روزنامه عصر مردم

نقش دخانیات در فیلم های هالیوودی و بالیوودی
 سیگار کشیدن یا سیگار نکشیدن
سعید بناکار
مطالعات اخیر سازمان بهداشت جهانی نشان می­دهد که سینمای بالیوود نقش مؤثری در گسترش استفاده از سیگار داشته است. ظاهراً پیام سازمان بهداشت جهانی هنوز در سینمای بالیوود دریافت نشده و به اجرا گذاشته نشده است؛ چرا که همچنان می­بینیم ستارگان سینمای بالیوودی بر پرده سینما به روشن کردن سیگار و تبلیغ آن به صورت غیرمستقیم ادامه می­دهند. اما در مقابل اگر هر یک از بازیگران و ستارگان سرشناس سینمای هالیوود در فیلم خود سیگار بکشد، اداره سانسور آمریکا می­تواند آن را یک حرکت زننده ارزیابی کند و واکنشی شدید علیه آن نشان دهد.
دخانیات و سیگار در سینمای بالیوود بیشترین حجم را به لحاظ دفعات استفاده بازیگران اصلی از سیگار در سال 2004 که سال مبارزه با سیگار بود تا سال 2008 نسبت به سینماهای دیگر داراست.
سانجی دات در فیلم «مسافر»، جان ابراهام در «ایلان»، سیف علی خان در «ایک هسنیاتی»، شاهرخ خان در «سوادس»، یا زایدخان در «وادا» هر کدام با بیشترین دفعات استفاده از سیگار نسبت به موضوع مبارزه با دخانیات در سینما بی­اعتنایی کردند البته این مربوط به تهیه­کنندگان و کارگردانان فیلم­ها بود نه بازیگران؛ چرا که آنها هستند که تیپ و شخصیت بازیگران را طراحی می­کنند. این روند کنونی و ادامه آن، مبارزات گروههای ضد سیگار را بی اثر و خنثی کرده است. طی آخرین آمار از طرف سازمان بهداشت جهانی، شاهرخ خان حدود 109 بار، راچ نیکانس 103 مورد، گشن گروور 68 بار و اجی دیوگان 55 بار بر روی پرده سیگار دود کرده­اند. در همین گزارش آمده است که طی سال 2004، 22 درصد از حجم فیلم­ها را دود کردن سیگار تشکیل می­داد که در سال 2008 به 53 درصد افزایش یافته است. در هند حدود 360 میلیون معتاد به سیگار وجود دارد و در فیلم های بالیوودی در حدود 79 درصد سیگارکشی از طرف بازیگران دیده می­شود و نیز گفته می­شود نوجوانانی که فیلم های بالیوودی را می­بینند حداقل 3 برابر ستارگان این فیلمها اقدام به سیگارکشی به سبک و سیاق آنها می­کنند. این آمارها بزرگترین و مهمترین دلایل و نکات یک تحقیق اجتماعی درباره تداوم اعتراض ها علیه استعمال دخانیات روی پرده سینماست. به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران، صنعت سینما سیگار کشیدن را در فیلمها به طرز جذابی به نمایش
 می­گذارد و عامه مردم معتقدند این نوع فیلم­ها باید با درجه R اجازه نمایش عمومی پیدا کنند. درجه R به این معناست که افراد زیر هفده سال، اجازه تماشای آن فیلم را نخواهند داشت.
تحقیقی  تازه که در سال 2008 صورت گرفته است، نشان­دهنده آن است که نزدیک به  80 درصد فیلم­هایی که در هالیوود تولید می­شوند و با درجه PG13 (برای افراد زیر 13 سال ممنوع) به نمایش در می­آیند، حاوی صحنه­های متعددی از استعمال دخانیات توسط بازیگران اصلی هستند، در همین حال فیلم های درجه G و PG هم تا 50 درصد چنین صحنه­هایی دارند. محققین اجتماعی که هدایت و مسئولیت این تحقیقات را به عهده داشته­اند براساس تحقیق، تماشا و بررسی 775 فیلم آمریکایی و هالیوودی پنج سال اخیر، این آمار و نتایج را اعلام کرده و اضافه می­کنند، کسی نمی­گوید در فیلم­ها نباید شاهد استعمال دخانیات باشیم آنچه ما می­خواهیم این است که هالیوود نحوه نمایش آن را تغییر دهد. استعمال دخانیات در فیلم های هالیوودی، مثل به کارگیری واژه­های رکیک و زننده در آن است. نوع استفاده از دخانیات در این فیلم­ها غلط و دارای بدآموزی است. آنها صحنه­های سیگار کشیدن شخصیت­های اصلی را به گونه­ای در فیلم­های خود می­گنجانند که به صورت غیرمستقیم تماشاگر نوجوان را مجذوب می­کند. در ضمن این پژوهشگران با حوصله فراوان بسیاری از فیلم­هایی که حاوی صحنه­های استعمال سیگار بوده­اند را تماشا کرده و متوجه شده­اند این فیلم­ها به شکل غیرمستقیم و صد البته جذاب، استعمال دخانیات را تبلیغ می­کنند. همه کارشناسان و دوستداران سینما می­دانند که فیلم­های با درجه R در نمایش عمومی کمتر سود می­کنند، زیرا نوجوانان که تماشاگران اصلی فیلم­ها هستند اجازه تماشای آنها را ندارند. دست اندرکاران این تحقیق جدید امیدوارند درجه­بندی R برای فیلم­هایی که به تبلیغ استعمال دخانیات می­پردازند کاملاً به اجرا گذارده شود و از طرفی فیلمسازان و تهیه کنندگان نیز تشویق شوند تا از این گونه صحنه­های غیرضروری اجتناب کنند. در پیشنهاد این گروه تحقیق استثناهایی نیز در مورد برخی شخصیت­های تاریخی و مطرح که سیگار کشیدن بخشی از زندگی و شهرت اجتماعی آنها بوده و به واسطه آن شهرت یافته­اند مثل وینستون چرچیل یا فیدل کاسترو در نظر گرفته شده است. آنها عقیده دارند که اگر فیلمسازانی بخواهند فیلمی درباره چرچیل بسازند باید او را با آن سیگار معروفش به نمایش بگذارند، اما همین کار هم باید به صورتی انجام شود که فیلم درجه R نگیرد. با این حال واقعیت این است که تعداد شخصیت­های تاریخی که استثنا شامل حالشان می­شود کم است. این تحقیق مورد تأیید انستیتوی ملی سرطان آمریکا و دیگر مراکز درمانی و خصوصاً سازمان بهداشت جهانی قرار گرفته است. در این تحقیق تأکید خاصی بر شرکت والت دیسنی (که محصولات خانوادگی تولید می­کند) شده است. بیشتر مدیران و تهیه کنندگان شرکتهای فیلمسازی نظرشان در مورد این تحقیق و محدودیت­های مدنظر چنین است که می گویند ما هم نسبت به سلامت جسمانی مردم حساسیم و فیلمسازان خود را تشویق نمی­کنیم که در فیلمهایشان صحنه­های استعمال دخانیات را بگنجانند، اما سیاست­هایی را  که اداره سانسور به منظور محدود ساختن آزادی و خلاقیت اعمال می­کند، نمی­پذیریم. بحث مربوط به درجه­بندی R برای فیلم­هایی که سیگار کشیدن را تبلیغ می­کنند حدود یک دهه است در محافل سینمایی ادامه دارد و این در حالی است که اتحادیه صنعت فیلم آمریکا که وظیفه درجه­بندی فیلم­ها را به عهده دارد تلاش فراوانی را در دستور کار قرار داده تا بتواند مفاد و قوانین مربوط به عدم یا کمی و مهار منطقی استعمال سیگار در آثار سینمایی را به اجرا بگذارد، اما اجرای این مهم بستگی زیادی به طرف مقابل یعنی فیلمسازان، تهیه­کنندگان و شرکتهای فیلمسازی دارد.

رقابت پولانسکی، اسکورسیزی، برتن و ییمو برای خرس طلایی برلین
مهر: با نزدیک شدن به زمان آغاز شصتمین جشنواره بین‌المللی فیلم برلین، گمانه‌زنی برای انتخاب فیلم‌های حاضر در بخش مسابقه رسمی و دیگر بخش‌های این رویداد معتبر سینمایی آغاز شده است. اسکرین دیلی اعلام کرد، دیتر کاسلیک رئیس جشنواره فیلم برلین پس از انتخاب ورنر هرتسوگ به ریاست هیئت داوران بخش مسابقه جشنواره، این روزها بیشتر وقت خود را صرف تماشای فیلم‌های مختلف و انتخاب آنها برای حضور در بخش‌های مختلف برلین و احتمالا رقابت برای کسب شیر طلایی بهترین فیلم می کند.
از مهمترین فیلم‌هایی که انتظار می‌رود در بخش رسمی شصتمین جشنواره فیلم برلین روی پرده بروند می‌توان به "روح" رومن پولانسکی اشاره کرد. پولانسکی که همچنان در زندان زوریخ است، از درون سلول خود بر آخرین مراحل آماده‌سازی فیلم خود نظارت می‌کند تا برای نمایش در برلین آماده شود. یوان مگرگور و پیرس براسنان بازیگران "روح" هستند.تریلر "شاتر آیلند" به کارگردانی مارتین اسکورسیزی با بازی لئوناردو دی‌کاپریو دیگر فیلمی است که بسیاری از علاقمندان سینما منتظرند در برلین آن را تماشا کنند. فیلم بر اساس رمانی از دنیس لین ساخته شده و قرار است استودیو پارامونت آن را از روز 19 فوریه در سینماهای آمریکا به نمایش بگذارد؛ یعنی دو روز پیش از پایان جشنواره برلین.
"مردان همراه" به کارگردانی جان ولز با بازی بن افلک، کوین کاستنر و تامی لی جونز، "گرینبرگ" نوا بومباچ با بازی بن استیلر، "منطقه سبز" پل گرینگرس، "شکست‌ناپذیر" کلینت ایستوود با بازی مت دیمن و مورگان فریمن، "آلیس در سرزمین عجایب" تیم برتن و "راه بازگشت" پیتر ویر با بازی کالین فارل و اد هریس دیگر نامزدهای حضور در برلین 2010 هستند.پس از آنکه در جشنواره‌های ونیز و تورنتو فیلم‌های "مرد تنها" و "مرد جدی" به نمایش درآمد، حالا نوبت تماشاگران جشنواره برلین است که با "مرد اضافی" بخت خود را بیازمایند. در این فیلم کمدی به کارگردانی شری اسپرینگر برمن و رابرت پوچینی بازیگرانی چون کوین کلاین و کیتی هلمز ایفای نقش کرده‌اند.در این میان دو فیلم هم ممکن است بخت خود را در یکی از دو جشنواره معتبر برلین یا کن امتحان کنند؛ جان کامرون میچل با فیلم "حفره خرگوش" با بازی نیکول کیدمن و آرون اکهارت درباره زوجی که بچه خود را در یک تصادف از دست می‌دهند و مایکل وینترباتم با "قاتل درون من" با بازی کیسی افلک و جسیکا آلبا. فیلم سینمایی "سلاح اول" به کارگردانی ژانگ ییمو که بازسازی فیلم "تشنه خون" ساخته جوئل و ایتن کوئن است، به احتمال زیاد از جدیترین نمایندگان سینمای چین و آسیا در بخش مسابقه شصتمین دوره جشنواره فیلم برلین خواهد بود. "سلاح اول" از 14 فوریه در چین اکران می‌شود و نخستین تجربه فیلمسازی ییمو پس از کارگردانی افتتاحیه و اختتامیه المپیک پکن است. شصتمین جشنواره فیلم برلین از 11 تا 21 فوریه 2010 برگزار می‌شود و قرار است امسال در برنامه ویژه "نمایش دوباره" برخی از بهترین فیلم‌های به نمایش درآمده در تاریخ برپایی جشنواره برلین روی پرده بروند. فهرست کامل فیلم‌های این برنامه ویژه اواسط ماه ژانویه اعلام می‌شود.

دوست داشتم نقش یک آتش‌نشان در پرونده هنری‌ام باشد
مهر: بازیگر نقش فرمانده عنایت، دلیل پذیرفتن بازی در مجموعه "عملیات 125" را همکاری با عوامل حرفه‌ای، فضای متفاوت پروژه و علاقه به ایفای نقش یک آتش‌نشان دانست.
عبدالرضا اکبری درباره بازی در سری دوم مجموعه "عملیات 125" که حادثه محور است، گفت: علاقمند بودم بازیم را در این مجموعه تکمیل کنم، به همین دلیل وقتی پیشنهاد بازی در سری دوم داده شد به خاطر متفاوت بودن فضای آن ترغیب شدم تا نقش را بپذیرم. مسلماً هر فردی که نام 125 را می‌شنود منتظر رخ دادن حادثه‌ای است و این فی نفسه مخاطب را درگیر می‌کند. وی در ادامه افزود: به هر حال آتش نشانان ویژگی‌های خاصی دارند و مرتب در معرض حوادث مختلف هستند. خیلی دلم می‌خواست در پرونده هنری‌ام نقش یک آتش نشان را بازی کنم. سری اول این مجموعه آموزش محور بود و سری دوم حادثه محور است، در واقع عوامل سعی داشتند در سری دوم فضای متفاوتی را برای بینندگان ترسیم کنند که در این باره هم موفق بودند. در مجموع گروه اعتقاد راسخی برای به تصویر کشیدن یک کار متفاوت داشتند. این بازیگر خاطرنشان ساخت: همان گروه سری اول کار را انجام دادند و فقط در کارگردانی محمدرضا آهنج جایگزین بهروز افخمی شد. آهنج از کارگردانان خوبی است و نسبت به کار کاملاً شناخت داشت. از سوی دیگر تهیه‌کنندگی پروژه هم به عهده داود هاشمی بود، دوست صمیمی و قدیمی من که سری اول هم با او کار کردیم. تمام این موارد برای پذیرفتن این کار میسر بود. اکبری درباره تفاوت نگاه بهروز افخمی ،کارگردان سری اول این مجموعه و محمدرضا آهنج، کارگردان سری دوم توضیح داد: هر گلی بوی خاص خودش را دارد. گرچه کارگردانان نگاه خاص خودشان را دارند و بر آن اساس بازیگران را هدایت می‌کنند و بازیگر هم موظف است بازی خود را با نگاه و سلیقه کارگردان یکی کند، اما آقای آهنج هم قبل از کارگردانی سری دوم تمام قسمت‌های سری اول را دید و جزو کارگردانان انعطاف‌پذیر است و برای نظر بازیگرش هم احترام قائل می‌شد. وی ادامه داد: در واقع ما اختلاف‌نظری در طول کار نداشتیم و تداوم نقش‌ها در سری دوم ادامه داشت. گرچه هر کارگردانی با توجه به خصوصیات اخلاقی‌اش برای رسیدن به هدف خود از شیوه‌های مختلف استفاده می‌کند، اما در مجموع در این پروژه راحت بودیم و آزادی عمل داشتیم.بازیگر نقش عنایت درباره اینکه قبل از بازی در سری دوم "عملیات 125" که حوادث محور است، تحقیقاتی انجام دادید یا نه؟ توضیح داد: هنوز در سینما و تلویزیون آموزش قبل از بازی مرسوم نشده است. در حالی که قبل از بازی باید این کار انجام شود. مثلاً وقتی قرار است نقش یک آتش نشان را بازی کنیم باید در چند عملیات حضور داشته باشیم تا از نزدیک با خصوصیات رفتاری یک آتشنشان آشنا شویم. بنا به همین دلایل من هم قبل از بازی تحقیقی نکرده بودم. اکبری با اشاره به ویژگی‌ این مجموعه گفت: واقعاً این پروژه منحصر به فرد است و کمتر تهیه‌کننده‌ای حاضر است خطر کرده و کاری با این حجم حوادث تهیه کند. من به تهیه‌کننده، کارگردان و دیگر عوامل این پروژه خسته نباشید می‌گویم، چون بیشتر کارها آپارتمانی شده و کمتر شاهد کارهای قوی مثل "عملیات 125" هستیم.