صفحه 14--13 بهمن 88
«کلوز آپ» فیلم «آل» در نهمین جشنواره فیلم فجر شیراز
وحشت بومی بر پرده نقره ای
نهمین جشنواره فیلم فجر شیراز در حال برگزاری است و روز به روز بر تعداد مخاطبان آن افزوده میشود.
از جمله فیلمهایی که قبل از نمایش، بحثهای فراوانی را در پی داشت، فیلم «آل» به کارگردانی بهرام بهرامیان بود که به دلیل قرار گرفتن در ژانر وحشت و این که در این ژانر، خیلی کم فیلم ساخته میشود، قابل توجه بود.
در یک نگاه کلی به این ژانر در سینمای بعد از انقلاب درمییابیم که با شروع سال 87 موج جدیدی در میان برخی از فیلمسازان به وجود آمد تا نگاهی دوباره به این ژانر داشته باشند.
فیلمهای «حریم» و «خانه تاریک» بر مبنای ژانر وحشت جلوی دوربین رفتند. گونه وحشت در سینمای ایران سابقه روشن و قابل توجهی ندارد و با وجود جذاب بودن برای مخاطبان، از سوی نویسندگان فیلمنامه با اقبال خوبی همراه نبوده است.
صرفنظر از ساموئل خاچیکیان که به این نوع از سینما میپرداخت و پس از انقلاب فیلمهایی چون «مردی در آینه» و «بلوف» را ساخت، این گونه، فیلمسازی پیگیر و جدی ندارد و جز چند تجربه پراکنده، این ژانر سینمایی از بذل توجه فیلمسازان محروم مانده است.
تجربه در سینمای ایران ثابت کرده است که وقتی مخاطب به دنبال یک نوع تفریح و سرگرمی است و با این دلیل به سینما میآید، طبیعتاً بازار فیلمهای کمدی و طنز گرم میشود، اما اگر همین مخاطب شرایط رفاهی و آسایش قابل قبولی داشته باشد و از این نیاز اشباع شود، ذائقه او به سمت دیدن فیلمهای جدی و تا حدودی ترسناک حرکت میکند. بنابراین میتوانیم بگوییم که یکی از دلایل نداشتن سینمای موفق در ژانر وحشت، نبود آمادگی مخاطب در پذیرش اضطرابی است که این نوع فیلم به مخاطب القا میکند.
یکی دیگر از دلایل گریز کارگردانان از ساخت فیلمهای وحشتناک، فقر تکنیکی است. سینمای وحشت به تجهیزات و ادواتی نیاز دارد که حس ترس و دلهره را در مخاطب ایجاد کند. به همین دلیل باید در بخش جلوههای ویژه رایانهای و میدانی تواناییهای زیادی وجود داشته باشد که طبعاً پرهزینه هم هست و کمتر تهیهکنندگان زیر بار آن میروند.
الگوبرداری غلط از آثار خارجی هم از جمله مشکلات این نوع سینما در کشور است. پرداختن به سینمای وحشت با توجه به باورها و اعتقادهای ما در سینمای ایران جای کار فراوان دارد و متأسفانه آثاری که در این چند دهه به عنوان فیلم ترسناک در سینمای ایران به نمایش درآمده است، از فرهنگ خودی چیزی در آنها دیده نشده و خود این موضوع را میتوان یکی از دلایل ضعف ما در این گونه سینمایی دانست.
اگر در همین خصوص کمی به سینمای وحشت در ژاپن و کره جنوبی دقت کنیم متوجه میشویم قواعدی که آنها در تولید این گونه آثار به کار میبرند، ملی بوده و حتی به اندازهای مورد توجه قرار میگیرند که در خارج از مرزهای آنها، دوبارهسازی میشوند.
نبود برنامهریزی صحیح و نوین در چند سال گذشته باعث شده که سینمای ایران به سمت و سویی گرایش پیدا کند که تنها به موضوعاتی خاص توجه نشان دهد. ساخت فیلمهای اجتماعی در اوایل دهه 70 و گرایش فیلمسازان به ژانر طنز و کمدی در دهه 80، مصداق این مدعاست.
سینما نیاز به برنامهریزی دقیق و علمی دارد. باید این فرهنگ در میان مخاطبان جا بیفتد که میتوان در سینمای ایران از دیدن فیلمهای ترسناک هم لذت برد. زمانی هم که اولین مجموعه فیلمهای کمدی ساخته شد، مردم با این دسته از آثار ارتباط برقرار نمیکردند، اما کمکم با تولیدات بیشتر، این ارتباط شکل گرفت.
در ژانر وحشت، مهمترین مشکل فیلمساز این است که دستش خیلی زود برای تماشاگر رو میشود و این امر اهمیت فیلمنامهنویسی را در این گونه سینمایی بیش از پیش روشن میکند. این ژانر به نوآوری و خلاقیت نیازمند است و اصولاً چون در سینمای ایران، بیشتر اتفاقات در قالب کلیشه رخ میدهد و کمتر فیلمسازی تلاش کرده تا این قالب را بشکند، صنعت سینما در ژانر وحشت نیازمند باور مخاطب و توجه به زیرشاخههای این گونه سینمایی است. اگر بخواهیم سینمای ایران راه خود را ادامه دهد، چارهای نداریم جز این که تواناییهای فنی خودمان را بر اساس الزامات هرگونه سینمایی بالا ببریم تا به سوی پویایی ژانر سینمای وحشت در کشورمان حرکت کنیم.
***
حسن حسنزاده یکی از تماشاگران فیلم «آل» در خصوص این فیلم به خبرنگار «عصر مردم» میگوید: این تفکر غلطی است که تهیهکنندگان فکر میکنند، مردم با سینمای وحشت ارتباط برقرار نمیکنند. باور کنید اگر فیلم خوب ساخته شود، مردم هم استقبال میکنند. من فیلم «آل» را که دیدم، با خودم فکر کردم وقتی میشود، چرا کمتر از این دسته فیلمها میسازند. بازی خوب بازیگران و داستان متناسب با فرهنگ ایرانی، مهمترین وجه مثبت این اثر سینمایی بود. البته چقدر خوب میشد، اگر از موسیقی بهتری برای این فیلم استفاده میکردند که از فضای فیلم «آل» زیاد هم دور نباشد.
نادیا فرهنگدوست که به همراه پسر 12 سالهاش به دیدن فیلم «آل» آمده، این فیلم را فیلم متوسطی میداند و میگوید: «آل» خیلی ترسناک نبود، اما این که پس از سالها شاهد ساخت فیلمی دلهرهآور در جشنواره فیلم فجر هستیم، کاری قابل تقدیر و ستایش است و انشاءالله باز هم شاهد ساخت این گونه فیلمها باشیم.
وی میافزاید: سوژه فیلم خیلی برای تماشاگر ملموس است اما به نظر من خوب پرداخت نشده و جای کار بیشتری داشت. در این اثر چندین بار بازیگر نقش اول از خواب میپرد و تماشاگر را به خیال خودشان سر کار میگذارند، ولی در یکی دو بار اول این اتفاق میافتد و در مرتبههای بعدی تماشاگر دست کارگردان را میخواند و این ضعف فیلم است.
سامان حبیبی یکی دیگر از مخاطبان این فیلم هم معتقد است که «آل» فیلمی متوسط و قابل توجه است که به دور از کپیبرداریهای مرسوم از نمونههای مشابه خارجی، پیامش را به تماشاگر القا میکند.
وی میگوید: در این فیلم بر خرافهپرستی، خط بطلان کشیده و با تأکید بر اعتقادات راستین، مرز بین این دو مشخص میشود.
وی میافزاید: «آل» داستان زن و شوهری است که برای یک سفر کاری به ایروان میروند و با حوادث عجیبی روبهرو میشوند، اما آنچه جالب توجه است، این که در فیلم اشارهای به پیشینه خرافی بودن سینا که نقش آن را مصطفی زمانی بر عهده دارد، نمیشود و توهمی بودن این مهندس جوان کمی گنگ و نامفهوم است.
وی ادامه میدهد: مشکل دیگر این فیلم این است که بیش از دو سوم از زمان فیلم بدون هیچ گره داستانی و به شکل معمولی طی میشود و این امر فضای فیلم را کاملاً دوگانه کرده است. از سویی دیگر بخشهای آخر فیلم با وجود هزینههای زیادی که در برداشته است، زیاد خوب از آب درنیامده و به نظر میرسد نمیتواند تماشاگر را بر صندلی میخکوب کند.
داور جشنواره بین المللی فیلم فجر:
هنرمندان در قبال اتفاقاتی که در جهان می افتد وظیفه خاصی دارند
ایسکانیوز: داور جشنواره بین المللی فیلم فجر اظهار داشت: هنرمندان در قبال اتفاقاتی که در جهان می افتد وظیفه خاصی دارند.
به نقل از ستاد خبری دومین جشنواره ادبی ـ هنری حوزه علمیه خراسان، اُمبلا اُمبلا دیودونه، کمدین مشهور فرانسوی در نشستی با هنرمندان مشهد که در حاشیه دومین جشنواره ادبی ـ هنری حوزه علمیه خراسان برگزار شد، در مورد آزادی بیان در غرب اظهار داشت: در غرب همه چیز را اعم از دینی و غیردینی می توان مورد انتقاد قرار داد اما در مورد اسرائیل ابدا چنین اجازه ای نیست، برای هرگونه فعالیت هنری در هر زمینه ای که بخواهید به نتیجه برسد باید پشتیبان صهیونیست ها باشید، در سینمای اجتماعی فرانسه تنها در موضوعاتی خاص می توان انتقاد کرد و قلم زد.
وی با بیان اینکه در فرانسه هلوکاست جایگزین عیسی(ع) شده است افزود: امروز با جنگی علیه اسلام مواجه هستیم اسلام هراسی وسیعی را در انجا مدیریت می کنند، ایرانیان را به عنوان آدم های فونتیک معرفی می کنند، در سینمای هالیوود چهره ایران را با تصویر مناسب واقع نمی توانید ببینید ولی با این وجود من پیامی از فرانسه برای شما دارم؛ اینکه بدانید به رغم چنین گستره تبلیغاتی و بودجه های سنگین تبلیغات علیه شما، نظر نسل جوان فرانسه در مورد ایرانیان این طور نیست و به ایرانی ها به عنوان سمبل مبارزه طلبی نگاه می کنند، در بخش های مهمی از اروپا، افریقا و امریکای لاتین که می روم از ایران به عنوان یک سمبل مبارزه طلبی با احترام یاد می شود.
داور جشنواره بین المللی فیلم فجر در پاسخ به این سئوال که چگونه می توان از طریق هنر، آزادی بیان را ترویج کرد، ابراز داشت: سعی می کنم با حرفه ام از تسلط ایدئولوژی صهیونیزم جلوگیری کنم، ابزاری که استفاده می کنم اول نویسندگی و سپس بازی در تئاتر است که کمک کرده مستقل باشم زیرا به علت گرایش هایی که من دارم به هیچ جایی اجازه عقد قرارداد با من را نمی دهند لذا در یک اتوبوس نمایش هایم را ارائه می کنم.
دیودونه در پاسخ به این سئوال که آیا آزادی بیان واقعا در فرانسه جایگاه خود را پیدا کرده؟ تصریح کرد: ابدا چنین چیزی نیست و تمام مباحث توسط تشکیلات صهیونیست مهار شده و کانالیزه است، با اولین انتقاد کوچکی که انجام دادم به سرعت از صحنه حذف و از تلویزیون بایکوت شدم لذا آن آزادی که شما تصور می کنید ابدا در فرانسه وجود ندارد.
وی با اشاره به اینکه خود و خانواده اش تاکنون بارها از سوی گروه های صهیونیستی در فرانسه مورد ضرب و شتم قرار گرفته اند ادامه داد: لابی صهیونیست که پشت دولت فرانسه است شما را از منابع مالی ساقط می کنند و با هزینه های بالای زندگی در غرب، عملا امکان حیات را از شما می گیرند در حالی که به ظاهر اعمال فشارشان دیده نمی شود.
خالق اثر ضدصهیونیستی «شوآناناس» در پاسخ به این سئوال که هنرشما در گسترش تفکر ضدصهیونیستی چه تأثیری داشته خاطرنشان کرد: این تفکر به صورت طبیعی در هنر من بروز کرد اگر خوب به جهان نگاه کنیم می بینیم تحولات بسیار بزرگی در حال وقوع است که با کلام نمی توان بیان کرد، جایی که سربازها و جنگ و مبارزه نتواند صحبت کند قطعا هنر می تواند؛ بخش زیادی از مردم می خواهند آزاد باشند اما جهان در مهار صهیونیزم است پس دو حالت پیش می آید یا بدون اینکه بدانیم برده صهیونیزم هستیم و یا نیرویی در مقابل آن.
دیودونه با اشاره به اینکه از منابع دینی برای کارهایش الهام می گیرد در خصوص سطح سینما و تئاتر ایران گفت: در سینمای ایران چیزی دیدم که شاید بتواند ما را جذب کند، فیلم های ایرانی مانند فیلم حضرت سلیمان در سال های آینده با فیلم های غربی و اروپایی رقابت خواهد کرد اما در کل کارهای کمی از شرق دیده ام که با به کارگیری یک رشته علایم سعی کند چیزی را که ممنوع است(تابویی را) بشکند. وی با اشاره به ساخت مستند 11سپتامبر به زبان فارسی گفت که فیلمی با موضوع برده داری را نیز با همکاری ایران به زبان فارسی تولید خواهد کرد.
این کمدین برجسته در مورد دین اسلام اظهار داشت: دید کاملا برادرانه ای به اسلام دارم چون مردم مسلمان، افریقایی ها و مسیحی ها باید خود را به اسلام نشان دهیم و این نبردی است که همه ما باید در آن شرکت کنیم.
چهل سالگی
فیلمشناخت
کارگردان: علیرضا رئیسیان، تهيهکننده: علیرضا رئیسیان، فيلمنامه نويس: مصطفی رستگاری، بازیگران: لیلا حاتمی - محمدرضا فروتن - عزتاله انتظامی - سهیلا گلستانی - فرزان اطهری - پریا مردانیها، مدت: 91 دقيقه،
صدابردار: نظامالدین کیایی، صداگذار: محمدرضا دلپاک، طراح صحنه و لباس: ایرج رامینفر، چهرهپرداز: عبداله اسکندری، جلوههای ویژه: عباس شوقی، فیلمبردار: محمود کلاری، تدوینگر: هایده صفییاری، موسیقی: کریستف رضاعی،
مدیر تولید: هایده قریشی
خلاصه داستان
چهل سالگی، آغاز دوره میانسالی است که خیلیها قصههای قدیمیشان را مرور کرده یا حتی برای فرزندانشان بازگو میکنند.
بيوگرافي کارگردان
سال و محل تولد: 1334 - تهران
میزان تحصیلات: معادل دکتری
فیلمشناسی کارگردان
سازنده آثار : ریحانه - سفر - ایستگاه متروک
هفت دقیقه تا پاییز
فیلمشناخت
کارگردان: علیرضا امینی، تهيهکننده: سیدجمال ساداتیان، فيلمنامهنويس: محسن طنابنده - بازنویسی: علیرضا نادری، بازیگران: هدیه تهرانی - حامد بهداد - محسن طنابنده - خاطره اسدی، مدت: 100 دقيقه، صدابردار: امیر پرتوزاده، صداگذار: محسن روشن، طراح صحنه و لباس: محمدصالح افزون، چهرهپرداز: میترا آقامیری، فیلمبردار: علی برازنده، جلوههای ویژه: هدیش بیگدلیشاملو، تدوینگر: هایده صفییاری، موسیقی: علی کهندیری
خلاصه داستان
تلاشهای یک خانواده برای بازگرداندن آرامش به زندگی یک زوج جوان، حوادثی را به وجود میآورد.
بيوگرافي کارگردان
سال و محل تولد: 1349 - اراک
میزان تحصیلات: کارشناسی تئاتر
فیلمشناسی کارگردان
سازنده آثار : نامههای باد - دانههای ریز برف
لطفاً مزاحم نشوید
فیلم شناخت
کارگردان: محسن عبدالوهاب، تهيهکننده: محمد احمدی - مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، فيلمنامه نويس: محسن عبدالوهاب، بازیگران: باران کوثری - افشین هاشمی - هدایت هاشمی - شیرین یزدانبخش - محسن کاظمی - حامد بهداد، مدت: 82 دقيقه، صدابردار: یداله نجفی، صداگذار: امیرحسین قاسمی، طراح صحنه و لباس: امیر اثباتی، چهرهپرداز: مهرداد میرکیانی، جلوههای ویژه: میثم کمالی - حمید گلستانی، فیلمبردار: محمد احمدی، تدوینگر: سپیده عبدالوهاب، موسیقی: فردین خلعتبری، مدیر تولید:
عباس کلانتری
خلاصه داستان
سه داستان اپیزودیک از زندگی در تهران.
بيوگرافي کارگردان
سال و محل تولد: 1336 - تهران
میزان تحصیلات: کارشناسی سینما
فیلمشناسی کارگردان
سازنده آثار : (به طور مشترک با رخشان بنیاعتماد ) گیلانه - خون بازی
سازنده آثار مستند: همسران حاجعباس- لاخمزار- چوخهپوشان اسفراین - زمان میایستد - استشهادی برای خدا
سینما سعدی «به رنگ ارغوان» میشود
امروز زمان و مکان پخش فیلمهای سینمایی جشنواره فیلم فجر شیراز به شرح زیر است:
سینما ایران
نام فیلم: مغول، کارگردان: سرگئی بودروف، محصول: آمریکا و انگلیس، سال تولید: 2006، ساعت پخش: 16
نام فیلم: به رنگ ارغوان، کارگردان: ابراهیم حاتمیکیا، محصول: ایران، سال تولید: 88، ساعت پخش: 18:30
نام فیلم: لطفاً مزاحم نشوید، کارگردان: محسن عبدالوهاب، محصول: ایران، سال تولید: 88، ساعت پخش: 20:30
سینما سعدی
نام فیلم: جعبه پاندورا، کارگردان: یشیم اوسنا اوغلو، محصول: ترکیه، فرانسه و آلمان، سال تولید: 2006، ساعت پخش: 16
نام فیلم: لطفاً مزاحم نشوید، ساعت پخش: 18:30
نام فیلم: به رنگ ارغوان، ساعت پخش: 20:30
سینما شیراز
نام فیلم: سنگ اول، کارگردان: ابراهیم فروزش، محصول: ایران، سال تولید: 88، ساعت پخش: 18:30
نام فیلم: عصر روز دهم، کارگردان: مجتبی راعی، محصول: ایران، سال تولید: 88، ساعت پخش: 20:30
مستند «ياردبستاني» يك نمايش
در جشنوارهي فيلم فجر گرفت
ایسنا: مستند «يار دبستاني» به كارگرداني محسن خانجهاني روز دوشنبه در سالن شماره 7 همايشهاي برج ميلاد به نمايش درآمد. در حالي كه با آغاز جشنوارهفيلم فجر نام اين فيلم در فهرست برنامههاي جشنواره قرار نداشت، سرانجام يك نمايش به اين فيلم در سينماي رسانهها داده شد. در حالي كه تاكنون خبري پيرامون اكرانهاي مردمي اين فيلم اعلام نشده است.
اين مستند كه چندي قبل در جشنوارهي فيلم كوتاه تهران به نمايش درآمد با محوريت ترانه خاطرهانگيز «يار دبستاني من»ساخته شده است.
مدير ادارهي نظارت و ارزشيابي چند روز قبل در پاسخ به اينكه مستند «ياردبستاني» چرا در برنامهي جشنواره نيست در حالي كه نام فيلم در بخش رقابتي مستند جشنوارهي فجر اعلام شده است گفت:من خودم يكي از مدافعان اين فيلم در جشنوارهي فيلم تهران بودم و باعث شدم در آنجا حضور داشته باشد و از عدم حضور نام فيلم در جدول جشنوارهي فجر بياطلاع هستم و اگر چنين چيزي هست احتمالا نمايش آن براي عموم مناسب نبوده است.
مستند «يار دبستاني» با گفتوگو با نوازندگان اوليهي ترانهي «يار دبستاني» و همچنين خواننده آن جمشيد جم ، حميد شاهنگيان خواننده سرودهاي انقلابي، فرهاد فخرالديني رهبر اركستر موسيقي ملي ايران، كيوان ساكت و سيناسرلك در مورد ترانهها و موسيقيهاي ماندگار همراه است و برخي از شخصيتهاي سياسي، هنري و اجتماعي همچون محمدعطريانفر، مسعود دهنمكي و... خاطرات خود را از اين ترانه خاطرهانگيز بازگو ميكنند.
«يار دبستاني» بهتهيهكنندگي مركز گسترش سينماي مستند و تجربي همزمان با سيامين سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي، بهمن ماه سال گذشته ساخته شد.
خانجهاني فيلم ديگرش «كلاه شيشهاي» را در بخش رقابتي مستند جشنوارهي فيلم فجردارد كه طي چند روز گذشته به نمايش درآمد.
دهمين ساختهي اين مستندساز كه پيش از اين فيلمهایی چون« ارتفاع 437»، «سند آزادي»، «منليدر هستم» ، «خاطرات يك قاضي» و ... را ساخته، با مدت 30 دقيقه توليد شده است.
سینمای مطبوعات به بازار فیلم رونق داد
مهر: حضور پر رنگ کشورهایی چون سوریه، لبنان، کویت، قطر و ... ، غرفههای تهیهکنندگان ایرانی، عرضه آثار قدیمی و بازیهای رایانهای از نکات جالب توجه بازار فیلم بیست و هشتمین جشنواره فجر است.
بازار فیلم این دوره از جشنواره فیلم فجر در طبقه بالای سالن اصلی نمایش فیلم در برج میلاد است. نزدیکی این مکان به سالن نمایش و حضور اهالی رسانه از جهاتی حرکت مثبتی است که می توانست در صورت موفق بودن آن به اتفاق خوبی تبدیل شود.
این سالن از غرفههای متعددی تشکیل شده است، که حضور کشورهایی چون سوریه، لبنان، کویت، قطر و... در آن پررنگ است. البته ارتباط خوب ایران با کشورهای عربی شاید یکی از دلایل حضور آنها باشد. اما اگر به تاریخ سینما رجوع کنیم، متوجه می شویم که این کشورها در حوزه سینما فعالیت های خاصی نداشته اند. به طور مثال سوریه تنها در ساخت مجموعههای تلویزیونی توانسته به موفقیتهایی دست یابد.
یکی از غرفههای موفق ایرانی این جشنواره متعلق به موسسه فیلمیران است که مدیریت ان را علی سرتیپی برعهده دارد. وی درباره برگزاری این بازار در کنار سالن نمایش فیلم، معتقد است: نزدیکی بازار به سینمای مطبوعات به رونق بازار کمک شایانی کرده است. از طرفی امسال هنرمندان و اهالی سینما در همین سالن به دیدن فیلم های جشنواره می آیند. به همین دلیل حضور این دو قشر باعث می شود، ما با مخاطبین بیشتری نسبت به سالهای گذشته روبرو شویم.
موسسه فیلمیران با حمایت موسسه سینما شهر در کتابی که در اختیار بازدید کنندگان قرار داده است، آثاری که برای پخش در سال جدید در برنامه دارد را معرفی کرده است. از این آثار می توان به : "آتشکار"، "پوپک و مش ماشاءالله"، "تهران در جستجوی زیبایی"، "چیزهایی هست که نمی دانی"، "حوالی اتوبان"، "دختران حوا"، "زندگی با چشمان بسته"، "سن پترزبورگ"، "شکارچی"، "کودک و فرشته"، "لالایی ها"، "لطفا مزاحم نشوید"، "هفت و پنج دقیقه" و"هیچ" اشاره کرد. سرتیپی در ادامه درباره فعالیت های اخیر این موسسه می گوید: این کتاب در تمام مراکز استانها همزمان با جشنواره فجر توزیع شده که در آن عناوین فیلم و مشخصاتشان ارائه شده است. البته امیدواریم بتوانیم با یک برنامه ریزی دقیق در سال جدید شاهد آثار متنوعی در اکران باشیم تا بازارهای اینچنینی هم پر رونق باشند. روز پنج شنبه هشتم بهمن، جواد شمقدری معاونت سینمایی به همراه احمد میرعلایی مدیر بنیاد سینمایی فارابی، مهدی مسعودشاهی دبیر جشنواره وهیئت همراه از این بازار دیدن کردند و درغرفه صدا و سیما بخش هایی از مجموعه تلویزیونی "مختار نامه" ساخته داوود میرباقری را دیدند که مورد استقبال وی قرار گرفت.
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی