تدوین مجموعه مقالاتی از «اصغر دادبه» درباره حافظ

 مهر: اصغر دادبه به زودی مجموعه مقالاتش را که از دیرباز تا کنون درباره حافظ نوشته در کتابی به دست چاپ می‌سپارد. اصغر دادبه درباره مجموعه مقالاتی که ازگذشته  تا کنون در مورد حافظ نوشته است گفت: تعدادی از این مقاله‌ها سابق بر این چاپ شده اما از قبل طرحی در ذهن داشتم و می‌خواهم همه آنها را منسجم و به صورت یک کتاب چاپ کنم. وی افزود: همه این مقاله‌ها حروفچینی شده و تعدادشان به بیش از 20 مقاله می‌رسد. البته هنوز عنوانی برای این کتاب و ناشری هم برای چاپش انتخاب نکرده‌ام. دادبه که پیشتر و با همکاری مهدی صدری دیوان اشعار نجیب کاشانی را ویرایش کرده و به چاپ رسانده بود از انتشار کتابی دیگر درباره این شاعر معروف عصر صفوی خبر داد و گفت: عنوان این کتاب "تصویر تاریخ کشیکخانه" است. نجیب کاشانی معاصر شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی بود و با جلال‌الدین پسر یکی از پادشاهان گورکانی گفتگوهای مداومی داشت.
این پژوهشگر عرصه تاریخ و ادبیات افزود: این گفتگوها در زمان اقامت جلال‌الدین در اصفهان و هر چند روز یکبار انجام می‌شده و چون او (جلال‌الدین) با افراد دیگری هم گفتگو می‌کرد، نجیب نام آنها را کشیک گذاشته است. چهره ماندگار در عرصه ادبیات عرفانی و حافظ شناسی در سال 81 همچنین درباره موضوعات محوری این گفتگوها گفت: این مکالمات درباره مسائل ریز و درشت و تقریباً همه چیز هست؛ از لطیفه و جوک گرفته تا مسائل جدی مانند اینکه رساله جهانگیر پادشاه در چه موردی بوده است. لذا مخاطب این کتاب می‌تواند عام هم باشد.
به گفته اصغر دادبه حجم این کتاب 500 صفحه شده و مراحل نهایی تدوین را طی کرده و به زودی توسط انتشارات مرکز پژوهشی میراث مکتوب به چاپ می‌رسد. دادبه همچنین از تالیف مقاله‌ای مبسوط درباره عطار خبر داد و ابراز امیدواری کرد  انتشارات مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی در آینده نزدیک علاوه بر خود این مقاله، ترجمه انگلیسی آن را هم چاپ کند. وی همچنین از کار بر روی کتابی درباره حکیم ابوالقاسم فردوسی خبر داد و گفت: قصد دارم چند مقاله‌ای را که درباره فردوسی نوشته‌ام از جمله مقاله "موت اخترامی" (مرگ نابهنگام و درباره نبرد رستم و سهراب) و گفتگویم را با روزنامه اعتماد در این باره (خرد ایرانی) در کتابی چاپ کنم.


«عصر مردم» بررسی می­کند؛چرا مردم کمتر به سینما می­روند؟!

سینمای ایران هر ساله تولیدات فراوانی دارد. فیلم­هایی که مخاطب خاص هنری داشته یا فیلم­هایی که برای عموم مردم ساخته شده و به گیشه و فروش بیشتر توجه می­کند.
چند سالی است که سینماها دچار رکود شده و با ریزش تماشاگران مواجه شده­اند. چه دلایل عمده­ای می­تواند برای نرفتن به سینما عنوان شود؟، مشکلات روزمره زندگی، گرفتاری­ها، شبکه­های نمایش خانگی، شبکه­های ماهواره­ای و...
سینماداران برای جذب بیشتر مخاطبان طرح­هایی را آماده کرده­اند، بلیت نیم­بهاء در روزهای وسط هفته، کارت­هایی مخصوص دانش­آموزان و دانشجویان برای دیدن فیلم، طرح­هایی مانند طرح اذان تا اذان در ماه مبارک رمضان، نمایش و اکران فیلم­های خارجی روز در سانس­های فوق­العاده و...
امروز (21 شهریورماه) روز سینماست. سینمایی که در ایران صد و چند سال را سپری می­کند. سینمایی که فراز و فرودهای بسیاری داشته است و بررسی و کنکاش آن، فرصت زیادی را می­طلبد.
«یزدانی» مدیر سینماسعدی درباره علت ریزش تماشاگران در ماه­های اخیر می­گوید: تماشاگران قهر کرده­اند. علت اصلی آن شاید به تنبلی همشهری­ها برگردد. اما دلایل دیگری نیز هست، سریال­های متفاوت که از شبکه­های مختلف پخش می­شود. CDها و DVDهایی که مردم در کنار خیابان­ها می­خرند و در خانه می­بینند و دیگر فرصت رفتن به سینما را پیدا نمی­کنند. از طرفی هم فیلم­ها بلافاصله بعد از اکران در رسانه­های تصویری نمایش داده می­شود. نرخ بلیت­ها نیز در شش ماه اول سال حدود 20 درصد اضافه شده که این نیز ممکن است تأثیر کمی داشته باشد.
وی در مورد کیفیت سالن­های سینما می­افزاید: از نظر فیزیکی به نظر من، تأثیر کمی و بستگی به فیلم­ها دارد. اگر فیلم­ها خوب باشد، مطمئناً تماشاگر وقت می­گذارد و می­آید و آثار را می­بیند. اکثر فیلم­ها در یک سطح پایین عرضه می­شود. سینما تغذیه می­خواهد و در غیر این صورت، دچار رکود می­شود. فیلمنامه­نویس­ها و کارگردان­های ما باید تلاش بیشتری کنند و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز باید سختگیری­های کمتری داشته باشد.
وی ادامه می­دهد: سینماسعدی هم شامل طرح بازسازی شده است. احتیاج به پول و وام داریم که قول مساعدت داده شده و شاید تا پایان امسال بتوانیم بازسازی آن را شروع کنیم.
یزدانی می­گوید: سینماسعدی جزو سینماهایی است که در آن مردم به صورت خانوادگی به تماشای فیلم­ها می­آیند. ما همچنان این عنوان را حفظ کرده­ایم. این امنیت از آنجاست که خانواده­ها به این سینما اعتماد دارند و ما نیز در جلب بیشتر اعتماد آنها تلاش می­کنیم. این راهکاری است که این سینما تا به حال داشته تا بتواند مخاطبان را افزایش دهد.
وی در پایان از همکاری اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و مسئولین آن تشکر می­کند و می­افزاید: مسئولین این اداره تا آنجا که می­توانسته­اند، با این سینما، هم از نظر برگزاری جشنواره­های مختلف که به فرهنگ­سازی مردم کمک کرده و هم از نظر تأمین بودجه برای تهیه و اکران این فیلم­ها همکاری کرده­اند. مسئولین دلشان می­خواهد که به فرهنگ­سازی در شهر کمک کنند، اما به هر حال همیشه مشکلاتی وجود دارد.
«سارا حاتمی» روزنامه­نگار و منتقد سینما در مورد ریزش تماشاگران در سال­های اخیر می­گوید: دلایل زیادی برای این امر وجود دارد. شما از هر گروهی که بپرسید دلایل خودشان را عنوان می­کنند. مثلاً مانیفستی که سینماداران ارائه می­دهند معمولاً تفاوت چندانی با مانیفست فیلمسازان و حتی عوام ندارد. از فرسودگی سینماها گرفته تا نازل بودن کیفیت فیلم­ها، سبد هزینه اقتصاد خانواده و سهل­الوصول بودن فیلم­های در حال اکران. اما در این میان وقتی قرار شود به سینما به عنوان یک صنعت نگاه کنید باید بپذیرید که این صنعت علاوه بر دلایلی که بیشتر توجیهی است نیاز به نگاهی صنعتی دارد. از طرفی لازم نیست تعیین کنید که چه فیلمی ساخته شود. فیلمساز باید یاد بگیرد فیلم خوب بسازد. این روزها همه ترجیح می­دهند کمدی ببینند و این هم دلایلی دارد. البته ساختن فیلم کمدی بد نیست به شرطی که کمدی خوب باشد. ملودرام خوب باشد. ژانر یک تعریف است؛ باید هر اثر در ژانر خود به خوبی تعریف شود.
حاتمی در خصوص ارائه یک راهکار برای بهبود وضعیت رکود سینماها می­افزاید: فرهنگ فیلم خوب ساختن، فیلم خوب دیدن و فیلم خوب انتخاب کردن مهم است. نمی­توان تقصیر را به گردن فرد و گروه خاصی انداخت. متأسفانه تماشاگران، سینماداران و حتی فیلمسازان چندان این موضوع را درک نکرده­اند. یک کودک از همان کودکی اگر خوب ببیند، در ذهن خود خواهد پذیرفت که هنر را خوب دنبال کند. این مختص سینما نیست، در ادبیات، موسیقی، تئاتر و... هم همین وضعیت وجود دارد. عادت به خوب دیدن مهم است. وی تصریح می­کند: شما وقتی در سال 2010 به سر می­برید، مجبورید با فناوری­ها و شیوه­های آن عصر به هنر نگاه کنید، فیلمسازی ما چقدر در قرن 21 به سر می­برد؟ نوع فیلمبرداری، کارگردانی و حتی فیلمنامه­ها خیلی سخیف است.
حاتمی در پایان می­گوید: در واقع فرصت و شرایط اکران هم اهمیت دارد، وقتی فیلمی مثل «درباره الی» بدترین اکران را می­گیرد و فیلمی چون «اخراجی­ها» بهترین تاریخ اکران یک کشور را در دست دارد، نباید تعجب کنید که چه نوع فیلم­هایی آمار فروش بالاتری دارند!
«بهروز مرامی» مسئول سمعی و بصری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس هم می­گوید: اگر چه سیاست­هایی وجود دارد که بر اساس آن وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از سالن­های سینما به طور مستقیم حمایت می­کند، اما این حمایت­ها اگر تنها بخواهد برای سالن­های سینما باشد، فایده و سودی نخواهد داشت. تولید یک فیلم اگر چه مراحل مختلفی دارد، اما در یک تقسیم­بندی کلی آن را به سه مرحله تقسیم می­نمایند، مرحله پیش­تولید، مرحله تولید و مرحله پس از تولید. سالن­های سینما در واقع اصلی­ترین بخش در مرحله پس از تولید هستند چرا که سالن سینما، محلی است که جلسه آزمون یک فیلم در آن می­گذرد. در همین سینماست که فیلمی نمره قبولی یا رد می­گیرد. برای حمایت از سالن­های سینما، تنها دست به کار شدن اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کافی نیست. باید یک رشته دستگاه­های دیگر نیز کمک کنند. یکی از حمایت­هایی که اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی می­کند، تأمین فیلم­های اکران اول برای سینماهای شهرستان­هاست. کمک دیگر، کمک­های بلاعوض مالی و تأمین تجهیزات برای سینما و نوسازی آنهاست.
وی می­افزاید: البته معافیت سینما از پرداخت عوارض به شهرداری هم از جمله کمک­های بسیار خوب شهرداری و شورای اسلامی شهر شیراز بوده است. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی علاوه بر کمک به سینماهای فعال، در زمینه ساخت و ساز سینماهای جدید هم تسهیلات و کمک­هایی را ارائه می­کند. از جمله این کمک­ها می­توان به همکاری و مشارکت در واگذاری تجهیزات فنی سینماها مثل دستگاه نمایش فیلم، صندلی، پرده، سامانه صوتی و... اشاره کرد. البته در این زمینه، می­توان به مصوبات هیأت دولت هم در راستای کمک به سینماسازی و واگذاری زمین اشاره کرد.
وی ادامه می­دهد: فعال نگه داشتن سالن­های سینما مسأله­ای است که چند وجه دارد و باید تمام جوانب آن را در نظر گرفت. راه حل­هایی که ممکن است برای سالن­های سینما سودمند باشد، ممکن است برای فیلمسازان ما مناسب نباشد و برعکس. برای نمونه ممکن است برای جلوگیری از تعطیلی سینماها پیشنهاد شود تا فیلم خارجی (نه به صورت فعلی) وارد شود تا تماشاگران بیشتری جذب سینماها شوند. اما همین سیاست و روش چون به فیلمسازان داخلی لطمه می­زند، اعمال نمی­شود. از سوی دیگر حوزه سینما و یا هر هنر دیگری، حوزه دستورالعمل نیست. با هیچ دستورالعملی نمی­توان فیلم خوب ساخت و با هیچ دستورالعملی نمی­توان تماشاگر را به سالن سینما آورد. این حوزه (سینما و فیلمسازی) حوزه تعاملی است. فیلمساز و مخاطب بدون این که همدیگر را ببینند، با یکدیگر تعامل می­کنند. حال اگر فیلم (که زبان فیلمساز است) گویا نباشد، ارتباط برقرار نمی­شود و مخاطب ناراضی خواهد بود. مرامی می­گوید: کم بودن تعداد تماشاچی نیز دلایل مختلفی دارد. از محل سینما و امکانات رفاهی گرفته تا قیمت بلیت و... اما به نظر من مهمترین دلیل ریزش تماشاگر، کمبود فیلم خوب است. وقتی در مورد فیلم خوب صحبت می­کنیم، این فیلم در ژانرهای (گونه­های) مختلف است که فیلمنامه خوب آن را فیلم خوبی می­کند.
«فرزاد تیموری» مدیر سینما «پرسیا» هم می­گوید: سینما «پرسیا» یکی از سینماهایی است که از لحاظ امکانات سینمایی و استاندارد سالن سینما، دارای پروژکتورهای پیشرفته و سامانه صدای دالبی و... است و در درجه ممتازی قرار دارد. این سینما چند سالی است که بازسازی شده و یک سینمای خصوصی است.
از تیموری به عنوان یک کارشناس و جوانترین مدیر سینمایی کشور درباره کیفیت سالن سینما و تأثیر آن بر مخاطب می­پرسیم.
او می­گوید: در چند سال گذشته سینماها بازسازی شده­اند. این سینما نسبت به سینماهای دیگر مخاطب بیشتری داشته است. البته کیفیت فیلم­های ایرانی پایین آمده و فیلم­هایی که ساخته می­شوند نیز اندک تماشاگرانی را به سینما می­آورد که نظر آنان را جلب نمی­کند و می­توان گفت یکی از عوامل اصلی، کمتر شدن تعداد مخاطبان سینماهای کشور است. بارها و بارها دوستان همکار و متخصص سینمایی در تهران برای بازدید به این سینما آمده­اند و با تعجب از عدم استقبال مردم شیراز از این سینما سخن گفته­اند. وی علت عدم استقبال و کمبود مخاطب را چنین برشمرد:
1 - نبود فیلم­های مناسب و جذاب برای قشرهای مختلف جامعه.
2 - کمبود سالن­های مناسب همانند سینما پرسیا، برای جلب رضایت مخاطبان.
3 - عدم همکاری مسئولین در جهت گسترش فرهنگ سینمایی.
وی می­گوید: فیلمسازان کشور باید زحمت بیشتری به خود بدهند و فیلم­هایی درخور شخصیت مردم بسازند و مسئولین سینمایی کشور می­بایست در راهنمایی و کمک به آنان قدم­های فراتری بردارند تا فیلم­های بهتری با مضمون بهتر به بازار عرضه ­شود.
وی می­افزاید: با توجه به این که ورود و اکران فیلم­های خارجی به دلایل خاصی در کشور بسیار محدود است، سطح توقع مردم از فیلم­های داخلی پایین آمده است و دوستان فیلمساز ما در کشور الگویی برای رقابت ندارند. در ایران فقط دو سینما مشغول اکران فیلم­های خارجی به صورت بسیار محدود می­باشد. سینما فرهنگ تهران با قدمت چند سال و سینما پرسیای شیراز که 4 ماه است مشغول اکران این فیلم­هاست. عدم استقبال مردم از سینما و از فیلم­ها، باعث عدم استقبال سینماهای کشور از ارائه خدمات فرهنگی همچون پخش فیلم­های خارجی شده است.
وی می­افزاید: تعداد سینماهای باکیفیت و با تجهیزات که دارای فضایی دوستانه و آرامش­دهنده برای مردم هستند، در کشور بسیار اندک است. اگر مسئولین سینماهای دولتی که بیشتر سینماهای کشور را در اختیار دارند، همچون تعداد اندکی سینماهای خصوصی کشور برای بازسازی، نوسازی و تجهیز سینماها بیشتر اقدام کنند، در جهت جذب مخاطب مؤثر خواهد بود. بیشتر سینماهای موجود در کشور از لحاظ استاندارد روز به سینما هیچ شباهتی ندارند. در چند سال گذشته مؤسسه­های دولتی وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای بازسازی چندین سینما در کشور اقدام­های بسیاری کرده­اند ولی همچنان کافی نمی­باشد. به طور مثال در شیراز که یکی از شهرهای فرهنگی کشور محسوب می­شود، فقط یک سینما با امکانات و تجهیزات خوب نمی­تواند در جهت گسترش فرهنگ سینماروی مردم تأثیر چندانی بگذارد.
وی ادامه می­دهد: متأسفانه مسئولین ما به سینما نمی­روند، چقدر خوب است که این بزرگواران که شبانه­روز برای مردم صادقانه خدمت می­کنند، حتی یک بار در سال هم برای بازدید به سینماها بروند. اگر آنها به سینما بروند به افرادی چون من که در امور سینمایی تمام سعی و تلاش خود را کرده­ام دلگرمی­هایی داده می­شود و ما می­توانیم از تجربه و راهنمایی­های مسئولین استفاده زیادی ببریم.
به امید آن روز که در صنعت فیلمسازی کشور، از نظر جلب رضایت مخاطبان، فیلم­های درخور شخصیت مردمان ساخته شود و مسئولین تمام سعی و تلاش خود را برای آشنا کردن مردم با این تفریح فرهنگی سالم بیشتر کنند.