روزنامه عصر مردم

بي خوابي در شب هاي پيري
خواب يكي از مهم ترين نيازهاي جسمي و رواني انسان است كه آرامش عجيبي به همراه دارد، طوري كه هر فرد، يك سوم از عمر خود را در خواب سپري مي كند. اگر چند شب بي خوابي يا كم خوابي را تجربه كرده باشيد، حتماً به اين حرف اعتقاد خواهيد داشت كه هيچ چيز نمي تواند جاي يك خواب راحت را بگيرد، ولي متأسفانه با افزايش سن، خواب آدمي دچار يك سري اختلالات مي شود كه حتماً بايد راه علاجي براي آن پيدا كرد. بي خوابي يكي از شايع ترين
 مشكلات سالمندان است که تقريباً بيش از 25 درصد
 از افراد بالاي 65 سال با اين مشكل روبه رو هستند. در واقع بي خوابي، علامت و نشانه اي است كه عدم درمان آن ممكن است مشكلاتي براي سلامت فرد به وجود آورد يا به افسردگي منتهي شود. افراد سالمند در صورت مشاهده موارد زير بايد به پزشك مراجعه نمايند، چون نشان مي دهد به بي خوابي مبتلا شده اند:
- شب ها دير به خواب مي روند.
- از خواب خود رضايت ندارند.
- در خواب احساس بي قراري مي كنند.
- صبح هاي زود از خواب بيدار مي شوند و نمي توانند دوباره به خواب بروند.
انواع بي خوابي بر اساس مدت زمان آن
    مدت زمان بي خوابي بيمار، نقش به سزايي در تشخيص مشکل دارد:
1 - بي خوابي گذرا تنها به مدت چند روز تا يك ماه
 طول مي كشد و اغلب در اثر اضطراب شديد، يك بيماري حاد يا خود درماني ايجاد مي شود.
    2 - بي خوابي هاي كوتاه مدت از يك تا 6 ماه طول مي كشد.
3 - اگر بي خوابي بيشتر از 6 ماه به طول انجامد، مزمن تلقي شده و معمولاً دلايل مختلفي هم دارد. استمرار علائم در تشخيص آن بسيار مهم است. از عوامل اين نوع بي خوابي مي توان به مصرف بيش از حد الكل و داروها و نگراني وسواسي درباره
بي خوابي اشاره كرد.
عوامل بروز بي خوابي
بي خوابي بيشتر در سالمندان رواج دارد، ولي اين بدان معنا نيست كه تنها سالمندان به اين عارضه مبتلا مي شوند، بلكه ممكن است در هر سني به سراغ افراد بيايد.
بي خوابي دلايل زيادي دارد كه دانستن آنها به فرد كمك مي كند تا با اين مشكل راحت تر كنار بيايد و حتي جلوي بروز آن را بگيرد.
بي خوابي در افراد سالمند ممكن است به دلايل اوليه اي مانند وقفه هاي تنفسي خواب، حركات تناوبي عضو خواب رفته و به دلايل ثانويه اي چون وضعيت رواني فرد، استفاده از چندين دارو به طور همزمان، عوامل رواني-اجتماعي و مشكلات پزشكي باشد كه از اين مشكلات پزشكي مي توان به آرتروز، پاركينسون، آلزايمر، سرطان و... اشاره كرد.
   همچنين عواملي چون درد، اضطراب حاد و مزمن، برخي داروها، مصرف كافئين، نيكوتين و الكل پيش از خواب، گرفتگي هاي عضلاني در طول شب، حملات اضطرابي يا ديدن كابوس هاي شبانه، رفتارهايي چون ترس از بي خوابي و عادتهای نادرستي مانند خوردن غذا در رختخواب مي توانند، موجب بروز بي خوابي شوند.
علاوه بر اين ها، يائسگي در زنان مسن، نقش بسيار مهمي در مشكلات خواب دارد و اغلب اظهار مي كنند كه گر گرفتگي ها و تعريق زياد شبانه مانع از داشتن خوابي راحت در آنها مي شود، طوري كه حدود نيمي از زنان يائسه از اين مشكل شكايت دارند.
   فرآيند بي خوابي و عوارض ناشي از آن
اگر در اطراف خود فرد سالمندي داشته باشيد، خواهيد ديد كه با كوچك ترين صدايي از خواب بيدار مي شود و خواب بسيار سبكي دارد. همين مسئله، يعني بيدار شدن هاي متعدد در طي شب باعث
 بي خوابي و مشكلات بسياري براي سالمندان مي شود.
فرآيند طبيعي خواب اصولاً به اين ترتيب است كه: فرد به تدريج به خواب مي رود و اين مرحله خواب سبك است و كم كم به سمت خواب عميق پيش مي رود كه معمولاً به راحتي و با هر صدايي از خواب بيدار نمي شود.
در جوانان و افراد عادي اين فرآيند معمولاً صورت مي گيرد و افراد وارد خواب عميق مي شوند، ولي كودكان و سالمندان وارد خواب عميق نمي شوند
 و قسمت اعظم مشكل سالمندان از همين جا ناشي مي شود. با افزايش سن، نياز به خواب كاهش مي يابد و همين كم خوابي ها و بي خوابي ها
 مي تواند مشكلات و عوارضي براي افراد سالمند ايجاد كند. در صورتي كه اين بي خوابي مزمن شود، ممكن است باعث تشديد بيماري هاي جسمي و رواني فرد شود. بي خوابي همچنين مي تواند منجر به خواب آلودگي در طول روز شود كه همين مسئله باعث بروز اختلال حواس مي شود. به علاوه گيجي، كندي رواني حركتي، كاهش شناخت فرد از محيط خود، افزايش خطر آسيب، بروز افسردگي، خستگي، تحريك پذيري، كاهش حافظه و تمركز، و كسالت در طي روز هم ممكن است به دنبال بي خوابي هاي مكرر پديد آيد.

براي جذب بهتر قرص کلسيم چه کنيم؟
نیره ولدخانی*
کلسيم براي حفظ سلامت و استحکام استخوان ها،
دندان و لثه ها ضروري است. همچينن در حفظ ضربان طبيعي قلب، انتقال پيام هاي عصبي و عملکرد صحيح عضلات نقش دارد.
1 - همراه با مکمل کلسيم، از قرص ويتامين C يا مواد غذايي غني از ويتامين C مثل پرتقال استفاده کنيد. ويتامين C، جذب کلسيم را افزايش مي دهد.
2 - اسيد آمينه «ليزين» براي جذب کلسيم لازم است. بنابراین غذاهاي غني از آن را بخوريد، مثل تخم مرغ، ماهي، سويا و فرآورده هاي آن، لوبيا.
3 - سه بار در هفته و هر بار به مدت 15 دقيقه در معرض تابش مستقيم نور آفتاب قرار بگيريد، زيرا نور آفتاب آسان ترين راه براي تأمین ويتامين D بدن است (ويتامين D در اثر تابش مستقيم نور خورشيد بر پوست، در بدن ساخته مي شود). ويتامين D براي جذب بهتر کلسيم، ضروري است. البته بين ساعات 10 صبح تا 2 بعداز ظهر که تابش نور خورشيد شديد است، زير آفتاب نرويد.
4 - مقدار مکمل کلسيم مصرفي روزانه خود را چند قسمت تقسيم کنيد و هر بار يک قسمت را بخوريد، زيرا مطالعات نشان داده است که دريافت مکمل کلسيم در دفعات متعدد و مقدار کمتر، مؤثرتر از دريافت يک جاي کلسيم و به مقدار زياد است؛ مثلاً اگر بايد روزانه 2 عدد قرص کلسيم بخوريد، صبح يک عدد و عصر هم يک عدد بخوريد.
5 - مکمل کلسيم را به نسبت 2 به 1 همراه يا مکمل منيزيم بخوريد، يعني 2 قسمت کلسيم و يک قسمت منيزيم.
6 - مکمل کلسيم را به همراه مکمل آهن نخوريد، زيرا اثر هر دوي آنها کاهش مي يابد.
7 - همراه با کلسيم، مقدار زيادي مکمل روي مصرف نکنيد، زيرا مقادير بالاي روي، جذب کلسيم را کاهش مي دهد. ويتامين D براي جذب بهتر کلسيم، ضروري است.
  8 - نوشابه هاي گازدار را به مقدار خيلي کم مصرف کنيد يا اصلا مصرف نکنيد، زيرا به علت داشتن اسيد فسفريک (فسفر زياد) باعث دفع کلسيم از بدن مي شود. مصرف زياد فسفر، باعث دفع کلسيم از طريق ادرار مي شود.
9 - مصرف غذاهایي با منشأ حيواني را کاهش دهيد. دريافت زياد پروتئين هاي حيواني (مثل گوشت، تخم مرغ، شير و لبنيات) دفع ادراري کلسيم را افزايش مي دهند. دريافت زياد نمک نيز چنين اثري دارد.
  10 - تنقلات و خوراکي هاي کم ارزش، الکل، قهوه و آرد سفيد (مثل نان لواش) را خيلي مصرف کنيد. اين مواد غذايي باعث
مي شوند کلسيم زيادي از بدن دفع شود و جذب آن کاهش يابد.
11 - مواد غذايي حاوي اگزالات را به ميزان متوسط مصرف کنيد، زيرا اگزالات، با جذب کلسيم تداخل مي کند. مواد غذايي حاوي اگزالات شامل بادام، بادام زميني، چغندر و برگ آن، ريواس، اسفناج، کلم، کاکائو، چاي، آلو و توت ها است.
12 - سبوس گندم را به ميزان متوسط مصرف کنيد، زيرا مصرف زياد آن، با جذب کلسيم تداخل مي کند.
    13 - داروهاي مصرفي خود را بررسي کنيد، زيرا بعضي از آنها مثل گلوکوکورتيکوئيد ها با جذب کلسيم تداخل مي کنند. در مورد مصرف همزمان داروها و مکمل کلسيم با پزشک مشورت کنيد.
نکات:
1 - مقدار مکمل کلسيم توصيه شده در روز، 800 تا 1500 ميلي گرم است.
2 - مکمل هاي آنتي اسيد، منبع خوبي از کلسيم نيستند، زيرا اسيد معده را خنثي مي کنند، در حالي که کلسيم در محيط اسيدي بهتر جذب مي شود. آنتي اسيدهاي حاوي آلومينيوم مثل (آلومينيوم ام جي)،
 مي توانند دفع کلسيم از ادرار را افزايش دهند.
   3 - اگر داروي خاصي مصرف مي کنيد، قبل از مصرف مکمل کلسيم با پزشک خود يا دکتر داروساز مشورت کنيد.
4 - اگر سنگ کليه داريد، يا سابقه ابتلا به سنگ کليه در خانواده شما وجود دارد، مکمل کلسيم نخوريد.
   * کارشناس علوم تغذيه
سايت تبيان

تجربه بيش از دو مورد بارداري، خطر بروز چاقي را به دنبال دارد
يک متخصص تغذيه معتقد است، زايمان بيش از 2 مورد، خطر چاقي و افزايش وزن را در زنان به همراه دارد.
اين مطالعه با هدف «تعيين اثر تعداد بارداري بر خطر چاقي »
 توسط مهرانگيز علاف، متخصص تغذيه بر روي 341 زن 15تا 59 ساله که شش ماه از آخرين زايمان آنها مي گذشت انجام شده است. داده ها و اطلاعات مورد نياز به روش مصاحبه و اندازه گيري نمايه توده بدني مطابق با استانداردهاي سازمان جهاني بهداشت به دست آمد كه براساس آن نمايه توده بدني (BMI) بزرگتر از 29/9 به عنوان معيار چاقي انتخاب شد. ميانگين نمايه توده بدني شرکت کنندگان 26/5 بدست آمد و تعداد افراد چاق 75 نفر (22درصد) بودند. يافته هاي اين مطالعه نشان مي دهد، خطر افزايش وزن و ابتلا به چاقي در زناني که حداکثر دو زايمان داشتند به صورت معناداري کمتر از زناني بود که بيش از دو زايمان را تجربه کرده بودند. نتايج نهايي اين بررسي حاکي است، تجربه بارداري بيش از دومورد با خطر افزايش وزن و چاقي همراه است. گفتني است، چاقي يکي از شايعترين اختلالات تغذيه اي است که به دليل گسترش بي سابقه، سازمان جهاني بهداشت آن را همه گيري جهاني اعلام کرده است. مطالعات اندکي در مورد نقش تعداد بارداري با تغييرات وزن بدن در بعضي کشورها انجام شده است که نشان مي دهد چاقي در زناني که زايمان کرده اند
20 درصد بيشتر از ساير زناني است که زايمان نکرده اند.

ابتلا به زوال عقلی هر 20 سال دو برابر می شود
بیماری آلزایمر یکی از پر آوازه ترین بیماری های لاعلاج جهان است که سالانه تعداد زیادی از افراد را به خود آلوده کرده و به کام مرگ می کشاند. یکی از مشهورترین علائم این بیماری ضعیف شدن قدرت حافظه و به خصوص حافظه موقت است که در دوران پیری آغاز می شود. از دیگر آثار این بیماری از دست دادن قدرت تشخیص زمان، از دست دادن قدرت تکلم و گوشه گیری اعلام شده است. پزشکان معتقدند این بیماری 5 الی 10 سال پس از آغاز علائم می تواند موجب مرگ بیمار شود، این در حالی است که در واقع بیماری 20 سال قبل از زمان ظهور علائم آغاز شده است.تاکنون مطالعات متفاوتی در رابطه با شیوه های ممکن درمان این بیماری که باعث از دست رفتن سیناپس های نورونی در برخی مناطق مغز و ایجاد پلاکهای کروی شکل پروتئینی در خارج از نورونها
می شود، صورت گرفته است که هیچ یک تاکنون به نتیجه قطعی و مؤثری دست نیافته است. سطح ابتلا به این بیماری در جهان افزایشی نگران کننده داشته است. بر اساس تحقیقات به عمل آمده و محاسبات آماری، در حال حاضر و به صورت تقریبی 3/24 میلیون انسان در سطح جهان به بیماری زوال عقلی مبتلا هستند که دو سوم از این افراد علائمی مشابه آلزایمر از خود نشان می دهند و سالانه به این تعداد 6/4 میلیون نفر افزوده می شوند. به بیانی دیگر تعداد مبتلایان به زوال عقلی هر 20 سال دو برابر می شود.بر اساس گزارش سایت بین المللی بیماری آلزایمر، در صورت ادامه این روند تا سال 2040 بالغ بر 1/81 میلیون نفر از مردم جهان به بیماری زوال عقلی ابتلا خواهند یافت.

مبتلايان به آلرژي فصلي، پوشيدن لباس هاي روشن و استفاده از عينك را فراموش نكنند
بهار براي بسياري فصل شکوفه، رايحه گلها، رنگهاي بي بديل و دوران نزديکي بيشتر با طبيعت است، اما براي عده اي ديگر پيام آور آغاز حساسيتهاي فصلي است.
براي افرادي که به گرده گياهان، گلها و درختان آلرژي دارند، اين گرده ها منجر به عطسه، خارش، ريزش
آب بيني، اشک و سرفه مي شوند.
ژنگ جي رييس دپارتمان امراض پوستي بيمارستان رويي جين معتقد است: افرادي که داراي چنين حساسيتهايي هستند مي بايست از دست زدن به درختان يا گلها هم اجتناب ورزند و تنها با نگاه کردن از آنها لذت ببرند.
ژنگ در ادامه افزود: وقتي گرده گل در هوا وجود دارد مي تواند در چشم، پوست، بيني و شش جاي گيرد و منجر به واکنش آلرژيک شود، نشانه هاي اين حساسيت، ورم غشا مخاطي بيني، التهابات آلرژيک (در آلرژيهاي چشمي) و آسم هاي آلرژيک است.
برخلاف آلرژي نسبت به حيوانات خانگي و يا گرد و غبار، اجتناب از قرار گرفتن در معرض گرده گياهان به دليل حرکت آنها در هوا مشکل است.
بر اين اساس ژنگ پيشنهاد کرد: در زمان حضور در منزل با بستن پنجره ها مانع از ورود گرده ها شويم، مخصوصاً در زماني که شدت وزش باد بيشتر مي شود.
وي همچنين استفاده از عينک در بيرون از منزل، پوشيدن لباس هاي روشن با آستين بلند براي جلوگيري از آلرژي پوستي، بستن پنجره ماشين در زمان سفر و شستن دستها را از ضروريات دانست.
ژنگ براي افرادي که از آسم هاي آلرژيک رنج
 مي برند، همراه داشتن داروي ضد آلرژيک شامل اسپري بيني و قطره چشمي را مهم ارزيابي کرده و به آنها توصيه کرد: با مراجعه به پزشک، نوع آلرژي و گرده حساسيت زا را تشخيص دهند.

براي جلوگيري ازعفونت هاي قارچي با پاي برهنه راه نرويد
براي جلوگيري از عفونت هاي قارچي در محيط هاي عمومي مانند استخرها، زير دوش هاي آب و رختکن ها با پاي برهنه راه نرويد. دکتر نيوشا ضيائي متخصص پوست و مو گفت: عفونت هاي قارچي پا اغلب در رختکن ها و دوش هاي عمومي يا هر جاي ديگر که مرطوب، کم نور و گرم باشد، شيوع پيدا مي کند. وي افزود: در محيط هايي مانند استخرها، زير دوش هاي آب و رختکن ها با پاي برهنه راه نرويد، قبل از پوشيدن کفش براي خشک کردن پاهايتان "پودر تالک" به آنها بپاشيد و کفشي بپوشيد که هوا بتواند در آن جريان داشته باشد و پاهايتان را خشک نگه داريد. ضيائي تاکيد کرد: جوراب هاي ضخيم و رطوبت گير بپوشيد تا پاهايتان خشک بماند و روزانه آنها را تعويض کنيد.
مبتلايان به آلرژي فصلي، پوشيدن لباس هاي روشن و استفاده از عينك را فراموش نكنند
بهار براي بسياري فصل شکوفه، رايحه گلها، رنگهاي بي بديل و دوران نزديکي بيشتر با طبيعت است، اما براي عده اي ديگر پيام آور آغاز حساسيتهاي فصلي است.
براي افرادي که به گرده گياهان، گلها و درختان آلرژي دارند، اين گرده ها منجر به عطسه، خارش، ريزش
آب بيني، اشک و سرفه مي شوند.
ژنگ جي رييس دپارتمان امراض پوستي بيمارستان رويي جين معتقد است: افرادي که داراي چنين حساسيتهايي هستند مي بايست از دست زدن به درختان يا گلها هم اجتناب ورزند و تنها با نگاه کردن از آنها لذت ببرند.
ژنگ در ادامه افزود: وقتي گرده گل در هوا وجود دارد مي تواند در چشم، پوست، بيني و شش جاي گيرد و منجر به واکنش آلرژيک شود، نشانه هاي اين حساسيت، ورم غشا مخاطي بيني، التهابات آلرژيک (در آلرژيهاي چشمي) و آسم هاي آلرژيک است.
برخلاف آلرژي نسبت به حيوانات خانگي و يا گرد و غبار، اجتناب از قرار گرفتن در معرض گرده گياهان به دليل حرکت آنها در هوا مشکل است.
بر اين اساس ژنگ پيشنهاد کرد: در زمان حضور در منزل با بستن پنجره ها مانع از ورود گرده ها شويم، مخصوصاً در زماني که شدت وزش باد بيشتر مي شود.
وي همچنين استفاده از عينک در بيرون از منزل، پوشيدن لباس هاي روشن با آستين بلند براي جلوگيري از آلرژي پوستي، بستن پنجره ماشين در زمان سفر و شستن دستها را از ضروريات دانست.
ژنگ براي افرادي که از آسم هاي آلرژيک رنج مي برند، همراه داشتن داروي ضد آلرژيک شامل اسپري بيني و قطره چشمي را مهم ارزيابي کرده و به آنها توصيه کرد: با مراجعه به پزشک، نوع آلرژي و گرده حساسيت زا را تشخيص دهند.