روزنامه عصر مردم

گردشگری

گردشگری، سیاحت یا توریسم به طور کلی به عنوان مسافرت تفریحی در نظر گرفته می شود. هر چند که در سال های اخیر شامل هرگونه مسافرتی بود که شخص به واسطه آن از محیط کار یا زندگی خود خارج می شد. به کسی که گردشگری می کند گردشگر، سیاح یا توریست گفته می شود.
واژه گردشگر از زمانی پدید آمد که افراد طبقه متوسط اقدام به مسافرت کردن نمودند.
اغلب گردشگرها بیش از هر چیز به آب و هوا، فرهنگ یا طبیعت مقصد خود علاقمند هستند. ثروتمندان همیشه به مناطق دوردست سفر می کنند، البته نه به صورت اتفاقی، بلکه در نهایت به یک منظور خاص، برای دیدن ساختمان های معروف و آثار هنری، آموختن زبان های جدید و چشیدن غذاهای متفاوت.
گردشگری سازمان یافته امروزه یک صنعت بسیار مهم در تمام جهان است.
تاریخچه
لغت گردشگری(tourism)از کلمه tour به معنای گشتن اخذ شده که ریشه در لغت لاتین turns به معنای دور زدن، رفت و برگشت بین مبدا و مقصد دارد که از یونانی به اسپانیایی و فرانسه و در نهایت به انگلیسی راه یافته است.
افراد ثروتمند معمولاً به اقصی نقاط جهان سفر می کنند تا شاهکارهای هنری را ببینند، زبان های جدید بیاموزند، با فرهنگ های جدید آشنا شوند و یا با غذاهای دیگر کشورها آشنا شوند.
اصطلاحات «توریسم» و «توریست» اولین بار در سال ۱۹۳۷ توسط جامعه ملل مورد استفاده قرار گرفتند. گردشگری به سفر خارج از کشور و با مدت زمان بیش از ۲۴ ساعت اطلاق می شود.
قبل از قرن بیستم
تاریخچه گردشگری در اروپا به سفرهای زائران قرون وسطی بر می گردد. زائران کلیسای اعظم کانتربوری در انگلستان مسافرت خود را مسافرتی مذهبی دانسته و آن را تجربه ای در روز تعطیل خود تلقی می کردند. زائران فعالیت هایی را آغاز کردند که هنوز هم آنها را می توان مشاهده کرد، مثلاً: سوغاتی آوردن از سفر، باز کردن حساب های اعتباری در بانک های خارجی (که در قرون وسطی شبکه های بین المللی یهودیان و لمباردها موسس آن بودند) و استفاده از اشکال مختلف حمل و نقل. هنوز زائران در صنعت گردشگری جایگاه مهمی دارند.البته اشکال سکولار آن نیز شکل گرفته اند که می توان از بازدید از مقبره جیم موریسون درگورستان پرلاشز نام برد.
در طی قرن شانزدهم در انگلستان برگزاری تورهای بزرگ تفریحی کاملا مرسوم بود. پسران نجیب زادگان و اشراف را برای کسب تجربه به تورهای دور اروپا اعزام می کردند. قرن هیجدهم عصر طلایی تورهای بزرگ بود. در شرق و به ویژه بین مسلمانان گردشگری زیارتی از اهمیت ویژه ای برخوردار است و مسلمانان از صدر اسلام به سفر حج می رفتند.
گردشگری درمانی
گردشگری درمانی همیشه وجود داشته ولی تا قبل از قرن هیجدهم اهمیت چندانی برای آن قائل نبودند در انگلستان این بخش به شهرهای دارای چشمه های آب گرم اختصاص داشت و عموما مناطقی که آب های معدنی داشتند برای درمان امراض مختلف از بیماری های روده ای گرفته تا کبدی و برونشیت مورد توجه قرار می گرفتند.
گردشگری تفریحی
سفر تفریحی از ابداعات انگلستان بود و ریشه در عوامل جامعه شناختی داشت. بریتانیا نخستین کشوراروپایی بود که انقلاب صنعتی را آغاز نمود و جامعه صنعتی نخستین جامعه ای بود که فرصت تفریح را برای تعداد روز افزونی از مردم فراهم می آورد. در شروع کار این تفریحات برای طبقه کارگری ممکن نبود بلکه صاحبان ماشین تولید مالکین کارخانجات و تجارو اقتصاد مدارها از این فرصت بهره مند بودند. بدین ترتیب طبقه متوسط هم پدید آمد.
در نامگذاری بسیاری از این مناطق ردپایش از اصل و ریشه بریتانیایی دیده می شود. مثلا در نیس که اولین مرکز تفریحی ایام تعطیلات در فرانسه بود مراسم ویژه ای به نام پرومناد دزانگلی برگزار می شود. در بسیاری از دیگر ایام تاریخی قاره اروپا و حتی نامگذاری هتل های قصرگونه نیز این قاعده مستثنی نیستند و نامهایی چون هتل بریستول، کارلتون و مجستیک جملگی نشان از تأثیرگذاری های مشتریهای انگلیسی دارند.
گردشگری زمستانی
ورزشهای زمستانی عمدتاً از اختراعات طبقات مرفه بریتانیا هستند که در بدو امر در روستاهای زرمات، والایس و سنت موریتس سوئیس در سال ۱۸۶۴ مطرح و معرفی شده اند.
نخستین تور ورزشی زمستانی برای ایام تعطیل یا تعطیلات زمستانی در سال ۱۹۰۳ عازم آولبودن شد که آن هم در سوئیس بود. ورزش سازماندهی شده در بریتانیا پیش از رسیدن به کشورهای دیگر به رونق رسیده بود. واژگان ورزش شاهد این مدعا هستند از جمله: راگبی فوتبال و بکس که تماما ریشه انگلیسی دارند حتی تنیس که یک ورزش اصیل فرانسوی است از سوی بریتانیایی ها جنبه رسمی پیدا کرد و قانونمند شد و حتی اولین میزبانی رقابتهای قهرمانی در قرن نوزدهم را عهده دار شد (درویمبلی) ورزشهای زمستانی پاسخ طبیعی به نیاز به تفریح درسردترین فصل سال بود.
مسافرت دسته جمعی
مسافرت دسته جمعی تا دو شرط تأمین نشود به فعلیت در نمی آید.
1 - پیشرفت در فناوری که حمل و نقل جمع زیادی را ممکن می سازد. بدون اینکه نیاز به فضا و زمان زیادی داشته باشد تا به مراکز تفریحی برسند.
2 - عده بیشتری شروع به استفاده از اوقات فراغت نمایند.
 گردشگری گروهی بین المللی
سرعت زیاد قطار به معنی قابلیت توسعه صنعت گردشگری در عرصه بین المللی بود. می توان سفرهای دریایی آسان را هم به آن اضافه کرد. تا سال [۱۹۰۱] تعداد افرادی که از کانال انگلیس به طرف فرانسه یا بلژیک می رفتند به نیم میلیون نفر در سال رسید. شرکتهای کشتیرانی نگران کابینهای خالی کشتیهایشان بودند. مثلا شرکت ناوبری پنینسولار و اورینتال استیم دریافت که عمده مسافران آنان به هندوستان و خاور دور در مارس سوار کشتی می شوند. متعاقبا ترتیبی دادند تا مردم ایام تعطیل را با رغبت بیشتری در مسیر دریایی لندن به لیبسون و جیبرالتار بگذرانند. دیگر شرکتها نیز کشتیهای قدیمی خود را در مسیر گشت های تابستانی قرار دادند.
اما عصر واقعی مسافرتهای جمعی و گروهی بین المللی پس از جنگ جهانی دوم با مسافرتهای هوایی، رشد بیشتری یافت. در دوران پس از جنگ، بخش عمده هواپیماهای ترابری مثل داگلاس داکوتا که از اعتماد و قابلیت بالایی برخوردار بود با همراهی خلبانان نظامی به کار حمل و نقل مسافر پرداختند. و به صورت پروازهای چارتر وارد عمل شدند. متخصصین گردشگری هم برای پروازهای اروپایی مثل پاریس و اوستند از آنها استفاده می کردند. ولادیمیر رایتس روش نوینی را برای گردشگری در ۲۰ می ۱۹۵۰ در شرکت جدید التاسیس افق، یا هورایزن ابداع کرد و طی آن سفر دوهفته ای به کالوی را طراحی نمود. سفر با این تور اختصاصی برای هر نفر ۳۲ پوند و ۱۰سنت بود. مسافران می توانستند درچادرهای سفر بخوابند و دو وعده غذا و نوشیدنی بخورند. چنین سفری برای مردم جنگ دیده جنگ جهانی دوم بسیار روحیه بخش بود. ظرف مدت ۱۰ سال شرکت وی گردشگری گروهی را شروع کرده و مقاصد پالما دومایورکا (۱۹۵۲)، لوردس (۱۹۵۳)، کوستا براوا (۱۹۵۴)، آلگیرو (۱۹۵۴)، دمینورکا (۱۹۵۵)، پورتو (۱۹۵۶)، کازابلانکا (۱۹۵۷) و کاستا دلسول (۱۹۵۹) را پوشش می داد.
اما این تورها با خطوط هواپیمایی ارزان و بوسیله پکیج های گرشگری بیم المللی انجام می شدند. معرفی ساختار قانونمند خطوط هواپیمایی پس از جنگ نیز از عوامل موثر در توسعه صنعت گردشگری بود موافقتنامه های دو جانبه سبب تثبیت قیمت بلیط هواپیماها می شد و همین امر صندلیهای خالی هواپیما را به حداقل می رسانید. بویژه اینکه خرید یکجای انبوه بلیط ها توسط تورهای جمعی متضمن سود اقتصادی این خطوط می باشد. و بدینسان اساس تورهای گروهی نوین بنا نهاده شد. این پیشرفت ها با افزایش جدی کیفیت استانداردهای زندگی در بریتانیا همراه شدند. همچنین در اواخر دهه 1950 تحول چشمگیر دیگری حادث شد. افت ارزش پزوتا سبب شد که اسپانیا مقصد خوبی برای گردشگران شود ارزانی نرخ اسکان، گردشگران زیادی را جذب کرد. گردشگری گروهی در این ایام به شدت رونق گرفته بود و آنها در پی افزایش فرصتهای گردشگری و کاهش نرخ ها در کشورهای دیگری بودند که استاندارد زندگی در آنها پایین تر باشد. اما نقاط فقیر دنیا که در آن ایام شاهد جذب گردشگر بودند با رشد استانداردهای زندگی مواجه شدند و از گردشگری سود سرشاری کسب کردند. اسپانیا و جزایر بالریک از مقاصد اصلی گردشگری شدند و در دهه ۱۹۸۰ توسعه در آنها به اوج خود رسید. در عین حال متولیان صنعت گردشگری در بریتانیا آنگارو را در پرتغال بنا کردند. جستجوی بی وقفه برای یافتن مقاصد جدید و ارزانتر سبب شد این صنعت به جزایر یونان، ایتالیا، تونس، مراکش و بخشهایی از سواحل ترکیه و اخیراً کراوسی کشیده شود. امروزه برای کارگرانی که در لندن زندگی می کنند دسترسی به ونیز به مراتب ساده تر از دسترسی به برایتون در ۱۰۰ سال قبل است. این تحولات سبب شد تا از دهه ۱۹۷۰ به بعد سواحل بریتانیا از رونق بیافتند. برخی از این نواحی ساحلی مثل نیوبرایتون کلاً از بین رفتند. برخی دیگر هم دوباره خود را احیا کردند و امروزه شاهد سفرهای روزمره و حضور گردشگران در ایام تعطیل آخر هفته هستند.
اشکال خاص گردشگری
طی چند دهه اخیر اشکال دیگری از گردشگری شهرت بیشتری پیدا کرده اند. برای نمونه می توان به این اشکال اشاره کرد:
«مسافرت ماجراجویی» که در آن از نواحی ناهمواربازدید می شود یا ورزشهای ماجراجویانه مثل کوهنوردی و قدم زدن (پیاده روی)انجام می گیرد.
«مسافرت کشاورزی» مسافرت مبتنی بر صنعت کشاورزی که به پشتیبانی از اقتصاد کشاورزی بومی منطقه انجام می شود.
«مسافرت نیاشناسی» (که آنرا مسافرت نسب شناسی) هم می گویند و هدف از آن سفر به دیار آباء و اجدادی و زادگاه نیاکان و گاهی آشنا شدن با فامیل می باشد.
«مسافرت مِیزی» و«مسافرت مجازی» که در آن فرد به صورت فیزیکی سفر نمی کند بلکه از طریق اینترنت، کتابها، تلویزیون و غیره به کشف دنیا می پردازد.
«مسافرت صوتی» شامل تورهای صوتی در حین قدم زدن وسایر اشکال راهنمایی صوتی مثلا در موزه ها و نیز کتب سفرشنیداری است.
«مسافرت فروشگاه کتاب» این ساختار اقدامی است در جهت حمایت از فروشگاه های مستقل کتاب و صاحبان آنها را ترغیب می کند که کتابهای خود را به اقصی نقاط دنیا برده و عرضه نمایند.
«مسافرت فرهنگی» شامل گردشگری شهری بازدید از اماکن و شهرهای تاریخی و دیدنی مثل برلین، کاتماندو، لاهور، لیما، بوینس آیرس، لندن، پاریس، دهلی، رم، پراگ، دوبروفنیک، پکن، استانبول، کیوتو، ورشو و مشاهده میراث فرهنگی آنان می شود. این گردش می تواند حاوی تجربه واقعی و تخصصی فرهنگی هم باشد مثلا در گردشگری موزه هنری که در آن افراد از انواع موزه ها بازدید می کنند یا گردشگری اپرا که در آن از کنسرت ها و اپراها دیدن می شود.
«مسافرت تاریک» این نوع از گردشگری به منزله سفر به مناطق مرتبط با موضوع مرگ رنج است. اولین تور از این دست سفرهایی بود که به لیک هورست انجام شد تا از محل سقوط کشتی فضایی هیندربرگ در نیوجرسی بازدید به عمل آید.
«مسافرت مصیبت» سفر به مناطق مصیبت زده است که هدف اصلی نه کمک به مردم بلکه دیدن صحنه های جالب است. اگر این بازدیدها مانع عملیات امداد و نجات و کارهای تعمیراتی باشد می توان مسئله سازهم بشود.
«مسافرت دارو و مواد مخدر» این نوع گردشگری به سفرهای خاصی اطلاق می شود که با هدف تهیه دارو اعم از نوع مجاز و غیر مجاز آن انجام می گیرند.
«مسافرت زیست محیطی» در این نوع گردش کمترین اثر سوء بر محیط زیست ایجاد می شود مثلا تورهای صحرایی کنیا، گردش در جنگلهای بارانی بلیز و پیاده روی در لاپلاند یا در پارکهای ملی.
«مسافرت تحصیلی» شامل سفر به مراکز تحصیلی یا بازگشت به زندگی جنگلی یا سایر نقاطی می شود که در آنها می توان انواع کلاس ها را تجربه کرد. مثل کلاسهای آشپزی صنایع دستی و غیره.
«مسافرت افراطی» شامل سفر به نقاط خطرناک و دارای خطر بالا.
«گردش در باغ» بازدید از  باغهای گیاه شناسی در مناطق معروف از نظر تاریخ گیاه شناسی مثل ورسیلز و تاج محل.
«مسافرت میراث» بازدید از نواحی تاریخی مثل رم، آتن، کراکو یا مراکز صنعتی مثل کانال ها و راه آهن ها و رزم گاههای قدیمی و غیره.
«مسافرت سلامت» معمولاً برای فرار از شهرها وگریز از اضطراب یا شاید برای لذت بردن از آفتاب و غیره می باشد. اغلب به استراحت گاه ها و یا «چشمه های آب گرم».
«مسافرت سرگرمی» گردش به تنهایی یا گروهی برای مشارکت در سرگرمی ها، دیدار با دیگران، و افرادیکه علایق مشابهی را دنبال می کنند یا مایلند تجربه ای خاص در مورد یک سرگرمی داشته باشند. مثل تورهای باغی رادیوی آماتور گردش های DX- یا سیرکهای رقص میدانی.
«مسافرت جامع» ویژه کسانی که ناتوانی یا محدودیت های کارکردی دارند. در بعضی از مناطق به آن «توریسم همگانی» گفته می شود. اساس کار آنها را اصول طراحی و توسعه مقصد جهانی تشکیل می دهد.
«مسافرت پزشکی» مثل انجام امور خاص پزشکی که در کشور خاصی غیر قانونی محسوب می شود مثل سقط جنین و مرسی کیلینگ.
- برای مراقبت های پیشرفته پزشکی که در کشوری وجود ندارد.
- درمواردی که اقدامات پزشکی با نوبتهای طولانی همراه باشد.
- بهره مندی از مراقبت درمانی ارزان و یا رایگان
«مسافرت فرهنگ پاپ» گردشی که در آن افراد از محل خاصی دیدن می کنند و عموما در پی دیدن فیلم یا خواندن مطلبی در مورد آن هستند.
«مسافرت دائمی» افراد ثروتمند همیشه در سفرهای شغلی و حرفه ای هستند و برخی از آنها با هدف گریز از مالیات و اینکه ساکن کشور خاصی محسوب نشوند از این نوع گردش استفاده می کنند.
«مسافرت زیارتی» زائران اماکن مقدس قدیمی (مثل برخی نقاط زیارتی در رم و [سانتیاگو دی کامپوستلا] ویژه کاتولیک ها)، معابر و عبادتگاه های ویژه هندوان و بودائیان، مونت آتوس یا کلیساهای رنگ آمیزی شده شمال مولداوی برای ارتودکسها و مراکز مذهبی مانند مساجد و مقبره ها و غیره.
«مسافرت تک نفره» که به سفر یک نفره اطلاق می شود.
«سفر ورزشی» یکی از راههای گذراندن تعطیلات پرداختن به ورزشهایی چون اسکی گلف و شیرجه است. سفر برای تماشای رویدادهای ورزشی بین المللی مهم مثل جام جهامی فوتبال یا همراهی تورهای the Ashes.
«گردشگری فضایی» سفر به فضای خارجی یا با سفینه فضایی.
«سفر بی هدف» به سفری گفته می شود که در آن فردی سفر را از مقصد سفر مهمتر می داند و دائما بدون هدف خاصی رهسپار مسافرت می شود.

سیراف
سیراف (صورت قدیمتر: سیراب) در بعضی نوشته ها صیراف نیز نوشته شده است. شهری باستانی واقع در بخش مرکزی شهرستان کنگان در استان بوشهر می باشد که یکی از آثارهای تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است. سیراف یکی از قدیمیترین بنادر ایران است که زمانی دارای رونق فراوانی بوده است. شهر باستانی «سیراف» دارای معماری خاصی است که بسیار شبیه به روستای ماسوله در شمال کشور می باشد.
بازمانده های سیراف تاریخی
بازمانده های این شهر باستانی در نزدیکی بندر طاهری فعلی دیده می شود. سیراف زمانی از بندرهای اصلی ایران و خاورمیانه و محل پهلوگیری کشتی های بزرگ بود. بازرگانان سیرافی به دوردست های آسیا و آفریقا سفر دریایی می کردند. آنچه از سیراف بازمانده، حفره های سنگی کنده شده بر شیب تپه های سنگی است که گویا بعد از اسلام به عنوان قبر نیز استفاده شده اند. همینطور سنگچین ها، چاه ها، سنگ فرش ها و غارهایی شبیه آتشگاه در دل کوه ها بجا مانده است.
حوضچه های آب باران
آنچه که امروزه در ارتفاعات مشرف بر دامنه کوههای شمالی سیراف می بینیم، و اندیشمندان و محققان از آن به عنوان قبور سنگی یاد می کنند، در ابتدا به منظور ایجاد قبر و مدفن مردگان خلق نشده اند بلکه حوضچه های استحصال آب باران بوده اند که بر روی کوههای مشرف به دریا و شهر برای استفاده از آب باران و نیز تزریق به درون زمین و پیوستن به سطح سفره های آب زیرزمینی جهت تقویت آبخوانهای آن منطقه و به منظور برداشت در پائین دست از طریق چاههای حفره شده در طبقات سنگی بوده اند.
به منظور تأمین آب شرب از طریق باران، که تنهاترین، مهمترین و مؤثرترین روش در استحصال آب باران به شمار می آید، جمع آوری مستقیم آب بر روی سطوح نازله می باشد. به منظور بهره وری از آبهای نازله و جلوگیری از هدر رفتن آنها و نیز تغذیه سفره های آب زیرزمینی چاههای مذکور پیشینیان سیراف به این نتیجه می رسند که آب نازله را بر سطح کوه مذکور در بالادست چاههای حفر شده، استحصال و ذخیره نمایند و بدین طریق به آبهای جمع آوری شده فرصت بیشتری جهت نفوذ به درون زمین دهند. در حال حاضر از نواحی نزدیک به خط الرأس کوه با ایجاد مخازن با مقطع چهارگوش به ابعاد متفاوت حوضچه هایی را در سرتاسر قسمت جنوبی کوه تعبیه نموده اند که قادر به جمع آوری مجموعه آبهای نازله بر سطح اراضی مذکور باشد. چاههای حفر شده درون طبقات سنگی نیز درست در پایین دست هر مجموعه مخازن ذخیره آب تعبیه شده به طوریکه با نفوذ آب و رسیدن به سطح ایستایی منطقه بلافاصله سطح آب چاههای مذکور را مورد تأثیر قرار می دهد.
ابعاد حوضچه ها عموماً به صورت مقطع مستطیلی (چهارگوش) بوده و طول این مخازن در جهت شیب واقع است. برخی از این حوضچه ها دارای سرریز بوده بطوریکه پس از پرشدن آن،آب مستقیما درون حوضچه پائین دست هدایت می شده است. همچنین در بخش انتهایی برخی از این مجموعه حوضچه های دامنه ای، سرریز آخرین حوضچه به یک کانال دست ساز (که می توانسته مسیر طبیعی جریان آب باشد) ختم می شود که احتمالاً از این کانال آب به عنوان سرریز نهایی یا حقابه پائین دست و یا شاید آبیاری مزارع به مکانهای مورد نظر هدایت می شده است. لزوم استفاده بهینه از آبهای نازله جهت تقویت سفره های آب زیرزمینی به حدی بوده است که حتی در دامنه پائین کوه نیز امکان حفر گودال وجود داشته و شاهد حضور حوضچه هایی با جهت عمود یا مایل نسبت به دیگر حوضچه ها هستیم. کوچکی ابعاد این گودالها به حدی است که به تنها چیزی که نمی توان آنان را نسبت داد، قبر می باشد.
دخمه ها وقبرها
به احتمال زیاد می توان گفت که گودالهای حفر شده بر پهنه کوهستان سیراف در ابتدا به منظور جمع آوری و استحصال آب ایجاد شده اند و آنچه که بعدها توسط افرادی (احتمالاً متنفذ و متمول و نیز شاید توسط عموم و بدلیل رخداد حوادث غیر مترقبه همچون زلزله و یا بیماری طاعون و نیاز به دفن سریع مردگان) مورد استفاده به عنوان گورهای فردی یا خانوادگی شده در روزگارانی زیاد پس از احداث اولیه اینان صورت گرفته است. پیدا شدن استخوان و آثار مردگان درون برخی از این حوضچه ها نه تنها منکر ساختار استحصال و ذخیره آب نمی باشد بلکه با دقت بر گورهای یافته شده و وجود لایه ای از قشر نفوذ ناپذیر ساروج درون حوضچه های استفاده شده به عنوان قبر، به نکاتی موید روش تأمین آب در شهر باستانی سیراف پی برده می شود.

باغ دولت آباد
در اصلی این مجموعه در خیابان شهید رجایى قرار گرفته است و در دیگرى که در بلوار دولت آباد قرار دارد ورودى نداشته و تقریباً در دست مرمت و بازسازى است. به همین علت تردد از در اصلى انجام مى گیرد. هنگام ورود از یک هشتى نسبتاً بزرگ عبور مى کنیم که محل ارائه و فروش صنایع دستى از قبیل سفال است این مجموعه یادگارى است از دوره هاى افشاریه و زندیه که شامل عمارت سردر، ساختمان هشتى و بادگیر، عمارت بهشت آئین و تالار آینه، عمارت تهرانى آب انبار دو دهانه و باغ ناصر است. بناى این مجموعه به سال ۱۱۶۰ مى رسد که توسط فردى به نام محمدتقى خان بافقى که به خان بزرگ معروف بوده، ساخته شده و در حدود ۲۶۰ سال قدمت داشته و محل اقامت حاکم وقت و معاصر با شاهرخ میرزا و کریم خان زند بوده است. فضاى سبز باغ درختان میوه مانند انگور، سرو و کاج داشته و همچنین گل هاى محمدى و سرخ نیز در باغ دیده مى شوند.
درهاى ساختمان اصلى از چوب و به صورت کنده کارى دیده مى شود و در داخل بنا اتاق هاى متعددى قرار دارد که در اکثر این اتاق ها حوضى قرار گرفته و درهاى یکى از اتاق ها که رو به حیاط و باغ باز مى شود، با شیشه هاى رنگارنگ با طرح هاى زیبا مزین شده که در هنگام وجود خورشید و پرآب بودن حوض منظره زیبایى از نقاط رنگى منعکس شده را بر روى حوض مرمرین به نمایش مى گذارد. در یکى دیگر از اتاق ها بادگیر معروف دولت آباد قرار دارد که با ارتفاع زمین ۳۳ متر از زمین بلندترین بادگیر از نوع خود بوده و به خوبى یک کولر مى تواند خنکى ساختمان را تأمین کند.

آشنايي با مسجد شيخ لطف الله
مسجد شيخ لطف الله از شاهكارهاي معماري و كاشيكاري قرن يازدهم است و به فرمان شاه عباس اول در مدت 18 سال بنا شده است
سر در معرق اين مسجد تا پايان سال 1011 ساخته شده و اتمام ساختمان و تزيينات آن در سال 1028 قمري پايان يافت. كتيبه سر در آن به خط ثلث عليرضا عباسي در سال 1012 قمري است و معمار و بناي مسجد، استاد محمدرضا اصفهاني بوده است كه نام او در داخل محراب مسجد در دو لوحه كوچك آورده شده است.
شيخ لطف الله از علماي بزرگ شيعه از مردم ميس و از قراء جبل عامل؛ لبنان امروزي بوده است كه به دعوت شاه عباس اول، اصفهان را محل اقامت خود قرار داد.
به منظور تجليل ازاو اين مسجد براي تدريس و نمازگزاري وي اختصاص داده شد و وجه تسميه مسجد مزبور به نام شيخ لطف الله از همين جهت است. شيخ لطف الله 6 سال قبل از در گذشت شاه عباس اول وفات يافت.
اين مسجد داراى گنبدى است كه از درون و بيرون با كاشى كارى هاى زيبا پوشيده شده است. اين گنبد روى چندين تاق كنگره دار مرتفع استوار است و با آيات قرآنى آراسته شده است.
در فراز آن دايره اى وجود دارد كه داراى منافذى است كه با تزيينات فلزى آراسته شده است و براى روشنايى و تهويه به كار مى رود. اين گنبد به نقوش اسليمى بسيار ظريفى تزيين شده كه در قشر خارجى به يك ستاره هشت گوش ساخته شده از كاشى هاى معرق رنگارنگ منتهى مى شود.
قله آن نيز به كلاهكى منتهى مى شود كه با كره هايى منظم تزيين شده است، محراب از يك طاق دندانه دار تشكيل شده كه بر فراز آن نقوش ظريف اسليمى نقش بسته است.
اين طاق كنگره دار از داخل داراى مقرنس هاى صدفى شكل است كه در انتهاى آن به نقوش گياهى زيبايى آراسته شده است. اين مسجد از لحاظ زيبايى نقوش و اسليمى هاى به كار رفته در آن بى نظير به شمار مى آيد.
در سال 1307 با توجه به طرح های اصلی و کاشی های موجود نسبت به مرمت سردر و گنبد اقدام شد. کتیبه نمای خارجی گنبد نیز نشان دهنده تعمیراتی است که توسط اداره باستان شناسی در سال 1315 انجام شده است.
در جلوی مسجد حوض 8 ضلعی زیبایی قرار داشته که در سال های 1316 تا 1318 برداشته شده است. در این زمان پوشش کف گنبد خانه از جنس گچ بوده و پنجره های چوبی منصوب در آن روشنایی زیرزمین را تأمین می کرده است.
محراب مسجد شیخ لطف الله از شاهکارهاى بى نظیر هنر معمارى و از زیباترین محراب هایی است که در مساجد دیگر اصفهان مى توان مشاهده کرد.
این محراب با کاشی کارى معرق و مقرنس هاى بسیار دلپذیر تزیین شده است. درون محراب دو لوح وجود دارد. در اطراف محراب کتیبه هايى به خط علیرضا عباسى و خطاط دیگرى که باقر نام داشته است، دیده مى شود.
در این کتیبه ها روایاتى از پیامبر اکرم و امام ششم شیعیان امام جعفر صادق نقل شده است.
اشعارى نیز بر کتیبه هاى ضلع هاى شرقى و غربى به چشم مى خورد که احتمالاً سراینده آنها شیخ بهایى، عارف دانشمند و شاعر بزرگ دوره صفوى است.

قلعه آوارسین
قلعه آوارسین منسوب به دوره ساسانی تا قرن سوم هجری قمری است که در 5/22 کیلومتری سمت جنوب خداآفرین و 11 کیلومتری جاده اهر - کلیبر واقع شده است.
قلعه آوارسين از شمال به اراضي روستاي صقين و از غرب به روستاي آوارسين و از بقيه جهات به ارتفاعات محدود است و در ارتفاع هزار و 556 متر از سطح دريا واقع شده است و وضعيت مالكيت آن دولتي است.
حمدالله مستوفی بنای قلعه آوارسین را به بکر بن عبدالله از اصحاب حضرت رسول (ص) نسبت می دهد که به امر عمر خلیفه دوم در سال 22 هجری به آذربایجان لشکر کشید.
آثار به دست آمده نشان می دهد که این قلعه در دوره اشکانی یا اوایل دوره ساسانی ساخته شده و در دوره اسلامی نیز مورد استفاده قرار گرفته است.
این قلعه دارای 5 برج مدور برای نگهبانی است و بلندترین برج آن به ارتفاع بیش از 800 متر از ته دره، در جبهه غربی هنوز پابرجاست. این قلعه احتمالاً از استحکامات دفاعی بابک خرمدین در منطقه قره داغ آذربایجان بوده است.
اين قلعه در دوران آباداني 300 متر طول و 100 متر عرض داشته و در قسمت هاي شمال و جنوب قلعه آثاري از بقاياي معماري به چشم مي خورد و نيز در قسمت شمال قلعه برج ديده باني وجود دارد و ورودي قلعه نيز از اين سمت مي باشد و دليل آن وجود پلكان هايي است كه قسمتي از آن باقي مانده است و اين پلكان ها روي صخره هاي طبيعي كنده شده اند.
در قسمت جنوبي قلعه دو آب انبار مجزا در كنار هم كه يكي به صورت مسقف و ديگري روباز است وجود دارد.
قلعه آوارسين به لحاظ تاسيسات معماري بر جاي مانده شامل برج ها و ديوارها و آب انبار حائز اهميت است.
سفال هاي هزاره اول قبل از ميلاد درصد كمتري از سطح قلعه را به خود اختصاص داده و آثار مربوط به اين دوره بيشتر تاسيسات معماري را شامل مي شود و سفال هاي اسلامي عمدتا به صورت چرخ ساز با خميره نخودي و قرمز و مواد كاني ساخته شده اند. اين قلعه به شماره 22529 در فهرست آثار ملي كشور ثبت شده است و در گذشته كاربري دفاعي داشته و فعلا متروكه مي باشد.