روزنامه عصر مردم

انگيزه پيشرفت
اکبر طالب پور
حتماً تا به حال به کساني برخورد کرده ايد که در انجام کارها و رسيدن به اهدافشان تلاش و کوشش بسيار مي کنند و به کارشان علاقه و اشتياق فراواني نشان مي دهند انگار در درونشان موتوري وجود دارد که آنها را به فعاليت وا مي دارد. در مقابل افرادي ديگر که نسبت به کارهايشان بي تفاوت هستند؛ براي رسيدن به اهدافشان تلاش کمي مي کنند و کوچکترين شکست باعث سرخوردگي آنها مي شود. شايد افرادي را در طول تاريخ سراغ داشته باشيد که با جديت و پشتکار زياد توانسته اند کارهاي بسيار مهمي انجام دهند مثل اختراع، اکتشاف و نظاير اينها. آيا تا بحال از خودتان پرسيده ايد
چه عاملي باعث مي شود که يک فرد پر تلاش و با پشتکار باشد و يکي بي علاقه و کم فعاليت؟ چه عواملي باعث ايجاد شوق و اشتياق در فرد مي شود و چرا ما نسبت به برخي امور علاقه داريم و نسبت به برخي ديگر بي تفاوت هستيم؟
جواب این سؤالات در يک عبارت نهفته است: انگيزه پيشرفت. انگيزه عامل نيرو دهنده، هدايت کننده و نگهدارنده رفتار است. انگيزه را به موتور و فرمان اتومبيل تشبيه کرده اند. افرادي که داراي انگيزه پيشرفت سطح بالايي هستند در فعاليت هاي خود براي کسب موفقيت به سختي مي کوشند و در مقابل کساني که انگيزه چنداني براي پيشرفت و موفقيت ندارند تلاش چنداني
نمي کنند. بنابراين دليل اينکه چرا ما بعضي رفتارها را انجام مي دهيم و بعضي ديگر را انجام نمي دهيم انگيزه هاي ما هستند. فرضاً اگر دانش آموزان و دانشجويان نسبت به درس بي علاقه باشند به توضيحات معلم توجه نخواهند کرد و تکاليف خود را با جديت انجام ندهند، پيشرفت چنداني نصيب آن ها نخواهد شد.
امروزه روانشناسان معتقدند که شيوه هاي فرزند پروري والدين، نحوه تفکر و عقايد پدر، ارزش ها و هنجارهاي جامعه، عوامل اقتصادي و... از عوامل مهم ايجاد يا عدم شکل گيري انگيزه پيشرفت در کودکان هستند.
خصوصيات افراد داراي انگيزه پيشرفت بالا
1 - موفقيت ها را به شخص خود يعني به مهارت ها و کوشش هاي
 شخصي نسبت مي دهند.
2 - شکست هاي خود را به فقدان کوشش و تلاش نسبت مي دهند
نه به فقدان توانايي.
3 - در انجام کارها پافشاري مي کنند. آن ها سعي مي کنند کارهايي با دشواري متوسط را انتخاب کنند و آن را بخوبي انجام دهند.
      4 - در برابر کار و نتايج عملکرد خود احساس مسئوليت مي کنند.
     5 - بيشتر آينده نگر هستند تا گذشته نگر.
6 - با برانگيختگي و شور و حرارت کار مي کنند.
در مقابل افراد دارای انگيزه پيشرفت کم:
1 - به توانايي هاي خود شک دارند و خود را دست کم مي گيرند.
   2 - به محض برخورد با مشکلات دست از تلاش برمي دارند.
3 - تکاليف خيلي سخت و خيلي آسان را براي کار کردن انتخاب مي کنند.
4 - موفقيت هاي خود را به عوامل بيروني مانند شانس و غيره نسبت مي دهند.
5 - شکست هاي خود را به نداشتن توانايي و مهارت نسبت
مي دهند نه به فقدان تلاش و کوشش.
راهکارهاي افزايش انگيزه پيشرفت:
1 - توانايي ها و استعدادهاي خويش را بشناسيد اين باعث
 مي شود که بدانيد بايد در چه مسيري فعاليت کنيد.
2 - اهداف معقول و واقع بينانه انتخاب کنيد. اهداف خيلي بزرگ و دست نيافتني باعث ايجاد درماندگي در شما شده و اين باور برايتان ايجاد مي شود که هر کاري انجام دهيد فايده اي ندارد.
       3 - اعتماد به نفس خود را افزايش دهيد و خود را دست کم نگيريد.
     4 - احساس خود کارآمدي را در خود پرورش دهيد افراديکه خود را کارآمد مي دانند معتقدند که قادرند به طور مؤثري از عهده رويدادهاي زندگي خود برآيند اين افراد در کوشش هاي خود به مراتب ثابت قدم و پايدارتر هستند.
5 - افکار منفي را از خود دور کنيد و مثبت بينديشيد.
6 - وقتيکه کاري را شروع مي کنيد از نتيجه گيري شتابزده پرهيز کنيد و بگذاريد امور، روند طبيعي خود را طي کند.
7 - در موارديکه در کارتان شکست خورديد از سرزنش خود پرهيز کنيد و بجاي آن با تجزيه و تحليل منطقي؛ عواملي را که باعث شکستتان شده است را بيابيد و برطرف کنيد.
8 - سعي کنيد محيط اطراف را تحت نظارت خود بگيريد و سرنوشت امور را خودتان رقم بزنيد.
9 - سعي کنيد به موفقيت هاي خود در کارها فکر کنيد نه به شکست هايتان.
10 - در رسيدن به اهدافتان فعال و پرتلاش باشيد.
توصيه هايي به والدين جهت پرورش فرزنداني با انگيزه پيشرفت بالا:
1 - انتظارات خود را متناسب با سن و توانايي هاي فرزندتان تنظيم کنيد، انتظارات بيش از حد باعث ايجاد ناکامي و سرخوردگي در او مي شود.
2 - به گرمي و صداقت از فرزندانتان حمايت کنيد.
3 - ترتيبي اتخاذ کنيد که فرزندتان توانايي ها، استعدادها و علايق خود را بشناسد.
4 - مهارت خوداتکايي را در فرزندتان پرورش دهيد، انجام کارها را به او واگذار کنيد و بيشتر بر فعاليت هاي او نظارت کنيد.
  5 - حس مسئوليت پذيري را در او ايجاد و تقويت کنيد.

منبع: راسخون


برای آنکه پر نفوذ شوید 

باید کارى کرد بچه ها خانه را محیط صمیمیت بدانند، درد دلهایشان را با والدین خود مطرح کنند، حرفهایشان را با آنها بزنند و ... چه کنیم که خانه محل صمیمیت باشد؟ در این زمینه چند اصل گفته شده است:
 وجود صمیمیت بین پدر و مادر
اگر داخل خانه بین پدر و مادر صمیمیت و همکارى وجود داشته باشد، آنگاه مى توانید از بچه ها توقع داشته باشید که آنها هم با شما همکارى کنند و صمیمى باشند. اولین دارویى که داده مى شود این است که خودتان با یکدیگر صمیمى باشید. دوست باشید، درد دل خود را بگویید، باهم صحبت کنید تا در این محیط این صفات پرورش یابد. «مردم را نه فقط با زبان، بلکه با عمل به راه خیر دعوت کنید.»
هوشیارى، دقت و حسابگرى
در صورتى صمیمیت ایجاد مى شود که فرزند احساس کند والدینش انسانهاى هوشیار و مشکل گشایى هستند. اگر احساس او این باشد که مى توان پدر و مادر را فریب داد احساس صمیمیت نخواهدکرد. موضعگیرى مى کند و کار خودش را انجام مى دهد.
رفتار اخلاقى و شخصیت تربیتى
درستکارى و پاکى و صداقت و حسن خلق به انسان شخصیت مى دهد. شخصیت هم نفوذ ایجاد مى کند و با این نفوذ
مى توان شخص مقابل را متقاعد کرد. فرزندان باید خاطره خوبى از رفتار اخلاقى و شخصیت تربیتى پدر و مادر در دلشان وجود داشته باشد.
برخورد منطقى با خطاهاى فرزندان
درمقابل هر خطا باید عکس العمل مناسبى داشته باشیم. فرزند خطایى کرده و پدر و مادر هم عصبانى شده و اختیار از دست داده اند. در این حالت هر تصمیمى گرفته شود و هر کارى که انجام گیرد غیرمنطقى است و عقلانى نخواهد بود. باید عصبانیت فرونشیند تا انسان بتواند با حساب و منطق کارى را انجام دهد.
بهادادن به نقاط قوت فرزندان
ما از میزان عدل الهى نباید سبقت بگیریم. آنجا گناهان و ثواب ها
 را باهم مى سنجند، ترازو و حساب و معادله اى در کار است. به علاوه خداوند می فرماید کارهاى خیر شما را ده برابر اجر
 مى دهیم. امتیاز دادن و تشویق کردن در برابر کارهاى مثبت، از اصول دیگر ایجاد صمیمیت است.
ایجاد یک محیط صمیمانه براى بحث و گفتگو
گاه دیده می شود بین بچه ها و والدین صمیمیت وجود دارد. پدر یا مادرى با فرزند خود موضوعى را طرح و پیرامونش بحث، گفتگو و درد دل مى کنند. اساساً از فرزندان باید بخواهیم براى ما حرف بزنند. مثلاً از آنها بپرسیم امروز چه مسائلى پیش آمد؟
نظرخواهى از فرزندان در امور خانواده
با فرزندتان با این هدف که او را به حساب آورده باشید مشورت کنید. حتی اجازه بدهید نظر بد و ناقص بدهند تا نظرشان را اصلاح کنید و اگر هم نظر خوبى بیان کرد به آن عمل کنید.
ایجاد محیط همکارى و تقسیم مسئولیت
به تناسب سن و توان بچه ها کارها را بین آنان تقسیم کنید. مثلاً یک سفره بیندازید، یکى در شستن ظرفها کمک کند، دیگرى خرید کند. کارها را خیلى منطقى و عادلانه تقسیم کنید ولى از آنها مسؤلیت بخواهید.