صفحه 10--27مهر 88
خوراکي زنگ تفريح چه باشد؟
تأمين انرژي و مواد لازم براي فعاليت هاي ذهني دانش آموزان، علاوه بر اين که سلامت جسم آنها را تأمین مي کند، به آنها کمک مي کند تا از ساعات حضور در کلاس درس، بهترين بهره را ببرند و يادگيري مطالب درسي به بالاترين حد ممکن خود برسد.
اين انرژي هم از طريق صبحانه که مهم ترين وعده غذايي دانش آموزان است و هم از طريق ميان وعده هايي که براي زنگ تفريح دانش آموزان تهيه مي شوند، بايستي تأمین گردد.
مصرف خوراکي هايي مثل پفک، چيپس، انواع شکلات، پاستيل و... امروزه در مدارس بسيار معمول است.
در حالي که اين مواد، نه تنها هيچ نوع انرژي و مواد مغذي به بدن دانش آموز نمي رسانند، بلکه حاوي رنگ ها، اسانس ها و چربي هاي مضر نيز هستند و با ايجاد سيري کاذب، دانش آموزان را از خوردن مواد غذايي لازم و ضروري بازمي دارند. علاوه بر اين، زمينه ابتلا انواع بيماري ها را ايجاد مي کنند.
کارشناسان امر تغذيه به مربيان و والدين توصيه مي کنند، موارد ذيل را جهت بهبود تغذيه دانش آموزان مد نظر قرار دهند:
1 - والدين عزيز كمي راحت طلبي را كنار بگذارند و با صرف کمي وقت، ميان وعده مناسبي را براي زنگ تفريح كودك در مدرسه تهيه کنند.
2 - ميان وعده بايد به راحتي قابل حمل باشد، مصرف آن راحت بوده و در زمان كوتاه زنگ تفريح يا ورزش مورد استفاده قرار گيرد. در اين خصوص از سليقه و ميل كودك خود نيز جويا شويد.
3 - يكي از خوراکي هاي بسيار مناسب، خوردن چند عدد خرما همراه با گردو مي باشد.
خرما داراي كلسيم، منيزيم، فسفر، آهن و ويتامين هاي E,B,A و مقداري هم ويتامين C است. خرما به دليل انرژي بخش بودن، حمل راحت و استفاده سريع، مصرف آن در زنگ هاي تفريح و قبل از زنگ ورزش مفيد است.
4 - انجير خشك هم از مواد غذايي است كه معمولاً كودكان از خوردن آن استقبال مي كنند.
انجير داراي كلسيم، آهن، فسفر، پتاسيم، پروتئين، چربي، قند و ويتامين هاي C,B,A است. خوردن انجير خشک نيز به دليل سهولت حمل و مصرف، همانند خرما توصيه مي شود.
5 - گذاشتن حداقل يك نوع ميوه فصل مثل سيب يا مركبات (پرتقال، نارنگي، ليموشيرين، موز و گلابي) نيز در کيف مدرسه توصيه مي شود. به خصوص اگر براي كودكتان بيسكويت يا خوراکي شيرين گذاشته ايد، مصرف سيب باعث پاك كردن دندان ها خواهد شد.
6 - ميوه هاي خشك نظير برگه هلو، آلو، توت خشك، كشمش و آجيل مانند گردو ، فندق و بادام و... را بخريد و مقدار كمي از آنها را روزانه براي زنگ تفريح كودك خود بگذاريد.
اين خوراكي ها داراي مقدار زيادي آهن هستند و مصرف آنها بين دو وعده غذاي اصلي، بسيار مفيد است.
كمبود آهن باعث احساس خستگي، رنگ پريدگي، ضعف حافظه و تمركز مي شود و اين مواد با جبران كمبود آهن، سبب شادابي و افزايش هوش خواهند شد.
7 - يك لقمه آماده از نان و پنير و گردو يا سيب زميني پخته كه به راحتي مي توان آن را در منزل تهيه كرد، هميشه به عنوان يك ميان وعده لذيذ در مدرسه بوده و هست.
8 - اگر در بوفه مدرسه به جاي غذاهاي ناسالم و كم ارزش، مواد غذايي مفيد نظير انواع ميوه فروخته شود، عادتهای غذايي كودكان تا حد زيادي اصلاح مي شود.
عادتهای غذايي دوستان و همسالان، تأثیر زيادي بر سرمشق غذايي دانش آموز دارد.
عدسي و لوبياي پخته، بهترين صبحانه براي دانش آموزان در فصل پاييز است
يک متخصص تغذيه با تأکيد بر لزوم مصرف صبحانه، افزود: پس از صرف يک صبحانه کامل، ميان وعده هايي مانند ميوه يا شير، نياز کودکان را در زنگ هاي تفريح به بهترين نحو برطرف مي کند.
دکتر سيد علي کشاورز، متخصص تغذيه و عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران اظهار داشت: همه افراد به ويژه کودکان بايد صبحانه را به طور کامل بخورند؛ زيرا تمام فعاليتهاي فکري و جسمي افراد از ابتداي صبح آغاز مي شود. به عبارت ديگر خوردن صبحانه نقش مؤثري در انجام فعاليتهاي
روزانه دارد.
وي در ادامه افزود: يک چهارم از انرژي و پروتئين روزانه ما ازطريق وعده صبحانه تأمین مي شود. بنابراين بايد به اين وعده غذايي توجه بيشتري شود؛ بهترين نوع صبحانه در فصل بهار و تابستان نان و پنير و مغز گردو همراه با يک ليوان شير يا تخم مرغ با کره براي کودکان لاغراندام است. در فصل پاييز و زمستان عدسي و لوبياي پخته بهترين نوع صبحانه براي کودکان است.
اين متخصص تغذيه به والدين توصيه کرد: حتماً والدين صبحانه را بطور کامل بخورند، زیرا آنها براي فرزندانشان سرمشق هستند، به خواب کودکان توجه کنند، بهترين زمان خواب ساعت 8 شب براي کودکان است؛ زيرا بي خوابي سبب مي شود که براي اين كه كودكان بخوابند از خوردن صبحانه خودداري كنند. اين رفتار اشتباهي است که پدر و مادرها ايجاد مي کنند.
کشاورز درباره نوع ميان وعده هاي مناسب براي دانش آموزان گفت: بهتر است در ميان وعده کودکان ميوه هايي مانند سيب، پرتقال يا گلابي و نان و پنير، بيسکويت، کيک با شير گنجانده شود. چون مصرف لبنيات در جامعه بسيار پايين است و به علاوه در رشد قدي کودکان تأثیر بسزايي دارد.
وي در خصوص کودکاني که تا ديروقت در مدارس مي مانند، گفت: در اين گونه موارد دانش آموزان بايد به طور کامل ناهار را صرف كنند. مهمترين اين منابع غذايي مي تواند شامل گوشت، مرغ، ماهي و تخم مرغ باشد که حاوي پروتئين هستند.
مصرف غذاهاي چرب باعث كندذهني و تنبلي مي شود
محققان دانشگاه آكسفورد در يك پژوهش جديد نشان داده اند: موشهايي كه رژيم هاي غذايي حاوي چربي زياد دارند، توان فيزيكي آنها به ميزان قابل توجهي كاهش مي يابد و با افت توانايي ذهني پس از 9 روز مواجه مي شوند.
محققان مي گويند: اين يافته نه تنها براي افرادي كه چربي زياد مصرف مي كنند هشدار دهنده است بلكه حتي براي ورزشكاراني كه مي خواهند رژيم غذايي مناسبي داشته باشند و يا براي بيماراني كه مبتلا به اختلالات متابوليكي هستند كاربرد دارد.
شرح اين پژوهش در مجله «FASEB» منتشر شده است.
دكتر اندرو موراي پژوهشگر اصلي در اين تحقيق مي گويد: ما متوجه شديم وقتي رژيم غذايي موشها از كم چرب به پرچرب تغيير مي كند به ميزان حيرت انگيز و تعجب آوري بازده فيزيكي آنها كاهش مي يابد و پس از گذشت 9 روز اين افت توان فيزيكي به 50 درصد مي رسد.
به گفته متخصصان تغذيه، رژيم هاي غذايي پرچرب كه مهمترين آن رژيم غذايي غربي است در طولاني مدت خطرناك و مضر هستند و مشكلاتي چون چاقي، ديابت و نارسايي قلبي را بوجود مي آورند. اين مواد غذايي هم چنين باعث كاهش توانايي ذهني و حافظه اي مي شود. اما اين بار محققان دريافته اند كه اين تأثیرات نامطلوب حتي در كوتاه مدت نيز اعمال مي شوند.
ماست را همراه با غذاهاي گوشتي نخوريد!
رئيس انستيتو تغذيه و صنايع غذايي ايران، عنوان كرد: هدف اصلي از خوردن غذاها استفاده از مواد مغذي و قابل جذب آنهاست، اما عادتهای ناصحيح و همراه کردن بعضي از آنها با هم قدرت جذب را کاهش مي دهد به طوري که مصرف ماست همراه با غذاهاي گوشتي از جمله آنهاست.
احمدرضا درستي با بيان اين مطلب گفت: ماست از جمله لبنياتي است که براي بدن لازم و ضروري است، در عين حال گوشت نيز با پروتئين و ويتامين B12 موجود در آن از جمله مواد مورد نياز انسان است، اما در صورت مصرف همزمان اين دو با هم، ميزان جذب آهن توسط بدن کاهش مي يابد.
وي در ادامه دليل اين امر را يکي بودن ناقل آنها عنوان كرد و افزود: خوردن گوشت و ماست با هم موجب مي شود ميزان زيادي کلسيم و آهن وارد بدن شود اما ميزان جذب آن کمتر از ميزان وجود آنها در غذا و بدن بوده و ميزان جذب آنها بسيار کمتر خواهد شد.
درستي در پايان توصيه کرد: حتي الامکان بايد يك ساعت پس از مصرف غذاي گوشتي، ماست خورده شود و يا اگر به هر دليلي امکان خوردن ماست ساعاتي بعد از مصرف غذا نيست، بنابراين بهتر است ابتدا غذا صرف شود و سپس در اتمام غذا، ماست بخوريد.
در نهايت نيز اگر کودکان يا افرادي که نمي توانند هر کدام از آنها را به تنهايي مصرف کنند خوردن هر دو ماده با هم منع نمي شود.
افزودن قند و مركبات به چاي سبز خاصيت آن را افزايش مي دهد
در يك پژوهش جديد معلوم شد كه افزودن مقدار كمي قند به چاي سبز خاصيت آن را افزايش مي دهد. در اين پژوهش محققان دريافتند: اگر به چاي سبز مقداري قند و اسيد اسكوربيك افزوده شود، جذب تركيبات مفيد اين نوشيدني در بدن آسان تر مي شود.ماريو فروزي، پژوهشگر اصلي اين تحقيق و استاديار علوم غذايي و تغذيه در دانشگاه پوردو تأكيد دارد كه مصرف اسيد اسكوربيك به همراه چاي سبز ميزان جذب ماده كاتچين موجود در چاي سبز را افزايش مي دهد.
كاتچين از خانواده پلي فنول هاي موجود در چاي، كاكائو و انگور است كه آنتي اكسيدانهاي مفيد براي حفاظت از بدن در برابر بيماريهاي قلبي، سكته مغزي، ديابت، سرطان و ساير مشكلات و بيماريها هستند. اسيد اسكوربيك به همراه قند ساكارز يا به تنهايي مقدار جذب كاتچين در جريان خون را تا سه برابرافزايش مي دهد. دكتر فروزي خاطرنشان كرد: با افزودن آب ليمو يا آب ديگر مركبات به چاي مي توان خاصيت آن را تشديد كرد. شرح اين پژوهش در مجله «تحقيقات بين المللي غذا»منتشر شده است.
چای، کابوس های شبانه را کم می کند
نوشیدن چای در طی روز برای جلوگیری از کابوس های شبانه مناسب است.دانشمندان ژاپنی طی تحقیقاتی متوجه شدند احتمال دیدن خواب های پریشان در کسانی که در طول روز بیش از یک فنجان چای می نوشند، در مقایسه با آنهایی که تقریباً اصلاً چای نمی نوشند، پنجاه درصد کمتر است.
محققان مدرسه پزشکی دانشگاه نیهون ژاپن تأکید کرده اند که هنوز به علت اصلی این مسئله پی نبرده اند، اما به عقیده آنها، مواد شیمیایی فعال موجود در چای به ویژه اسید آمینه تانین، موجب کاهش اضطراب و آرام کردن فعالیت الکتریکی منفی مغز می شود. پزشکان ژاپنی به طور همزمان متوجه شده اند زنان هشتاد درصد بیشتر از مردان کابوس می بینند. آنها هنوز برای این مسئله هم توضیحی نیافته اند، هر چند روانشناسان معتقدند این مسئله به ساختار روانی زنان مربوط می شود.
10 ماده غذايي مهم كه به شما احساس سيري مي دهد
نوع غذايي كه ما مي خوريم بيشتر از مقدار آن در ايجاد رضايت از يك وعده غذايي و احساس سيري تأثیرگذار است. با توجه به اين نكته متخصصان تغذيه، فهرستي از 10 ماده خوراكي مهم را كه در ايجاد احساس سيري نقش قابل ملاحظه اي دارند، منتشر كرده اند. اين مواد غذايي بدون اينكه شما را چاق كنند، كمك مي كنند كه احساس سيري كنيد. اين فهرست شامل ماهي هاي چرب مانند سالمون، ماهي تن و ساردين، ميوه هاي مركبات مثل ليمو، پاپايا، گريپ فروت و گوجه فرنگي، سبزیهای سبز رنگ مانند اسفناج و كلم بروكلي، پاپ كرن، بلغور جو، مغز بادام و مغز گردو، محصولات و فراورده هاي لبني كم چرب، لوبيا، غلات و دانه هاي سبوس دار و سيب هستند.
هر كدام از اين مواد غذايي به دليل دارا بودن خواص ويژه خود مانند مقدار زيادي ويتامين C،
فيبر زياد و كالري اندك، مقادير قابل توجهي پروتئين، مقدار مناسب كلسيم، منابع غذايي مناسبي هستند كه ضمن ايجاد احساس سيري مانع از افزايش وزن و تجمع چربي در بدن مي شوند.
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی