سازمان محیط زیست برنامه مدونی برای حضور در نشست کپنهاگ ندارد

مهر: شهر کپنهاگ در حالی در 16 آذر امسال میزبان 60 کشور جهان برای یافتن راه فرار از بحران هولناک تغییرات اقلیمی زمین است که به عقیده بسیاری از کارشناسان محیط زیست،  ایران برنامه مدونی برای حضور قابل توجه در این اجلاس ندارد.
کارشناسان مسائل زیست محیطی، اجلاس کپنهاگ را کنفرانسی راهبردی می خوانند که می تواند تاثیر فعالیتهای صنعتی و ناپایدار بشر بر پدیده های آب و هوایی را سامان دهد و مبارزه علیه تغییرات اقلیمی و پدیده "جهان گرمایی" را فرماندهی کند. هدف از این نشست تنظیم معاهده ای جدید برای مقابله با گرمایش زمین عنوان شده است. اگرچه بسیاری نیز این اجلاس را همزاد پیمان کیوتو)
می دانند که دوستداران حافظ محیط زیست را ناامید کرده است.
دبیرکل کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران، اجلاس کپنهاگ را تلاش انسانها برای جلوگیری از تغییرات شدید اقلیمی دانست و گفت: " در سال 1997 پروتکل کیوتو نتوانست در اجرا موفق باشد چرا که کشورهای توسعه یافته و قدرتمندی مثل آمریکا و استرالیا نقش خود در ترمیم وضعیت آب وهوایی و کاهش اثراث گلخانه ای را انجام ندادند ولی می توان به نتایج این اجلاس امیدوار بود."
زمین اما با پراکنش انبوه گازهای گلخانه ای مواجه است و لایه حفاظتی خود را از دست داده تا متخصصان، سوراخ شدن لایه حفاظتی ازن را دوره دلهره آور جدیدی از حیات کره زمین- این تنها پناهگاه بشر- بدانند، اتفاقی که از سوی کشورهای توسعه یافته و صنعتی بر مردم جهان تحمیل شد. پخش گازهای دی اکسید کربن در اثر فعالیتهای گلخانه ای کشورهای بزرگ صنعتی به خصوص آمریکا، تنفس در هوای کره زمین را با چالشی عمیق مواجه کرد، چالشی که حیات در کره خاکی را هدف گرفت.
یاسر انصاری، کارشناس مسائل زیست محیطی با اشاره به تغییرات اقلیمی جهان این مسئله را مهمترین مخاطره امنیتی دنیا ارزیابی کرد و افزود: "تمام دنیا بدون ملاحظات مرزهای ژئوپلتیک با  این پدیده درگیر هستند و ما از آنها می خواهیم بدون توجه به اختلافات سیاسی از  این فرصت تاریخی برای جلوگیری از گسترش تغییرات آب و هوایی جهان استفاده کنند."
با این حال رئیس جمهوری آمریکا اعلام کرد؛ تا سال ۲۰۲۰ میلادی تولید دی‌اکسید کربن خود را تا مرز 17 درصد کاهش خواهد داد و هواداران محیط زیست امیدوارند  این اجلاس بتواند توجه کشورهای ویران کننده اقلیم بین المللی را به خود جلب کند.
انصاری، دبیرکل کانون عالی گسترش فضای سبز ایران، با انتقاد از نبود برنامه ای مدون برای شرکت کشور ایران در اجلاس کپنهاگ گفت: "کشور ایران متحمل خسارات زیادی در بحث تغییرات اقلیمی شده است که سونامی های کوچک در جنوب ایران و سرمای بی سابقه سال 86  و یا نمونه ویرانگری مثل توفان گونو در سیستان و بلوچستان از جمله این خسارات است. از سوی دیگر پوشش گیاهی و فضای سبز شهری در ایران نیز بی تاثیر از این تغییرات نبوده؛ چرا که گونه های غیر بومی در ایران با مشکل جدی مواجه شدند و پوشش جنگلی کشور نیز از این پدیده متاثر شده است."
این متخصص محیط زیست اضافه کرد: "ایران در پیمان کیوتو که نتایج موثری هم در پی نداشت به مراتب قدرتمندتر و آماده تر از کپهناگ شرکت کرد؛ چرا که الان و در آستانه این نشست، هیچ برنامه مقدماتی در ایران و از سوی سازمانهای مرتبط ارائه نشده و حتی نظر کارشناسان و متخصصان در مورد  این اجلاس و برنامه های این نشست پرسیده نشده است و به نظر نمی رسد حضور موفقی در اجلاس کپنهاگ داشته باشیم."
 به هر روی با تمامی ابهاماتی که در نتایج نشستهای بین المللی وجود دارد، باید به اجلاس کپنهاگ به دیده امید نگاه کرد؛ چرا که چین به عنوان کشوری در حال توسعه و بزرگترین تولید کننده‌ گازهای گلخانه‌ای جهان در اقدامی داوطلبانه و در کنار آمریکا و استرالیا و دیگر کشورهای توسعه یافته اعلام کرد تا سال ۲۰۲۰ میلادی تولید گاز دی‌اکسید کربن را در مقایسه با سقف سال ۲۰۰۵ میلادی۴۰ تا ۴۵ درصد کاهش خواهد داد. بنابراین گزارش و ‎بر اساس اهداف تعیین شده افزایش تولید گازهای گلخانه‌ای در این کشور کمتر از آهنگ رشد اقتصادی خواهد بود.
از سوی دیگر، این متخصص محیط زیست معتقد است اعتبارات جهانی تسهیل شده برای کشورهای جهان سوم اگر چه روزنه امید  این کشورها برای توازن در توسعه را هموار می کند اما دولت ایران به عنوان کشوری در حال توسعه به دلیل نبود برنامه ای مدون و هدفمند نتوانسته کمترین اعتبار از  این تسهیلات بین المللی که از سوی بانک جهانی و سازمان ملل ارائه شده است را دریافت و استفاده کند.
با این حال یوسف رشیدی، متخصص مباحث آب و هوا و آلودگیهای آب و هوایی، مسئله گرم شدن کره زمین را مقوله ای جهانی و فراتر از مرز کشورها دانست و گفت: " تغییرات اقلیمی روی متغیرهای مختلف مثل تنوع زیستی، جنگلها، منابع آب، سوراخ شدن لایه ازن و موارد بسیار دیگری به طور مستقیم و غیر مستقیم اثر می گذارد."
مدیرکل دفتر نظارت بر کیفیت هوای تهران با اشاره به کاهش برف و باران در ایران این مسئله را متاثر از بحران تغییرات آب و هوایی جهان دانست و افزود: "کشور ما اگرچه در منطقه ای خشک واقع شده، اما اثر گازهای گلخانه ای تولید شده در آن گوشه دنیا بر وضعیت آب و هوای ایران تاثیر گذاشته است."
دکتر رشیدی اضافه کرد: اگر تا چند سال آینده روند افزایش گازهای گلخانه ای مهار نشود و این گازها کاهش نیابد، شرایط آب و هوایی جهان شرایط غیر قابل بازگشتی را خواهد داشت؛ چرا که بیشترین عامل انتشار این گاز افزایش مصرف سوخت و در نتیجه تولید co2 است.
این متخصص مسائل آلودگی هوا با اشاره به میزان بارشها در چند سال اخیر تاکید کرد: نمونه ها نشان می دهند تغییرات آب و هوایی باعث شده مناطق خشک روز به روز خشکتر و از میزان بارندگی در این مناطق کاسته شود و از طرف دیگر مناطق پر باران با ریزشهای سیل آسا مواجه شوند که همین مسئله تعادل کره زمین را به هم می زند.
افزایش دمای هوا و در نتیجه آب شدن یخ قطبها و بالا آمدن آب دریاها و اقیانوسها و در نهایت به هم خوردن چرخه آب و هوایی و خشکسالی های پی در پی و بروز توفانهای مرگبار و ... محصول این شرایط ناهمگون آب و هوایی است که می توان سیلهای ویرانگر صحراهای عربستان در روزهای گذشته را نتیجه همین بر هم خوردن تعادل طبیعی کره زمین ارزیابی کرد. در نهایت باید پرسید آیا امروز جهان شرایطی بحرانی تر از تغییرات اقلیمی را به خود دیده است و آیا اجلاس کپنهاگ می تواند خاطره
 شکست پروتکل کیوتو را از یادها ببرد و شرایط نجات زمین را فراهم آورد؟


مهاجرت گونه های جدید پرنده در اثر تخریب زیستگاهها به جزیره قشم
مهر: یک کارشناس محیط زیست در جزیره قشم علت مهاجرت پنج گونه جدید پرنده به این جزیره را تخریب تالابها و آبگیرهای کشور دانست.
 سید محمد هاشم داخته با تاکید بر اینکه جزیره قشم در فصل پائیز هر سال میزبان پرندگان مهاجر است، گفت: از 510 گونه پرنده شناسایی شده در ایران بیش از نیمی از آنها مهاجر جزیره قشم هستند. با این همه دلیل مهاجرت گونه های جدید پرندگان به این جزیره تغییر شرایط زیستگاههای اصلی آنها در اثر تخریب گسترده محل زندگی آنها است.
این متخصص محیط زیست با اشاره به حضور حدود 100 گونه پرنده ساکن در جزیره قشم افزود: همه ساله بیش از 130 گونه پرنده مهاجر در جزیره دیده می شوند و امسال 5 گونه جدید که تا حالا به این جزیره نیامده و یا شناسایی نشده بودند در این جزیره دیده شده اند.
هاشم داخته، اردک مرمری را به عنوان گونه ای غیر گرمسیری معرفی کرد و گفت: این گونه از پرندگان حفاظت شده کشور و یکی از گونه های مهم است که از بین رفتن زیستگاهش دلیل اصلی مهاجرتش به منطقه ای گرمسیری مثل جزیره قشم است. تخریب تالابهایی مثل شادگان و پریشان و دیگر آبگیرهای منطقه فارس آسیبهای جدی به حیات و تغییر ساخت زندگی پرندگان خواهد زد. تالاب شادگان یکی از زیستگاههای اصلی اردک مرمری است که تخریبش باعث شد پرندگان این زیستگاه را ترک کنند.
این کارشناس محیط زیست در منطقه آزاد قشم با نقل قولی از بیژن فرهنگ دره شوری به عنوان یکی از پیشکسوتان عرصه محیط زیست ایران اضافه کرد: وجود زیستگاههای خوب و غنی به لحاظ غذایی و تخریب گسترده زیستگاههای پرندگان دلیل مهاجرت گونه های تازه به جزیره قشم است.
این متخصص محیط زیست مسیر مهاجرت پرندگان را از شمال به جنوب آسیا دانست و افزود: در فصل گرما پرنده های سردسیری از شمال آفریقا و جنوب آسیا به سمت مناطق شمالی تر مهاجرت می کنند و در مسیر مهاجرت جزیره قشم پناهگاه مطلوبی برای حضور آنها است.
وجود مناطق و مرجانها در جنوب و جنگلهای حرا در شمال و پهنه های گلی مناسب در جزیره قشم، زیستگاه مناسبی را برای این پرندگان فراهم آورده تا گونه های متنوعی به این جزیره مهاجرت کنند. بطوریکه 300 تا 350  گونه از پلیکانهای پا خاکستری بیش از 6 ماه از سال (از ماه آبان تا اردیبهشت) را در این جزیره اسکان دارند.وجود غذای مناسب و کافی و همین طور فرهنگ حفاظت از پرندگان در بین مردم که کمترین آسیب را به پرندگان می زنند یکی از مهمترین دلایل حضور پرندگان در جزیره و تکثیر آنهاست. با این حال جمعیت بسیار زیادی از فلامینگوها و پلیکانهای پا خاکستری به این جزیره آمده اند.هاشم داخته کارشناس محیط زیست در جزیره قشم گفت: اردک مرمری، طاووسک، چارخو یا چنگر نوک سرخ، اکراس سیاه (Ibis) از گونه هایی است که برای اولین بار در جزیره قشم دیده شده اند.

اکسیژن بسیار قبل از آنچه که تصور می شد در زمین ایجاد شده است
مهر: پژوهشگران آمریکایی با تجزیه لایه های رس در استرالیا دریافتند که نشانه های فعالیت فتوسنتز و حضور اکسیژن، بسیار قدیمی تر از آن چیزی است که تاکنون تصور می شد.
در حدود 4/2 میلیارد سال قبل، در اتمسفر زمین پدیده ای به نام "حادثه بزرگ اکسیداسیون" (GOE) رخ داد.
در فرایند GOE، سطوح اکسیژن اتمسفر تا حد شدیدی افزایش یافت. براساس آگاهیهای فعلی دانشمندان، این پدیده یک نقطه مهم در تاریخ طبیعی زمین به شمار می رود به طوری که از این نقطه راهی به سوی توسعه اشکال حیات پیچیده باز شده است.
این درحالی است که برپایه این نظریه دو مسئله حل نشده باقی می مانند که عبارتند از: چه وقت تولید اکسیژن از طریق فرایند فتوسنتز آغاز شد؟ و از چه زمانی شیمی اقیانوس و اتمسفر شروع به تغییر کرد؟
اکنون گروهی از زمین شناسان دانشگاه کالیفرنیا فرضیه ای را مطرح کردند که برپایه آن، تولید اکسیژن حداقل 100 میلیون سال قبل از GOE در اقیانوسها آغاز شده است. این فرضیه می تواند پاسخی برای مسئله تجمع اکسیژن در اعماق اقیانوسها و اثرات آن بر روی ترکیبات شیمیایی آبها ارائه کند.
این محققان به منظور دستیابی به این نتایج، نمونه هایی از لایه های رسوبات سیاه متعلق به غرب استرالیا را تجزیه کردند. در این رسوبات بقایای فسیلی بستر قدیمی دریا دیده می شود و بنابراین بررسی لایه های این رسوبات می تواند تاریخ تکامل شیمی اقیانوسی را بازسازی کند.
تجزیه این لایه های رسوبی به ویژه نشان دادند که در اعماق آبهای اقیانوسی در حدود 100 میلیون سال قبل از GOE، تجمع سولفور هیدروژن وجود داشته است.
این محققان در این خصوص توضیح دادند که حضور سولفور هیدروژن در اقیانوس تائیدی بر تولید فتوسنتز اکسیژن در 5/2 میلیارد سال قبل است.
با کسب این نتایج دانشمندان فرض کردند که حضور میزان کم اکسیژن میلیونها سال قبل از GOE وجود داشته است.
این تولید اکسیژن آغازین، پایه هایی برای توسعه گونه های جانوری ایجاد کرد که حداقل دو میلیارد سال بعد به وجود آمدند.