روزنامه عصر مردم

علي‌اشرف درويشيان نگارش رماني را آغاز كرد

ایسنا: علي‌اشرف درويشيان به تازگي نوشتن رماني را با مضمون اجتماعي و عاشقانه شروع كرده است.
همسر اين داستان‌نويس پيشكسوت، كه سال گذشته تحت عمل جراحي مغز قرار گرفت، گفت: درويشيان به تازگي، نوشتن رماني را آغاز كرده است كه اين رمان موضوعي اجتماعي و عاشقانه دارد و تا كنون، 50 صفحه از آن را نوشته و منتظر منابع جديد است، كه با مطالعه‌ي آن‌ها، نوشتن را ادامه دهد. شهلا دارابيان همچنين يادآور شد: چون نوشتن براي درويشيان قدري سخت است، كار به كندي پيش مي‌رود. «به رنگ انار ايراني»، «گربه‌ي يك‌چشم» و «ورپريده» نام سه داستان ديگر درويشيان است، كه آن‌ها را بعد از دوران نقاهتش نوشته است. از سوي ديگر، جلد بيستم «فرهنگ افسانه‌هاي مردم ايران»، كه مجلد پاياني اين اثر است، از سوي نشر كتاب و فرهنگ منتشر خواهد شد. اين فرهنگ، دايره‌المعارفي الفبايي است از افسانه‌هاي سراسر ايران، كه حاصل تلاش 22ساله‌ي درويشيان با همكاري رضا خندان مهابادي است. رمان چهارجلدي «سال‌هاي ابري»، «سلول 18»، «قصه‌ي آن‌ سال‌ها»، «افسانه‌ها و متل‌هاي كردي»، «از اين ولايت»، «آبشوران»، «فصل نان»، «همراه آهنگ‌هاي بابام» و «درشتي»، از آثار علي‌اشرف درويشيان هستند.

قديمي‌ترين جايزه‌ي كتاب كودك آمريكا به نيل گيمن رسيد

ایسنا: قديمي‌ترين جايزه‌ي كتاب كودك آمريكا به «كتاب گورستان» نوشته‌ي نيل گيمن تعلق گرفت.  هشتادوهشتمين مراسم سالانه‌ي اعطاي «مدال جان نيوبري» براي تقدير از بهترين‌ كتاب سال كودك آمريكا در نيويورك برگزار و نيل گيمن براي اثر ترسناك «كتاب گورستان» موفق به دريافت اين جايزه شد. گيمن كه در اين كتاب، داستان بزرگ‌ شدن يك كودك را توسط يك خون‌آشام و جادوگر به‌تصوير كشيده است، پس از دريافت جايزه‌اش گفت: «واقعا شگفت‌زده‌ام. اصلا تصور اين‌ را كه برنده‌ي جايزه‌ي نيوبري شوم، نداشتم.»
گيمن نويسنده‌ي آثاري چون «كورالين» است كه اقتباس انيميشن آن ماه فوريه اكران مي‌شود. او همچنين رمان‌ «خدايان آمريكا» و سلسله رمان‌هاي تصويري «مرد شني» را منتشركرده است.

600 سال با حافظ

ایسنا: مراسم رونمايي از قديمي‌ترين نسخه‌ي غزل‌هاي حافظ با تصحيح علي فردوسي عصر روز دوشنبه، هفتم بهمن‌ماه در فرهنگسراي نياوران برگزار شد.
در اين مراسم، پيام حجت‌الاسلام والمسلمين سيدمحمد خاتمي خوانده شد، كه در آن آمده بود: حافظ نماد انديشه، ايمان، ژرف‌نگري، بلند‌نظري و خدابيني ملت و جامعه‌اي است كه در طول تاريخ، با وجود مشكلات فراوان، همواره سرافراز مانده است و هيچ‌گاه از راه دشوار به سوي اعتلا و اعتبار و برخورداري معنوي و مادي منصرف و منحرف نشده است؛ هر چند كه در مقاطع مختلف نااميدي‌هايي داشته است.
در ادامه‌ي اين پيام عنوان شده بود: بسيار خشنود مي‌شوم كه در رونمايي نسخه‌ي قديم ديوان حافظ بزرگ حضور يابم و افتخار و ارادتم را به آن عارف، واصل و روشن‌بين اعلام دارم و از دست‌اندركاران امر تقدير كنم و متأسفانه اين توفيق نصيبم نشد، كه بدين وسيله ضمن معذرت‌خواهي، براي عزيزان توفيق روزافزون آرزو مي‌كنم.
همچنين شهرام ناظري در سخناني كوتاه گفت: ما كه شرايط قبلي را نداريم؛ بايد به خودمان كلي برسيم تا بتوانيم يك بيت آواز بخوانيم. اگر قرار است براي حافظ كاري شود، حداقل، كاري درخور او انجام شود.
شواليه‌ي آواز ايران يادآور شد: هرچند اين‌جا هيچ كاري شايسته‌ي هيچ چيزي انجام نمي‌شود؛ اما اگر آمادگي مي‌داشتم، خيلي بهتر بود.
او سپس اين شعر حافظ را براي حاضران به صورت آواز اجرا كرد: حاصل كارگه كون و مكان اين همه نيست / باده پيش آر كه اسباب جهان اين همه نيست // چند روزي كه در اين مرحله مهلت داريم / خوش بياساي زماني كه زمان اين همه نيست. علي هاشمي نيز در توضيحاتي گفت: اين نسخه را به چند نفر نشان داديم و معلوم شد كه در زمان حافظ نوشته شده است. اين نسخه از اين لحاظ كه در زمان حافظ كتابت شده، اهميت فراواني دارد.
در ادامه، اصغر مهرآيين - رييس فرهنگسراي نياوران - سخن گفت و يادآور شد: حافظ بهانه‌ي شيرين اين محفل است. گرچه ستاره‌اي در پهن‌دشت ادب است كه نامش با حافظ در تاريخ ادب ايران رقم خواهد خورد و آن نام علي فردوسي است، كه به پاس عرق ملي و گرايش آييني و عظمت، چاپ نسخه‌ي منحصر‌به فرد غزليات حافظ را بايسته‌ي نام ايران و ايراني دانسته كه غزليات حافظ جز به‌نام و دست ايران و ايراني زيبنده‌ي نام خواجه‌ي شيراز نخواهد بود. او افزود: حافظ نه از خود، بي‌خود از خود، نه با اراده‌ي خود، بي‌اراده و در پي تكليف آمده است، ايستاده بر پرگار وجود تا عابدان آفتاب را قصه‌ي ارباب معرفت بياموزد.
سپس فيلم سخنان علي فردوسي - رييس بخش تاريخ و علوم سياسي دانشگاه نوتردام- پخش شد، كه در سخناني گفت: اي كاش در اين لحظه، در كنارتان بودم و خوشامد مي‌گفتم؛ نه به خاطر درد هجركشيده‌اي چون من؛ بلكه به خاطر حافظ كه اين رنج را هموار كرده‌ و آمده‌ايد.
مصحح حافظ افزود: چندين دهه، يكي از آرزوهاي ما اين بود كه ديوان ثبت‌شده در دوران حافظ پيدا شود. امروز چنين مجموعه‌اي يافت شده است كه آن را در دانشگاه بادليان پيدا كردم. اين مجموعه شامل 49 غزل و يك بيت فرد از اين شاعر است كه هنگام حياتش به ثبت رسيده است. ويژگي اين اثر اين نيست كه نخستين مجموعه‌اي است كه در زمان حيات حافظ ثبت شده است؛ بلكه اهميت آن اين است كه در روزهاي پاياني حيات حافظ بوده است.
فردوسي عنوان كرد: صد‌ سال است ميان شعر پارسي و ملت ايران نسبت جديدي ايجاد شده، كه يكي از آن‌ها، بستن ميثاق بين شاعر و ملت ايراني است. در اين ميان، شاعران بيش از هركسي شايستگي راهبري كردن مردم را دارند.
او افزود: در طول 600 سالي كه مردم ايران از موهبت حافظ برخوردار شده‌اند، تجربه‌ي حيات يافته‌اند. به راستي 600 سال مي‌شود كه زندگاني ما بي ‌حافظ به‌سر نشده است. اگر بگوييم در اين 600 سال، حافظ نقش متعادل‌كننده بازي كرده است، به گزاف نگفته‌ايم. شايد از ديد روان‌شناسي - تاريخي، بتوان گفت كه حافظ، حافظ و نگه‌دارنده‌ي ماست.
همچنين حسن انوري - پژوهشگر و فرهنگ‌نويس - در اين مراسم گفت: كتابت قديمي‌ترين نسخه‌ي حافظ را به سال 807 مربوط دانسته‌اند و نسخه‌هاي سال 803 و 805 نيز نسخه‌هاي ديگري هستند كه به قديمي‌ترين نسخه‌ها معروف‌اند؛ اما تاكنون، نسخه‌اي كه مربوط به زمان حيات شاعر باشد، به‌دست نيامده بود. غزل‌هاي اين كتاب، غير از پنج غزل، همگي در زمان حافظ نوشته شده است.
او عنوان كرد: كاتب اين اثر، يعني علاءمرندي، خود نيز شاعر است و از شعرهاي خود در اين جنگ آورده است. او اهل مرند است كه در شيراز زندگي مي‌كرد و گويا براي هديه به كسي، اين مجموعه را گرد‌ آورده بود. در اين مجموعه، شعر شاعران هم‌عصر حافظ نيز آورده شده و گويا او با حافظ آشنايي و ديدار داشته و شعرهاي او را جمع‌آوري كرده است.
انوري افزود: مرندي در اين مجموعه، با كلماتي كه بعد از نام حافظ آورده، براي او سلامت و عمر طلب كرده است و چند جا هم مغفرت طلب مي‌كند. گويا اين‌ قسمت‌ها بعد از مرگ حافظ بوده است. از مجموع اين‌ها، اثبات مي‌شود كه اين غزل‌ها در اواخر عمر حافظ نوشته شده است.
شهرداد ميرزايي - مدير نشر ديبايه - نيز در اين مراسم گفت: كشف نسخه‌هاي قديمي، تصويري بهتر از خودمان به ما نشان مي‌دهد؛ تصويري كه غبار‌گرفته و ترك‌گرفته است؛ اما جورچيني از واقعيت ماست.

حيات‌قلي فرخ‌منش:
انقلاب اسلامي بر نويسندگان تأثير عمده‌اي گذاشت

ایسنا: يك شاعر گفت: شاعران و نويسندگان ما از پيروزي انقلاب اسلامي ايران تأثير مستقيم گرفته‌اند.
حيات‌قلي فرخ‌منش  خاطرنشان كرد: هر چيزي عقبه‌ي‌ خاص خود را دارد و بشر طي قرن‌هاي متمادي از راه‌هاي مختلفي گذشته و براي تصوير آرمان‌هاي خود به امنيت نياز داشته است. اين‌ها به مرور زمان به صورت ادبيات داستاني، نمايش‌نامه و شعر نمود پيدا كردند و در ملت‌هاي مختلف انعكاس‌هاي متفاوتي داشتند. او با اشاره به اين كه مراودات شاعران، نويسندگان و ديگر هنرمندان و روشنفكران در جامعه‌ي ما از انقلاب مشروطه شروع مي‌شود، بيان كرد: انقلاب اسلامي ايران نيز تأثير عمده‌اي بر نويسندگان ما گذاشت و آن‌ها با نگاه مذهبي خود اين انقلاب را ترويج دادند. فرخ‌منش يادآوري كرد: بعد از جنگ تحميلي، نوع نگاه‌ جوانان ما در جهت آرمان‌خواهي تغيير كرد و هر شاعري آرمان‌خواهي خود را با واژه‌ها فرياد ‌زد. او با بيان اين‌كه ادبيات حماسي در ذات ماست، در اين‌باره افزود: هميشه آرمان‌خواهي حماسي جناح غالبي بوده است كه جوانان و شاعران به آن پرداخته‌اند.

معرفي نامزدهاي داستان كوتاه جشنواره‌ي داستان انقلاب

ایسنا: حسن بهرامي، مجيد پورولي‌ کلشتري، وحيد آقاکرمي، کبري زارع‌ پاکدل، کامران جباري و هاجر هدايت به عنوان نامزدهاي انتخاب نويسنده‌ي بهترين «داستان کوتاه» در دومين جشنواره‌ي داستان انقلاب معرفي شدند.  دبيرخانه‌ي جشنواره اعلام كرد: هيأت‌داوران پس از بررسي‌هاي انجام‌شده، داستان‌هاي «رد هواپيماي امام (ره)» نوشته حسن بهرامي، «تکه‌هاي گم‌شده يک زن» نوشته مجيد پورولي‌ کلشتري، «خشت‌هاي سياه حياط سيد» نوشته وحيد آقاکرمي، «آش پشت پا» نوشته کبري زارع‌ پاکدل، «کلاه پهلوي» نوشته کامران جباري و «چقدر حرف نمي‌زند؟» نوشته هاجر هدايت را به عنوان نامزد دريافت جايزه در بخش «داستان کوتاه» معرفي کردند. احمد دهقان، فيروز زنوزي‌ جلالي، محمدکاظم مزيناني، خسرو باباخاني و محمد ناصري داوري آثار رسيده به دومين جشنواره داستان انقلاب را برعهده دارند. همچنين «پالان» نوشته سيدهاشم حسيني، «فصل کبوتر» نوشته حسين فتاحي، «تفنگ پدر بر بام شهر» نوشته حسن بهرامي، «معبر به آخرالزمان» نوشته مصطفي جمشيدي، «خلوت مدير» نوشته علي‌اکبر والايي و «ديلم‌زاد» نوشته محمد رودگر به عنوان نامزد دريافت جايزه در بخش «رمان» معرفي شده‌اند. حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي به منظور حمايت از ادبيات داستاني و نيز نويسندگان اين عرصه، به برپايي «دومين جشنواره داستان انقلاب» اقدام كرده است.

محمدجعفر ياحقي مطرح كرد:
انتقال ميراث ايران پيش از اسلام به قلمرو فارسي توسط رودكي

ایسنا: محمدجعفر ياحقي گفت: هنر رودكي در انتقال ميراث فرهنگي ايران پيش از اسلام به قلمرو زبان فارسي است.
اين پژوهشگر با بيان اين‌که رودكي پدر شعر فارسي و آدم‌الشعراست، اظهار كرد: اين به معني آن است که رودکي از شعراي قديمي و اوليه‌ي زبان فارسي است و سهم عمده‌اي در تحكيم شعر فارسي داشته و پيش از رودكي، شعر فارسي چندان زياد نبوده است؛ بنابراين رودكي مهم‌ترين و بزرگ‌ترين شاعري است كه آثار زيادي از دوره‌هاي پيشين از او باقي مانده و در جريان شعر فارسي تأثيرگذار است.
عضو هيأت‌علمي دانشگاه فردوسي مشهد درباره‌ي مقام والاي رودكي و شعر او، ابراز كرد: رودكي نگارگر چيره‌دستي است كه تا روزگاران پس از خودش همواره مورد ستايش و تحسين ديگر شاعران قرار گرفته بود و همه‌ي شاعران از او بااحترام ياد مي‌كردند و او شاعري بلامنازع در قلمرو شعر فارسي است.
وي افزود: تأثيري كه رودكي بر شاعران بعد از خود داشته، انكارناپذير است؛ مثل فردوسي، ناصرخسرو و كسايي. رودكي از آن دسته شاعراني بوده است كه بسيار مورد احترام شاعران واقع شده و وجود نام رودكي در ديوان بسياري از شعرا مقوله‌اي حائز اهميت و مورد مطالعه و پژوهش است.
اين استاد دانشگاه درباره‌ي تأثير فكري رودكي بر شعر فارسي نيز بيان كرد: رودكي از نظر مضموني و فكري، تأثير گسترده‌اي داشته و همين ابيات پراكنده‌اي كه از او به دست ما رسيده است، در سراسر شعر فارسي مورد تقليد و تتبع قرار گرفته و بسياري از شاعران مضامين شعري او را به كار گرفته‌اند.
او در ادامه گفت: متأسفانه بخش زيادي از اشعار رودكي در طول تاريخ از ميان رفته است و امروزه ما چيزي حدود هزار تا هزار و صد بيت از اشعار رودكي را در دست داريم؛ در حالي‌كه گفته‌اند اشعار او بيش از 100هزار بيت بوده است.
ياحقي يادآور شد: از اشعار رودكي، تنها يك‌صدم آن‌ها باقي مانده و همين مقدار هم نشان مي‌دهد رودكي در زمينه‌هاي مختلف شعر گفته و شاعري چيره‌دست بوده است و البته به رودكي منظومه‌هايي را هم نسبت داده‌اند، كه از آن ميان، منظومه‌ي معروف «كليله و دمنه» است.
او درباره‌ي توانايي شعري رودكي هم گفت: هنر رودكي در شاعري، علاوه بر توانايي‌اش در شعر و امكانات فني كه داشته، اين است كه زمينه‌هاي فرهنگي پيش از اسلام در شعرش
نمايان است.
ياحقي تأكيد كرد: اهميت كار رودكي از اين بابت بسيار بالاست که زمينه‌هاي فرهنگي پيش از اسلام با شعر رودكي به دوره‌ي اسلامي منتقل شده است و با تعليمات اسلامي درآميخته و تركيبات تازه‌اي در انديشه و شعر و زبان فارسي به وجود آورده است.
استاد دانشگاه فردوسي مشهد با بيان اين‌که رودكي شاعري با توانايي و امكانات وسيعي بوده است، گفت: رودکي در زندگي‌اش مورد حمايت شاهان ساماني قرار گرفت. او سخني نافذ و گيرا داشته و در روزگار خود مشهور بوده است؛ براي شهرت و محبوبيت رودكي مي‌توان به داستان معروف «بوي جوي موليان» اشاره كرد كه سخن نافذ رودكي سبب شد امير ساماني با پاي برهنه و با شتاب به ديارش بازگردد.
او افزود: دوران شكوفايي شعر رودكي با شكفتگي فرهنگ فارسي در عصر اميران ساماني، به خصوص امير نصر ساماني، مقارن بوده است.
وي درباره‌ي فرهنگ‌دوستي شاهان ساماني اظهاركرد: امير نصر ساماني كسي بود كه رودكي را درك كرد و رودكي بيش‌ترين اشعارش را در زمان او سروده است. امير نصر يكي از مهم‌ترين شاهان ساماني است كه خدمات شايسته‌اي داشته است. نخستين كتاب‌ها در زمينه‌هاي مختلف در نظم و نثر، در روزگار او نوشته شده است و به عبارت ديگر، زبان فارسي در زمان او رسميت پيدا كرد.
ياحقي خاطرنشان كرد: در عصر طاهريان و صفاريان، زبان فارسي چندان امنيت نداشت. البته هرچند يعقوب صفاري تا حدي به زبان فارسي علاقه‌مند بود؛ ولي طاهريان هيچ‌گونه علاقه‌اي نشان ندادند؛ اما از دوران نوح بن منصور، اين نهضت فرهنگي آغاز شد و نخستين كتاب‌ها به نثر فارسي مربوط به همين دوره است.
مدير قطب علمي فردوسي‌شناسي دانشکده‌ي ادبيات دانشگاه فردوسي اظهار كرد: پيش از اين‌كه نثر فارسي در كتاب‌هايي مثل «شاهنامه»ي ابومنصوري و «تاريخ طبري» رسميت پيدا كند، در واقع، اين شاعران بودند كه به زبان فارسي رسميت دادند و شعر را به عنوان يك ابزار فرهنگي به كار گرفتند و در رأس آن‌ها، رودكي
قرار دارد.
ياحقي افزود: رودكي اشعار زيادي در ستايش شاهان ساماني سروده است. همچنين اشعاري در موضوعات مختلف اجتماعي، اندرزي و نيز غزل و قطعات دلپذيري در ديوانش دارد.
وي همچنين گفت: پايان عمر رودكي با هرج و مرج‌هاي دولت ساماني مصادف شد كه سرنوشت بدي براي رودكي در پايان عمر رقم خورد و او سال‌هاي پاياني عمرش را در نداري و پيري و نابينايي گذراند. برخي معتقدند كه در پايان عمر نابينا شده و برخي ديگر نيز معتقدند كه كور مادرزاد بوده؛ اما مهم اين است كه رودكي چه كور و چه بينا بهتر از هر بينايي، طبيعت و زيبايي‌هاي آن را به تصوير كشيده است.
او با بيان اين‌که سال فوت رودکي با تولد فردوسي مصادف است، گفت: اين نيز از زيبايي‌هاي حوادث تاريخي در ادبيات فارسي است. در سالي كه پدر شعر فارسي فوت مي‌کند، در همان سال، فرزند برومند شعر فارسي، ابوالقاسم فردوسي
متولد مي‌شود.
ياحقي با اشاره به نام‌گذاري سال 2008 به نام رودكي، بيان كرد: بسياري از كشورها به اين فكر افتادند كه مراسمي براي رودكي داشته باشند و از جمله كشورهايي که به اين فكر افتاد، تاجيكستان بود. البته ناگفته نماند كه در ايران نيز همايشي براي رودكي برگزار شد.
او اظهار كرد: در سازمان ملل هم بزرگداشتي براي رودكي برگزار شد و برخي نيز از ايران شركت كردند. اين موضوع اهميت بيش‌تري پيدا كرد و زماني كه يونسكو بر اين موضوع دست گذاشت، جهاني‌تر شد و براي رودكي، پيش از ايران، در تاجيكستان و افغانستان مراسمي برگزار شد، که البته در افغانستان چندان چشم‌گير نبود.
مدير قطب علمي فردوسي‌شناسي دانشکده‌ي ادبيات دانشگاه فردوسي ابراز كرد: اين‌که ايران بعد از کشورهاي تاجيکستان و افغانستان به فکر برگزاري اين همايش افتاد، شايد به علت اين بود که رودکي براي تاجيکستان اهميت بيش‌تري داشته است و ديگر اين‌که همايش‌هاي بزرگ‌تري در ايران اتفاق مي‌افتد، كه اين همايش اولويت تامي براي دولت ما پيدا نكرده بود.
ياحقي با بيان اين‌که رودكي شاعري فارسي‌زبان است و به کشور خاصي مربوط نيست، گفت: مدفن رودكي در تاجيكستان است و تاجيك‌ها چون شاعران زيادي ندارد، براي رودكي خيلي مايه گذاشتند.