شغل مورچه‌ها، چشم آنها را مشخص می کند!

مهر: زیست شناسان استرالیایی دریافتند که مورچه های گاوی برپایه شغل و نقش اجتماعی که دارند از چشمهای متفاوتی برخوردارند.
دانشمندان دانشگاه ملی استرالیا در بررسیهای خود نشان دادند که از میان مورچه های گاوی ترسناک گونه ای بسیار سمی که تنها در آسیا و استرالیا زندگی می کند، وجود دارد که نوع کارگر آن مجهز به چشمی با قدرت دید شبانه و نوع بالدار آن دارای چشمی هستند که توانایی دیدن در طول روز را دارد. این تحقیقات به دو نتیجه مهم دست یافت که اولی نشان می دهد در ساختار چشم افراد یک گونه از حشرات و در همان کلونی، تفاوتهای بزرگی وجود دارد و دوم اینکه تفاوتهای چشم این حشرات برپایه وظیفه و شغلی که دارند و اینکه در چه ساعاتی از شبانه روز این وظایف را انجام
می دهند، دسته بندی می شود.
کلونی مورچه های گاوی محتوی سه نوع طبقه اجتماعی است که شامل مورچه های ماده کارگر که روی زمین کار می کنند و وظیفه آنها پیدا کردن غذاست، مورچه های بارور که برای یک دوره کوتاه پرواز می کنند و بعد در یک آشیانه تاریک تا 15 سال به عنوان ملکه زندگی می کنند و مورچه های
نر بارور بالدار که در یک دوره کوتاه برای پیدا کردن ملکه ای که با آن جفتگیری کنند پرواز می کنند
و بعد می میرند.
زیست شناسان از مدتها قبل به دنبال درک این مساله بودند که چگونه کلونی مورچه ها که اعضای آن از نظر ژنتیکی یکسان هستند، می توانند اشکال فیزیکی تا این حد متفاوتی داشته باشند. اکنون این دانشمندان دریافتند که نه تنها شکل ظاهری بلکه ساختار چشم این مورچه ها نیز براساس نوع وظیفه ای که به عهده دارند، می تواند تفاوتهای بسیار زیادی داشته باشد.
این محققان به منظور دستیابی به این نتایج چهار گونه مختلف از مورچه های گاوی که در جنگلهای اوکالیپتوس زندگی می کنند را مورد بررسی قرار دادند.
این محققان ساعتهایی از روز و شب را ثبت کردند که در آنها هر یک از اعضای این سه طبقه اجتماعی به صورت مجزا فعالیت می کردند. سپس ساختار میکروسکوپی چشم این سه طبقه اجتماعی را مورد بررسی قرار دادند.
این نتایج نشان داد که "رابدوم" ساختاری در چشم که نور را جمع آوری می کند، در مورچه هایی
که در شب فعالیت می کنند بسیار بزرگتر است. چشم این مورچه ها 360 درجه می بیند و از لنزهایی تشکیل شده است که گویی از پنجره های مجزایی می بینند. مورچه های کارگر که بیشتر زمان خود را در روی زمین می گذرانند لنزهای کمتر، اما بزرگتری دارند که برای دیدن از نزدیک بسیار مناسب است.
مورچه های بالدار نر لنزهای کوچکتری دارند که همدیگر را همپوشانی کرده و دیدن اجسام در حرکت را امکانپذیر می کنند.


راز زندگی تبتی‌ها در ارتفاعات هیمالیا

محققان آمریکایی می‌گویند راز توانایی اهالی تبت در زندگی کردن در ارتفاع بسیار زیاد نهفته در «دی ان آ» آن‌هاست.
 محققان دانشگاه «یوتا» در آمریکا موفق به شناسایی 10 ژن شده‌اند که به تبتی‌ها اجازه می‌دهد بدون مبتلا شدن به هیچگونه عارضه‌ای در شرایط آب و هوایی ارتفاعات تبت زندگی کنند.
دو ژن از این 10 ژن مربوط به هموگلوبین خون است. هموگلوبین ماده‌ای در خون است که وظیفه انتقال اکسیژن در بدن را بر عهده دارد.
پزشکان می‌گویند این مطالعه می‌تواند به یافتن درمان‌های جدید برای واکنش‌های بدن نسبت به تنفس در ارتفاعات بسیار زیاد کمک کند.
واکنش‌های بدن نسبت به ارتفاع ناشی از کمبود اکسیژن محلول در خون است که به علت کافی نبودن
اکسیژن در هوا در ارتفاع زیاد رخ می‌دهد.
از جمله اثرات این کمبود اختلال در کار مغز و ریه است که می‌تواند برروی بدن نیرومندترین کوهنوردان نیز تأثیرگذار باشد.
به نظر می‌رسد افراد بومی مناطق مرتفع نسبت به این واکنش‌ها مصون هستند و این مطالعه نشان می‌دهد علت این امر تکامل ژن‌های این افراد است. البته تبتی‌ها تکامل‌های دیگری نیز کرده‌اند که افراد بومی ارتفاعات دیگر مانند کوه‌های آند نکرده‌اند. این مطالعه بر روی «دی ان آ» نمونه‌هایی از خون‌ 75 روستایی تبتی که در ارتفاع 4500 متری زندگی می‌کنند، انجام شد.
محققان دانشگاه «یوتا» با همکاری دانشگاه پزشکی «گینکای» چین، کدهای ژنتیکی این روستاییان را با چینی‌ها و ژاپنی‌هایی که در ارتفاعات کم زندگی می‌کنند، مقایسه کردند.
سپس 10 ژن متفاوت در نمونه‌های تبتی‌ها یافت شد که دو تا از آنها باعث کاهش میزان هموگلوبین در خون می‌شود و این امر میزان واکنش بدن نسبت به کمبود اکسیژن را کاهش می‌دهد.
پرفسور «جوزف پرچال» از دانشگاه یوتا می‌گوید این یافته می‌تواند درمانی برای واکنش‌های بدن نسبت به کمبود اکسیژن در افراد باشد. وی می‌گوید: "نکته جالب در مورد تبتی‌ها این است که بدن آنها گلبول قرمز زیاد تولید نمی‌کند. اگر سازو کار
این امر روشن شود می‌توانیم درمان‌های زیادی برای بعضی از بیماری‌ها بدست آوریم."
منبع: تبیان