صفحه 16--14 ابان 88
مگو آنچه طاقت نداری شنود
که جو کشته، گندم نخواهی درود
سعدی
جواد شمقدری:
با اجراي طرح هدفمندشدن يارانهها به شبكه نمايش خانگي لطمه وارد ميشود
ایسنا: معاون سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با اشاره به طرح هدفمندشدن يارانهها گفت: با اجراي اين طرح يك رشته يارانه ها در سينما حذف خواهد شد و به نمايش خانگي نيز لطمه وارد ميشود در اين راستا مديران مسوول موسسات فكري به حال اين مشكل بكنند، تا اين حوزه دچار آسيب نشود.
جواد شمقدري كه در مراسم توديع و معارفهي مدير كل دفتر همكاريهاي سمعي و بصري و نمايش خانگي و همچنين مدير دفتر توسعهي فعاليتهاي سينمايي سخن می گفت با اشاره به انتصابهاي جديد صورت گرفته اظهار داشت: علي مرداني مدير سابق اداره كل همكاري سمعي و بصري را از گذشته ميشناختم و ايشان نقش ويژهاي در ارتقای نمايش خانگي داشتهاند و در حالي كه كسي اميدي به اين مقوله نداشت، اين حوزه رونق گرفت و اين مسووليت ما را بيشتر ميكند.
وي با اشاره به انتصاب سعيد رجبيفروتن براي اين پست با يادآوري شناخت سيساله از او افزود: ايشان مديري آرام و پرتلاش هستند و تصميم گرفتيم در دورهي جديد براي اين پست فردي را خارج از مجموعه نياوريم و از ايشان كه علاقهمند هستند، استفاده كنيم.
شمقدري افزود: حوزهي نمايش خانگي از سال 62 به مدت 10 سال فعاليتش ممنوع شده بود و اين باعث شد گروههاي قاچاق و زيرزميني رواج پيدا كند و بخشي از مشكلات ما به همان ممنوعيت 10 ساله بر ميگردد.
وي با تاكيد بر اينكه شبكه نمايش خانگي را بايد توسعه دهيم، خاطرنشان كرد: بايد سريالهاي خارجي موفق را هم وارد شبكهي نمايش كنيم. ضمن اينكه پيوستن به سازمان تجارت جهاني يكي از ضروريات است و تا هنگامي كه به اين سازمان نپيونديم، همچنان با مشكل ساماندهي گروه هاي خارجي مواجه هستيم.
گلشيفته فراهاني در گفتوگو با الجزيره:
«در ايران شاهماهي رودخانه بودم، اما در هاليوود یک ماهي در اقيانوسم»
ایسنا: «گلشيفته فراهاني» اعلام كرد: «در ايران من يك شاه ماهي در رودخانه بودم، اما در هاليوود مثل يك ماهي در اقيانوس هستم و اين خيلي سخت است.»
شبكهي تلويزيوني «الجزيره» در مصاحبه با «گلشيفته فراهاني» كه درجريان برگزاري اولين جشنواره فيلم ترايبكا دوحه انجام شد، به پاي صحبت گلشيفته فراهاني نشست.
اين بازيگر 26 ساله گفت: «در ايران بهترين فيلمنامهها به من پيشنهاد ميشد، اما در خارج از ايران براي گرفتن يك نقش بايد بجنگم، اما اين چالش ارزش دارد، چون اولين بازيگر زني هستم كه بعد از انقلاب در هاليوود بازي كردهام.»
الجزيره با اشاره به اينكه اولين نقشآفريني «فراهاني» در 14سالگي در فيلم «درخت گلابي» داريوش مهرجويي بوده است، از قول وي نوشت: «ميخواستم مردم را تحت تاثير قرار بدهم. با نواختن موسيقي كلاسيك، شما براي جمعي از مردم مينوازيد كه تحصيلكرده و با معلومات هستند. من ميخواستم تغيير مثبتي در اين اكثريت ايجاد كنم و در اين راه، سينما بهترين زبان بود.»
وي اظهار كرد: «يكي از اهداف من اين بود كه نوع ديگري از رفتار يك ستاره را معرفي كنم. من عاشق فلسفه تائوئيسم هستم. يك مثل هست كه ميگويد انسان بايد مثل اقيانوس زندگي كند. اقيانوس بيشترين آبهاي جهان را دارد، اما در پايينترين نقطه زمين قرار گرفته و آب همه رودخانهها به آن ميريزد. من هميشه سعي كردهام كه مطابق اين فلسفه زندگي كنم.»
«فراهاني» با اشاره به اينكه چشم مردم ايران اكنون به حضور او در هاليوود دوخته شده و بايد به انتخاب نقشهايش دقت كند گفت: «اگر من شكست بخورم، آنها شكست خوردهاند و اگر موفق باشم، موفقيت آنها است.»
وي در ادامه گفت: «من به مردم كشورم احترام ميگذارم. چه بخواهم يا نه، من نماينده ايران هستم و مردم مسووليت من را بيشتر ميكنند.»
به گزارش ايسنا،بازيگر فيلمهاي «بهنام پدر» و «ميم مثل مادر» در مقايسه هاليوود و سينماي ايران گفت: «در هاليوود به بازيگران احترام بيشتري ميگذارند و ساخت فيلم بسيار حرفهايتر است. در ايران بازيگري يك حرفه محسوب نميشود و فيلمها بيشتر به شكل تجربي ساخته ميشوند و شرايط براي بازيگر سخت است. شما بايد به بوم، نور و همه چيز توجه كنيد، اما در هاليوود اين كارها را در اطراف شما خودشان انجام ميدهند و صحنه مثل قلمرو پادشاهي بازيگر است.»
«فراهاني» در پايان با تاسف از اينكه فرصت بازي در فيلم «شاهزاده پارسي» را از دست داده است، تاكيد كرد مطمئمنا اين را جبران خواهد كرد.
گفتني است: «جواد شمقدري» معاون امور سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي هفته گذشته رسما اعلام كرد: «گلشيفته فراهاني» از نظر ما مشكلي براي ادامهي كار در ايران ندارد و نميتوان بهدليل بازي در يك فيلم گفت كه به ايران برنگردد.
در نقد «رمان تاريخي» لوكاچ عنوان شد:
انتقاد از بيتوجهي به جامعهشناسي ادبيات
ایسنا: نشست نقد و بررسي «رمان تاريخي» گئورك لوكاچ با ترجمهي شاپور بهيان روز سهشنبه، 12 آبانماه از سلسله نشستهاي هنر، فرهنگ و ادبيات در باشگاه دانشجويان دانشگاه تهران برپا شد.
در آغاز این نشست، اميرعلي نجوميان با انتقاد از بيتوجهي به جامعهشناسي ادبيات در حوزه نقد ادبي و محافل آكادميك ايران، درباره ترجمهي «رمان تاريخي» لوكاچ و اهميت آن گفت: انتخاب «رمان تاريخي» براي بومي كردن مباحث مربوط به حوزه جامعهشناسي ادبيات اهميت دارد. درواقع لوكاچ هم جامعهشناس خوبي است و هم اينكه فيلسوف بزرگي است و در عين حال منتقد ادبي هم هست كه كنار هم قرار گرفتن اين ويژگيها در نوشتههاي لوكاچ، آثار او را جذاب و مهم ميكند.
اين استاد دانشگاه شهيد بهشتي در ادامه درباره «رمان تاريخي» گئورك لوكاچ گفت: لوكاچ تحت تأثير ديالكتيك «هگل» است. درواقع نگاه لوكاچ به تاريخ، هگلي است و مترجم كتاب، شاپور بهيان، هم در مقدمه، شرح جدياي بر نگاه تاريخي لوكاچ نگاشته است.
او سپس به تشريح ديدگاه لوكاچ درباره رمان پرداخت و گفت: لوكاچ رئاليسم را تنها نوع ادبي ميداند كه بايد به آن بها داد و رمان تاريخي را تجسمي از ادبيات رئاليستي ميداند. او درواقع هنر والا را هنر رئاليستي خطاب ميكند و معتقد است كه ادبيات بايد با پيچيدگيهاي جهان معاصر پيش برود.
نجوميان متذكر شد: لوكاچ در «رمان تاريخي»اش بخش مهمي از اثرش را به «سر والتر اسكات» اختصاص داده است. در ادامه به «بالزاك» اشارههاي جدي دارد كه از رهگذر بررسي آثار اين دو نويسنده رمان تاريخي، به تبيين و تشريح ديدگاهش درباره تاريخ ميپردازد. درواقع لوكاچ تاريخ را فقط يك رويداد گذشته نميداند؛ بلكه يك رابطه ديناميك بين حال و گذشته ميبيند. لوكاچ معتقد است يكي از عناصر رمان تاريخي، شخصيتهاي تيپيك است.
او در ادامه به كتاب «نظريه رمان» اين منتقد، نقبي زد و با شرح و توضيحي كوتاه درباره اين اثر لوكاچ، تصريح كرد: لوكاچ با تأكيد بر ادبيات ماركس و هگل، معتقد است رابطه اجتماعي، تماميتي را ميسازد؛ تماميتي كه شكلگرفته از عناصر مادي و روابط اجتماعي است. اين روش و رويكردي كه لوكاچ اتخاذ ميكند، رويكرد ماترياليسم ديالكتيك است. به اعتقاد لوكاچ، اينكه اسكات و بالزاك رمانهاي تاريخي به وجود ميآورند، ناشي از آگاهي تاريخي است كه از هويت خود مييابند.
نجوميان در ادامه به تشريح مفاهيمي چون تاريخ و رمان تاريخي نزد لوكاچ پرداخت و گفت: لوكاچ معتقد است شكلگيري رمان تاريخي از آغاز قرن نوزدهم ناشي از دو مرحله است؛ نخست اينكه رمان تاريخي را شكلگيري يك ژانر خاص يا ساختار روايي ويژه ميداند و از سويي، رمان تاريخي را نوعي نگاه ارگانيك در زمان خودش تبيين ميكند. معناي رمان تاريخي از سويي معطوف به تاريخ است و از سويي ديگر به شرايط ارگانيك جامعه امروز نظر دارد.
اين استاد دانشگاه افزود: رمان تاريخي ژانري جنجالبرانگيز در ادبيات است. برخي آن را نوعي انحراف در ادبيات ميدانند كه نميبايست هرگز اتفاق بيافتد و به گمان عدهاي، ژانري است كه هميشه با ادبيات بوده و هيچوقت ادبيات بدون تاريخ نبوده است.
نجوميان در بخش پاياني سخنانش به نقد آرا و ديدگاههاي لوكاچ با استناد به آموزههاي ساختارگرا و پسانوگراها پرداخت و در نقد گئورك لوكاچ گفت: لوكاچ با بيتوجهي به ادبيات نوگرایی زمان خودش نشان ميدهد كه نسبت به ادبيات، نگاه كاملي ندارد. از سويي او در نقدهايش رويكردي ايدئولوژيك دارد.
در اين نشست همچنين شاپور بهيان - مترجم كتاب - با بازخواني بخشي از آراي گئورك لوكاچ، به تبيين آرا و نگاه اين منتقد درباره رمان و تاريخ پرداخت و در ادامه به اين پرسش رسيد كه لوكاچ را بايد در چه پارادايمي خواند، و گفت: گئورك لوكاچ در ايران به عنوان يك ماركسيست متعهد به قوانين كمونيسم شناخته ميشود. اگر بخواهيم با اين رويكرد به سراغ لوكاچ برويم، ناگزير به اين ميرسيم كه در رفتار و كنشهاي نقادانه و زيباييشناختياش همانند طرفداران رئاليسم سوسياليستي رفتار ميكند، او كه مانند آنها ادبيات را روبنا ميداند و مانند معتقدان به رئاليسم سوسياليستي يكسره ادبيات گذشته را در خدمت طبقه ستمگر ميداند؛ در حالي كه اصلا اينطور نيست. ما هنگامي كه به آثار و آراي گئورك لوكاچ مراجعه ميكنيم، ميبينيم كه اينگونه نيست. درواقع لوكاچ معتقد است آنچه كه يك رمان را رمان ميكند و از آن اثري ماندگار ميسازد، لزوما نوشتن براي فرودستان نيست؛ بلكه رعايت الزامات شكل است كه ميتواند به تحقق يك رمان ماندگار كمك كند و از همينرو است كه نويسنده ايدهآل گئورك لوكاچ، «توماس مان» است؛ نه «ماكسيم گوركي».
او يادآور شد: بهتر است لوكاچ را همانگونه بخوانيد كه او با نويسندگان بورژوا برخورد كرد. او بهرغم اينكه ماركسيست است؛ اما در نقد آثار نويسندگاني چون بالزاك، تولستوي و ديگران واقعبينانه رفتار ميكند. درواقع، نكتهاي كه گئورك لوكاچ را از پارادايم رئاليسم سوسياليستي تمايز ميدهد، اعتقاد اين منتقد به فرم است.
غلامحسن اولاد:
امن ترین مکان برای هنرمندان راستین پرتگاه های دور از دسترس است
ایسنا: شاعر کتاب «در باغ خسته بعد از ظهر» معتقد است: امن ترین مکان برای هنرمندان راستین، پرتگاه های دور از دسترس است.
«غلامحسن اولاد» اظهارداشت: هنرمندان، شاعران و نویسندگان راستین پیش از آنکه با محفوظات و معلومات سر و کار داشته باشند با نبوغ سر و کار دارند و با تخیلی گستاخ در حوزه ی فرا آگاهی به ابداع و آفرینش دست می زنند. به عقیده وی این جماعت روحی ناآرام و جانی شیفته دارند.
به اعتقاد این شاعر، قلمرو نبوغ نامحدود، ناشناخته و غیرقابل پیش بینی است. نبوغ در متن و بطن خودش به استغنا می رسد واعتبارش را از محفوظات نمی گیرد. نابغه باهوش است اما زرنگ نیست، زرنگی نوعی بازی است برای شخصیت سازی، شخصیت را سنت ها و قواعد و ارزش های متعارف و مقبول اجتماعی شکل می دهند و ارزیابی می کنند.
شاعر کتاب «تو سرو هم که نباشی» در ادامه گفت: از این رو است که شخصیت همیشه بر مدار متانت و عادت می گردد و محتاط است ولی نبوغ بی پروا و چالاک تا اوج ها به جولان برمی آید و برای بقای خودش از هوشیاری الهام و مایه می گیرد نه از آموخته ها و اندوخته های عینی و ذهنی.
اولاد بر این باور است که: محفوظات در بیشتر موارد مزاحم هنرمندان نابغه است همانگونه که عقل استدلالی برای عرفا و ... به همین خاطر است که مولوی می گوید:
پای استدلالیان چوبین بود
پای چوبین سخت بی تمکین بود
چرا که عقل در چرخه استدلال از مواد استقراضی بهره می گیرد نه از اشراق و خرد استعلایی. از دیگر سو نوابغ هنرمندانه عمل می کنند. ولی دانشمندان بینش و نگرشی محافظه کارانه دارند.
اولاد در ادامه به خبرنگار ایسنا گفت: شاعر و هنرمندی که پرتویی از نبوغ در او تابیده و تنیده شده باشد به دنبال مضمون های تازه و بدیع است و در کمینگاه تخیل با کشف و شهود شکارش را به چنگ می آورد و امن ترین مکان برایش پرتگاه های دور از دسترس است.
وی در پایان گفت: خیلی از هنرمندان از جمله ونگوگ، داستایوفسکی، بتهوون و مولوی و... چنین بودند و در اوج خلاقیت شگفتی آفریدند.بسیاری از هنرمندان بزرگ نیز بوده و هستند که تنها دانشی مَرد هستند نه اهل نبوغ و خطر کردن. به قول حافظ: این است حریف ای دل تا باد نپیمایی...
ترجمه مهستی بحرینی از «ترجیع گرسنگی» لوکلزیو در راه است
ایسنا: مهستي بحريني از انتشار ترجمهي رمان ژان ماري گوستاو لوكلزيو خبر داد.
به گفتهي بحريني، رمان «ترجيع گرسنگي» نويسندهي فرانسوي برندهي نوبل ادبيات سال 2008 از زبان فرانسه ترجمه شده است.
همچنين به گفتهي او، ترجمهي عنوان كتاب دقيقا ترجمهي عنوان اصلي اثر است و كتاب به نوعي الهامگرفته از شرح حال نويسنده است؛ گرسنگيهاي زمان جنگ جهاني دوم، مهاجرت، دربهدريها و گرفتاريهايي كه براي مردم فرانسه در آن مقطع پيش آمد.
كتاب يادشده از سوي انتشارات نيلوفر منتشر خواهد شد.
از لوكلزيو، پيشتر دو كتاب «بيابان» و «آفريقايي» در ايران منتشر شده است.
بحريني همچنين ترجمهي شرح حال آندره ژيد نوشتهي كلود مارتن - محقق فرانسوي - را به پايان رسانده است كه آنرا از سوي نشر كتاب پارسه منتشر خواهد كرد.
«عصيانگر» آلبر كامو با ترجمهي اين مترجم هم در سال 87 از سوي انتشارات نيلوفر منتشر شده است.
زور مردمآزاری
ناصر امامی
من آن آبم که اندر جوی هستی
بسان عمر در حال گذارم
زلال و ساکت و شفاف و آرام
به دریای عدم، ره میسپارم
اگر سنگی نباشد پیش پایم
فغان و شِکوِهای بر لب ندارم
ولی سنگی چو خواهد بست راهم
ز دل فریاد و افغانها بر آرم
تو آن سنگی که در راهم نشستی
بزعم خویش گشتی غمگسارم
به گوش خلق، فریادم رساندی
که تا کاهی فرو از اعتبارم
ولی این نکته را کردی فراموش
که میخوانند مردم، جویبارم
بر آوای خوشم، دل میسپارند
نشینند، هر گه و بیگه، کنارم
تمام جان شُکوه و شُکر هستم
که دل بر مهر مردم میسپارم
چه خوش فرمود، آن پیر دل آگاه
به ابیاتی چو دُر شاهوارم
"همی ترسم که بر دستی نشیند
مکش ای رهگذر، از پای خارم"
"فتد پروانهای ترسم در آتش
نسوزد کاش شمعی بر مزارم"
در این اندیشه غرق استم که از چیست
گهی شادان و گه اندوهبارم
چو کاوم خویشتن را، نیک بینم
که با این بیت حافظ سازگارم
"من از بازوی خود دارم بسی شُکر
که زور مردم آزاری ندارم»
به من بسپار گوش دل در این دشت
که "فریاد" بلند روزگارم
دادستان تهران:
دستور ممنوع الخروج شدن افراد قابل اعتراض است
ایسنا: دادستان عمومي و انقلاب تهران اعلام كرد: دادستاني تهران در حال بررسي موضوع ممنوعالخروج بودن برخي از هنرمندان است.
عباس جعفري دولتآبادي اظهار كرد: دادستاني تهران بعد از انتشار اخباري در مورد ممنوعالخروج شدن برخي افراد پيگيريهاي لازم را انجام داد تا دريابد كه در دادسراي تهران پروندههايي در اين رابطه تشكيل شده يا خير.
وي با تاكيد بر اينكه ممنوعالخروج شدن افراد طبق قانون بايد با دستور قاضي صورت گيرد، تصريح كرد: در مورد اخبار ممنوعالخروج شدن برخي هنرمندان كه در مطبوعات مطرح شد پيگيريهاي قضايي را انجام دادهام و متعاقبا نتايج آن اعلام خواهد شد.
دادستان تهران با بيان اينكه دستور ممنوعالخروج شدن افراد قابل اعتراض است، گفت: كساني كه فكر ميكنند از طريق مرجع قضايي ممنوعالخروج شدهاند ميتوانند به اين دستور اعتراض كنند و ما نيز در صورت تكميل بررسيها نظرمان را اعلام خواهيم كرد.
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی