روزنامه عصر مردم

آیا حیوانات خودکشی می­کنند؟
جاستین نوبل
ترجمه: ندا سائقی

آنچه که به عنوان خودکشی حیوانات از آن یاد می­شود در واقع اشتباه غریزه حیوان در تشخیص محرک است. به عبارتی اگر یک وسیله، رفتاری شبیه به محرک واقعی حیوان از خود بروز دهد، حسگرهای حیوان تفاوتی بین این رفتار و رفتار محرک طبیعی خود قائل نمی­شوند و به آن واکنش نشان می­دهند و هر گاه این تحریک غریزه موجب مرگ جانور شود، از آن به عنوان خودکشی یاد می­شود. صورت علمی قصه عاشقانه شمع و پروانه نیز از همین قرار است؛ در واقع حسگرهای پروانه، شمع (وسیله) را با خورشید (محرک طبیعی) اشتباه می­گیرد. در واقع استفاده از لفظ خودکشی در بیشتر موارد اطلاق شده، به نوعی کاستن از بار منفی دخالت انسان در این نوع مرگ است.
چهل سال پیش در دهه سال 1960 ریچارد ابری، دلفینی به نام «کتی» را در برنامه تلویزیونی «فلیپر» دید که خودش را کشت، وی چنین اظهار می کند «کتی» به چشمان او نگاه کرد و به انتهای مخزن فولادی فرو رفت و نفس خود را حبس کرد. همین لحظه بود، که مربی دلفین را به فعال حقوق حیوانات تبدیل کرد و ایفای نقش در مستند «خلیج کوچک»، برنده جایزه اسکار، که درباره کشتار دلفین­ها در شهر کوچکی واقع در ژاپن بود، او را به شهرت رساند.
ابری می­گوید: خودکشی همان چیزی بود که مرا دگرگون کرد. صنعتی که از حیوانات برای سرگرمی استفاده می­کند نمی­خواهد مردم فکر کنند که دلفین­ها توانایی خودکشی دارند، اما دلفین­ها موجوداتی باشعور و با مغزی بزرگتر از مغز انسان هستند. اگر زندگی برایشان غیرقابل تحمل شود، دیگر نفس نمی­کشند و این همان خودکشی است.
ممکن است خودکشی حیوانات به نظر بی­معنی بیاید ولی مفهومش به قدمت علم فلسفه است. ارستو، داستانی در مورد اسب نر بیان می­نماید که به طرز احمقانه­ای با مادرش نزدیکی کرد و زمانی که موضوع را فهمید خود را به درون چاهی عمیق انداخت. این مسئله، موضوع بحث متخصصان الهیات دین مسیحیت و مؤسسات علمی و دانشگاههای دوره ملکه ویکتوریا بود. دونسان ویلسن «پژوهشگر» در زمینه تاریخچه پزشکی در دانشگاه منچستر در پژوهشی تحت عنوان «تاریخچه خودکشی حیوانات» که در مجله علمی انگلیسی «اندرو» به چاپ رسید چنین اظهار می­کند: ضروری است انسانها این مسئله را درک کنند که معنا و مفهوم خودکشی حیوانات چیست؟ مردم امروزه از خودکشی حیوانات طوری صحبت می­کنند که به نظر می­رسد حیوانات خودکشی را چاره­ای برای ابراز ناراحتی از اسارت و بدرفتاری انسانها می­دانند.
موضوع مورد بحث مقاله این است که تغییر در تفسیر بشر از خودکشی حیوانات بازتابی در  تغییر ارزشها در ارتباط با خودکشی انسانها و حیوانات دارد. رومی­ها خودکشی حیوانات را هم طبیعی و هم شریف می­پنداشتند. اسب را که برایش احترام قائل بودند، حیوانی می­دانستند که تمایل به خودکشی دارد. به نظر می­رسید که قرن ها بحث در مورد خودکشی حیوانات خاتمه یافته است. متفکران مسیحی مثل قدیس توماس آکوناس خودکشی را برای بشر، گناه و برای حیوانات غیرممکن می­پنداشت و در قرن 13 خاطرنشان کرد: طبیعی است که هر موجودی به خود علاقمند است و در نتیجه، به طور طبیعی هر چیزی بقاء خود را در هستی حفظ می­کند.
در قرن 19 بعد از اینکه داروین ثابت کرد چگونه بشر از حیوانات تکامل یافته و در اجتماعات بشری، گیاه­خواری و نگهداری از حیوان اهلی رواج یافته، گزارشات خودکشی حیوانات دوباره پا به عرصه حضور گذاشت. در این زمان گزارشات بیشتر در مورد خودکشی در میان سگها بود. در سال 1845، خبر تصویری لندن، گزارشی از سگی در فنلاند نشان داد که مکرراً قصد غرق کردن خودش را داشت. حیوان به نظر خسته می­آمد و با زیر آب کردن سرش برای چند لحظه به آنچه که می­خواست رسید. وقتی از آب بیرونش آوردند، مرده بود.
مطالعات ویلسون آماری از خودکشی حیواناتی مثل مرغابی، گربه، پلیکان و عقرب را ارائه می­کند، اما به صورت جدی به این مسئله نمی­پردازد که آیا اساساً حیوانات توانایی خاتمه دادن به زندگی خویش را دارند یا خیر. توماس جوینر، روانشناس دانشگاه فلوریدا، این مسئله را مورد بررسی قرار داد. در کتاب جدیدش «افسانه­ها در مورد خودکشی» به بررسی تمایلات به خودکشی در میان مخلوقات می­پردازد. وی می­گوید: به نظر
 می­رسد در سرتاسر طبیعت این پیش­بینی و محاسبه یکسان باشد که آیا مرگ من باارزش تر از زنده ماندنم است؟ تمام خودکشی­ها شامل این جمله می­شوند، از باکتری­ها و حشرات گرفته تا خودکشی­های مرسوم و متداول و حتی خودکشی تروریستها.
روزنامه «اندرو» به افسانه­های قومی و بومی ایبری­ها به عقرب هایی اشاره می­کند که وقتی با شعله آتش محاصره می­شوند به پشت خودشان نیش زده و خودکشی می­کنند. این بحث زمانی شروع شد که جانور شناس انگلیسی در اوایل دهه 1880 عقربی را داخل محفظه شیشه­ای گذاشت و کلروفوم در آن ریخت و ادعا نمود حیوان سعی داشته است به خود نیش بزند. به گزارش روزنامه «اندرو» کنوی لیود مورگان، روانشناس برای نقض این ادعا، مجموعه­ای از آزمایش­ها را روی حیوانات انجام داد. آنها را با آتش محاصره کرد، اشعه آفتاب به پشت آنها تاباند، آنها را داخل بطری در معرض گرما قرار داد، با اسید فسفریک آنها را سوزاند، از شوک الکتریکی استفاده نمود. آنها را در معرض دوره­های عمومی و تشدیدکننده هیجان و نگرانی قرار داد.
اما پرداختن به این آزمایشات بی­رحمانه برای اثبات مطالب دور از ذهن، چه  اکنون و چه در آن زمان، منتقدان خودش را دارد. جوناتان سافران فوئر در کتاب جدیدش «خوردن حیوانات» می­گوید: فکر می­کنم اغلب مناظرات ما در مورد حیوانات به سمتی بسیار خارق­العاده منتهی شده و باعث می­شود آنچه هر روزه با حیوانات انجام می­دهیم پنهان بماند. وی در کتابش سعی دارد بفهمد که چطور حیوانات تبدیل به غذای انسانها شدند. آیا باید حشرات را بکشیم؟ آیا ممکن است وقتی ما موسیقی می­نوازیم گیاهان لذت ببرند؟ آیا سگ ها خودکشی می­کنند؟ ممکن است تمام اینها مطالب جالبی باشند اما به روابط متقابل ما با حیوانات ربطی ندارد.
فوئر می­گوید: او اخیراً مستند خلیج کوچک را دیده و همانند دیگران مدارکی برای خودکشی حیوانات پیدا کرده است. وی می­گوید: نیازی نیست حیوانات را نیز همانند انسانها فرض کرده تا با آنها رفتار محبت­آمیزی داشته باشیم. فقط کافی است با خوکها همانند خوکها و با گاوها همانند گاوها رفتار کنیم.
منبع: برگرفته از مجله تایم

 عقربه ساعت رستاخیز به عقب رفت

انجمن دانشمندان اتمی عقربه ساعت نمادین رستاخیز را با تاکید بر امیدواری به کاهش سلاح های
اتمی و اثبات تغییرات جوی یک دقیقه به عقب کشیدند.
این ساعت نمادین که نشان دهنده میزان نزدیکی نوع بشر به خود تخریبی کامل است از پنج دقیقه به نیمه شب به 6 دقیقه به عقب کشیده شد. انجمن دانشمندان اتمی این حرکت را در راستای تلاشهای جهانی که در زمینه کاهش میزان زرادخانه های اتمی در کشورهای سراسر جهان و همکاری برای به ثبات رساندن شرایط آب و هوایی صورت گرفته است انجام دادند.
19 برنده جایزه نوبل در میان گروه دانشمندانی که عقربه ساعت رستاخیز را به عقب کشیدند نیز حضور داشتند و طی این مراسم به مواردی مانند نیاز به تغییر جهت در دیدگاه جهانی نسبت به غیر قابل استفاده بودن سلاح های اتمی در جهان و خطر جدی تغییرات آب و هوایی اشاره کردند.
زمانی که این ساعت در سال 1947 به وجود آمد زمان هفت دقیقه به نیمه شب را نشان می داد و پس از آن و قبل از تغییر زمان سال 2010 تنها 18 بار دیگر مکان عقربه آن تغییر پیدا کرده بود.
آخرین باری که دانشمندان مکان عقربه ساعت رستاخیز را تغییر دادند به سال 2007 باز می گردد. زمانی که به دلیل آزمایشهای اتمی در کره جنوبی عقربه این ساعت دو دقیقه به جلو کشیده شد و به این شکل بشر تنها پنج دقیقه تا نیمه شب حیاتش فرصت باقی داشت.

«خويشتنداري» واگير است
وقتي شما تصميم مي گيريد كه از خوردن غذاهاي ناسالم و مصرف سيگار و ... پرهيز كنيد، ديگران را نيز تا حدودي تشويق به اين كار مي كنيد، چون نتايج يك تحقيق جديد نشان مي دهد كه «خودداري كردن» واگير است.
محققان در مجموعه اي از مطالعات جديد دريافته اند كه مشاهده و يا حتي فكر كردن درباره كسي كه قدرت خويشتنداري خوبي دارد، ديگران را نيز تشويق مي كند تا همين پرهيز و خويشتنداري را از خود نشان دهند.
همچنين اين محققان دريافته اند كه عكس اين حالت نيز صادق است، يعني افرادي كه قدرت خويشتنداري ضعيفي دارند مي توانند همين تأثیر منفي را روي ديگران هم داشته باشند.
    محققان مي گويند: اين اثر گذاري به قدري قوي است كه در واقع مشاهده تنها نام فردي با قدرت خودداري ضعيف يا قوي روي يك صفحه نمايش به مدت 10 ميلي ثانيه كافي است كه روي رفتار داوطلبان و اطرافيان وي تغيير ايجاد كند.
ميشل ون دلن، استاد روانشناس دانشگاه جورجيا در اين زمينه خاطر نشان كرد: پيام اين تحقيق اين است كه گلچين كردن و برگزيدن تأثیرات اجتماعي كه مثبت هستند
مي توانند قدرت خويشتنداري ما را افزايش دهد و همچنين شما با خودداري كردن مي توانيد به اطرافيان خود كمك كنيد، آنها هم اين كار را انجام دهند.

انسان؛ عامل انقراض جانوران
 غول پیکر استرالیا
دیرینه شناسان استرالیایی نشان دادند که انقراض جانوران غول پیکر ساکن استرالیا در 40 هزار سال قبل به دلیل تغییرات آب و هوایی نبوده بلکه انسان موجب نابودی آنها شده است.
محققان دانشگاه "والانگانگ" و دانشگاه آدلاید با کمک روشهای جدید تعیین تاریخ نشان دادند که قدمت فسیلهای گونه های جانوران در ابعاد بزرگ و بقایای ابزارهای انسانها یکسان است و بنابراین فعالیتهای انسانی و نه تغییرات آب و هوایی موجب انقراض دسته جمعی جانوران غول پیکر استرالیا در 40 هزار سال قبل شده است.
جانوران عظیم الجثه ساکن استرالیا شامل کانگروهای غول پیکر، خزندگان بسیار بزرگ و پرندگان بدون قابلیت پرواز بوده اند.
این روشهای تعیین تاریخ نشان می دهد که انسان و این جانوران در یک دوره تاریخی نسبتا کوتاه با هم در استرالیا زندگی می کردند و به نظر می رسد که شکار بی رویه این حیوانات غول پیکر به دست انسان و دخالت انسان در طبیعت و دستکاری محل سکونت این جانوران موجب نابودی آنها شده است.
انقراض این جانوران در دوره متاخر پلیستوسن (دوره چهارم زمین شناسى) و در یک دوره زمانی بسیار کوتاه
(150 سال) اتفاق افتاده است. در این مدت زمان یک آب و هوای بسیار خوب در این قاره وجود داشته و بنابراین علت این انقراض نمی توانسته است تغییرات آب و هوایی باشد.
براساس گزارش ساینس، این دیرینه شناسان در این خصوص اظهار داشتند: "ما می دانیم که انسان بین 45 هزار تا 60 هزار سال قبل به استرالیا وارد شد و بنابراین برخورد انسان با طبیعت مهمترین عامل انقراض این حیوانات بوده است."

مردان اروپایی
 اصلیت خاورمیانه ای دارند!
نتایج تحقیقات دانشمندان انگلیسی و ایتالیایی نشان
می دهد که مردان اروپایی اصلیت خاورمیانه ای دارند.
محققان دانشگاههای لچستر، فررارا و پاویا برپایه تنوع ژنتیکی اروپاییان مدرن دریافتند که مردان اروپایی اصلیت خاورمیانه ای دارند. از سالیان قبل جامعه علمی در جستجوی درک این مسئله بود که کشاورزی چگونه از شرق به غرب رسید. دو فرضیه در این مورد قابل تامل است: از طریق مهاجرت کشاورزان و یا به خاطر انتقال ایده ها و فناوریهای متعلق به جمعیتهای شکارچی- جمع کننده. محققان DNA دو هزار و 574 مرد اروپایی را به منظور روشن شدن این مسئله مورد بررسی قرار دادند و از طریق کروموزوم Y به دنبال کشف تاریخ رفتند. کروموزوم Y از پدر به پسر
می رسد و بنابراین می تواند اصلیت مردان را نشان دهد. نتایج این تحقیقات حاکی از آن است که بیش از 80 درصد از این کروموزومهای اروپایی از جمعیتهای کشاورزی مشتق شده اند که از خاور نزدیک و خاورمیانه به اروپا مهاجرت کرده بودند. در این بررسیها به خصوص گروهی از ژنهای حاضر در روی کروموزوم Y با عنوان ژنهای گروه R1b1b2 مورد ملاحظه قرار گرفتند. ژنهای R1b1b2 در حقیقت رایج ترین ژنهای حاضر در روی کروموزوم Y در اروپا به شمار می روند به طوری که حدود 110 میلیون مرد اروپایی از جنوب شرقی تا شمال غربی این قاره دارای این گروه از ژنها هستند و تقریبا 100 درصد از مردان ایرلندی دارای این خانواده ژنها هستند. براساس گزارش بی. بی. سی، این محققان در این خصوص اظهار داشتند: "ما توزیع این ژنها را در مناطق مختلف اروپا بررسی کردیم و دریافتیم که این ژنها همزمان با گسترش کشاورزی که در عصر حجر از خاورمیانه به اروپا وارد شده در مردان اروپایی رواج یافته است."

مصریان باستان از بیماریهای قلبی رنج می بردند
دانشمندان آمریکایی با بررسی 20 مومیایی مربوط به مصر باستان دریافتند که مصریان باستان نیز از بیماریهایی قلبی- عروقی مثل تصلب شریان رنج می برده اند.
امروزه بیماریهایی چون تصلب شریان و مشکلات قلبی- عروقی
 به سبک زندگی و عادات غذایی افراد بستگی دارند.
اکنون گروهی از دانشمندان موسسه قلب "مید آمریکا" که نتایج یافته های خود را در اجلاس انجمن قلب آمریکا ارائه کرده اند ، نشان دادند که این بیماریها مختص دنیای امروز نیست و حتی مصریان باستان نیز از بیماریهای قلبی، تصلب شریان، کلسترول بالا و دیگر بیماریهای مربوط به رگهای خونی وابسته به سکته های قلبی و مغزی رنج می برده اند.
این دانشمندان با تحقیق بر روی 20 مومیایی که قدمت آنها بین سالهای 364 تا 1981 قبل از میلاد است و در موزه قاهره نگهداری می شوند، به این نتایج دست یافتند.براساس گزارش آسوشیتدپرس، این دانشمندان مومیاییها را با دستگاه پرتونگاری با پرتوهای ایکس مورد آزمایش قرار دادند و مشاهده کردند که در 13 مومیایی رد و اثری از رگهای خونی و قلب وجود دارد که از این تعداد در شش مومیایی حضور پلاکهای تصلب شریانی در رگهای خونی تایید شد. این پلاکها در اثر کلسیم سازی و تجمع کلسترول و دیگر موادی که امروزه نیز در رگهای افراد با مشکلات تصلب شریانی وجود دارند ایجاد شده بودند.