روزنامه عصر مردم

خلاقيت در زيبا سازي شهري 
                                                                  حمید میرزا آقایی

بسياري از ما در شهرها زندگي مي كنيم، ولي هنگامي كه با كمي دقت به اطراف خود نگاه مي كنيم، در مي يابيم شهرها تبديل به موزه هايي شده كه نازيبايي ها را به نمايش گذاشته اند. به هنگام طلوع آفتاب، كوچه ها و خيابانها با دستان زحمتكش و پركار نيروهاي خدماتي شهرداري از آلودگي ها پاك مي شوند و در انتهاي روز، تمامي سطح كوچه و خيابانها پر از زباله مي شود. كمتر كوچه و خياباني را مي توان يافت كه با گل و گياه و با نظمي در خور تحسين آراسته شده باشد، به گونه اي كه با عبور از آن، روح انسان تلطيف يابد. در نماي بیرونی ساختمان ها خبري از بكارگيري فضاي سبز نيست و بسياري از مردم اطلاعاتي در خصوص زيبا سازي و طراحي فضاي سبز ندارند و خلاصه كلام آنكه خبري از خلاقيت انسانها براي زيبا سازي شهر نيست.
حال اين سؤال در ذهن ما شكل مي گيرد كه چرا كوچه ها و خيابان ها نازيبا هستند؟
شايد چندين علت وجود دارد:
1 - روشي براي مشاركت دادن مردم در زيباسازي شهري طراحي نشده است.
2 - مردم از آموزش هاي لازم براي يك زندگي شهروندي موفق برخوردار نشده اند.
3 - مردم هنوز به نقش زيبا سازي شهرها و تأثيرات رواني آن بر جسم و روان خود اطلاع ندارند.
4 - مردم گاهي زيباسازي شهرها را با چراغاني كردن و مصرف بي رويه برق مترادف مي دانند.
5 - فرصتي براي خلاقيت انسان ها براي زيباسازي شهرها در نظر گرفته نشده است.
هنگامي كه از يك مجتمع مسكوني و يا منزل شخصي خود خارج مي شويم و به داخل كوچه مي رويم در مي يابيم كه به محيطي قدم گذاشته ايم كه ديگر كسي در فكر زيبا نمودن آن نيست و شهرداري نيز از منابع انساني كافي براي حضور در تمامي اجزاي شهر برخوردار نيست و چه بسا براي حضور در تمامي قسمت هاي شهر، نياز به لشكري بيكران از انسانهاست كه امكان تأمين آن نيز امكان پذير نخواهد بود و تنها بايد روشي جديد براي مشاركت مردم در زيبا سازي كوچه ها خلق كرد.
يكي از پيشنهاداتي كه مي توان براي خلاقيت در زيباسازي و طراحي فضاي سبز كوچه ها مطرح نمود، ايجاد مديريت كوچه ها و خيابان هاست.
امروزه ضروري است اهالي يك كوچه با انتخاب يك فرد شايسته، رقابتي را با ديگر كوچه ها براي پديد آوردن مكاني زيبا آغاز نمايند و اگر قوانيني براي شكل گيري مديريت كوچه ها با مشاركت مردم تدوين شود، مي تواند نتايج زير را در پي داشته باشد:
1 - ايجاد اوقات فراغتي سالم براي مردم در كوچه ها براي زيبا سازي
2 - پديدار شدن خلاقيت هاي جمعي براي زيبا سازي
3 - شناخت مردم نسبت به يكديگر و شكل گيري فعاليت هاي جمعي در سطح يك كوچه
4 - شناخته شدن افراد توانمند و متخصص در يك كوچه و بهره گيري از اين قابليت جهت تحول در زيبا سازي
5 - رشد همبستگي در ميان مردم يك كوچه و گره خوردن سرنوشت افراد به يكديگر
6 - ايجاد روح جمعي در محيط يك كوچه و ارتباط نزديكتر مردم به يكديگر و ياري رساندن به يكديگر در مواقع سخت
7 - افزايش امنيت به علت حساس شدن مردم نسبت به سرنوشت يكديگر
8 - افزايش دانش و مهارت مردم يك كوچه در اثر آموختن از يكديگر و انجام تجربيات جديد در زمينه زيبا سازي
9 - تلاش مردم جهت جلوگيري از آلودگيها در شهر و آموزش كودكان در اثر اين مشاركت جمعي
10 -شناسايي افراد نخبه در عرصه زيباسازي و بكارگيري آنان در تصميم گيريهاي كلان شهر
11 -زيبايي شهر و علاقمندي جهت پياده روي در كوچه ها و لذت بردن از زيباييها و ايجاد مناظر بديع و نو در شهر به گونه اي كه شهر تبديل به يك موزه مي شود.
12 -آرامش رواني به علت ايجاد محيط زيبا
13 -فعال شدن كلاس هاي زيبا سازي در شهرها و ارتقاء فرهنگ زيباسازي و طراحي فضاي سبز شهري
14 -برگزاري مسابقات شهري در خصوص انتخاب زيباترين كوچه هاي شهر به همراه جوايز ويژه براي ساكنين آنها و حمايت مالي از كوچه ها توسط شهرداري و تبديل آنها به مكان هايي براي بازديد توريست هاي خارجي
15 -ايجاد تحول در شهرها و همه گيري آن در سطح كشور
16 - تبديل كشور به يك جاذبه توريستي در سطح دنيا و تعامل با ديگر فرهنگ هاي جهان و تكامل فرهنگي كشور و زمينه سازي براي ايجاد رشد وتوسعه سريع تر
پس بياييم براي زيبا سازي شهرها، تفكر نماييم و با خلاقيت، شيوه هاي نويي را براي رسيدن به اين هدف بوجود آوريم.

مركز جهاني شانگهاي چين

مركز مالي جهاني شانگهاي يكي از طرحهاي بلندپروازانه چيني ها براي دستيابي به توسعه اقتصادي است. اين سازه در حال حاضر يكي از بلندترين آسمان خراشهاي جهان به شمار مي آيد.
مركز مالي جهاني شانگهاي كه به اختصار Shanghai WFC يا SWFC ناميده مي شود، يكي از طرحهاي بلند پروازانه چيني ها به منظور دستيابي به توسعه اقتصادي است كه به عنوان يكي از بلندترين آسمان خراشهاي جهان به شمار مي آيد. اين برج در منطقه اي ساخته مي شود كه زماني مزرعه و مرداب بوده است.
اين مركز در منطقه تجاري و اقتصادي Lujiazui، در مركز ناحيه جديد Pudong شانگهاي، واقع است. توسعه ناحيه جديد Pudong شانگهاي بخشي از برنامه درازمدت دولت چين براي توسعه و عمران شهري سريع و در مقياس بزرگ محسوب مي شود.
تا پايان سال 2005 ميلادي، حدود سه هزار واحد مالي از جمله 87 مركز داد و ستد بانكي خارجي در شانگهاي ايجاد شده است.
عمليات ساختماني مركز مالي جهاني شانگهاي در آگوست سال 1997 شروع شد، اما از اكتبر سال 1998، اجراي طرح به دليل بحران اقتصادي آسيا و ركود ناشي از آن، به حال تعليق درآمد، تا اينكه این طرح در سال 2003 دوباره به جريان افتاد و پس از اعمال تغييرات و اصلاحاتي در طرح نخستين آن، براي تطابق طرح با آخرين نيازمنديهاي فناوری و كاركردي شركتهاي مالي فعال در بازارهاي آسيا، عمليات ساختماني مركز از نوامبر سال 2005 يك بار ديگر آغاز شد. ساختمان بلند و باريك اين مركز در 101 طبقه توسط شركت (KPF Kohn Pederson Fox Association)مستقر در نيويورك، طراحي شده است و ارتفاع نهايي آن 492 متر پيش بيني شده است.با سرعتي بسيار بالا (هر طبقه در 5/4 روز) و هزينه اي بالغ بر 1/1 بيليون دلار ساخته خواهد شد و بر اساس پيش بيني هاي اوليه، عمليات اجرايي آن در سال 2008 به پايان مي رسد.
فرم اصلي طرح ساختمان مركز مالي جهاني شانگهاي، يك مكعب است كه به وسيله قوسهايي كه به برافراشتگي ساختمان تأكيد مي كنند، قطع شده است. شاخص ترين عنصر طرح كه موجب تقويت هندسه اصلي ساختمان مي شود و تحسين بسياري از معماران را برانگيخته است، فضاي خالي يا روزني مي باشد كه در ميان سطوح فوقاني ساختمان ايجاد شده است و به مثابه دروازه اي در آسمان عمل مي كند. در ضمن از نظر سازه اي، روزن ايجاد شده موجب كاهش فشار باد بر سازه مي شود. اين فضاي خالي كه گردشگران قادر خواهند بود در آن قدم بزنند، با افزايش ارتفاع ساختمان عريض تر شده و در انتهاي برج با يك پل كه دو طرف ساختمان را به هم وصل مي كند، بسته مي شود.
در طرح نخستين برج، فضاي خالي بالاي آن با اقتباس از دروازه مدور موجود در باغهاي چين باستان (موسوم به دروازه ماه)،دايره اي به قطر 50 متر پيش بيني شده بود، اما در اواسط سال 2005، KPF طرح جايگزين ديگري ارائه كرد كه بر اساس آن يك فضاي خالي مربع شكل جايگزين روزن دايره اي شكل قبلي شد. همچنين در طرح جديد، عرصه اي به مساحت 700 مترمربع در طبقه 101، جهت مشاهده شهر از بالا، پيش بيني شده است كه مرتفع ترين عرصه رصد و مشاهده در جهان خواهد بود.«آكيما يوشيمارا»، مدير مركز مالي جهاني شانگهاي، از مزاياي طرح جديد به موجزتر بودن آن و نيز تسهيل عمليات ساختماني و كاهش هزينه ها و زمان ساخت وساز اشاره مي كند. او مي گويد: «من شخصاً طرح جديد را خيلي دوست دارم؛ فضاي خالي مربع شكل بالاي برج شبيه يك پنجره است كه از طريق آن مي توان به آينده اي پراميد نگريست.»
ساختمان مركز مالي جهاني شانگهاي بصورت يك مجتمع چندمنظوره طراحي شده و در طرح آن علاوه بر فضاهاي اداري هوشمند كه از بالاترين سطح كيفيت و كاركرد برخوردار هستند، تسهيلات جنبي فراوان از قبيل فضاهاي كنفرانس، يك هتل مجلل پنج ستاره، فضاهاي تجاري و رستوران پيش بيني شده است.
طرح كلي، مقياس و ساختار جديد برنامه ريزي مركز مالي جهاني شانگهاي به گونه اي است كه اين ساختمان را در آينده به نشانه شهري جديد شانگهاي در قرن 21 و از آن مهم تر به نماد موفقيت اقتصادي آسيا تبديل مي كند و اين مركز منادي آغاز دوران جديد تجارت در آسيا خواهد بود.

آسمانخراشی که تمام انرژی خود را تأمین می کند

 این برج که در دبی ساخته خواهد شد برج انرژی نام دارد و 100 درصد انرژی خود را تأمین خواهد کرد. یک توربین بادی بسیار عظیم در بام برج قرار دارد و به موازات آن سلولهای فتوولیتک قرار گرفته اند. شکل سیلندری این برج به منظور ایجاد کمترین سطح ممکن در مقابل نور خورشید است.
یک محافظ خورشیدی از کف تا سقف، 60 درجه از نمای دایره ای بنا را در مقابل تابش بسیار شدید آفتاب محافظت می کند. نور تابیده بر سایر بخشهای نما توسط پوشش معدنی پنجره ها تعدیل می شود. نمای برج از یک نوع محصول جدید شیشه وکیوم ساخته خواهد شد که در سال 2008 وارد بازار می شود. پنجره های با کیفیت بالا دارای محافظ هایی برای جلوگیری از ورود گرمای بیرون هستند، چیزی که در منطقه ای با دمای 50 درجه سلسیوس در تابستان ضروری است.این پنجره های دارای شیشه وکیوم، 3/2 کمتر از شیشه های معمولی امروزی حرارت را از خود عبور می دهند.
معماران این برج از یک ویژگی معماری سنتی ایران سرمشق گرفته اند. صدها سال پیش در این مناطق از بادگیر در سقف ها استفاده می شده است چیزی که بعداً وارد مناطق عرب نشین شد، و این بناها هم اکنون به علت تهویه طبیعی مورد توجه و علاقه خاص توریست ها هستند. هوای خنک از بازشوهای بالای بادگیر وارد می شود و به علت سنگینی به سمت پائین حرکت می کند و هوای گرم سبک را به بالا می راند. به این ترتیب تهویه مطبوعی در فضاهای داخلی بنا انجام می گیرد و دما برخلاف گرمای شدید محیط بیرون متعادل می شود. در این برج نیز از عملکردی مشابه بادگیر استفاده شده است. فشار منفی ایجاد شده توسط بادشکن ها در طول برج، هوای مصرف شده را از درون اتاقها از طریق درزهای هوا به بیرون نمای ساختمان می کشد. همزمان هوای تازه از طریق ساختار داکت وارد فضا می شود. آب دریا نیز برای خنکی بیشتر مورد استفاده قرار خواهد گرفت. سه برج خنک کن کمک می کنند تا دما به 18 درجه سلسیوس برسد. داکت های شفاف هوای تازه را وارد آتریوم ها و از آنجا به کریدورها و دفاتر اداری می کنند. طراحان قصد دارند از طناب های فلزی برای آویزان کردن باغچه های معلق استفاده کنند. همزمان با این کارها، ساختار خنک ساز زیرزمینی، آب را خنک کرده و از طریق لوله های تعبیه شده در کف ها به طبقات می فرستد. این برج نمودی از جریانات اخیر در حیطه معماری سبز است. در شهرهای بزرگی مثل شیکاگو، نیویورک یا پاریس برج های دوست دار محیط زیست با پیشرفت چشمگیری در حال ساخت هستند.

بزرگترین بام خورشیدی 3 مگاواتی، دراروپا

یک کمپانی اسپانیایی در حال ساخت بزرگترین بام خورشیدی اروپا، برای مجموعه پارک تجاری تلفونیکا درمادرید است.   این پارک دارای 16600 پانل خورشیدی فتوولتائیک خواهد بود که در بام مجموعه قرار می گیرند. مساحت سقف حدود 57 هزار مترمربع است که 21 هزار مترمربع آن توسط پانل های خورشیدی اشغال می شود. پیش بینی می شود این کار علاوه بر ذخیره انرژی برای نورپردازی کل مجموعه، 15درصد روی تعدیل آب و هوایی در زمستان و 34درصد در تابستان مؤثر باشد. در نمای کل مجموعه نیز از شیشه های دوجداره استفاده شده است. سرمایه گذاری این طرح حدود 8/21 میلیون یورو است.