صفحه 16--28 اردیبهشت 89
هر سبزه که بر کنار جویی رسته است گویی ز لب فرشتـــه خویی رستـــه است
پا بر ســـر سبــــزه تا بخـــواری ننـــهی کان سبزه ز خاک لاله رویی رسته است
رونمایی کتاب جدید «سیروس رومی» در شیراز
زمان رونمایی کتاب «شیراز، در شعر شاعران» تغییر کرد.
به گزارش خبرنگار «عصر مردم»، کتاب «شیراز، در شعر شاعران» به قلم «سیروس رومی» نویسنده و پژوهشگر شیرازی، که قرار بود چهارشنبه 29 اردیبهشتماه در سالن کنفرانس سازمان اسناد و کتابخانه ملی فارس رونمایی شود، یکشنبه 2 خردادماه با حضور اهالی فرهنگ و ادب فارس رونمایی خواهد شد.
این کتاب دارای بخشهای گوناگونی با محور واژه «شیراز» است که توسط انتشارات نوید شیراز منتشر شده است.
قدمعلي سرامي:
شاهنامه، موزهي نرمافزاري ايران باستان است
ایسنا: قدمعلي سرامي در مراسم بزرگداشت فردوسي در بندرعباس، شاهنامه را موزه نرمافزاري ايران باستان و جلوه فرهنگ ايراني و فارسي دانست. اين نويسنده و پژوهشگر همچنين با اشاره به اينکه نخستين بيت منظومههاي بزرگ، کل آن منظومه را نمايندگي ميکند، افزود: بيت اول شاهنامه، شاهکليد فردوسيشناسي است و فردوسي در مصراع اول اين بيت، داستان تعامل انسان با خدا، همسازي و ناهمسازي زمين و آسمان و داستان خداوند جان و خرد را بيان کرده است.
سرامي به حقيقت بزرگ نهفته در مصراع اول اشاره و خاطرنشان کرد: انسان، کليد همه قفلهاي آفرينش است و همه فرهنگها و تمدنهاي بشري نيز براي همين گشايش بندهاي ايزد است.
نويسنده کتاب "از رنگ گل تا رنج خار" با تأکيد بر اينکه تنها موجود داراي جان و خرد، انسان است، اظهار کرد: فردوسي، شاهنامه را با نام خدا و انسان آغاز کرده؛ چرا که امکان انديشه و دريافت فراتر از خدا و انسان نيست. در ادبيات عرفاني نيز ديدهايم که انسان به عنوان جام جهانبين و تجلي خدا در عالم شهود آشکار ميشود.
او همچنين بيان کرد: مقدمه شاهنامه بازگفت گذرگاه انديشه ايران باستان است و فردوسي با ضرورت اين حقيقت، خود و انديشههاي خود را در مقدمه افشا کرده است.
به پاسداشت روز حکیم خیام نیشابوری
آنان که محیط فضل و آداب شدند ...
امروز یادروز بزرگمرد عرصه ادبیات فارسی، حکیم خیام نیشابوری است. شاعری که چونان ستارهای درخشان بر تارک تاریخ ادبیات ایران میدرخشد و شهرت او عالمگیر است. خیام شاعری است که بر اغلب علوم و دانشهای زمان خود، مسلط بود و علم او در ریاضیات و نجوم، به همراه ذوق لطیف و پرسشگرانهاش، در رباعیهای فلسفی وی به خوبی به چشم میخورد.
آثار خیام، آیینه تمامنمای تفکرات ایرانی است، اما پرسشهایش در قالب شعر، پرسشهایی است که بشر با آن مواجه است و به نوعی دغدغههای انسانها را مطرح میکند.
در باب ریاضیات، رساله وی در جبر و مقابله و رساله دیگرش که در آن به طرح و پاسخگویی به مشکلات هندسه اقلیدسی پرداخته، از جمله مشهورترین آثار او است.
این انسان والا، منجم بود و تقویم امروز ایرانی، حاصل محاسباتی است که او و برخی از دانشمندان، در زمان جلالالدین ملکشاه سلجوقی انجام دادند و به نام تقویم جلالی معروف است.
او علاوه بر اینها در فلسفه، تاریخ، زبانشناسی و فقه نیز سرآمد بود و رسالهای درباره علوم طبیعی و کتابهای بسیاری به زبانهای فارسی و عربی، حاصل زندگی متفکرانه او است.
از آثار معروف فارسی منسوب به عمرخیام، رساله «نوروزنامه» است که با نثری ساده و شیوا، پیدایی نوروز و آداب برگزاری آن را در دربار ساسانیان بازگو کرده است.
شعر خیام در قالب رباعی، شعری کوتاه، ساده و بدون هنرنماییهای فضلفروشانه و در عین حال، حاوی معانی عمیق فلسفی و حاصل اندیشه آگاهانه متفکری بزرگ درباره اسرار عظیم آفرینش است. در دنیای ادب و هنر بیرون از مرزها، به ویژه در جهان انگلیسی زبان، خیام معروفترین شاعر ایرانی است که شهرتش از محافل ادبی و علمی بسیار فراتر رفته است و این شهرت مدیون ترجمه رباعیات او به وسیله «ادوارد فیتزجرالد» شاعر و مترجم انگلیسی است. جرالد در قرن نوزدهم میلادی، افکار بزرگ فیلسوف و شاعر بزرگ ایرانیان را به جهانیان شناساند و موجب توجه همگان به این اعجوبه علم و هنر گردید. خیام شاعری است که نمیخواسته شاعر باشد، به عبارت بهتر او دنبال سخنوری نیست و بیشتر اندیشههای فلسفی خود را در خصوص یادآوری مرگ و بیاعتباری روزگار در قالب رباعی سروده است که همگی در عین فصاحت و بلاغت فارسی است.
تفاوت افکار خیام با بزرگی چون ارستو در این است که ارستو، نگاهش به انسان بر اساس وجوب اجتماعی و رسیدن به نقطه همگرایی است، اما خیام بر خودباوری انسان بسیار تکیه میکند و راز همه چیز را در درون انسان میجوید و چه خوب میسراید:
چون نیست، زهر چه نیست، جز باد به دست
چون هست، به هر چه هست، نقصان و شکست
انگار که هست، هر چه در عالم، نیست
پندار که نیست، هر چه در عالم، هست
***
آنان که محیط فضل و آداب شدند
در جمع کمال شمع اصحاب شدند
ره زین شب تاریک نبردند برون
گفتند فسانهای و در خواب شدند
عظمت کار خیام در سرودن رباعیاتش آن هنگام آشکار میشود که درمییابیم درست در زمانی که غرب، تاریکترین مقطع قرون وسطی را در تاریخ خود طی میکند و دستگاه خرافات و تفتیش عقاید بیشترین آسیب را به جامعه بشری میزند، در شرق، خیام با روشنگری اندیشمندانه خود، رندانه به ارزشهای انسانی در آثارش توجه میکند و انسان را به درک علت وجودی خود، بازیافتن خود و سیطره منطق و عقل بر زندگی، فرا میخواند.
خیام خیلی پیشتر از افرادی مثل «سر توماس مور» به جایگاه و ارزشهای انسانی انسان پی برد و برای اعتلای روح بشری، کلام مؤخر و مستدل خویش را به کار بست.
خیام مبلغ ارزشهایی چون صداقت، درستی، محبت، عشق، عهد و پیمان، وفا و... است.
بستر رباعی، زبان است و زبان نقش غیرقابل انکاری را در خلق آن دارد. حضور رباعی در زبان، گاه شکلی فلسفی و درونی دارد (خیام)، زمانی صوفیانه و عارفانه است (مولوی، سنایی، عطار و ابوسعید ابوالخیر) و در اندک مواردی عاشقانه (رودکی)، اما مهمترین عنصر مشترک همه این نوعها، عنصر تعلیق است که تحرک، پویایی و طراوت خاصی به این قالب میبخشد.
در این جا بد نیست اظهار نظر «زینالعابدین مؤتمن» درباره ویژگیهای رباعی که قالب سرایش اشعار خیام بوده است را با هم مرور کنیم:
«نظر به دقت و مراقبت شایانی که شاعران در ساختن این قسم شعر و رعایت اصول فصاحت و بلاغت کلام مبذول داشتهاند، امروز، رباعیات، اگر چه به نسبت سایر اقسام شعر مقدار آن کم است، بخش بسیار مهم و ذیقیمتی را در کتاب ادبیات ایران تشکیل میدهد. این دقت و مراقبت در ساختن رباعی کاملاً ضروری و لازم است، چه، شعری که بنای آن بر دو بیت است، مسلماً باید از هرگونه حشو و زواید و تقدم و تأخیرات ناخوش و تشبهیات و استعارات مبتذل و کلمات و عبارات غیرفصیح، عاری و از طرفی مشتمل بر مضمونی شیرین و نکتهای بدیع و ادایی دلکش و ایجازی غیرمخل و احیاناً پارهای از صناعات مستحسن شعری از قبیل تشبیه، تجنیس، ایهام، استعاره، مطابقه و تقابل و امثال آن باشد.
اگر این معانی در بعضی ابیات اقسام دیگر شعر، مثلاً در قصیده و یا غزل، رعایت نشود، چندان جای ایراد نیست، ولی شعری که مجموع آن از چهار مصراع تجاوز نمیکند، در صورت فقدان این معانی، چه لطف و مزیتی میتواند داشت؟ و نیز رباعی، باید طوری ختم شود که، اثر قاطع و جانداری در ذهن باقی گذارد. رباعیات خوب و معروف، عموماً از این خصیصه برخوردارند.»
برپایی نمایشگاه آثار کتب خطی در نگارخانه ملی
برنامه نگارخانههای سازمان فرهنگی - اجتماعی شهرداری در هفته شیراز اعلام شد.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگی - اجتماعی شهرداری شیراز، 5 نمایشگاه در نگارخانههای شهرداری شیراز از امروز تا 5 خردادماه به شرح زیر
برگزار میشود:
1 - نخستین نمایشگاه آثار کتب خطی و شاعران شیراز در نگارخانه ملی با همکاری انتشارات نوید شیراز که ساعت کار این نگارخانه، از ساعت 9 تا 12 و 16 تا 20 است.
2 - نمایشگاه آثار عکاسی «پژمان ضیائیان» در نگارخانه آبگینه با همکاری مؤسسه پژهان که ساعت کار نگارخانه آبگینه از ساعت 16 تا 21:30 است.
3 - نمایشگاه آثار نقاشی خانمها «پوربهمن» و «فرجام» در نگارخانه مشرقی واقع در خواجوی کرمانی که از ساعت 16 تا 21 آماده بازدید علاقهمندان است.
4 - نخستین نمایشگاه هماندیشی معماری در شیراز در بولوار بعثت، بوستان بعثت که از ساعت 10 تا 21 برقرار است.
خسرو سينايي:
حضورم در اركستر هنوز قطعي نيست
ایسنا: خسرو سينايي گفت: هنوز جواب قطعي براي حضور در اركستر نداده ام. اين سينماگر كه اعلام شده، قرار است در گروه موسيقي «کامه راتا» آکاردئون بنوازد اظهار داشت: بعد از پيشنهادي كه دريافت كردم از آنها نتها را خواستم كه برايم فرستادند اما هنوز جواب مثبت نداده ام و اگر وقتم اجازه دهد اين پيشنهاد را قبول خواهم كرد.
وي افزود: من سالها با موسيقي زندگي كردهام و سينما نميگذارد كه به آن برسم و با توجه به افراد اين گروه كه همه جوان هستند وعلاقه من به همكاري با جوانان، اميدوارم كه بتوانم همراه آنها باشم تا از بودن با آنها دوباره انرژي جواني بگيرم.
آلبوم «گرفتار» با صداي افتخاري به انتشار دوم رسيد
فارس: عندليبي از انتشار دوم آلبوم «گرفتار» و «جاده ابريشم» با صداي«افتخاري» خبر داد.
وي با بيان اين كه تعداد تيراژ دوم هنوز مشخص نشده، بيان داشت: طي مدتي كه كار در بازار موجود بود از سوي علاقمندان تقاضاي انتشار تصويري اين دو آلبوم را داشتيم كه ما نيز با احترام به تقاضاي مخاطبان تا 10 روز آینده آلبوم تصويري اين دو اثر را در بازار موسيقي
منتشر خواهيم كرد. در آلبوم «گرفتار» قطعاتي چون «يوسف عزيز» با شعري از مولانا، «پريديم» با شعري از وحشي بافقي، «گرفتار» با شعري از ابوالقاسم لاهوتي، «وقت دعا» با شعري از مولانا، «تو آمدي» با شعري از مهدخت مخبر، «يا علي» با شعري از سهيل محمودي و «زندگي» با شعري از هما مير افشار به چشم ميخورد.
باستانيپاريزي در شیراز:
سعدي، حافظ و نظامي نتوانستند در نوع ادبي حماسه به سطح مقبوليت فردوسي و شاهنامه برسند
ایسنا: نشست بزرگداشت یادروز فردوسی با حضور استاد باستانی پاریزی، جمعی از فرهیختگان ادب فارسی، استادان و دانشجویان در دانشگاه حافظ شیراز برگزار شد. در اين مراسم محمدابراهيم باستانيپاريزي گفت: اين برخلاف عادت است كه انسان بخواهد راجع به فردوسي صحبت كند و در اول شعر سعدي را مطلع كلام خود قرار دهد و بيتي را از حافظ بياورد، ميشود اسم آن را براعت استعلال گذاشت براي كسي كه ميخواهد در سالن دانشگاه حافظ شيراز بيايد و راجع به فردوسي صحبت بكند، اشكالي ندارد كه خوب هم هست!
باستانی پاریزی ادامه داد: حافظ نيز در اين زمينه طبع آزمايي كرد و ساقي نامهاي كه ميبينيد يك نسخه خطي است كه ما به آن دسترسي پيدا كرديم و من آن را آوردهام در كتاب شاه منصور كه در تمام حافظها اين نيست. حافظ شروع كرده است در واقع يك منصور نامهاي بگويد چون ساقينامه حافظ در مدح شاه منصور است و اگرچه بعدها حافظ خطش را جدا كرد و ديواني آورد كه در ميان مردم ايران كنار قرآن جاي گرفته است يعني شما دو كتاب را هميشه در كنار هم ميبينيد يكي حافظ و ديگري قرآن كريم. بالاتر از حافظ و سعدی، نظامي است او همه چيز گفت، خسرو شيرين گفت، شيرين و فرهاد سرود، مخزنالاسرار را ساخت ولي براي او كه الگويش شاهنامه بود اين آثار آرامش بخش نبود و چون ديد كه پهلوانها را همه فردوسي گرفته و كاري نميتوان كرد پس اسكندر را انتخاب كرد و اسكندرنامه را نوشت نيز شرفنامه و اقبال نامه. اينها خيلي زيبا هستند ولي به پاي شاهنامه نميرسند. پس اينكه عرض كردم همه شعراي ما آرزوي اين را داشتند بيخود نيست. حال شاعرهاي ديگر كه كوچكتر بودند مثل خواجو آنها ديگر توقع اينكه بتوانند اثري مانند شاهنامه بياورند نداشتند. اين مقدمه حرفم بود مبني بر اينكه سعدي و حافظ و مخصوصاًَ نظامي و ديگر شاعران در اين زمينه كوشيدهاند. اما به هر حال در نوع ادبي حماسه نتوانستند به سطح مقبوليت فردوسي و شاهنامه برسند.
انتقاد خائفي از استفادهي تبليغي از جلد كتاب، در نمايشگاه كتاب
ایسنا: پرويز خائفي به استفادههاي تبليغي از جلد كتاب در نمايشگاه كتاب تهران انتقاد كرد و گفت: پيامهاي دولتي يا تجاري نبايد شخصيت كتاب را خراب كند؛ بهگونهاي كه كتاب به عنوان يك كارتپستال خبري در نمايشگاه عرضه شود. اين شاعر و پژوهشگر عنوان كرد: بيستوسومين نمايشگاه كتاب تهران خوب يا بد تمام شد، كيفيت كتابها چندان چشمگير نبود؛ اما نكتهي مهم، استفادههاي نادرست و تبليغي از جلد كتاب بود كه براي نويسندگان و ناشران چندان خوشايند نبود. او افزود: در هر صورت اين امر مقولهاي دردناك است و بايد تحقيق شود كه آيا اين كار به خواست ناشر انجام ميپذيرد يا اينكه مسألهاي ديگر در كار است.
اسلامي ندوشن:
مضامين شعري خيام در زمينهي رباعي بيمانند است
ایسنا: محمدعلي اسلامي ندوشن با تأكيد بر اينكه رباعيات خيام در ادبيات فارسي كمنظير است، گفت: مضامين شعري خيام در زمينه رباعي بيمانند است و همچون انديشههايش و مسائل فكرياي كه مطرح ميكند، ويژه خود خيام است. اين نويسنده و پژوهشگر در آستانهي روز بزرگداشت حکيم عمر خيام نيشابوري اظهار كرد: ويژگي اصلي انديشههاي خيام پرسشگري است و او همواره بر روي نقاط اصلي زندگي بشر دست گذاشته و هسته اصلي و بنيادين رباعيات خيام طرح همين پرسشهاست.
«رونوشت برابر اصل» كيارستمي در ميان ١٠ فيلم «ديدني» كن
ایسنا: نشريه « گلوب اند ميل» عناوين 10 فيلمي كه تماشاگران در كن 2010 نبايد از دست دهند را منتشر كرد و رونوشت برابر اصل، فيلم جديد عباس كيارستمي در اين فهرست جاي گرفته است. «رونوشت برابر اصل» ساخته «عباس كيارستمي» محصول كشورهاي (ايران - فرانسه - ايتاليا) است كه طبق جديدترين اخبار براي اولينبار در جشنوارهي فيلم كن به نمايش درآمد و امروز نيز جلسهي مطبوعاتي آن برگزار خواهد شد.
رونوشت برابر اصل، اولين اثر كيارستمي است كه در خارج از ايران ساخته شده و در بخش رسمي كن به نمايش درخواهد آمد.
«كامران شيردل» نشان شواليه گرفت
فارس: در مراسمي كه در سفارت ايتاليا در تهران برگزار شد، نشان شواليه هنر و فرهنگ ايتاليا به «كامران شيردل» مستندساز ايراني اعطا شد. كامران شيردل اولين فيلمساز ايراني است كه اين عنوان را از جانب دولت ايتاليا دريافت كرده است. براساس اين گزارش، در متني كه در مورد دلايل اهداي اين نشان از سوي دولت ايتاليا منتشر شده آمده است: وي با جسارت و صلابتي درخور تجليل و تكريم، با بهرهگيري از مفاهيم، معاني و تجربيات گرانقدر مكتب نئورئاليسم ايتاليا _ كه وي خود بهدرستي از جمله شاگردان استادان صاحب نام اين مكتب بوده ـ در معرفي، اشاعه و تفهيم اين مكتب و دستاوردهاي مهم آن و معرفي بزرگان آن از جمله روبرتو روسليني، ويتوريو دسيكا، چزاره زاواتيني، لوكينو ويسكنتي و همچنين كارگردانان بزرگ دهه شصت و هفتاد ايتاليا همچون ميكلآنجلو آنتونيوني، فدريكو فليني، فرانچسكو روزي، جيلو پونته كوروو و ديگران نقشي بسيار سازنده را برعهده داشته است.
شاهمراديزاده طنز «نامزد تقلبي» را ميسازد
فارس: ابراهيم اصغري از توليد فيلم سينمايي «نامزد تقلبي» بهكارگرداني ماشاءالله شاهمراديزاده كه يك كار طنز سياسي است در آيندهاي نزديك خبر داد.
ابراهيم اصغري با اعلام مطلب بالا افزود: به زودي فيلمنامه «نامزد تقلبي» را براي دريافت مجوز ساخت به معاونت سينمايي ارائه خواهيم كرد و به احتمال قوي اوايل تابستان اين كار كليد خواهد خورد.
تسليمي فيلمنامه كمدي «وقتي همه ميترسيم» را نوشت
فارس: «سيروس تسليمي» فيلمنامه كمدي «وقتي همه ميترسيم» را نوشت و براي واگذاري آن جهت توليد يك فيلم جديد، مشغول رايزني است.
«سيروس تسليمي» تهيهكننده و فيلمنامهنويس درباره فعاليتهاي اخير خود، گفت: نگارش فيلمنامه «وقتي همه ميترسيم» روزهاي پاياني را طي ميكند و با يكي از كارگردانهاي سينما هم در اين باره رايزني كردهام.
وي افزود: خط داستاني آن را تا قبل از ثبت در بانك فيلمنامه نميتوانم عنوان كنم، ولي بايد بگويم اثري كمدي با موضوعي اجتماعي است.
تسليمي درباره شباهت عنوان اين فيلمنامه با «وقتي همه خوابيم»(بهرام بيضايي)، گفت: اين شباهتي جزئي است و اسم فيلمنامه ما به موضوع آن مربوط است ضمن آن كه فضايي كه قصه دارد به اين عنوان نزديك است و به ژانر فيلمنامه ميخورد.
مدیر مسول و صاحب امتیاز : محمد عسلی