روزنامه عصر مردم

اثرات ورزش در روح آدمی
پژوهش و تحقیق از: فرنوش حق نیاز جهرمی

ورزش که از دیرباز با آدمی و حتی حیوانات همراه و همساز بوده است با توجه به پیشرفت های پزشکی و استفاده از ابزارهای پیشرفته ورزشی، اثرات مثبت خود را بیش از پیش نمایان ساخته و به ویژه در وضعیت کنونی که آدمی اسیر در چنبره زندگی ماشینی است و از ورزش طبیعی و تحرکات بدنی دور افتاده است، می تواند در سلامت جسم و روح آدمی به ویژه دانش آموزان که در سن رشد و تحولات بیشتری قرار دارند تأثیرگذار باشد!
بر این اساس در این نوشتار سعی شده است از دیدگاه های صاحب نظران و تحقیقات پزشکی به منظور هر چه بیشتر آشنا ساختن اولیاء دانش آموزان و مربیان مدرسه از آثار ارزنده و مثبت ورزش استفاده کرده و با آخرین دستاوردهای علمی در اثر فعل و انفعالات ورزشی آشنا شویم.
نخست آثار و نتایج فعل و انفعالات ورزش در پیشگیری از افسردگی و بالا بردن روحیه عمومی فرد را مورد بررسی قرار می دهیم:
1 -پیشگیری از افسردگی و بالا بردن روحیۀ عمومی فرد
در حین انجام فعالیت بدنی، تولید یک مادۀ شیمیایی از بدن به نام «سروتونین» بیشتر می شود. کاهش سروتونین در بدن با افسردگی مرتبط می باشد و داروهای ضد افسردگی نیز در جهت افزایش این ماده در بدن عمل می کنند. بنابراین در میان افرادی که به طور مرتب ورزش می کنند، به ندرت می توان شخص افسرده ای یافت. از طرفی با ورزش کردن، تولید «اندروفین» و «اپی نفرین» و «سیتوکین ها» نیز افزایش می یابد و این مواد به طور طبیعی باعث بالا بردن سطح هوشیاری و روحیۀ عمومی فرد شده و احساس انرژی و شادابی بیشتری برای انجام کارهای روزمرۀ زندگی به شخص ورزشکار اعطا می کنند.
2 - تأثیر در زندگی خانوادگی،  اجتماعی و  شغل افراد
مسلماً یک شخص ورزشکار با تنبلی و کسالت بیگانه و علاوه بر داشتن هیکلی متناسب و خوش فرم از روحیۀ بالا و شادابی نیز برخوردار است و این موفقیت، ارتباطات وی را در زندگی روزمره، چه در خانواده و چه در اجتماع یا محیط کار تضمین می کند. مسلماً کارفرمایان در استخدام افراد، این معیارهای مهم را در نظر خواهند گرفت. بنابراین یک شخص سالم و تندرست، از موقعیت و پیشرفت شغلی بهتری نسبت به افراد چاق و کم تحرک برخوردار خواهد بود.
3 - پیشگیری از ابتلا به آلودگی های اجتماعی
یک فرد سالم و ورزشکار قطعاً به طور ناخودآگاه از سیگار دوری می کند،  چون درمی یابد با ورزش به اکسیژن بیشتری نیاز دارد، ولی سیگار یا مواد مخدر به وضوح انرژی وی را کم کرده و او را ضعیف تر می کند. بنابراین خود به خود برای پیشرفت در امور ورزشی خویش و برای انجام تمرینات، از این مواد دوری می جوید. از طرفی، در یک محیط ورزشی سالم، از این گونه افراد و آلودگی ها کمتر می توان اثری یافت و احتمال ابتلای چنین افرادی به آلودگی های اجتماعی بسیار پایین بوده و به دلیل روحیۀ ورزشی از بسیاری ناهنجاری های دیگر اجتماعی، که با خلق و خوی جوانمردی و ورزشکاری همخوانی ندارد، پرهیز می کنند.
4 - تقویت عملکرد ذهن در یادگیری و هماهنگی
تعریف ورزش تنها در افزایش فعالیت جسمانی خلاصه نمی شود. بسیاری از ورزش های امروزی نظیر پینگ پنگ، اسکیت، اسکی، بسکتبال، شنا و... حرفه ای هستند و نیاز به یادگیری و حتی مربیان مجرب دارند و کار فکری زیادی را نیز می طلبند. بنابراین ورزش های امروزی تنها یک فعالیت جسمی ساده نیستند، بلکه قابلیت های پیچیدۀ مغز را در امور مختلف از جمله هماهنگی، چالاکی و سریع بودن، درست عمل کردن و درست تصمیم گرفتن تقویت می کنند. به گونه ای که در یک شخص غیرورزشکار این قابلیت های مغز خاموش می ماند و به تدریج ذهن تنبل و سست می شود و این گونه افراد بیشتر تمایل دارند در یک گوشه بنشینند و در فکر فرو روند. به طور کلی می توان گفت ورزش در تمامی اجزای جسم و ذهن بدن و در تمامی مراحل زندگی انسان تأثیر غیرقابل انکار و بسزایی دارد.
فواید روحی- روانی ورزش:
1 - شادابی و احساس آرامش
از ضروری ترین نیازهای بشر  که جزو شرط های اصلی بهداشت روانی به شمار می رود، آرامش خاطر، احساس امنیت، شادابی و نشاط است و ورزش یکی از راههای دستیابی به این امر مهم می باشد. ورزش از طرفی با ایجاد محیطی فرح انگیز و نشاط آور و از سوی دیگر با کاستن فشارهای عضلانی و از بین بردن سستی و کسالت، فشارهای روانی را مهار می کند و باعث احساس شادی و نشاط می شود. به همین دلیل ورزش را «رابط جسم و ذهن» می نامند.
در ایجاد احساس نشاط و شادابی حین ورزش، ترشح مخدرهای طبیعی گروه اندروفین ها در مغز و غده هیپوفیز نقش مهمی را  ایفا می کنند. هنگام ورزش کردن، ترشح میانجی های عصبی- شیمیایی مثل اندروفین، انکفالین و سروتونین در خون افزایش یافته و با اثرات ضد درد و شادی بخش خود قادرند در فرد نشاط و سرور ایجاد کنند. برنامه های منظم و متعادل ورزشی مثل راه رفتن سریع به مدت بیست دقیقه در هر روز تولید اندروفین ها را برمی انگیزد و احساس نشاط را تقویت می کند.
2 -افزایش امید به زندگی و لذت بردن از آن
تمام تلاش و کوشش انسان، برای دستیابی به زندگی بهتر، هدفمند و با کیفیت عالی همراه با کامیابی و رسیدن به لذت واقعی است که ورزش بهترین زمینه ساز رسیدن به این هدف ها می باشد. ورزش کیفیت زندگی را بهتر می کند و نیز کارکرد جسمی را حفظ کرده و زندگی مستقل افراد مسن را طولانی تر می سازد.
حتی امید به زندگی افراد چاقی که دارای تحرک هستند از امید به زندگی افراد لاغری که اکثر اوقات در جلوی تلویزیون نشسته اند، بیشتر است. پژوهش های انجام گرفته در مورد چهل هزار زن حاکی است که حتی تحرکات بدنی ملایم نظیر باغبانی یا پیاده روی، در صورتی که چند بار در هفته صورت گیرد، به افزایش طول عمر کمک می کند.
3 - ایجاد انگیزه و روحیۀ بهتر
روبرت اپستین روانشناس و یکی از مؤلفین «کتاب بزرگ مسابقه انگیزش» می گوید: «ورزش نه تنها باعث می شود شغلی بیابید، بلکه ممکن است کمک کند آن را حفظ کنید؛ زیرا تحرک بدنی کوتاه مدت در فاصله ساعت های کاری، انرژی شما را افزایش می دهد.» به نظر او حرکات ورزشی پرجنب و جوش در طول روزهای کاری باعث افزایش انگیزه می شود. انگیزه در ورزش در افراد بین 8 تا 18 سال
رابطۀ نزدیکی با یاد گرفتن مهارت ها، لذت بردن از زندگی، پیشرفت، خودکفایی و توانایی جسمی و روانی و در مجموع تقویت بهداشت روانی دارد.
4 - پرورش و تقویت نیروی اراده و رشد خلاقیت
افزایش اعتماد به نفس
ورزش باعث افزایش اعتماد به نفس و تسلط بر مسایل می شود. اعتماد به نفس از داشتن روابط موفقیت آمیز با دیگران و آموختن مهارت ها نشأت می گیرد. مهمترین عوامل ایجاد اعتماد به نفس عبارتند از: خانواده، مدرسه، فعالیت های تفریحی و ورزشی و ارتباط متقابلی که در این مراحل فرد می آموزد.
مشخص شده است که فعالیت های بدنی تأثیرات مثبتی در ایجاد اعتماد به نفس در بزرگسالان دارد.
مردان و زنانی که در مورد ورزشکار بودن خود صحبت می کنند، بیش از آنهایی که دراین باره صحبت نمی کنند، سختکوش، متکی به نفس و مسلط به خود به نظر می رسند.
منابع:
- مجلات نشاط، شادابی با ورزش
- کتاب جامعه ورزشی
- مجله ارزش و ورزش

آموزش برخورد صحيح با تنش ها به افراد پرخطر جامعه در پيشگيري از MS مؤثر است

نتايج يک بررسي حاکي است، آموزش برخورد صحيح با تنش ها به افراد پرخطر جامعه در پيشگيري از «MS» و بيماري هاي قلبي- عروقي- مؤثر است.
اين بررسي توسط گروهي از محققان دانشگاه علوم پزشکي اصفهان و با هدف تعيين رابطه حوادث تنش زاي مهم زندگي با شيوع «MS» در خانواده مبتلايان به ديابت نوع 2 انجام شده است.
در اين مطالعه که به صورت مقطعي در مركز تحقيقات غدد و متابوليسم اصفهان انجام شد، افراد 35 تا 55 ساله خانواده مبتلايان به ديابت نوع دو مورد مطالعه قرار گرفتند.
دانشمندان معتقدند که ميان ابتلا به سندرم متابوليك (MS) و تنش هاي محيطي رابطه احتمالي وجود دارد.
سندرم متابوليک (MS) شامل مجموعه اي از عوامل خطر است که هسته مرکزي آنها مقاوم به انسولين است که مي تواند زمينه ساز افزايش خطر بروز عواقبي مانند بيماري هاي قلبي و عروقي،
ديابت و مرگ و مير شود.
جهت انجام اين مطالعه پرسشنامه اي از حوادث تنش زا، فعاليت بدني و خصوصيات فردي توسط افراد کامل شد، دور كمر، فشارخون، تري گليسريد، كلسترول تام وHDL اندازه گيري و MS براساس معيار ATPIII تعريف و داده هاي بدست آمده با آزمون هاي آماري مجذور كاي، آناليز واريانس، كوواريانس و Post Hoc تجزيه و تحليل شدند.
نتايج اين بررسي حاکي است، از آنجايي که تنش يکي از عوامل بروز بيماري هاي قلبي است مي توان با آموزش برخورد صحيح با تنش ها به افراد پرخطر جامعه در پيشگيري از «MS» گام برداشت.
لازم به ذکر است نتايج اين بررسي در مجله دانشگاه علوم پزشكي قزوين منتشر شده است.


درمان دیابت نوع 2 با چای آفریقایی
پژوهشگران دانمارکی با کمک نوعی چای آفریقایی توانستند به روش جدیدی در درمان دیابت نوع 2 دست بایند.
به گزارش مهر، این چای در طب سنتی نیجریه در درمان بسیاری از بیماریها مورد استفاده قرار می گیرد.
اکنون محققان دپارتمان شیمی پزشکی دانشگاه کوپنهاگ موفق شدند از این چای که عصاره میوه ها و برگهای درختان خاص این منطقه آفریقایی است، در درمان دیابت نوع 2 بهره ببرند.
در این تحقیقات، دانشمندان دانمارکی موشهایی تولید کردند که با روشهای مهندسی ژنتیک در آنها بیماری دیابت نوع 2 شکل گرفته بود. سپس با ترکیب 50 کیلو برگ و 300 کیلو میوه این درختان خاص چای مورد نظر را آماده کردند و به موشها دادند.
نتایج این آزمایش نشان داد که پس از 6 هفته درمان روزانه با این چای آفریقایی و رژیم غذایی کم چرب، تغییراتی در ترکیب و میزان چربی موشهای بیمار مشاهده شد و به تدریج میزان حفاظت پانکراس حساس این موشها افزایش یافت.
این محققان پس از انجام آزمایشات حیوانی، این چای را در یک آزمایش بالینی به مدت 4 ماه روی 23 بیمار متاثر از دیابت نوع 2 بررسی کردند و به نتایج رضایت بخش چشمگیری دست یافتند در این آزمایش به گروه کنترل داروی بی اثر (پلاسیبو) داده شد.
براساس گزارش ساینس دیلی، آزمایشات بالینی نشان داد در بیمارانی که چای آفریقایی را نوشیدند، تعداد اسیدهای چرب اشباع نشده افزایش یافت این افزایش برای سلولهای بدن خوب است چراکه چربیهای اشباع نشده موجب می شوند خاصیت تراوایی غشای سلولی افزایش یابد این افزایش خاصیت تراوایی به سلولها در جذب بهتر گلوکز از خون و در نتیجه درمان دیابت نوع 2 کمک می کند.

تاثیر ویتامینهای آنتی اکسیدان بر تمرینات ورزشی
پژوهشگران آلمانی دریافتند که مصرف ویتامینهای آنتی اکسیدان بلافاصله پس از انجام تمرینات ورزشی می تواند اثرات مفید این تمرینات را از بین ببرند.
ویتامینهای آنتی اکسیدان مثل ویتامینهای C و E مخالف رادیکالهای آزاد هستند و می توانند از صدمات وارده به ارگانیسم در اثر حمله رادیکالهای آزاد پیشگیری کنند. این صدمات که به "استرس اکسیداتیو" معروف هستند در پیری عادی دیده می شوند، اما می توانند در بیماریهای حاد از جمله بیماریهای قلبی عروقی و سرطانها نیز وجود داشته باشند.
تمرینات فیزیکی فشرده، رادیکالهای آزاد را تولید می کنند و به همین علت بسیاری از مردم پس از انجام این تمرینات از ویتامینهای  C و E استفاده می کنند.
اکنون نتایج تحقیقات دانشمندان دانشگاه "ینا" در آلمان که در مجله علمی Pnas منتشر شده است نشان می دهد که این رادیکالهای آزاد می توانند اثرات مثبتی روی ارگانیسم داشته باشند. در واقع این رادیکالهای آزاد حساسیت انسولین را افزایش می دهد. حساسیت انسولین در اثر بیماری دیابت نوع 2 از بین می رود. این در حالی است که این عمل سودمند رادیکالهای آزاد در اثر مصرف ویتامینهای آنتی اکسیدان بلافاصله پس از تمرینات ورزشی از بین می رود.