اهمیت و جایگاه نماز
الذین ان مکنا هم فی الارض اقاموالصلوه و آتوالزکوه
کسانی که اگر در زمین به آنان قدرت و مکنت بدهیم نماز را برپا می دارند و زکات می دهند.
مقدمه:
هدف بلند سفر پر رنج و شیرین حضرت ابراهیم اقامه نماز است.
ربنا انی اسکنت من ذریتی بواد غیر ذی زرع عند بیتک الحرام ربنا لیقیموالصلوه (آیه 37 سوره ابراهیم)
آرمان بلند حضرت ابراهیم(ع) برای نسل های آینده، رهبری و نماز است.
«رب اجعلنی مقیم الصلوه و من ذریتی» (آیه 40 سوره ابراهیم) درصدر فرمان خداوند به حضرت موسی(ع) نماز جلوه گری می کند «و اقم الصلوه لذکری»
(آیه 14 سوره طه) سرتاسر عمر حضرت مسیح (ع) سفارش به نماز است «و اوصانی بالصلوه و الزکوه مادمت حیا» (آیه 31 سوره مریم) و کلید اوج گیری بانوی پرهیزکار (مریم)
«یا مریم اقننی لربک واسجدی و ارکعی مع الراکعین» (آیه 43 سوره آل عمران) و رمز گشایش حضرت یحیی پیامبر «فنادته الملائکه و هو قائم یصلی فی المحراب ان الله
یبشرک بیحیی» (آیه 39 سوره آل عمران)نماز است و در یک کلمه برنامه اصلی رهبران آسمانی که هدایت یافتگان الهی بوده اند اقامه نماز است.
«وجعلناهم ائمه یهدون بامرنا و اوحینا الیهم فعل الخیرات و اقام الصلوه» (آیه 73 سوره انبیاء)
در آسیب شناسی جامعه دینی تنها تضییع نماز، زمینه تباهی نسل ها معرفی شده است و چشم انداز امیدبخش پایان تاریخ، که خداپرستان و مستضعفان با ایمان، اداره جهان را بر عهده خواهند گرفت و امنیتی واقعی برقرار خواهند کرد عبادت خالصانۀ خدای یکتا است.
اهمیت نماز و جایگاه نماز از نظر اسلام
واژه صلاه و مشتقات آن بیش از 90 بار با واژه های مربوط (عبادت، دعا، رکوع، سجده، قنوت، ذکر، حمد، تسبیح، شکر، اذان، مسجد، وضو، غسل و تیمم) بیش از 900 بار در قرآن کریم تکرار شده است. موضوع نماز در اولین سوره ها علق، مدثر و مزمل و آخرین سوره نصر و مائده به چشم می خورد:
موضوع نماز به تمام مسائل زندگی مسلمانان، گره خورده و نشان مسلمانی و اخوت اسلامی، نماز شمرده شده است اگر بخواهیم راز بدبختی انسان را در چند کلمه خلاصه کنیم، «قرآن کریم» اولین آنها را ترک نماز اعلام کرده است.
جایگاه، نماز در سیره پیامبر(ص)
در چاشتگاه روز دوشنبه 27 رجب پس از نزول آیات اول سوره علق پیامبر(ص) از غار حرا به سمت مکه سرازیر شد در بین راه فرشته وحی، اولین دستور (وضو و نماز) را به آن حضرت آموزش داد و از همان روز اول «نماز» نماد مسلمانی
 شناخته شد.
زمانی که مجموع مسلمانان به سه نفر رسیدند پیامبر، علی ابن ابیطالب و حضرت خدیجه نماز را به جماعت و در منظر مشرکان در مسجدالحرام به جای آوردند و با ممانعت مشرکان روبه رو شدند. پیداست که پیامبر(ص) از روز اول بر اجتماعی بودن نماز: یعنی برگزاری نماز جماعت اصرار می ورزید.
اولین خونی که در اسلام ریخته شد خون مسلمانانی بود که قصد اقامه نماز، در کوهستان های اطراف مکه را داشتند و شخص پیامبر(ص) در آیات سوره های مدثر و مذمل به نماز شب موظف شدند، نمازی که پشتوانه ای نیرومند، برای فعالیت های روزانه و مبارزات دشوار است.
با آغاز هجرت، اولین اقدام پیامبر(ص) در مدینه ساختن جایی برای نماز مسلمانان (مسجد) می شود و ساختن محلی برای کلاس درس و یا مکانی برای بازار در اولویت های
 بعد قرار می گیرد.
تبلیغات دینی بر محور نماز می چرخد، وقت نماز زمان گردهمایی مسلمانان
می شود، مبلغان دینی در کنار نماز دین را می آموزند و آنگاه که جنگها شروع می شود،
نماز به حدی اهمیت می یابد که خداوند پیامبر(ص) را موظف می کند در میدان جنگ و در تیررس دشمن، به رغم ضریب خطر زیاد، نماز را به شکل جماعت برگزار کند و با تدبیر الهی برنامه ای صادر می شود تا از رزمندگان کسی نباشد که در این نماز غایب باشد.
در سال نهم که سال وفود نامیده شده،  شاهد بیشترین ورود مسلمانان خارجی و ملاقات های فرهنگی و انعقاد تفاهم نامه های پیامبر(ص) هستیم که موضوع اقامه نماز را در صدر و به صورت برجسته می بینیم، حتی در پاسخ نمایندگان شهر طائف که گفتند ما اسلام را می پذیریم به شرط اینکه نماز نخوانیم، فرمود: «لاخیر فی دین لاصلوه له» زمانی که توسعه سیاسی اسلام شتاب گرفته (حکومت اسلامی شکل
 می گیرد) توجه به نماز را به صورت ویژه در نامه های سیاسی پیامبر(ص) به کارگزارانش می بینیم، برای نمونه به کارگزار خودش در یمن معاذبن جبل می نویسد تمام اسلام را پیاده کن مسائل کلان و موضوعات کوچک را، اما بیشترین دغدغه تو نماز باشد.
پیامبر (ص) در ماه های آخر عمر خود  مسلمانان را برای ادامه مبارزه  با امیدها و نگرانی ها
 که آخرین نگرانی اش نماز مسلمانان بود آماده می کرد. او نگران استخفاف نماز در بین مسلمانان بود نگران بود که نکند جامعه اسلامی در اولویت گذاری ها اشتباه کند و نماز را سبک بشمارد.
نماز در سیره معصومین علیهم السلام
امامان شیعه- جانشینان به حق پیامبر(ص) با رفتار و سیره خود جایگاه ویژه نماز را نشان دادند، امام علی (ع) افتخارش به این است که من اولین نمازگزارم و در میدان جنگ به دنبال رسیدن وقت نماز است. او به استاندار مصر فرمان می دهد «بهترین وقت خود را برای نماز بگذار» و در محراب نماز و در مسجد به شهادت می رسد و چون نماز را مهم می داند پس از ضربت خوردنش، پسرش امام حسن(ع) را به اقامه نماز فرمان می دهد و حاضر نمی شود نماز جماعت تعطیل شود.
امام حسین (ع) در ظهر عاشورا نماز جماعت خونین را به نمایش می گذارد و فرزندش، زینت عبادت کنندگان لقب می گیرد. امام کاظم (ع) زندان را به نمازخانه تبدیل می کند و حضرت امام رضا(ع) با نماز بارانش خلیفه را رسوا می سازد، تا برسیم به روزگار ظهور که حضرت مهدی (عج) اولین بیانیه خود را پس از اقامه نماز و از مسجد برای جهانیان ایراد فرماید.
آثار نماز
اقامه نماز در عرصه های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، تربیتی و اخلاقی تأثیرگذار است. در عرصه های سیاسی می توان به اقامه نماز جمعه و محتوای خطبه ها
 در هر هفته و یادآوری های پیامبر (ص) و امیرالمؤمنین علی (ع) به کارگزاران و مسئولان اشاره کرد. قرآن کریم اولین نشانه حکومت صالحان را، اقامه نماز و ویژگی بارز کارگزار اسلامی را  نماز می داند. در عرصه اقتصادی می توان به پیوند زکات و نماز (در قرآن کریم حدود 40 بار نماز و موضوعات آمده است) و انتقاد پیامبر(ص) از نمازگزارانی که نسبت به محرومان بی توجه هستند اشاره کرد.
در عرصه فرهنگ و اخلاق، این نماز است که طبق تعریف قرآن، جامعه را سالم نگه می دارد و از آلودگی ها، زشتی ها و ناهنجاری ها جلوگیری می کند و در سایه نماز و یاد خدا دلها آرام می گیرد و بهداشت روانی معنای حقیقی خود را پیدا می کند. در مدرسه نماز، انسان ها ساخته می شوند و از خلقیات ناپسند فاصله می گیرند.
نقش نماز در همبستگی و وحدت ملی و فراهم آوردن امنیت فردی- اجتماعی بدون تردید است، اگر بگوییم هدف اصلی نظام جمهوری اسلامی پرورش انسانهای خداجو و خداگرا است و نماز بالاترین ابزار برای رسیدن به این هدف است، سخن گزافی نگفته ایم.
ضرورت شکل گیری ستاد اقامه نماز
در بدو پیروزی انقلاب اسلامی انتظار می رفت دولت جمهوری اسلامی ایران در جهت بسط و گسترش فرهنگ اسلامی و در راستای رشد و تعالی جامعه، اقدامات اساسی انجام و بنیادهای اعتقادی مردم مستحکم و دستورات دینی هر چه بهتر و پرشورتر و پررنگ تر در مظاهر عموم جلوه نماید، ولی با گذشت
 یک دهه از انقلاب اسلامی و پشت سر گذاشتن فرازها و نشیب های گوناگون، بعضی از مسئولین احساس نمودند آن اتفاقی که مدنظر عموم مردم و مسئولین بود به وقوع نپیوسته و حتی رفته رفته آن شور انقلابی و فرهنگ اسلامی که در ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی در بین مردم بود کمرنگ شده و به ویژه در امر اقامه نماز جماعت و جمعه رو به کاهش گذاشت. از این رو نیاز به ترویج اشاعه فرهنگ اقامه نماز بسیار محسوس گشته و تصمیم گرفتند که با تبلیغ، فرهنگ برپایی نماز را در جامعه
 گسترش دهند.
 لکن پس از مدتی و براساس ضرورت، مسئولین این امر برآن شدند تا برای پیشبرد اهداف طرح، مؤسسه ای مردمی تحت عنوان «ستاد اقامه نماز» با تشکیلات و سازمان و شرح وظایف مشخصی به  انجام این وظیفه مهم بپردازند، لذا در سال 1370 ستاد اقامه نماز تأسیس گردید.
وظایف و مأموریت ها
به منظور تلاش در جهت تحقق آیه کریمه و برای ترویج و توسعه جنبه های گوناگون نماز و کمک به فراهم نمودن امکانات و زمینه های لازم در قشرهای گوناگون و مراکز و عرصه های مختلف با بهره گیری از انواع ابزارها و شیوه های مناسب، وظایف و مأموریت های ستاد اقامه نماز بر طبق اساسنامه مصوب و مصوبات هیئت امناء تعیین گردید.
تشکیلات
طبق اساسنامه مصوب، تشکیلات ستاد اقامه نماز دارای سه رکن می باشد که عبارتند از:
   یکم: هیئت امناء (شورای مرکزی ستاد اقامه نماز) با عضویت آقایان
1) حجت الاسلام والمسلمین محسن قرائتی
2) حجت الاسلام سیدجواد بهشتی
3) حاج محمود لولاچیان
4) حاج سید احمد زرهانی
5) سه نفر از صاحب نظران که توسط مسئول ستاد انتخاب می شوند.
دوم: مدیرعامل
سوم: ستاد اقامه نماز استان و شهرستانها
برنامه و فعالیت ها
1 -تشکیل ستاد  اقامه نماز در سراسر کشور
 بدین منظور در مراکز تمامی استانهای کشور و بعضی از شهرستانها ستاد اقامه نماز تشکیل گردید و ریاست شورای اقامه نماز به تناسب موقعیت استانها بر عهده استاندار یا امام جمعه محترم و یا شخصی که به صورت مستقل از سوی حجت الاسلام والمسلمین
حاج آقا قرائتی انتخاب شد بوده است. ستادهای اقامه نماز استان ها
 وظیفه دارند کلیه اموری که از طرف مرکز به آنها محول می شود و در رابطه با اهداف ستاد اقامه نماز است، انجام دهند.
همچنین برای انجام سریعتر و هر چه بهتر کارها در بسیاری از ادارات، ستادهای اقامه نماز تشکیل شده است که وظیفه آن هماهنگی اداره متبوع با ستاد اقامه نماز استان است. از جمله کارهای ستاد ادارات تجهیز نمازخانه های ادارات، برگزاری مسابقات نماز، آموزش اعضاء و کارمندان و... است.
2 -برگزاری مسابقه بزرگ تألیف کتاب نماز
این مسابقه تحت عنوان «جوانان نویسنده و نویسندگان جوان» به صورت سراسری در کل کشور برگزار می شود. یازدهمین دوره آن در حال برگزاری است. این مسابقه در دو گروه سنی 15 تا 20 سال و 21 تا 28 سال، ویژه طلاب و دانشجویان و دانش آموزان هر ساله برگزار می شود و به برگزیدگان آن، جوایز ارزنده ای
 اهدا می شود.
هدف از برگزاری این مسابقات، اندیشیدن، پژوهش و نوشتن درباره نماز است تا جوان مسلمان در پرتو کلمات درخشان قرآن کریم و خاندان وحی، هویت اسلامی خویش را به تصویر کشیده و کتابت و قلم را به شهادت مدعای خود فرا خواند.
3 -احداث و تجهیز صدها نمازخانه در مدارس و ادارات، مساجد بین راهی و...
ستاد اقامه نماز برای این منظور با استفاده از امکانات وزارت خانه ها، سازمانها، ستادها، نیکوکاران و... اقدام به ساخت و تجهیز مساجد و نمازخانه هایی در سراسر کشور نموده است. مساجد بین راهی بسیاری که در راه ها تأسیس شده است «قریب 700 نمازخانه و مسجد» و موجب آسایش و خرسندی ملت ایران گردیده که نشانگر همین تلاش است.
4 -چاپ و نشر کتاب، درباره نماز:
1 -در عرصه تألیف و نگارش تعداد عناوین کتابهایی که درباره نماز برای کودکان و نوجوانان نوشته شده بود، از تعداد انگشتان دست متجاوز نبوده و بسیاری از نظر ادبیات و نگارش متناسب با گروه سنی کودک و نوجوان نمی باشد.
با این که در مجموعه های کتاب شناسی به تعداد هزار عنوان کتاب و رساله دست یافتیم، گروهی از آنها در دسترس نبوده و بخشی از آنها ترجمه فارسی نداشته و آن بخش هم که به زبان فارسی بود، بیشتر به جنبه های فقهی نماز پرداخته و متناسب با ادبیات روزگار ما نبود.
2 -پس از انقلاب اسلامی براساس آمار ارائه شده جمعاً 1925 عنوان کتاب در مقوله نماز چاپ و منتشر شد که فقط حدود 200 عنوان آن در سال 82 و ده ماه اول سال 83 چاپ شده است.
3 -در همین راستا از طرف ستاد مرکزی اقامه نماز نیز از ابتدای تأسیس تا به حال حدود 200 عنوان کتاب با محوریت و موضوع نماز چاپ شده است، ضمناً با مجموعه آثار جوانان نویسنده و نویسندگان جوان درباره نماز حدود 20 عنوان کتاب در واحد تألیف و نشر ستاد اقامه نماز در حال بررسی و کارشناسی برای چاپ می باشد.
4 -حدود 5000 مقاله در روزنامه ها به موضوع نماز پرداخته اند.
5 -حدود 145 تحقیق، پژوهش، پایان نامه درباره نماز و مسائل مربوط به آن در بانک اطلاعات ستاد مرکزی اقامه نماز موجود است که فقط از ابتدای سال 1382 تا به حال توسط دستگاه های گوناگون از قبیل دانشگاه ها، سازمان صدا و سیما، پژوهشکده تعلیم و تربیت، آموزش و پرورش و... حدود 30 تحقیق و پژوهش و یا پایان نامه در زمینه نماز و ابعاد گوناگون آن انجام شده است، این ستاد تاکنون ده ها عنوان کتاب، درباره نماز و زکات را منتشر و یا تجدید چاپ کرده است و بعضی دیگر را در دست انتشار دارد.این کتاب ها برای مقاطع سنی مختلف کودکان و نوجوانان، جوانان و عمومی نوشته شده و موضوعات مختلفی را شامل می شود که در صورت تمایل برای تهیه آنها می توانید به ستادهای نماز در سراسر استان مراجعه نمایید.
6 - برگزاری نشست ها و همایش های سراسری نماز
7 - اجرای طرح چهره به چهره
8 - برگزاری نشست های علمی با موضوع نماز به صورت منطقه ای:
9 - همکاری در برگزاری جشن تکلیف مدارس
10 - برگزاری نمایشگاه، عکس و کتاب
11 - تشکیل کتابخانه نماز
12 - برگزاری اردوهای سراسری
13 - راه اندازی سایت اینترنتی
14 - ستاد اقامه نماز در وزارت آموزش و پرورش
15 - برگزاری جشنواره دوسالانه کتاب نماز و زکات
*ارسالی از ستاد اقامه نماز