روزنامه عصر مردم

کشف قطعه ای جدید از درخشندگی جانداران دریایی

محققان و زیست شناسان دانشگاه گوتنبرگ، با مطالعه بر روی نوعی سخت پوست موفق به کشف قسمتی از عملکرد مرموز نورافشانی در جانداران به خصوص جانداران دریایی شدند.
پدیده پرتو افکنی توسط موجودات زنده که به لومینانس زیستی مشهور است، در میان بسیاری از گونه های زیستی به خصوص در میان گونه های دریایی بسیار رایج است. دلیل این پدیده اینگونه فرض شده است که نور در بدن این جانداران ناشی از واکنش های شیمیایی است که مولکولهای اکسیژن نقشی مهم در آن ایفا می کنند.
در جهان حیوانات، این واکنشهای شیمیایی جایگزین توسط سلولهای درخشانی به نام فتوسایتزها شکل می گیرند. این سلولها درون عضو نوری پیچیده ای متراکم شده اند که در این عضو شدت نور توسط تحریکات اعصاب تعدیل می شود. اعصابی که با کمک بازتابنده ها، عدسی ها و فیلترها نور را تعدیل می کنند.
به این شکل جانداران می توانند طول موج، میزان انتشار و شدت نور را نسبت به نیاز خود تطبیق دهند. با وجود اطلاع از این فرایندهای کلی، سازوکار اصلی در پس این فرایند همچنان مخفی و مرموز باقی مانده است.
زیست شناسان دانشگاه گوتنبرگ، طی تحقیقات اخیر خود موفق به کشف قطعه ای جدید از این جورچین پیچیده طبیعی شدند. این محققان مطالعات خود را بر روی ستاره های دریایی، خرچنگها و انواع ماهی ها متمرکز کردند.
گزارشهای این مطالعات نشان می دهد، کریل نوعی جاندار دریایی مشابه میگو از خانواده سخت پوستان از ماهیچه های مخصوصی برخوردار است که می تواند شدت نور را در حالت انقباض و کشیدگی بدن تعدیل کند.
اکسید نیتریک نیز در فرایند درخشندگی زیستی در بدن کریلها نقش حیاتی دارد. این ماده در مجراهای مویرگی کوچکی تولید شده و سلولهای فتوسایت کریل را از نظر اکسیژن تأمین می کند. این فرایند درست مشابه عملکرد ماهیچه های خاص منقبضی است که در نقطه ای به منظور خون رسانی به فتوسایت ها متمرکز شده اند.
آزمایشها بر روی عامل انقباض و انبساط ماهیچه ها نشان می دهد زمانی که ماهیچه ها در حالت استراحت به سر می برند، کریل نورافشانی را آغاز می کند که دلیل چنین پدیده ای به احتمال زیاد افزایش جریان خون اکسیژن دار به سوی سلولهای فتوسایت است.
لومینانس زیستی یا پرتو افکنی زیستی طی دوره های تکاملی در میان بسیاری از گونه های زیستی گسترش یافته و گونه های مختلف شیوه های متفاوتی را برای تابش نور و مهار شدت نور فرا گرفته اند. همچنین تحقیقات محققان دانشگاه گوتنبرگ نشان می دهد که وجود اکسید نیتریک بر گونه های مختلف تأثیر متفاوتی دارد. برای مثال این ماده در بدن ماهی شگفت انگیزی به نام «سیلور هتچت» که در اعماق دریا زندگی می کند، از واکنش های نورزایی جلوگیری می نماید. در حالی که همین ماده در ماهی با نام پلاین نقشی کاملاً معکوس دارد.
نورهای زیست شناختی تنها برای خود جاندار به عنوان ابزاری برای استتار یا برقراری ارتباط مفید نیستند بلکه این مواد در مطالعات مولکولی زیست شناختی نوین نیز نقش مهمی به عهده دارند. به طوری که جایزه نوبل 2008 شیمی را به دلیل توانایی در درخشان ساختن پروتئین های بدن انسان به واسطه نور سبز فسفری و تسهیل مطالعه بر روی آنها اختصاص دادند.
بر اساس گزارش ساینس دیلی، نتایج جالب توجه مطالعات محققان دانشگاه  گوتنبرگ از ماه گذشته منتشر شده و با نام " نظارت پرتو افکنی زیستی: عامل نورگزین در جانداران دریایی" در اختیار عموم قرار گرفته است.

سازمان محیط زیست، دانش کافی برای مدیریت زباله های الکترونیکی را ندارد

سازمان حفاظت محیط زیست کشور در حالی آیین نامه اجرایی مدیریت زباله های الکترونیک را در برنامه های خود قرار داده که این طرح با فقدان سرمایه گذار و همین طور دانش و اطلاعات پایه مواجه است.
به همین منظور قرار است کارگاه آموزشی مدیریت صحیح و منطبق بر استانداردهای زیست محیطی پسماندهای الکترونیکی، سال آینده با حضور صاحب نظران بین المللی برای برنامه ریزی و ارایه طرح های جدید برگزار شود.
این در حالی است که به عقیده مدیر مرکز منطقه ای (جنوب غرب آسیا) کنوانسیون "بازل" ، نبود اطلاعات کافی در مورد تعداد و حجم وسایل الکترونیکی و الکتریکی درکشور وهمین طور فقدان برنامه ریزی برای جذب سرمایه گذار در این خصوص، توانسته پیشبرد مدیریت زباله های الکتریکی را با مشکل مواجه کند اگر چه زمان زیادی از برنامه ریزی و عملیاتی کردن این طرح نگذشته است.
سروش مدبری، معاون آب و خاک سازمان محیط زیست در این خصوص گفت: این کار نیاز به زمان و سرمایه گذار دارد و ما مشکلات خطرناکتری مثل انباشت زباله های بیمارستانی داریم و در طول 50 سال گذشته متاسفانه نتوانسته ایم در کشور برنامه ای مناسب برای حل این معضل تدارک ببینیم و هنوز بحران زباله های بیمارستانی وجود دارد، اما در کارگاه آموزشی سال آینده در سوئیس به مردم و حضور سرمایه گذار و امنیت درآمد در این حوزه توجه شده است که امید می رود بتواند حرکتی جدی و جهانی برای حل بحران زباله های الکترونیک در جهان انجام دهد.
این مسئول به تدارک برنامه ای برای انجام کارگاه آموزش مدیریت پسماندهای الکترونیک اشاره کرد و گفت: بر اساس نیاز سنجی ها متوجه شدیم مسئله زباله های الکترونیکی از اهمیت زیادی برخوردارند.
معاون آب و خاک سازمان محیط زیست کشور، به مسائل مالی و حضور کسانی که فناوری این حوزه را در اختیار دارند و همین طور استادان و کارشناسان حوزه زباله های الکترونیک در کارگاه آموزشی  اشاره و تاکید کرد: این کارگاه به مخاطبان محیط زیستی فعال و متخصص و همین طور تولید کنندگان وسایل الکترونیکی و مصرف کنندگان آنها آموزش می دهد که چطور با این مسئله برخورد و باعث کم شدن اثرات و از بین رفتن مشکلات آن شوند.
مدبری با اشاره به انجام مکاتبات کنوانسیون با نهادها و سازمانها و دستگاه های مرتبط تاکید کرد: هیچ آمار و اطلاعات دقیقی در خصوص تعداد وسایل الکترونیک در کشور در اختیار نداریم و نمی دانیم مثلاً چند عدد موبایل در کشور وجود دارد و مثلاً چه تعداد رایانه به کشور وارد می شود تا در مورد آنها برنامه ریزی دقیق داشته باشیم؛ چرا که به طور مثال عمر مفید وسایل الکترونیک در کشور به نسبت نرم جهانی کمتر است و این مسئله و قاچاق بخش زیادی از گوشی های بازار کشور، تمام تلاش و مکاتبات با گمرک و اتحادیه فروشندگان را بی نتیجه گذاشته و نتوانسته ایم به ورود و تعداد و عمر وسایل الکتریکی و الکترونیک در کشور آگاه شویم.
مجموع مشکلات این حوزه می تواند مانعی برای دادن اطلاعات صحیح سازمان محیط زیست و کنوانسیون جهانی  "بازل" به سرمایه گذاران در این حوزه باشد.

خوردن گوشت و گازهای گلخانه ای
 ليلا رستگار
خوردن گوشت هيچ گاه به اندازه امروز رايج و به همان اندازه بحث برانگيز نبوده است.
رواج سريع گوشت خواري باعث شده است كه قيمت گندم و جو (به دليل استفاده براي تغذيه دام)
دو برابر شود و ميليون ها نفر در جهان دچار گرسنگي شوند. اين كار با تحولي كه در دام داري ايجاد كرده، نتيجه اش افزايش بيشتر گازهاي گلخانه اي است.
مردم معمولاً اگر بتوانند هزينه خريد گوشت را بپردازند، دوست دارند گوشت مصرف كنند. امروزه يكي از نشانه هاي خارج شدن مردم يك جامعه از فقر، مصرف هرچه بيشتر گوشت است.  خوردن گوشت در عصر حاضر يكي از نشانه هاي رشد اقتصادي در كشورهايي مثل چين و هند است.
در چين در كمتر از سه دهه مصرف گوشت هر نفر بيش از دو برابر شده است، يعني از 24 كيلو در سال 1980 به 54 كيلو در سال 2007 رسيده است. در هند مصرف مرغ از اين هم بيشتر  است، به نحوي كه آنها در سال 1990 تنها 2/0 تن مصرف داشته اند و اين رقم اكنون به 3/2 تن رسيده است. پيش  بيني مي شود كه مقدار مصرف در اين دو كشور پرجمعيت دنيا از اين هم بيشتر شود!
مشكل اينجاست كه پرورش دام به گندم و جو نياز زيادي دارد و  اگر توسط دام ها استفاده نشود مي تواند غذاي بسياري از مردم باشد.  براي توليد يك كيلو گوشت گوساله به 8 تا 9 كيلو جو و گندم نياز است. هم چنين براي اينكه گوساله اي پروار شود براي هر كيلوي آن ، 20 متر مربع زمين لازم است، در صورتي كه براي توليد يك كيلو سبزي فقط 3/0 متر مربع زمين لازم است. در حالي كه دو كشور پرجمعيت دنيا هر روز بيش از قبل به خوردن گوشت و مرغ علاقه  نشان مي دهند، نشانه هاي بحران در تامين غذاي مردم دنيا از هم اكنون آشكار شده است.
آنچه كه امروزه به «انقلاب دام پروري» معروف است، خود باعث افزايش گرماي كره زمين مي شود. سازمان غذا و كشاورزي ملل متحد در گزارش خود گفته است يك پنجم گازهاي گلخانه اي كه در دنيا توليد مي شوند، به دليل پرورش دام ها براي تهيه غذاي مردم است؛ يعني بيشتر از تمام رفت و آمدهاي وسايل نقليه در دنيا.
چراي دام عامل اصلي از بين رفتن جنگل ها در تمام دنياست. از طرف ديگر چراي بي رويه دام ها يك پنجم مراتع دنيا را به بيابان تبديل مي كند. همچنين براي اينكه يك ليتر شير توليد شود رقم باور نكردني 990 ليتر آب مورد نياز است!
اما انسان به دليلي همه چيز خوار است. گوشت يكي از راه هاي مهم تامين بسياري از مواد مغذي است. با اين حال بسياري از مردم همچنان گياه خواري را انتخاب مي كنند. براي مثال بسياري از هندو ها و بودايي ها به دليل مذهبي هيچ محصول دامي را مصرف نمي كنند. برخي ديگر هم به دليل هاي ديگري  از خوردن گوشت خودداري مي كنند؛
براي مثال 3/2 درصد از بزرگسالان در  امريكا گياه خوار هستند و 7/6 درصد هم از گوشت قرمز استفاده نمي كنند.
واقعيت اين است كه خوردن يا نخوردن گوشت يك مسئله كاملاً انتخابي است. اما مسلماً با توجه به مسايلي كه دامداري براي دنياي امروز به وجود مي آورد، اين پيشنهاد مي تواند بسيار درست باشد كه در صورت استفاده از گوشت در رژيم غذايي، تعادل و ميانه روي در مصرف آن حفظ شود و هنگام استفاده از آن به تاثيراتي كه دام پروري زياد بر روي افراد فقير و حتي محيط زيست مي گذارد فكر كنيم تا در صورت تمايل به مقدار درست از آن استفاده كنيم.