روزنامه عصر مردم

چند پیشنهاد برای پیشرفت نی ریز
مطهره پیش آهنگ
به نام پروردگار یکتای بی همتای هستی بخش
خوش بود گردش نوروزی و گل و گشت بهاری
بوسه و باده ستاندن ز لب و دست نگاری
خاصه در خطۀ نی ریز که از توده خاکش
خیزدی نکهت مشک ختن و عنبر ساری
برای پیشرفت شهر نی ریز در زمینه های گوناگون (شهری، فرهنگی، علمی، اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، خدمات شهری و درآمدزایی) راهها و روشهای زیادی وجود دارد. این جانب، نگارنده بخشی از آنها را به طور اختصار بیان می کنم:

یک: زیباسازی شهر
در بخش های ورودی و خروجی شهر و جاهای حساس و خاص و مورد توجه لازم است به طرز باشکوهی زیباسازی شود که جلب توجه کند.
مجسمه هایی از بزرگان شهر تهیه و نصب شود از جمله:
1 - مولانا میرزا احمد مایلی متوفی 712 ه.ق، حکیم و شاعر عصر صفویه در زمان شاه طهماسب اول.
2 - سیدقطب الدین محمد نی ریزی (1173-1100 ه.ق) ملقب به قطب العارفین و سلطان المحققین.
3 - حاج ابراهیم ادیب (ساکت) متوفی 1334 ه.ق، شاعر و خوشنویس.
    4 - میرزا محمدرضا عمان (1320-1259 ه خورشیدی) شاعر و خوشنویس
5 - مجسمه هایی از شهدا و غیره
رو به خطه نی ریز گر تو یک غزلخوانی
نغمه سرکن از شعر مؤمنا و عمانی
شاعران این سامان جمله نفخه پردازند
شعله و شهاب از شعر گفته اند دیوانی
فضل باکمالاتش راز اختران دریافت
در مقام بطلمیوس شد منجم ثانی
مرحبا به ساکت و قطب عارفان بادا
حبذا به میر احمد خوشنویس قرآنی
گر شما سخن دارید از تمدن و فرهنگ
بر شما مهیا شد عرصه سخنرانی
تهیه تابلوهای زیبا و همچنین تهیه و نصب مجسمه هایی از پرندگان زیبا مانند کبک،  بلبل و... و حیواناتی مانند آهو، قوچ کوهی، پازن، بز کوهی و گورخر (حیوان مخصوص نی ریز) و...

دو: وجود راه
شاهراه حیاتی هر شهر و دیاری وجود راه می باشد. اگر شهری دارای راه خوب باشد به سوی ترقی و تعالی، شایان توجهی پیشرفت می کند و در نتیجه دارای اقتصاد مطلوب و درآمدزایی خوبی می شود و از نظر فرهنگی، علمی و اجتماعی در سطح عالی قرار می گیرد.
امروزه شهرهایی مانند تهران، تبریز، اصفهان، شیراز، مشهد و... پیشرفت و ترقی آنها همه به واسطه وجود راههایی است که از اطراف واکناف به این شهرها پیوسته است و اگر شهری راه نداشته باشد به سوی قهقرا می رود و عقب گرد می کند و روز به روز کوچکتر و کوچکتر می شود   و ممکن است از صفحۀ روزگار محو گردد. راههایی که امروزه نی ریز به آن احتیاج مبرم و لازم دارد، عبارتند از:
الف- ایجاد راه آسفالته نی ریز به خرامه که فاصله استانهای خراسان شمالی، خراسان رضوی، خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمان، یزد و اصفهان که از طریق نی ریز به شیراز و استانهای فارس، بوشهر، کهگیلویه و بویراحمد و خوزستان
می پیوندند و چهل کیلومتر راه نزدیک تر می شود. این جاده از در و دشت و بیابان می گذرد و هیچ کوه و گردنه ای در مسیر آن قرار ندارد.صاحب فارسنامه ابن بلخی که آن را در سال 510 ه.ق یعنی حدود نهصد و نوزده سال پیش نگاشته (919=510-1429 ه.ق) شده، می نویسد: «نزدیک ترین راه شیراز به کرمان راهی است که از سعدی، داریون، خانه کت، سهل آباد، ماهفرخان، محمدآباد، حاجی آباد، نی ریز، قطرویه و... و سیرجان می گذرد».
احداث این راه از هر نظر برای نی ریز استفاده های زیادی دارد مخصوصاً از نظر اقتصادی و...
ب- ایجاد راه نی ریز- داراب از طریق هرگان- نی ریز.
سدیدالسلطنه می نویسد: نزدیک ترین راه بندرعباس به یزد راهی است که از فرگ، داراب و هرگان و نی ریز می گذرد. امروزه از بندرعباس به فرگ و داراب آسفالت است و از نی ریز به یزد نیز آسفالت است و از نی ریز به هرگان هم آسفالت می باشد و تنها تکه کوچکی بین هرگان نی ریز و داراب باقی مانده که اگر این قسمت هم احداث و آسفالت شود به نفع نی ریز می باشد و از هر جهت استفاده های
 زیادی خواهد داشت.
ج- احداث و آسفالت راه نی ریز به حسن آباد، بشنه، ده برین و چشمه شیرین.
 حاج سیاح که در زمان ناصرالدین شاه قاجار (1313-1264 ه.ق) از کرمان می خواسته به شیراز برود، می نویسد: از کرمان به سیرجان آمدم و از سیرجان به بشنه، چشمه شیرین، ده برین و حسن آباد و سپس به نی ریز آمدم و پس از چند روز اقامت در نی ریز از راه خیر و... به شیراز رفتم. حال این جاده از نی ریز به حسن آباد و... و بشنه خاکی و متروک مانده اگر این راه هم احداث و آسفالت شود دارای مزایای زیادی برای نی ریز از هر جهت می باشد.
د- ایجاد و احداث راه آهن از گل گهر به شیراز که از مرکز
نی ریز بگذرد.
زمانی که آقای جهرمی استاندار فارس بود در مسجد جامع صغیر معروف به مسجد بازار (جامع امام خمینی (ره) کنونی) محل برگزاری نماز عبادی، سیاسی و دشمن شکن جمعه اعلام کردند مبلغ پنجاه میلیون تومان از درآمد معادن نی ریز که سهم اهالی نی ریز می باشد اختصاص می دهیم به طرح و برنامه ریزی و نقشه کشی جهت احداث راه آهن از گل گهر به شیراز که از مرکز نی ریز بگذرد و امام جمعه محترم نی ریز هم با آب و تاب در جلسات گوناگون با خوشحالی به اطلاع اهالی می رسانید که آقای جهرمی استاندار فارس می خواهند این عمل خوب را انجام دهند. اگر راه آهن مد نظر احداث شود از نظر اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و خدمات شهری، عمرانی مزایای فراوانی دارد. از جمله درآمدزایی زیادی نصیب شهر نی ریز می شود و کار برای جوانان هم پیدا می شود در این بخش باید امام جمعه، روحانیت، فرمانداری، اداره راه، شهرداری و  شورای شهر اقدام کنند.

سه: از نظر فرهنگی و علمی (تأسیس دانشکده پزشکی، کشاورزی و دامداری)
هربرت جهانگرد و سیاح که در سال 1308 ه.ق حدود چهارصد سال پیش از نی ریز دیدن کرده، می نویسد: در نی ریز یک مدرسه طبی که همان دانشگاه علوم پزشکی امروزی می باشد فعالیت داشت و یکباب بیمارستان که بیماران را رایگان مداوا می کردند، در آن شهر دائر بود. در سالهای گذشته نه چندان دور قرار بود یک دانشکده پزشکی در نی ریز تأسیس و شروع به کار کند و برای این منظور یک قطعه زمین بین گروهان ژاندارمی و آسیاب کلانتری در بخش جنوب خیابان (جاده) برای ساختمان آن در نظر گرفته شده بود و یک تابلو که روی آن نوشته شده بود محل احداث ساختمان دانشکده پزشکی کنار آن قطعه زمین نصب گردیده بود که تا مدتها برقرار بود.
دیگر آنکه قرار بود یک دانشکده کشاورزی در دهستان رستاق بخش مرکزی و یک دانشکده دامداری در دهستان دهچاه بخش پشتکوه تأسیس گردد اگر این دانشکده ها تأسیس و ساختمان آنها احداث شود و عده ای دانشجو در آن مشغول به تحصیل شوند از هر نظر باعث پیشرفت شهرستان نی ریز می شوند و از نظر اقتصادی، اجتماعی و عمرانی و... به نفع شهر می باشد و سبب درآمدزایی
می گردد و برای جوانان کار به وجود می آید. خلاصه چنین مؤسسات علمی و فرهنگی مفید است و شهر نی ریز از محرومیت بیرون می آید. در این جا اقدام از جانب امام جمعه، روحانیت، فرمانداری، شهرداری، شورای شهر و سایر ارگان ها لازم می باشد.

چهار: گردشگری و توریسم
برنامه ریزی و توسعه صنعت گردشگری و توریسم در شهرستان نی ریز
برنامه ریزی جهانگردی و توریسم باید به شیوه ای نظام یافته انجام گیرد. شناخت وضع موجود نی ریز با اتکا به حقایق عینی و پس از تجزیه و تحلیل با شیوه ای علمی و منظم و رسیدن به هدف های نهایی و اصلی و برنامه ریزی خاص در سطوح بلند مدت، میان مدت، کوتاه مدت برای انجام این صنعت مهم و اساسی در نظر گرفته شود و عمل گردد.رواج و گسترش صنعت جهانگردی در نی ریز
می تواند سهم عمده ای در توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، علمی و... داشته باشد. صنعت سیاحتگری و گردشگری یکی از منابع مهم اشتغالزایی و درآمدزایی به حساب می آید.
جهانگردی عاملی است جهت زنده نگه داشتن سنت ها و آداب و رسوم گذشتگان،گردشگری و جابجایی انسانها، علاوه بر تأثیرات عمیق فرهنگی و روحی به مثابه پلی قلمداد می شود که ایرانی ها با نقاط گوناگون کشور خود آشنا می شوند و موجبات استحکام و پیوندهای اجتماعی، بین هم میهنان را فراهم می سازند. در بسط و گسترش روابط شهری و حتی جهانی نقش برجسته ای را ایفا می کند و یکی از امکاناتی که هر انسانی می تواند در این شهر از آن استفاده کند احداث مهمانسرا و هتل می باشد که متأسفانه نی ریز فاقد آن است. در شهرهای همجوار استهبان، داراب، سیرجان و... هتلهای جهانگردی آنها در اختیار مردم می باشد. جای بسی تأسف است. سازمانی، هتل و مهمانسرای جهانگردی نی ریز را گرفته و هنوز آن را تخلیه نکرده است.جا دارد مسئولین به هر روشی که صلاح می دانند آن را از آن سازمان تحویل بگیرند تا شهر از این جهت در مضیقه نباشد.
اداره میراث فرهنگ و صنایع دستی و گردشگری نی ریز باید هر چه زودتر و در اسرع وقت آثار باستانی نی ریز به شرح زیر را خریداری و تحویل بگیرد تا گذشته از دوباب مسجد جامع کبیر (مسجد جمعه) و مسجد میر حیدرعلی (مسجدالزهرای کنونی) مکانهای گردشگری بیشتری برای بازدید جهانگردان داشته باشد. مکان های گردشگری نی ریز عبارتند از:
1 - دو باب کاروانسرای سروی و میرزا مسیح رجایی.
2 - دو باب گرمابه حاج محمدحسن و ملاصادق (در محله امام مهدی عج)
    3 - دو باب منزل فاتح و میرزا باقر جاوید (در محله سادات)
4 - مکانها و منازل و جاهای دیگری که امکان گردشگری دارند.
    این کار باید با همکاری و راهنمایی امام جمعه محترم، فرمانداری محترم، شهرداری محترم،  شورای شهر، سایر سازمانها و ادارات محترم انجام گیرد و از مسئولین مربوطه کشور کمک مالی و راهنمایی های
 لازم گرفته شود. همچنین ساختمان آرامگاه احمد نی ریزی خوش نویس
 معروف که ناسخ نسخ جهان اسلام می باشد، تکمیل و مورد استفاده قرار گیرد و ساختمان موزه که در حال احداث است هر چه زودتر تکمیل و مورد بهره برداری قرار گیرد و شهرداری و شورای شهر قطعه زمینی که کنار آرامگاه این ساختمان می باشد را خریداری کرده و در اختیار اداره میراث فرهنگ و... قرار دهند. با این وضع شهر نی ریز از نظر گردشگری در سطح بالایی قرار می گیرد و سیاحان ایرانی و خارجی ضمن بازدید از این مکان های تاریخی سبب بهبود و رونق وضع اقتصادی، اجتماعی، علمی و فرهنگی و... این شهر
می شوند و درآمدزایی خوبی نصیب شهر می شود.
ضمناً می بایست به وضع قلعۀ اسپیار S-P-R    مخصوصاً چهار برج آن هم رسیدگی نمود و از آنها محافظت و نگهداری کرد.

پنج: احداث کارخانه و صنعتی شدن نی ریز
در سال 1342 خورشیدی طبق تحقیقات و کارشناسی هایی که به عمل آمده این نتیجه حاصل شده که نی ریز با کمبود آب روبرو می باشد و می بایست شهر به جای کشاورزی بیشتر به سمت صنعتی شدن پیش رود.حال که اهالی نی ریز تعدادی سهم برای احداث کارخانه سیمان خاکستری  خریداری کرده اند باید هر چه زودتر این کارخانه در نی ریز احداث و تأسیس و شروع به کار کند، تا از نظر کاریابی برای جوانان و از نظر اقتصادی و... به نفع اهالی باشد.
این کارخانه درآمدزایی فراوانی و اشتغال زایی خوبی برای شهر دارد. جا دارد امام جمعه محترم، فرماندار محترم، شهردار محترم، شورای شهر خلاصه رؤسای ادارات و ارگانها همه برای احداث این کار راهنمایی و همکاری کنند و از مسئولین مربوطه کمک بگیرند.

شش: ساختمان و ایجاد سردخانه
چون شهرستان نی ریز شربت خانه فارس
خوشا نی ریز شربت خانه فارس
بهشت مردم فرزانه فارس
هوایش جانفزا و روح پرور
زمینش پر گل و لاله سراسر
دارای باغهای میوه زیادی می باشد:
عروس باغها باغات نی ریز
بهاران می شود در فصل پاییز
شکوفه در شکوفه باغ هایش
ستاره در ستاره جای جایش
به ویژه انار، انجیر، انگور، پسته و... به واسطه نداشتن سردخانه، بخشی از میوه های شهرستان پیش از رسیدن به دست مشتری ها و مصرف کنندگان از بین می رود و ضرر و زیان قابل توجهی به باغداران می خورد. بنابراین این شهر احتیاج مبرمی به یک سردخانه چند هزار تنی دارد. اگر یک سردخانه احداث و ساختمان شود گذشته از این که بخشی از میوه ها از بین نمی رود، نی ریز از نظر اقتصادی رونق پیدا می کند و باعث درآمدزایی و اشتغال زایی می گردد.
تمام باغ رنگین است اینجا
انار ترش و شیرین است اینجا
شراب از نار گلگون دارد اینجا
نشان از گنج قارون دارد اینجا
تمام میوه ها نیکو سرشت است
یک از یک بهتر و رشک بهشت است
گهی بادام و پسته، گه انار است
زمینش آسمان پر ستاره است
بگو از من به باغات انارش
درود خویش را کردم نثارش
انارش خطۀ ایران ندارد
و انجیرش جز استهبان ندارد
چه آسان می برد دل را انارش
که هر چشمی که دیدش گشت یارش
انارش چون دل عاشق پر از خون
کند چاک از گریبان جسم گلگون
انارش لؤلؤ و یاقوت باشد
نگین عالم ناسوت باشد
انارش چون لب لعل نگار است
شکر بار کنار جویبار است
گهی خندان بود گه کام بسته
گهی با هسته و گه نیست هسته
انارش رنگ رخسارت کند به
توانا می کند اندام و فربه
انارش صافی آواز دارد
ترا از ناخوشی ها باز دارد
گلاب و عود و اسفندی بیارید
به روی چهره لبخندی بکارید

هفت: تأسیس آموزشکده فنی برای پسران
چون نی ریز آموزشکده فنی برای پسران، نمونه آموزشکده که برای دختران می باشد ندارد و این شهر از چنین آموزشکده ای محروم می باشد و چون خود یک نقص و کمبودی است. در صورتی که شهر همجوار چنین آموزشکده ای دارد بنابراین مسئولین باید برای تأسیس آن اقدام لازم و فوری کنند.

هشت: تأسیس خانه سالمندان
اگر در نی ریز خانه سالمندان تأسیس شود و محل مناسبی برای آن انتخاب گردد، نخست عده ای مشغول به کار می شوند. دوم اینکه اقوام و خویشان سالمندان که برای بازدید آنها از جاهای گوناگون کشور به این شهر می آیند ضمن رونق اقتصادی و... به نفع اهالی شهر نی ریز
 مشکبیز می باشد و درآمدزایی هم برای شهر طیبه نی ریز دارد.

نه: احداث سیلو
شهرستان نی ریز احتیاج مبرمی به یکباب ساختمان  سیلو جهت نگهداری گندمهای شهرستان دارد. می­دانیم که گندمهای نی ریز از مرغوب ترین و بهترین گندمهای ایران می باشد. حاصل دست رنج کشاورزان و دهقانان را به شهرهای دیگر می برند و بعد آرد نامرغوب از سایر گندمها را به این شهر می آورند. بنابراین احتیاج به سیلو
 می باشد.

ده: احداث کارخانه آرد
چون این شهرستان گندمهای زیادی دارد برای اینکه اهالی بتوانند از آرد مرغوب و خوب و عالی این گندمها استفاده کنند لازم است یکباب کارخانه آرد هم در این شهر احداث و شروع به کار کند.

یادآوری: اگر این پیشنهادات جنبه عملی پیدا کند، شهرستان نی ریز در زمینه های گوناگون به ویژه شهری، فرهنگی، اجتماعی، عمرانی، خدمات شهری، اقتصادی، علمی، درآمدزایی و... پیشرفت قابل توجهی می کند.

منبع:
1 - در تهیه این مقاله مفید و خوب و مطلوب از افراد مطلع کمک گرفته شد و نظر خواهی هم شده است.
2 - اشعار از عمان و موسوی مقدم ملایی می باشد.