گفتار نيك، پندار نيك، كردار نيك، زرتشت است. او نام كتابش را به اين دليل «چنين گفت زرتشت» گذاشته است.
ديناني تصريح كرد: سهروردي رسالت خود را احياي حكمت خسرواني ميداند و منافاتي با اسلام ندارد. شعلهي زرتشت در دين محمد(ص) است. ما اگر اين را بفهميم، با فرهنگ خود دشمني نميكنيم. قطع رابطهي ما با فرهنگ گذشتهمان سهمناك بوده است. فرهنگ اسلام، فرهنگ گذشتهي ايران را نابود نكرده است. ما يك فرهنگ توحيدي داشتيم كه هنوز آثارش هست. متأسفانه ميل تاريخي نداريم و بخش كوچكي را كه دربارهي تاريخ ايران مانده است، غربيها نوشتهاند.
او اعتقاد دارد: فرهنگ ايران اسلامي يكي از غنيترين فرهنگهاي دنياست كه ما نميخواهيم متوجه آن شويم. ما اگر به فرهنگ ايران تكيه كنيم، خيلي حرفها در دنيا براي گفتن داريم. دنيا ناچار است بر حرفهاي فرهنگي ايران زانو بزند.
مهدي رهبري نيز در نشست دوم آخرين روز همايش دربارهي «ايران فرهنگي و چالشهاي هويتي آن» گفت: ايران فرهنگي شامل كثرت در عين وحدت است. زماني كه از چالشهاي ايران فرهنگي صحبت ميكنند، روي يكي از اين دو عنصر صحبت ميكنند. بنيادگرايي، جهاني شدن، مدرنيته و پسامدرنيته عواملي هستند كه يا كثرت را و يا وحدت را مورد هدف قرار ميدهند، كه اين تهديد عمدهاي براي ايران فرهنگي است. مدرنيته وحدتگراست و با تأكيد بر مليت و نژاد، ساير عناصر مانند مذهب و سنت را طرد ميكنند كه اين يك تهديد براي ايران فرهنگي است.
او با اشاره به پسامدرنيته، آن را يكي ديگر از تهديدهاي ايران فرهنگي دانست.
وي همچنين به جهاني شدن اشاره كرد و توضيح داد: چون ايران فرهنگي از كشورهاي ضعيفي از لحاظ اقتصادي تشكيل شده است، تسلط غرب را خواهيم داشت كه اين خود تهديدي براي ايران فرهنگي است.
رهبر متذكر شد: اگر ايران فرهنگي بخواهد پايدار باشد، بايد به اين عوامل توجه كند: گسترش گردشگري، توجه به گذشته ايران، توليد و ساخت فيلمهايي تاريخي از پيروزيهاي ايران، برگزاري همایش هاي شعر و ادبيات فارسي و بزرگداشتهايي براي مفاخر ايراني، اهميت دادن به اعياد مشترك، انتشار مجلات و كتابهاي تاريخي دربارهي رويدادهاي مشترك. اينها چيزهايي است كه بايد سريعتر روي آنها اقدام كرد؛ زيرا چالشها روزبهروز بيشتر خواهد شد.
سپس سيدمرتضي موسوي از كشور پاكستان دربارهي «فارسينويسان و فارسيسرايان معاصر در پاكستان» عنوان كرد: ايران فرهنگي از ايران جغرافيايي هخامنشي بسيار وسيعتر است.
او ادامه داد: در پاكستان اين تركيب را براي زبان فارسي بهوجود آوردهايم كه «زبان دل» است. در اوايل قرن 13 با افول قدرت تيموريان شبه قاره، زبان فارسي از محبوبيت افتاد. در آن دوره به بركت صنعت چاپ، كليات و ديوانهاي زيادي با چاپ سنگي بهدست علاقهمندان رسيد. در فارسيسرايي، نيمهي اول قرن 14 هجري را از آن علامه محمد اقبال، فيروزدرايي، يوسف عزيزمگسي و عزيزالدين عظامي قلمداد ميكنيم.
وي همچنين افزود: براي تشويق فارسينويسان در پاكستان اقداماتي بايد صورت گيرد؛ از جمله مؤسسههاي پژوهشي ترويج زبان و ادبيات فارسي مؤثر خواهدبود و اعطاي بورس تحصيلي به دانشجويان پاكستاني، از اقداماتي است كه به تشويق فارسينويسان پاكستان خواهد انجاميد.
افسانه احمدي نيز دربارهي «ديپلماسي عمومي ايران؛ مقايسه با تجربه ساير كشورها» يادآور شد: ديپلماسي عمومي برنامههاي مورد حمايت دولت است كه هدف از آن، تأثيرگذاري بر جوامع می باشد. ديپلماسي عمومي از آنجا اهميت دارد كه پيشرفتهاي ارتباطي گسترش يافته و شكلدهي به افكار عمومي از گذشته بسيار راحتتر است. امروز وجهه بينالمللي كشورها تقويت شده است و اين اقدامات براي اين صورت ميگيرد كه از نظر اقتصادي پيشرفت داشته باشند.
او در ادامه افزود: امروز كشورهاي مختلف از ديپلماسي عمومي استفاده ميكنند؛ از جمله چين از ديپلماسي عمومي استفاده ميكند و سعي دارد، در عرصهي جهاني نقش محوري را در عرصه سياسي و اقتصادي جهان بازي كند. آمريكا ديگر كشوري است كه به ديپلماسي عمومي توجه دارد. آمريكا به دموكراسي، آزادي و جامعه مدني تأكيد ميكند تا وجهه عمومي خود را بهدست آورد.
اين پژوهشگر با اشاره به ايران و مؤلفههاي ديپلماسي عمومي تأكيد كرد: تمدن و فرهنگ ايراني، ارزشهاي اسلامي و شيعي ميتواند به عنوان مؤلفههاي ديپلماسي عمومي براي ايران اهميت داشته باشد. امروز تبليغات منفي زيادي عليه ايران وجود دارد. ديپلماسي فرهنگي، محور ديپلماسي عمومي است تا به كمك فعاليتهاي فرهنگي، تصورات ملت از خود بازنمايي شود.
وي گفت: تعريف ديپلماسي عمومي در ايران مطابق با نيازها و ضرورتها بهعنوان يكي از اولويتها، ايجاد ساختار مناسبي در دستگاه سياست خارجي براي پيشبرد ديپلماسي عمومي، تقويت تواناييهاي داخلي در برخورد با دنيا، تشويق حضور شخصيتهاي علمي، دانشگاهي، فرهنگي و ورزشي كشور براي حضور در عرصهها و رويدادهاي بينالمللي از راهكارهايي است كه براي تقويت ديپلماسي عمومي ايران در آينده ميتوان از آن استفاده كرد.
ايوب هاشمي به عنوان آخرين سخنران اين همايش دربارهي «تأثيرپذيري مولاي لاهور از مولاي روم» سخن گفت و يادآور شد: ادباي ايران و به ويژه مولوي، با آراي بديع و انديشههاي لطيف و روحنواز خود قرنهاست كه رهپويان وادي قرب و شيدايان عشق حق و فرزانگان اهل معرفت را نه تنها در هند و پاكستان؛ بلكه در پهنهي گيتي مجذوب و دلداده خود ساخته و سخنان گرم او زاييدهي انس مدام با قرآن و روايات حضرت سيدالمرسلين است.
وي افزود: مولوي از شخصيتهايي است كه همواره بر نويسندگان و متفكران پس از خود تأثيرگذار بوده است. در طول تاريخ، اين تأثيرگذاري به ميزان گسترده شدن شناخت فرهنگهاي مختلف نسبت به او بيشتر شده است؛ چنانكه امروزه پس از قرنها، او بيش از هميشه مورد توجه و استقبال جهانيان قرارگرفته است. از دلايل اين استقبال، بينالمللي بودن خود مولاناست؛ زيرا مولانا داراي انديشههاي بيمرز و بيزمان است. او بر مسائل بنيادين انساني تكيه دارد؛ مسائلي همانند عشق و ايمان، كه هيچگاه كهنه نميشوند. همچنين مولانا براي بيان اين مضامين، زبان شعري را برميگزيند كه يكي ديگر از ويژگيهاي برجسته اوست.
هاشمي سپس وجوه تأثيرپذيري اقبال از مولوي را در سه بعد بياني و گفتاري، بعد شخصيتي و بعد فكري و محتوايي دانست و تصريح كرد: اقبال به شدت تحت تاثير مولوي بوده و اقبال، او را بهعنوان پدر روحاني خويش مينامد و با عناويني مثل پير روم، آخوند روم، ملا جلال، مرشد رومي، پير حقسرشت و بالأخره واژه رومي كه در مجموعه اشعارش بيش از 54 مرتبه تكرار شده است، او را مورد تحسين قرار ميدهد.
«گلستان» با آثار مرادي كرماني و بهرنگي به ويتنام ميرود
ایسنا: تعدادي از آثار ادبي ايران در ويتنام منتشر ميشوند.
فونگ ووتي تانه - دانشجوي زبان و ادبيات فارسي - به تازگي به همراه گزيدهاي از آثار صمد بهرنگي، كتاب «ماهي سياه كوچولو»ي اين نويسنده را نيز به زبان ويتنامي ترجمه كرده است، كه توسط يك مؤسسهي انتشاراتي در هانوي - پايتخت اين كشور - منتشر خواهد شد. اين دانشجوي ويتنامي همچنين به ترجمهي «گلستان» سعدي، داستانهاي «نخل» و «بچههاي قاليبافخانه»ي هوشنگ مرادي كرماني اقدام كرده است، كه در اين راه، دئو تو ها - استاد دانشگاه در ويتنام - او را همراهي ميكند.
تانه متولد سال 1983 در ويتنام و در حال تحصيل رشتهي زبان و ادبيات فارسي در ايران است.
شيوا مقانلو، برندهي جايزهي فاكنر را معرفي ميكند
ایسنا: شيوا مقانلو به همراه نگارش سومين مجموعهي داستانش، ادويج دانتيكا - نويسندهي آمريكايي - را به فارسيزبانان معرفي ميكند.
«ژالهشكن» اثر ادويج دانتيكا - نويسندهي آمريكايي هاييتيالاصل - است كه تاكنون كتابي از او در ايران منتشر نشده است.
به گفتهي مترجم، اين اثر كه جايزهي پن - فاكنر آمريكا را از آن خود كرده، جزو رمانهاي پرفروش آمريكا بوده است و ترجمهي آن از فروردينماه در انتظار دريافت مجوز انتشار به سر ميبرد.
دانتيكا متولد نوزدهم ژانويهي 1969 در پورت آپرنيس هاييتى است كه دو سال از زندگىاش را در اين شهر گذراند و از آن به بعد به نيويورك مهاجرت كرد. اولين داستان او با نام «كريك كرك» در سال 1995 منتشر شد. مجلهي نيويوركر اين نويسنده را جزو 20 داستاننويس برگزيدهي قرن بيستويكم معرفي كرده است.
مقانلو همچنين مشغول آماده كردن سومين مجموعه داستانش كه هنوز براي آن نامي انتخاب نكرده است می باشد. پيشتر، مجموعههاي داستان «دود مقدس» و «کتاب هول» از اين نويسنده و مترجم منتشر شده است. «زندگي شهري و چند داستان ديگر» و «زن تسخيرشده» اثر دونالد بارتلمي، «بونوئليها: نوشتههاي سوررئاليستي لوئيسن بونوئل» از لوئيس بونوئل و «مکالمات فرانسوي: گفتوگوهايي با امانوئل لويناس، مونيک اشنايدر، ميشل سر، لوس ايريگاري، ميشل لودوف و ژاک دريدا» اثر رانول مورتلي، از جمله ترجمههاي منتشرشدهي مقانلو است.
به قلم علياصغر نصرتي مقدم،
كتابي در بررسي سرنوشت فلسطين در اساطير، مكتوب شد
ایسنا: علياصغر نصرتي مقدم از مراحل پاياني نگارش كتابش دربارهي سرنوشت فلسطين در اساطير خبر داد. اين نويسنده نگارش كتابي تحقيقي - تاريخي را دربارهي سرنوشت سرزمين فلسطين با بررسي اساطير كنعان، عبراني و بينالنهرين در حال اتمام دارد و تا كنون نزديك به 800 صفحه از آنرا نوشته و به مرحلهي بازنويسي رسانده است.
او همچنين داستان بلندي را با نام موقت «مثل يك عروسك دستوپاشكسته» به انتشارات تكا سپرده است.
به گفتهي نصرتي مقدم، كتاب يادشده رماني اجتماعي است كه در آن، به حادثهي خرمشهر با بيان شرح حال يك نوجوان گريزهايي زده ميشود. به تازگي نيز مجموعهي داستان كوتاه «مرد و دريا» از او با موضوعهايي بيشتر اجتماعي از سوي نشر يادشده منتشر شده است. نصرتي مقدم متولد سال 1336 در رشت است، كه تاكنون «خروس تخمگذار»، «چون كوه باشكوه بود»، «مثل يك قو»، «مهماني پروانه» و «يك نگاه، يك لبخند» را منتشر كرده است.
جايزهي شعر تي.اس. اليوت به جن هادفيلد رسيد
ایسنا: جايزهي شعر تي.اس. اليوت در سال 2009 به جن هادفيلد - شاعر نوظهور - تعلق گرفت.
هادفيلد براي كتاب «نزديك به هيچكجا» كه دومين مجموعهي شعرش محسوب ميشود، توانست اين جايزهي 30هزار دلاري را كه گرانقيمت ترین جايزهي شعر بريتانياست، بهدست آورد.
به گزارش روزنامهي گاردين، مراسم اعطاي اين جايزه بهعلت درگذشت ميك ايملا - شاعر انگليسي - با اندوه و ناراحتي برگزار شد.
ايملا كه سال گذشته با مجموعهي شعر «رهبر گمشده» موفق به كسب جايزهي شعر فوروارد شده بود، يكي از نامزدهاي جايزهي تي.اس. اليوت نيز بود، كه ساعاتي پيش از برگزاري مراسم در سن 52سالگي درگذشت.
شون اوبراين با مجموعهي شعر «كتاب خيس» و كيارون كارسون با كتاب «براي تمام آنچه ميدانيم» از نامزدهاي سرشناس اين جايزه بودند.
از برندگان سالهاي گذشتهي جايزهي شعر تي.اس. اليوت كه در سال 1993 توسط انجمن كتاب شعر انگليس راهاندازي شد، از دان پترسون، تد هيوز و سيموس هيني ميتوان نام برد.
شرفالدين:
پيگير هستيم تا «فرزند صبح»به جشنوارهي فيلم فجر برسد
ایسنا: تهيهكننده
«فرزند صبح» خبر داد كه پيگير است اين فيلم در جشنوارهي فيلم فجر حضور داشته باشد.
محمدرضا شرفالدين با اعلام اين مطلب گفت: مشكلات مالي كار در شرف حل شدن است و به صورت جدي پيگير هستيم تا فيلم به جشنواره فجر برسد. وي افزود: صداگذاري در حال انجام است و گويندگان كار مشخص شدند و طي روزهاي آينده ضبط صداها به سرپرستي بهرام زند آغاز ميشود.
شرفالدين همچنين درباره سازنده موسيقي متن فيلم گفت: درحال مذاكره هستيم و طي چند روز آينده آهنگساز فيلم هم معرفي ميشود. به گزارش ايسنا، «فرزند صبح» تولد تا هفت سالگي حضرت امام خميني(ره) و همچنين بخشهايي از63 سالگي امام (ره) بعد از 15 خرداد ماه را به تصوير ميكشد.
«عيار 14» شهبازی، براي فيلم فجر
ایسنا: فيلم سينمايي «عيار 14» به كارگرداني پرويز شهبازي اين روزها مراحل لابراتواري را در شركت «فيلمساز » سپري ميكند تا سپس در استوديو «عروجفيلم» ميكس نهايي شود.
پرويز شهبازي در گفتوگويي گفت: فيلم تا زمان آغاز جشنوارهي فيلم فجر براي نمايش آماده ميشود و روز دوشنبه يك پلان باقيمانده از فيلم در استوديو «هيلاج» فيلمبرداري شد.
او همچنين توضيح داد: يك سكانس باقيمانده از فيلم طي 20 روز گذشته فيلمبرداري و به فيلم اضافه شد.
شهبازي گفت: سال گذشته سكانسي را در برف و با قطار ميخواستيم كه فصل را از دست داديم و سرانجام طي يك ماه گذشته آن سكانس را در فيروزكوه فيلمبرداري كرديم.
به گزارش ايسنا، «عيار 14» داستان مردي را روايت ميکند که سالها قبل به زيرکي، خود را از مخمصهاي رهانيده است و اکنون با بازگشت غريبهاي به شهر کوچک محل سکونت خود، به دردسر افتاده است. تهيهکنندگي اين فيلم را پرويز شهبازي خود برعهده دارد و علي لقماني بهعنوان فيلمبردار دومين همکاري خود را پس از «نفس عميق» با او تجربه كرد. محمدرضا فروتن، كامبیز ديرباز، پوريا پورسرخ ، مينا ساداتي و مهشيد افشارزاده از بازيگران اصلي اين فيلم هستند. بنا براين گزارش عباس کيارستمي سال گذشته سر صحنه فيلم «عيار 14» در شهرستان سرعين حضور يافت و به درخواست پرويز شهبازي، نماي آخر فيلم را طراحي و کارگرداني کرد. در اين نما، يکي از شخصيتهاي اصلي که نقش آن را کامبيز ديرباز بازي ميکند سوار بر وانتي قرمز رنگ در ميان برفها حرکت ميکند. پرويز شهبازي پس از «نفس عميق» در سال 81 فيلمي را جلوي دوربين نبرده است.
عزتالله انتظامي:
در «راه آبي ابريشم» بعد از نوروز بازي دارم
ایسنا: عزتالله انتظامي در «راه آبي ابريشم» محمد بزرگنيا بعد از عيد نوروز مقابل دوربين ميرود.
اين بازيگر سينما گفت: صحنههايي كه من بازي دارم مربوط به دريا نيست و در تهران مقابل دوربين خواهم رفت.
وي همچنين درباره فيلم «چهل سالگي» به كارگرداني عليرضا رئيسيان نيز اظهار داشت: از 17 دي مشغول مطالعه فيلمنامه اين كار هستم و فكر ميكنم در اسفند ماه كارم شروع شود. آقاي بازيگر سينما كه «زادبوم» را در جشنواره فيلم فجر دارد بهزودي فيلم «شب» رسول صدرعاملي با بازي او بر پرده سينماها ميرود.
درگذشت «كلود بري»؛ پدرخوانده سينماي فرانسه
ایسنا: «كلود بري»، بازيگر، كارگردان، فيلمنامهنويس و تهيهكننده سرشناس سينماي فرانسه روز دوشنبه در سن 74 سالگي در گذشت. «كلود بري» كه از اواخر هفته گذشته بهعلت عوارض ناشي از سكتهاي كه سالها قبل داشت، در بيمارستاني در پاريس بستري شده بود، روز دوشنبه در سن 74 سالگي دار فاني را وداع گفت. «بري» كه به «پدرخوانده» سينماي فرانسه معروف بود، با چند نسل از بازيگران مطرح فرانسه در فيلمهايش كار كرد و در سال 1963 براي فيلم كوتاه «مرغ» موفق به كسب جايزه اسكار شد. وي اگرچه بهعنوان بازيگر و كارگردان در فرانسه مطرح شد، اما عمده موفقيت او در مقام تهيهكنندگي بود. ازجمله آثار برجستهاي كه وي تهيهكنندگي آنها را برعهده داشت ميتوان به «Tess» ساختهي «رومن پولانسكي» و «خرس» ساخته «ژان ژاك» اشاره كرد. وي سال گذشته يكي از تهيهكنندگان كمدي «خوشآمدي چتيس» بود كه توانست پرفروشترين فيلم تاريخ سينماي فرانسه لقب بگيرد. آخرين جايزهي مهمي كه فيلمهاي «كلود بري» كسب كردند، جايزه سزار بهترين فيلم سال 2008 براي «راز دانه» ساخته «عبدالطيف كچيچه» بود. وي بهعنوان كارگردان، خالق آثار كلاسيكی چون «سينماي پدر» (1970)، «Jean de Florette» و «Manon des Sources» بود. آخرين فيلمي كه وي كارگرداني كرد در سال 2007 بود. «نيكولا ساركوزي»، رييسجمهور فرانسه در پيام تسليتي پس از اعلام خبر در گذشت «كلود بري»، وي را بزرگترين كارگردان معاصر سينماي فرانسه ناميد و از او بهعنوان سفير بزرگ هنر هفتم فرانسه نام برد.
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی